|
ÖZET: Başvuru, Kocaeli’deki bir adresin internet altyapısının sağlanması talebine ilişkindir. Başvuran, Türk Telekom’a yaptığı başvurunun üzerinden aylar geçmesine rağmen sonuç alamadığını, bu durumu Kocaeli Valiliği’ne de ilettiğini belirtmiştir. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu, başvurunun Evrensel Hizmet Kanunu çerçevesinde değerlendirildiğini, ancak ilgili adreste internet hizmetinin mevcut olduğunu ve dolayısıyla başvurunun bu kapsamda değerlendirilemeyeceğini ifade etmiştir.
Kurum, mobil elektronik haberleşme hizmeti sunan işletmecilerin, belirli nüfus oranlarını kapsama yükümlülükleri olduğunu belirtmiş, Kocaeli’deki ilgili mahallede mobil hizmetlerin sağlandığını vurgulamıştır. Bununla birlikte, başvuranın talebinin karşılanmadığı ve Türk Telekom tarafından herhangi bir geri dönüş yapılmadığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın taleplerinin çözümüne yönelik planlama çalışmalarının yapılması için Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na tavsiyede bulunulmuştur. Kurum, bu kararın ardından 30 gün içinde gerekli işlemleri bildirmekle yükümlüdür. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/11610-S.24.17658
BAŞVURU NO : 2024/11025
KARAR TARİHİ : 23.10.2024
TAVSİYE KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : ULAŞTIRMA VE ALTYAPI BAKANLIĞI
BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE İLETİŞİM KURUMU BAŞKANLIĞI
Başvuranın, adresine internet altyapısı getirilmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 04.09.2024
I.BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran tarafından Kurumumuza yapılan ilk başvuruda özetle; Kocaeli/ Mahallesi
Sokak No: İç Kapı No: adresine Türk Telekom tarafından internet altyapısının getirilmesi için müracaatta bulunduğunu, ancak talebi üzerinden aylar geçmesine rağmen sonuç alamadığını, bahsi geçen adrese internet altyapısı getirilmesi talebini Kocaeli Valiliğine de ilettiğini, yasal süre geçmesine rağmen başvurunun sonuçlanmadığını iddia ve ifade ederek başvurunun sonuçlanmasını ve internet altyapısının getirilmesini talep etmektedir.
1.1. tarihinde yapılan başvuruda ise; 26/06/2024 karar tarihli ve / -S. sayılı
Gönderme Kararına istinaden Bilgi Teknolojileri Ve İletişim Kurumu Başkanlığı tarafından başvurusunun reddedildiğini, Türk Telekom A.Ş tarafından ise herhangi bir geri dönüş yapılmadığını iddia ve ifade ederek Evrensel Hizmet Kanunu dâhilinde ikamet ettiği adrese sabit internet altyapısı getirilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzca, dostane çözüm usulü de dikkate alınacak şekilde Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun
Uygulanmasına ilişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 20’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer verilen, “İdari başvuru yolları tüketilmeden yapılan şikâyet başvurusu hakkında ilgili idareye gönderme kararı verilir.” hükmü uyarınca Kurumumuzca dostane çözüme ilişkin mevzuat hükümleri hatırlatılarak Bilgi Teknolojileri ve İletişim Başkanlığına 26/06/2024 tarih ve / sayılı
Gönderme Kararı verilmiştir. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Başkanlığının 24/07/2024 tarih ve Esayılı karar cevap yazısında özetle; /
“Evrensel Hizmet Kanununa göre evrensel hizmet sunulacak yerleşim yerlerinin ticari bir bölge olup olmadığı; nüfus, gelişmişlik, coğrafi özellikler, kârlılık gibi unsurlar gözetilerek hizmet devamlılığı (daha önce işletmeci tarafından bölgede hizmet sunulup sunulmadığı) ve yetkilendirme yükümlülükleri kapsamında yer alıp almadığı (kapsama yükümlülükleri çerçevesinde zorunlu hizmet sunulması gereken yer olup olmadığı) da kontrol edilerek evrensel hizmet kapsamına alınıp alınmayacağına karar verilmektedir.
Kurumumuz tarafından mobil elektronik haberleşme hizmeti sunmak üzere yetkilendirilen işletmecilerin kapsama yükümlülükleri, ilgili imtiyaz sözleşmeleri ve yetki belgeleri çerçevesinde her bir hizmete özel olarak düzenlenmiş olup, işletmeciler kapsama yükümlülükleri çerçevesinde mobil elektronik haberleşme hizmeti sunmaktadır.
İşletmeciler, imtiyaz sözleşmeleri ve yetki belgeleri çerçevesinde; hâlihazırda 2N hