İnternet altyapı hizmetine erişim talebi (KDK)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk

ÖZET: Başvuran, ikamet ettiği adreste internet altyapısının bulunmadığını belirterek, bu hizmetten yararlanabilmesi için gerekli işlemlerin yapılmasını talep etmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuruyu inceleyerek, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’ndan bilgi talep etmiş ve Türk Telekom’un ilgili adreste altyapı kurulumuna yönelik bir çalışmasının bulunmadığını, maliyetlerin yüksek olduğunu bildirdiği sonucuna ulaşmıştır. Ayrıca, başvuranın bulunduğu bölgedeki mobil hizmetlerin mevcut olduğu ve bu nedenle evrensel hizmet kapsamına alınamayacağı belirtilmiştir.

Evrensel Hizmet Kanunu uyarınca, Türkiye sınırları içinde herkesin bu hizmetlerden yararlanma hakkı olduğu vurgulanmıştır. Bu bağlamda, Türk Telekom’un evrensel hizmet yükümlülüğü olduğu ve bu yükümlülüğün yerine getirilmesi için Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na önerilerde bulunulması gerektiği ifade edilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, bu önerileri ilgili kurumlara sunarak, başvuranın internet erişim hizmetine kavuşması için gerekli altyapı çalışmalarının yapılmasını talep etmiştir.

Sonuç olarak, başvurunun kabulü ile yükümlü işletmecinin mevzuata uygun hareket etmesi ve internet altyapı çalışmalarının başlatılması için gerekli işlemlerin yapılması yönünde tavsiyelerde bulunulmuştur. Bu kararın, ilgili kurumlara tebliğ edilmesi ve 30 gün içinde gerekli işlemlerin bildirilmesi zorunluluğu da belirtilmiştir.

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2023/15866-S.23.24967

BAŞVURU NO : 2023/8710

KARAR TARİHİ : 12.12.2023

TAVSİYE KARARI , TCKN:

Adres:

BAŞVURUYA KONU İDARE : Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanlığı

Başvuranın, internet altyapı hizmetinden yararlanma talebi

BAŞVURUNUN KONUSU :

hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 17.06.2023

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Şikâyetçi tarafından yapılan başvuruda özetle; ikamet ettiği adreste internet altyapısının bulunmadığı iddia ve ifade edilerek internet altyapı hizmetinden yararlanabilmesi için gereğinin yapılması talep edilmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kamu Denetçiliği Kurumumuzca verilecek karara esas olmak üzere başvuru belgesinde yer alan talebin karşılanabilmesi ve eğer mümkünse ilgili idare ile başvurucu arasında muhtemel bir dostane çözümün tesisi amacı ile 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu hükümleri uyarınca inceleme ve araştırma gerçekleştirilmiştir. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Bilgi ve belge istenmesi” başlıklı 18’inci maddesi hükmü uyarınca başvuruya konu iddialar hakkında Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu

Başkanlığından bilgi ve belge talep edilmiş olup Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Hukuk

Müşavirliğinin 31.08.2023 tarih ve sayılı cevabi yazı ve eklerinde;

2.1. Kurumlarının Tüketici Şikâyet Yönetim Sistemi (TŞYS) nezdinde 01/08/2023 tarihinde yapılan sorgulamada ‘a (T.C. Kimlik No: ait 1 (bir) adet BTK-WEB şikâyet kaydı olduğunun görüldüğü, bahse konu TŞYS kaydının Ek-1’de gönderildiği, Kurumları kayıtlarında yapılan incelemede şikâyet konusuna ilişkin yargılama sürecinin olmadığının görüldüğü,

2.2. Başvurunun sağlıklı biçimde değerlendirilmesini teminen Türk Telekom’dan konuya ilişkin açıklama

talep edildiği, Türk Telekom tarafından gönderilen cevabi yazıda söz konusu adreste hâlihazırda

Şirketlerine ait altyapı ve proje maliyetinin yüksek olması sebebiyle altyapı kurulumuna ilişkin bir çalışmanın bulunmadığı bilgisinin Kurumlarına iletildiği,

2.3. 5369 sayılı Evrensel Hizmet Kanunu’nun (EHK) 1’inci maddesinin gerekçesinde evrensel hizmetin amacının “Kamu hizmetlerinden herkesin yararlanma hakkı vardır ve vatandaşlar bu haktan ekonomik ve mali gerekçeler nedeniyle mahrum bırakılmamalıdır. Bu genel ilke gözetildiğinde işletmecilerin bu gerekçelerle yatırım yapmaktan kaçındıkları coğrafi alanlara da hizmet götürülmesi gerekmektedir. Bu gerekliliğin sağlanması ve kaynakların oluşturulması Devletin görevleri arasındadır. Bu nedenle madde ile evrensel hizmet niteliği bulunan hizmetlerin, sağlanması, yürütülmesi ve bu yükümlülüğün yerine getirilmesine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi Tasarının amacı olarak düzenlenmiştir.” şeklinde ifade edildiği,

2.4. EHK’nın 1’inci maddesinde hem de maddenin gerekçesinde öncelikle işletmecilerin yatırım yapmaktan kaçındıkları coğrafi alanların işaret edildiği, bu kapsamda, elektronik haberleşme altyapısı bulunmayan yerleşim yerlerine ilk olarak işletmeciler tarafından hizmet sağlanmasının gerekmekte olup işletmecilerin hizmetin karşılanmasını mali açıdan güç bulduğu yerleşim yerlerine evrensel hizmetin sağlanmasının hedeflendiği, bu çerçevede, evrensel hizmet sunulacak yerleşim yerlerinin ticari bir bölge olup olmadığı; nüfus, gelişmişlik, coğrafi özellikler, kârlılık gibi unsurlar gözetilerek hizmet devamlılığı (daha önce işletmeci tarafından bölgede hizmet sunulup sunulmadığı) ve yetkilendirme yükümlülükleri kapsamında yer alıp almadığı (kapsama yükümlülükleri çerçevesinde zorunlu hizmet sunulması gereken yer olup olmadığı) da kontrol edilerek evrensel hizmet kapsamına alınıp alınmayacağına karar verildiği,

2.5. Diğer taraftan, EHK’nın 5’inci maddesinin (a) bendinde sabit telefon hizmetleri, (e) bendinde ise internet hizmetlerinin evrensel hizmet kapsamına alındığı, böylelikle, evrensel hizmet mevzuatında internet hizmetlerinin sunulduğu ortamdan bağımsız olarak yani teknolojinin nötr olarak tanımlandığı, internet erişim hizmetinin de yalnızca İnternet Servis Sağlayıcılığı yetkilendirmesine sahip işletmeciler tarafından değil, yine hizmetin sunulduğu platformlara bağlı olarak GMPCS Mobil Telefon Hizmeti, Sanal

Mobil Şebeke Hizmeti, GSM, IMT-2000/UMTS gibi yetkilendirme türlerine sahip birçok işletmeci tarafından sunulabildiği,

2.6. Kurumları tarafından mobil elektronik haberleşme hizmeti sunmak üzere yetkilendirilen işletmecilerin kapsama yükümlülüklerinin, ilgili imtiyaz sözleşmeleri ve yetki belgeleri çerçevesinde her bir hizmete özel olarak düzenlenmiş olup işletmecilerin kapsama yükümlülükleri çerçevesinde mobil elektronik haberleşme hizmeti sunduğu,

2.7. İşletmecilerin, imtiyaz sözleşmeleri ve yetki belgeleri çerçevesinde; hâlihazırda 2G hizmetleri için nüfusu 10.000 ve üzeri yerleşim yerleri dâhil edilerek Türkiye nüfusunun en az %90’ını, 3G hizmetleri için nüfusu 1000 ve üzeri yerleşim yerleri dâhil olmak üzere tüm il ve ilçe sınırları içinde kalan nüfusu,4,5G hizmeti için Ekim 2023 tarihine kadar Türkiye nüfusunun en az %95’ini ve tüm il ve ilçelerin her birinde nüfusun en az %90’ını kapsamakla yükümlü oldukları,

2.8. Gaziantep ili ilçesine bağlı 26.737 nüfusu olan Mahallesine ilişkin işletmecilerin

Kurumlarına ilettiği mobil kapsama bilgilerinin aşağıda yer aldığı, söz konusu adreste

TT Mobil İletişim Hizmetleri AŞ 2N, 3N ve 4.5N

Turkcell İletişim Hizmetleri AŞ 2N, 3N ve 4.5N

Vodafone Telekomünikasyon AŞ 2N, 3N ve 4.5N olarak kapsanmış olduğunun görüldüğü,

2.9. Başvuranın adresinde işletmeciler ticari olarak bulunduğundan ve ayrıca mobil genişbant hizmetinden yararlandığından dolayı mezkûr adresin evrensel hizmet kapsamında değerlendirilemediği

açıklamalarına yer verilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın

3.1. “Devletin temel amaç ve görevleri” başlıklı 5’inci maddesinde; “Devletin temel amaç ve görevleri, Türk milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır.”

3.2. “Haberleşme hürriyeti” başlıklı 22’nci maddesinde; “Herkes, haberleşme hürriyetine sahiptir.”,

3.3. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesi; “… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. …” hükmüne yer yerilmiştir.

4. 14.06.2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun

4.1. “Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”

4.2. “İnceleme ve araştırma” başlıklı 20’nci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurumun, inceleme ve araştırmasını başvuru tarihinden itibaren en geç altı ay içinde sonuçlandıracağı” düzenlenmiştir.

5. 2813 sayılı Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun Kuruluşuna İlişkin Kanun’un “Kuruluş” başlıklı 5’inci maddesinde: “Kanunlarla verilen görevleri yerine getirmek ve yetkileri kullanmak üzere kamu tüzel kişiliğini haiz, idarî ve mali özerkliğe sahip (…) (4) Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu kurulmuştur. Kurum, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulu ile Başkanlık teşkilatından oluşur.

Kurum görevlerini yerine getirirken bağımsızdır. Hiçbir organ, makam, merci veya kişi Kuruma emir ve talimat veremez.

Kurum’un ilişkili olduğu bakanlık Ulaştırma Bakanlığıdır.”

6. 5369 sayılı Evrensel Hizmet Kanunu’nun

6.1. “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; “Bu Kanunun amacı; kamu hizmeti niteliğini haiz, ancak işletmeciler tarafından karşılanmasında mali güçlük bulunan evrensel hizmetin sağlanması, yürütülmesi ve elektronik haberleşme sektörü ile bu Kanun kapsamında belirlenen diğer alanlarda evrensel hizmet yükümlülüğünün yerine getirilmesine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.” hükmüne,

6.2. “Tanımlar” başlıklı 2’nci maddesinde; “Bu Kanunda geçen; …

Bakanlık: Ulaştırma Bakanlığını, Kurum: Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunu, Elektronik haberleşme: İşaret, sembol, ses, görüntü ve elektrik işaretlerine dönüştürülebilen her türlü verinin kablo, telsiz, optik, elektrik, manyetik, elektromanyetik, elektrokimyasal, elektromekanik ve diğer iletim sistemleri vasıtasıyla iletilmesini, gönderilmesini ve alınmasını, Evrensel hizmet: (Değişik: 5/11/2008-5809/67 md.) Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde coğrafi konumlarından bağımsız olarak herkes tarafından erişilebilir, önceden belirlenmiş kalitede ve herkesin karşılayabileceği makul bir bedel karşılığında asgari standartlarda sunulacak olan, internet erişimi de dahil elektronik haberleşme hizmetleri ile bu Kanun kapsamında belirlenecek olan diğer hizmetleri, Evrensel hizmet yükümlüsü: (Değişik: 5/11/2008-5809/67 md.) Elektronik haberleşme sektöründe, ilgili mevzuatına göre Kurumca yetkilendirilmiş ve bu Kanun kapsamındaki hizmetleri sağlamakla yükümlü kılınan işletmeciyi, …

Evrensel hizmetin net maliyeti: Bir işletmecinin, evrensel hizmet yükümlülüğünün gereklerini yerine getirmek için sağladığı durum ile hiç yükümlü olmasaydı içinde bulunacağı durum arasındaki net maliyet farkını, İşletmeci: İlgili mevzuatına göre Kurumca veya bu Kanun kapsamına alınmış hizmetler bakımından ilgili diğer mercilerce yetkilendirilmiş olan işletmecileri, Alt yapı: (Ek: 5/11/2008-5809/67 md.) Evrensel hizmetin sağlanmasını teminen hizmetin verilebilmesi için gerektiğinde öncelikle fiziki ortamın oluşturulmasına yönelik her türlü teçhizat, ekipman, bilgisayar, yazılım ve donanımı, … ifade eder.”,

6.3. “İlkeler” başlıklı 3’üncü maddesinde; “Evrensel hizmetin sağlanmasında ve bu hususta yapılacak

düzenlemelerde aşağıdaki ilkeler göz önüne alınır:

a) Evrensel hizmetten, Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde yaşayan herkes, bölge ve yaşadığı yer ayırımı gözetilmeksizin yararlanır.

d) Evrensel hizmet, önceden belirlenmiş hizmet kalitesi standartlarında sunulur.

e) Evrensel hizmetin sunulmasında ve ulaşılmasında devamlılık esastır.”,

6.4. “İşletmecinin yükümlülüğü” başlıklı 4’üncü maddesinde; “İşletmeciler, bu Kanunda belirlenen evrensel hizmeti sağlamakla yükümlüdür. İmtiyaz ve görev sözleşmeleri ile ruhsat ve genel izinlerde her ne ad altında olursa olsun 3 üncü maddede belirtilen ilkelere aykırı düzenlemeler yapılamaz.”,

6.5. “Evrensel hizmetin kapsamı” başlıklı 5’inci maddesinde; “Evrensel hizmet; e) (…) internet hizmetlerini, (…) Kapsar.

Evrensel hizmetin kapsamı; ülkenin sosyal, kültürel, ekonomik ve teknolojik şartları da göz önünde bulundurularak, üç yılı aşmamak üzere belirli aralıklarla, Cumhurbaşkanınca yeniden belirlenebilir.” hükmüne yer verilmiştir.

6.6. “Evrensel hizmetin gelirleri” başlıklı 6’ncı maddesinde; “a) (Değişik: 5/11/2008-5809/67 md.)Hazine Müsteşarlığı, Kurumca yapılan yetkilendirme nedeniyle hesaplarına yatırılan yetkilendirme ücretinin % 2’sini yatırıldığı tarihi takip eden ayın sonuna kadar, b) (Değişik: 28/11/2017-7061/83 md.)[9] Türk Telekom yıllık net satış hâsılatının %1’ini, izleyen yılın

Nisan ayı sonuna kadar, Hazine payı ödemekle yükümlü işletmeciler dışındaki işletmeciler yıllık net satış hâsılatının %1’ini, izleyen yılın Haziran ayı sonuna kadar ve faaliyetleri gereği Hazine payı ödemekle

yükümlü olduğu halde Hazine payı ödemeyi gerektirmeyen hizmetleri de yürüten işletmeciler Hazine payına esas teşkil etmeyen yıllık net satış hâsılatının %1’ini, evrensel hizmet katkı payı olarak Kurum hesabına izleyen yılın Haziran ayı sonuna kadar yatırır ve Kurum takip eden ayın sonuna kadar, c) (Değişik: 28/11/2017-7061/83 md.)(1) Kurum, Hazine payı ödemekle yükümlü işletmecilerin ödediği payın %10’unu, ödendiği ayı izleyen ayın sonuna kadar, d) Kurum, (…)[10] verdiği idari para cezalarının % 20’sini, tahsil edildiği ayı takip eden ayın sonuna kadar,(10)

e) (Değişik: 1/7/2006-5538/28 md.) Kurum, her üç ayda bir giderlerinin karşılanmasından sonra kalan miktarın % 20’sini, 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu gereği genel bütçeye yapılacak ödemeden önce takip eden ayın onbeşine kadar, Bakanlığa bildirir. Bu meblağ aynı süre içinde Bakanlığın Merkez Saymanlık Müdürlüğü hesabına aktarılır ve bütçeye “Evrensel hizmet gelirleri” adı altında gelir kaydedilir.”,

7. 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun

7.1. “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; “Bu Kanunun amacı; elektronik haberleşme sektöründe düzenleme ve denetleme yoluyla etkin rekabetin tesisi, tüketici haklarının gözetilmesi, ülke genelinde hizmetlerin yaygınlaştırılması, kaynakların etkin ve verimli kullanılması, haberleşme alt yapı, şebeke ve hizmet alanında teknolojik gelişimin ve yeni yatırımların teşvik edilmesi ve bunlara ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir.”

7.2. “İlkeler” başlıklı 4’üncü maddesinde; “(1) Her türlü elektronik haberleşme cihaz, sistem ve şebekelerinin kurulması ve işletilmesine müsaade edilmesi, gerekli frekans, numara, uydu pozisyonu ve benzeri kaynak tahsislerinin yapılması ile bunların düzenlenmesi Devletin yetki ve sorumluluğu altındadır. İlgili merciler tarafından elektronik haberleşme

hizmetinin sunulmasında ve bu hususta yapılacak düzenlemelerde aşağıdaki ilkeler göz önüne alınır:

b) Tüketici hak ve menfaatlerinin gözetilmesi.

e) Bu Kanunda aksi belirtilmedikçe ya da objektif nedenler aksini gerektirmedikçe, niteliksel ve e) Bu

Kanunda aksi belirtilmedikçe ya da objektif nedenler aksini gerektirmedikçe, niceliksel devamlılık, düzenlilik, güvenilirlik, verimlilik, açıklık, şeffaflık ve kaynakların verimli kullanılmasının gözetilmesi.”

7.3. “Bakanlığın görev ve yetkileri” başlıklı 5’inci maddesinde; “(1) Bakanlığın elektronik haberleşme

sektörüne ilişkin yetki ve görevleri şunlardır:

a) Numaralandırma, internet alan adları, uydu pozisyonu, frekans tahsisi gibi kıt kaynaklara dayalı elektronik haberleşme hizmetlerine ilişkin strateji ve politikaları belirlemek.

b) Elektronik haberleşme sektörünün; serbest rekabet ortamında gelişimini teşvik etmeye ve bilgi toplumuna dönüşümün desteklenmesini sağlamaya yönelik hedef, ilke ve politikaları belirlemek ve bu amaçla teşvik edici tedbirleri almak.

c) Elektronik haberleşme alt yapı, şebeke ve hizmetlerinin; teknik, ekonomik ve sosyal ihtiyaçlara, kamu yararına ve millî güvenlik amaçlarına uygun olarak kurulması, geliştirilmesi ve birbirlerini tamamlayıcı şekilde yürütülmesini sağlamaya yönelik politikaları belirlemek.

ç) Elektronik haberleşme cihazları sanayisinin gelişmesine ilişkin politikaların oluşumuna ve elektronik haberleşme cihazları bakımından yerli üretimi özendirici tedbirleri almaya yönelik politikaları belirlemeye katkıda bulunmak.”

7.4. “Kurumun görev ve yetkileri” başlıklı 6’ncı maddesinde; “(1) Kurumun görev ve yetkileri şunlardır:

a) Elektronik haberleşme sektöründe; rekabeti tesis etmeye ve korumaya, rekabeti engelleyici, bozucu veya

kısıtlayıcı uygulamaların giderilmesine yönelik düzenlemeleri yapmak, bu amaçla ilgili pazarlarda etkin piyasa gücüne sahip işletmecilere ve gerekli hallerde diğer işletmecilere yükümlülükler getirmek ve mevzuatın öngördüğü tedbirleri almak.

e) Elektronik haberleşme sektöründeki gelişmeleri takip etmek, sektörün gelişimini teşvik etmek amacıyla gerekli araştırmaları yapmak veya yaptırmak ve bu konularda ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği halinde çalışmak.

f) Bu Kanunun 5 inci maddesinin (a) bendini de göz önünde bulundurarak, elektronik haberleşme hizmetlerinin sunulması ve elektronik haberleşme şebeke ve altyapılarının tesis ve işletilmesi için gerekli olan frekans, uydu pozisyonu ve numaralandırma planlamasını ve tahsisini yapmak.

g) Elektronik haberleşme ile ilgili olarak Bakanlığın strateji ve politikalarını dikkate alarak, yetkilendirme, tarifeler, erişim, geçiş hakkı, numaralandırma, spektrum yönetimi, telsiz cihaz ve sistemlerine kurma ve kullanma izni verilmesi, spektrumun izlenmesi ve denetimi, piyasa gözetimi ve denetimi de dahil gerekli düzenlemeler ile denetlemeleri yapmak, ı) Elektronik haberleşmeyle ilgili olarak, işletmeciler, kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerden ihtiyaç duyacağı her türlü bilgi ve belgeyi almak ve gerekli kayıtları tutmak, Bakanlık tarafından elektronik haberleşme sektörüne yönelik strateji ve politikaların belirlenmesinde ihtiyaç duyulanları, talebi üzerine Bakanlığa iletmek.

o) Elektronik haberleşme sektöründe tesis, ölçüm ve bakım-onarım yapacak kuruluşların yetkilendirmesini bu konuda görevli kuruluşlarla koordine etmek.

ö) Elektronik haberleşme sektörüne yönelik pazar analizleri yapmak, ilgili pazarı ve ilgili pazarda etkin piyasa gücüne sahip işletmeci veya işletmecileri belirlemek.

ş) Elektronik haberleşme sektörüne yönelik olarak, millî güvenlik, kamu düzeni veya kamu hizmetinin gereği gibi yürütülmesi amacıyla mevzuatın öngördüğü tedbirleri almak.

u) İlgili kanun hükümleri dahilinde, evrensel hizmetlere ilişkin hizmet kalitesi ve standartları da dahil olmak üzere, gerektiğinde her türlü elektronik haberleşme hizmetine yönelik hizmet kalitesi ve standartlarını belirlemek, denetlemek, denetlettirmek ve buna ilişkin usul ve esasları belirlemek.”

7.5. “Erişim yükümlülüğü” başlıklı 16’ncı maddesinin dördüncü fıkrasında; “Kurum, tüm erişim anlaşmalarının bu Kanunun amaç ve kapsamına, rekabetin ve tüketici haklarının korunmasına ve şebekelerin bütünlüğü ve birlikte çalışılabilirliği ile hizmetlerin karşılıklı işletilebilirliğine uygun olarak tesis edilmesine ve uygulanmasına yönelik düzenlemeleri yapar.” hükmüne yer verilmiştir.

8. 10.07.2018 tarih ve 30474 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 1 sayılı

Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin “Haberleşme Genel

Müdürlüğü” başlıklı 483 üncü maddesinde; “Haberleşme Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri

şunlardır:

a)Haberleşme ve posta hizmetleri ve bunlarla ilgili evrensel hizmetler ile acil durum haberleşmesine yönelik politika, strateji ve hedeflerin belirlenmesi amacıyla çalışmalar yapmak ve uygulanmasını takip etmek, b)Haberleşme ve posta hizmetleriyle ilgili evrensel hizmetler ve acil durum haberleşmesine yönelik hizmet politikalarını ve yürütülme esaslarını belirlemek amacıyla çalışmalar yapmak ve uygulanmasını takip etmek, c)Haberleşme ve posta hizmetleriyle ilgili evrensel hizmetler ve acil durum haberleşmesine yönelik altyapı ve hizmetleri planlamak, kurmak, kurdurmak, işletmek, işlettirmek, geliştirmek ve bu alandaki farklı seçeneklerin birbirini tamamlayıcı şekilde yürütülmesini sağlayacak esasları belirlemek ve denetlemek, d)Haberleşme ve posta hizmetleriyle ilgili evrensel hizmetleri karşılayacak evrensel hizmet yükümlüleri ile verilecek evrensel hizmetlerin net maliyetini belirlemek ve gerektiğinde bu amaçla hizmet satın almak, e)Verilen evrensel hizmetlerle ilgili net maliyetin gerçekleşip gerçekleşmediğine dair evrensel hizmet

yükümlülerini denetlemek ve evrensel hizmet yükümlülerine gerçekleşen net maliyeti ödemek.” düzenlemesine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ FATMA BENLİ YALÇIN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

9. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; evrensel hizmetten, Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde yaşayan herkesin, bölge ve yaşadığı yer ayrımı gözetilmeksizin yararlanacağı hükmünün mevzuatta emredici nitelikte olduğundan ve Türk Telekomünikasyon Anonim Şirketinin tabi olduğu evrensel hizmet yükümlülüğü olmasından dolayı ilgili yükümlü işletmeciye kanunun emredici hükmünü uygulaması ve alt yapı çalışmalarının yapılması amacıyla gerekli işlemlerin tesis ettirilmesi hususunda Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ve Bilgi

Teknolojileri ve İletişim Kurumuna tavsiyede bulunulması yönünde hazırlanan “Tavsiye Karar Önerisi”

Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme

10. (1) numaralı paragrafta açıklandığı üzere başvuran tarafından özetle; ikamet ettiği konutta internet altyapısının olmadığı ifade edilerek internet altyapı hizmetinden yararlanabilmesi için gereğinin yapılması talep edilmiştir.

11. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) Hukuk Müşavirliğinden alınan yazı ve eklerin incelenmesinden özetle; Türk Telekom’dan konuya ilişkin açıklama talep edildiği, Türk Telekom tarafından gönderilen cevabi yazıda söz konusu adreste hâlihazırda Şirketlerine ait altyapı ve proje maliyetinin yüksek olması sebebiyle altyapı kurulumuna ilişkin bir çalışmanın bulunmadığı bilgisinin

Kurumlarına iletildiği, EHK’nın 5’inci maddesinin (a) bendinde sabit telefon hizmetleri, (e) bendinde ise internet hizmetlerinin evrensel hizmet kapsamına alındığı, böylelikle evrensel hizmet mevzuatında internet hizmetlerinin sunulduğu ortamdan bağımsız olarak yani teknolojinin nötr olarak tanımlandığı, internet erişim hizmetinin de yalnızca İnternet Servis Sağlayıcılığı yetkilendirmesine sahip işletmeciler tarafından değil, yine hizmetin sunulduğu platformlara bağlı olarak GMPCS Mobil Telefon Hizmeti, Sanal Mobil

Şebeke Hizmeti, GSM, IMT-2000/UMTS gibi yetkilendirme türlerine sahip birçok işletmeci tarafından sunulabildiği, Gaziantep ili ilçesine bağlı 26.737 nüfusu olan Mahallesine ilişkin işletmecilerin Kurumlarına ilettiği mobil kapsama bilgilerinin TT Mobil İletişim Hizmetleri AŞ 2N, 3N ve 4.5N, Turkcell İletişim Hizmetleri AŞ 2N, 3N ve 4.5N, Vodafone Telekomünikasyon AŞ 2N, 3N ve 4.5N olarak görüldüğü, başvuranın adresinde işletmeciler ticari olarak bulunduğundan ve ayrıca mobil genişbant hizmetinden yararlandığından dolayı mezkûr adresin evrensel hizmet kapsamında değerlendirilemediği açıklamalarına yer verilmiştir.

12. Türk Telekomünikasyon A.Ş. tarafından yapılan

12.1. 18.05.2023 tarihli açıklamada özetle; ilgili lokasyonda altyapılarının bulunmadığı, lokasyona en yakın altyapı bilgisinin yaklaşık 70 metre ilerideki binadaki kutu olduğu, bu kutuda boş devrelerin tespiti sonrası şikâyetin geldiği lokasyon ile bu kutu arası direk, havai/yeraltı kablo çekimi, blok işleme vb. imalatların tamamlanmasının gerektiği, bu imalatların da uygulanabilir olmasının, lokasyondaki belediye ve diğer kurumların altyapı ve izin durumlarına bağlı olarak değişiklik göstereceği, yukarıda belirtilen şekilde yapılacak çalışmanın iş planlarında olup herhangi bir sorun ile karşılaşılmaması durumunda, ekip programına göre sonuçlandırılmaya çalışılacağı,

12.2. 08.08.2023 tarihli açıklamada ise özetle; söz konusu lokasyonda Şirketlerinin saha ekipleri tarafından detaylı incelemelerde bulunulduğu, incelemeler sonucunda yukarıda belirtilen en yakın Dağıtım Kutusunda

1 (bir) devrenin boş olduğu, bu mesafede yol atlaması yapılmasının gerektiği, havai elektrik kablolarının

hem engel hem risk teşkil ettiği, ayrıca güzergâhta bulunan ve her an inşaatın başlatılabileceği boş bir arsanın bulunduğunun tespit edildiği, tüm bu bahsedilen nedenlerden dolayı Dağıtım Kutusu ile başvurucunun lokasyonu arasında havai/blok işleme yöntemleriyle kablo tesisinin uygulanabilir olmadığının değerlendirildiği, söz konusu lokasyona yeraltı güzergâhı yapılması ve yer altından Fiber Optik kablo çekilmesi yöntemiyle en yakın fiber altyapısından hizmet verilebilmesi için bir projelendirme yapılması durumunda tahmini güncel maliyetin (Belediyeden alınacak ruhsat bedeli de dâhil) yaklaşık 85 bin TL olacağı, yatırımdan 3 adet BBK’nın fayda sağlayacağı, yatırım maliyeti ve fayda sağlayacak abone sayısı birlikte değerlendirildiğinde söz konusu adrese hizmet verilebilmesi fizıbıl gözükmediği, dolayısıyla söz konusu adrese ilişkin Şirketleri tarafından bir projelendirme çalışması yapılmasının planlanmadığı ifadelerine yer verdiği tespit edilmiştir.

13. 5369 sayılı Evrensel Hizmet Kanunu’nda; “Bakanlık”, “Ulaştırma Bakanlığını”; “Kurum”, “Bilgi

Teknolojileri ve İletişim Kurumunu”; “Evrensel hizmet”, “Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde coğrafi konumlarından bağımsız olarak herkes tarafından erişilebilir, önceden belirlenmiş kalitede ve herkesin karşılayabileceği makul bir bedel karşılığında asgari standartlarda sunulacak olan, internet erişimi de dahil elektronik haberleşme hizmetleri ile bu Kanun kapsamında belirlenecek olan diğer hizmetleri”; “Evrensel hizmet yükümlüsü”, “Elektronik haberleşme sektöründe, ilgili mevzuatına göre Kurumca yetkilendirilmiş ve bu Kanun kapsamındaki hizmetleri sağlamakla yükümlü kılınan işletmeciyi”; “İşletmeci”, “İlgili mevzuatına göre Kurumca veya bu Kanun kapsamına alınmış hizmetler bakımından ilgili diğer mercilerce yetkilendirilmiş olan işletmecileri; “Alt yapı”, “Evrensel hizmetin sağlanmasını teminen hizmetin verilebilmesi için gerektiğinde öncelikle fiziki ortamın oluşturulmasına yönelik her türlü teçhizat, ekipman, bilgisayar, yazılım ve donanımı” ifade edeceğine hükmedilmiştir.

14. 1 Numaralı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nde, Ulaştırma ve

Altyapı Bakanlığı Haberleşme Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri arasında; haberleşme ve posta hizmetleri ve bunlarla ilgili evrensel hizmetler ile acil durum haberleşmesine yönelik politika, strateji ve hedeflerin belirlenmesi amacıyla çalışmalar yapmak ve uygulanmasını takip etmek; haberleşme ve posta hizmetleriyle ilgili evrensel hizmetler ve acil durum haberleşmesine yönelik hizmet politikalarını ve yürütülme esaslarını belirlemek amacıyla çalışmalar yapmak ve uygulanmasını takip etmek; haberleşme ve posta hizmetleriyle ilgili evrensel hizmetler ve acil durum haberleşmesine yönelik altyapı ve hizmetleri planlamak, kurmak, kurdurmak, işletmek, işlettirmek, geliştirmek ve bu alandaki farklı seçeneklerin birbirini tamamlayıcı şekilde yürütülmesini sağlayacak esasları belirlemek ve denetlemek; haberleşme ve posta hizmetleriyle ilgili evrensel hizmetleri karşılayacak evrensel hizmet yükümlüleri ile verilecek evrensel hizmetlerin net maliyetini belirlemek ve gerektiğinde bu amaçla hizmet satın almak; verilen evrensel hizmetlerle ilgili net maliyetin gerçekleşip gerçekleşmediğine dair evrensel hizmet yükümlülerini denetlemek ve evrensel hizmet yükümlülerine gerçekleşen net maliyeti ödemek olarak hükmedilmiştir.

15. Bilindiği üzere telekomünikasyon sektörünü düzenleme ve denetleme fonksiyonunun bağımsız bir idari otorite tarafından yürütülmesi amacıyla kurulan Telekomünikasyon Kurumu 5809 sayılı Elektronik

Haberleşme Kanunu ile yeni bir düzenlemeye tabi olmuş ve adı Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) olarak değiştirilmiştir. (https://www.btk.gov.tr/kurulus) Bağımsız idari otorite olarak adlandırılan söz konusu kuruluşlar; bir yandan görevli olduğu alanda düzenleme yetkisi kapsamında kurallar koyarken, bir yandan da bu kurallara uygun hareket edilmesini gözetip denetlemekte ve gerektiğinde önemli parasal ve idari yaptırımlar uygulayabilmektedir. (Turgut TAN, “Bağımsız İdari Otoriteler veya Düzenleyici

Kurullar”, Amme İdaresi Dergisi, Cilt 35, Sayı 2, Haziran 2002, s.26) Bu çerçevede elektronik haberleşme sektöründe düzenleyici ve denetleyici bir kurum olan BTK tarafından mevzuat kapsamında yer alan yükümlülüklerin işletmeciler tarafından yerine getirilip getirilmediğinin tespiti yapılarak yükümlülüklerin ihlali halinde Kuruma verilen yetkiler kapsamında gerekli yaptırım işlemleri uygulanmaktadır.

16. Nitekim 2813 sayılı Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun Kuruluşuna İlişkin Kanun’da, kanunlarla verilen görevleri yerine getirmek ve yetkileri kullanmak üzere kamu tüzel kişiliğini haiz, idari ve mali özerkliğe sahip Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu kurulduğu; Kurumun Bilgi Teknolojileri ve

İletişim Kurulu ile Başkanlık teşkilatından oluşacağı; Kurumun görevlerini yerine getirirken bağımsız olacağı; hiçbir organ, makam, merci veya kişi kuruma emir ve talimat veremeyeceği; Kurumun ilişkili olduğu bakanlığın ise Ulaştırma Bakanlığı olduğuna hükmedilmiştir.

17. Bilgi teknolojileri ve iletişim sektörü, ekonomik ve sosyal gelişmenin temel altyapısını oluşturan önemli bir sektör haline gelmiş, bilgi ve iletişim teknolojileri ile hizmetlerine erişim, elektrik ve su gibi temel ihtiyaçlar arasına girmiştir. Bu doğrultuda, internet erişiminin sunulması, elde edilen sosyal ve ekonomik faydaları açısından günümüzde bir zorunluluk haline gelmiştir. Günümüzde internete erişim zorunlu bir ihtiyaç olmakla beraber internet altyapısının kurulmadığı yerler bulunmaktadır. Bu kapsamda Evrensel

Hizmet Kanunu ile internet hizmeti evrensel hizmet kapsamına alınmıştır.

18. 5369 sayılı Evrensel Hizmet Kanunu’nun 2’nci maddesinde evrensel hizmet; “Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde coğrafi konumlarından bağımsız olarak herkes tarafından erişilebilir, önceden belirlenmiş kalitede ve herkesin karşılayabileceği makul bir bedel karşılığında asgari standartlarda sunulacak olan, internet erişimi de dahil elektronik haberleşme hizmetleri ile bu Kanun kapsamında belirlenecek olan diğer hizmetler” olarak tanımlanmıştır. Söz konusu Kanun’un 3’üncü maddesinde ise; “Evrensel hizmetin sağlanmasında ve yapılacak düzenlemelerde; ülke sınırları içerisinde yaşayan herkesin bölge ve yaşadığı yer ayrımı gözetilmeksizin bu hizmetlerden karşılanabilir ve makul fiyatlar seviyesinde ve önceden belirlenmiş hizmet kalitesi standartlarında yararlanabileceği” hüküm altına alınmıştır. Bu noktada, evrensel hizmet kapsamı çerçevesinde ilgi Kanun’da yer alan sabit telefon ve internet hizmetleri gibi bir takım hizmetlerin coğrafi bölge veya ekonomik koşullar gerekçe gösterilmeksizin istisnasız herkese makul bir bedelle asgari hizmet standartlarında sağlanması gerektiği değerlendirilmektedir. Diğer bir ifadeyle söz konusu hizmetlerden ülke sınırları içerisinde yaşayan herkesin herhangi bir ayrım (coğrafi bölge/maliyet)

gözetilmeksizin yararlanması için gerekli çalışmaların yapılması sağlanmalıdır. Bu gerekliliğin sağlanması ve kaynaklarının oluşturulması Devletin görevleri arasındadır.

19. Evrensel hizmetler, temel hak ve hürriyetlerin korunması, bireylerin yaşam kalitelerinin ve refah düzeylerinin yükseltilmesi, bölgesel gelişmişlik farklarının azaltılması ve toplumun belirli kesimlerinde sosyal dışlanmanın önlenmesi amacıyla, tüm vatandaşların düzenli ve sürekli olarak erişiminin sağlanması gereken, toplum için vazgeçilemez hizmetlerdir. Evrensel hizmet, tüketicilerin büyük bölümüne, piyasa şartlarında ticari olarak sunulabilen kamu hizmetlerinin, ticari olarak sunulamadığı bölgeler ve tüketici gruplarında da varlığının garanti altına alınması; böylece tüm vatandaşların siyasi otoriteler tarafından kabul görmüş hizmetlere, belirlenen asgari kalitede ve karşılanabilir fiyatlarla ulaşmalarının sağlanmasıdır.

Evrensel hizmet sunumunun sağlanması esasen bir sosyal politika aracıdır ve tüm sosyal politikalar gibi temel amacı toplumun refah düzeyinin artırılmasıdır. Bireyin gündelik yaşamı için vazgeçilmez hizmetlerin en azından asgari düzeyde sunumunda evrensel hizmet ne kadar gelişirse sosyal devlet de o kadar gelişecektir. (Bknz. Işıl IRMAK (2008), “Evrensel Hizmet; Türkiye Posta Sektöründe Evrensel Hizmet

Regülasyonu İçin Öneriler, DPT: 2786, s.6-15).

20. Anayasa’nın 5’inci maddesinde, “Kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak”

devletin temel amaç ve görevleri arasında sayılmış, 17’nci maddesinde ise “Herkesin haberleşme hürriyetine sahip olduğu” belirtilmiştir. Kamu hizmeti niteliğini haiz, ancak işletmeciler tarafından karşılanmasında mali güçlük bulunan evrensel hizmetin sağlanması, yürütülmesi ve elektronik haberleşme sektörü ile bu Kanun kapsamında belirlenen diğer alanlarda evrensel hizmet yükümlülüğünün yerine getirilmesine ilişkin usul ve esasların düzenlendiği Evrensel Hizmet Kanunu’nun 3’üncü maddesinde, evrensel hizmetin sağlanmasında göz önünde bulundurulacak ilkeler sayılmış olup söz konusu ilkelerden birini de “Evrensel hizmetin sunulmasında ve ulaşılmasında devamlılık esastır.” ifadesi oluşturmaktadır.

Söz konusu ilke kapsamında evrensel kamu hizmetlerinin kamu yararını sağlayan faaliyetler oldukları için sürekli yapılması gereken hizmetler içinde yer aldığı ve düzenli ve yeterli olarak yerine getirilmesi gerektiği değerlendirilmektedir. (Bülent Kent, Telekomünikasyon Sektöründe Evrensel Hizmet Kanunu, Gazi

Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi C. XVI, Y. 2012, Sa. 2, s.187.)

21. Nitekim işletmecilerin 5369 sayılı Kanun’da belirtilen evrensel hizmeti sağlamakla yükümlü olduğu bununla birlikte evrensel hizmet niteliği bulunan hizmetlerin, sağlanması, yürütülmesi ve bu yükümlülüğün yerine getirilmesine ilişkin olarak Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde coğrafi konumlarından bağımsız olarak bütün alanlara hizmetlerin götürülmesi gerektiği, bu gerekliliğin sağlanması ve kaynaklarının oluşturulmasının Devletin görevleri arasında yer aldığı, söz konusu hususun mezkûr Kanun’un amacında da “elektronik haberleşme, alt yapı, şebeke ve hizmet alanında teknolojik gelişimin ve yeni yatırımların teşvik edilmesi” ifadesiyle belirtildiği anlaşılmaktadır.

22. Bu noktada, 5369 sayılı Kanun uyarınca, Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde yaşayan herkesin, bölge ve yaşadığı yer ayrımı gözetilmeksizin evrensel hizmetten yararlanacağı hükmünün emredici nitelikte olduğu, işletmecilerin bu kanun ve diğer mevzuata uymakla yükümlü olduğu, bununla birlikte Türk

Telekomünikasyon Anonim Şirketinin tabi olduğu evrensel hizmet yükümlülüğü olduğu tespit edilmiştir.

23. 5369 sayılı Evrensel Hizmet Kanunu’nun 6’ncı maddesi ile işletmecilerin ekonomik olmadığı gerekçesiyle hizmet sunmadıkları bölgelerde, evrensel hizmet sağlama yükümlülüğü olan işletmecilerin katlanmak zorunda oldukları mali külfetin paylaştırılması sonucu ortaya çıkacak hizmetin net maliyetinin karşılanmasını teminen, toplanması öngörülen katkı payları belirlenmiştir. Buna göre, yetkilendirme bedellerinden, yerleşik işletmecinin ve GSM şirketlerinin net satış gelirlerinden, sektörde verilen idari para cezalarından ve düzenleyici kurumun bütçesinden belli yüzdeler ayrılarak bütçeye “Evrensel Hizmet

Gelirleri” adı altında gelir kaydedilmektedir.

24. Öte yandan, Sayın Cumhurbaşkanımızın 27.11.2019 tarihli konuşmasında; “Hükümete geldiğimizde ülkemizde toplam üç bin geniş bant internet abonesi vardı, bugün Türkiye’de 75 milyonun üzerinde geniş bant internet abonesi bulunuyor. Mobil telefon abonesi sayısı 23 milyondu, bugün 82 milyonun üzerine çıktı. Fiber hat uzunluğumuz 81 bin kilometreydi, bugün dikkat edelim 364 bin kilometreyi geçtik. Ancak bu fiber hat konusunda yavaş gittiğimizi görüyoruz. Firmalarımızın fiber hat yatırımını hızlandırması gerekiyor, aksi takdirde G5 teknolojisini etkin bir şekilde kullanamayız. Fiber hat yatırımları konusunda engel çıkartanlar, karşılarında bizzat şahsımı bulacaklarını bilmelidirler.” hususlarını belirterek ilgili kurum ve kuruluşların konuyla ilgili gerekli iş ve işlemleri yapması hususu talimatlandırılmıştır.

25. Somut olayda, başvuranın ikamet ettiği konutta altyapının bulunmaması sebebiyle sabit internet erişim hizmetinden yararlanamadığı anlaşılmaktadır. Bu kapsamda ekonomik ve mali gerekçelerle bir kısım vatandaşın kamu hizmeti niteliğindeki elektronik haberleşme hizmetlerinden mahrum bırakılmamasına yönelik olarak; söz konusu nedenlerle yatırım yapılmasından imtina edilen yerlere de ilgili hizmetlerin götürülmesinin sağlanması ve söz konusu sorunların tekrar yaşanmaması adına ilgili kurumlar arasında işbirliği yapılarak gerekli önlemlerin alınması gerekmektedir.

26. Bu doğrultuda, başvuran ve benzer şikâyetlere sürdürülebilir çözümler sağlanması amacıyla söz konusu hususlara yönelik yapılacak işlemlerin tereddüte yer bırakmayacak şekilde açıklığa kavuşturulması önem arz etmektedir. Nitekim evrensel hizmet alanında faaliyet gösteren işletmecilere yükümlülük olarak getirilen evrensel hizmetin işletmeciler üzerinde ağır bir yük oluşturmaması ile ekonomik ve coğrafi açıdan dezavantajlı kesimlere evrensel hizmetlerin gecikmeden sağlanarak toplumun her kesimine eşit bir şekilde hizmetlerin götürülmesi arasında denge sağlanması gerektiği değerlendirilmiştir.

27. Başvuranın iddiaları, idarenin konuyla ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat hükümlerinin incelenmesi ve Kurumumuzca yapılan tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; evrensel hizmetten Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde yaşayan herkesin, bölge ve yaşadığı yer ayrımı gözetilmeksizin yararlanacağı hükmünün mevzuatta emredici nitelikte olduğundan ve Türk

Telekomünikasyon Anonim Şirketinin tabi olduğu evrensel hizmet yükümlülüğü olmasından dolayı

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ve Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından ilgili yükümlü işletmeciye kanunun emredici hükmünü uygulaması ve alt yapı çalışmalarının yapılması amacıyla gerekli işlemlerin tesis ettirilmesi hususunda öneri ve uyarılarda bulunulması gerektiği tespit edilmiştir.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

28. İyi yönetim ilkelerine, 28.03.2013 tarih ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir. İdarece, Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, İdarenin başvuranla ilgili işlemlerinde, “Makul sürede karar verme” ilkesine uygun davrandığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte yine bu ilkelere göre yapılan değerlendirmede, başvurana idarece verilen cevabi yazıda hangi sürede hangi mercilere başvurabileceği bilgisinin verilmediği görülmüş olup ilgili İdarenin “Karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edilmiştir. İdarenin bundan sonra bahse konu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

29. 14.06.2012 tarih ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 17’nci maddesinin sekizinci fıkrasına göre Kamu Denetçiliği Kurumuna dava açma süresi içinde yapılan başvuru, işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurmakta olup; anılan Kanun’un “Dava açma süresinin yeniden işlemeye başlaması” başlıklı 21’inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacak olup (varsa) dava açma süresinden arta kalan sürede Ankara Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜNE;

Yükümlü işletmecinin mevzuatın emredici hükmünü uygulaması hususunda öneri ve uyarılarda bulunularak internet altyapı çalışmaları için gerekli işlemlerin tesis ettirilmesi hususunda ULAŞTIRMA

VE ALTYAPI BAKANLIĞI ile BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE İLETİŞİM KURUMUNA

TAVSİYEDE BULUNULMASINA,

Kararın BAŞVURANA, ULAŞTIRMA VE ALTYAPI BAKANLIĞINA ve BİLGİ

TEKNOLOJİLERİ VE İLETİŞİM KURUMU BAŞKANLIĞINA tebliğine,

6328 sayılı Kanun’un 20’inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, ilgili idareler tarafından bu karar

üzerine tesis edilecek işlemlerin otuz (30) gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi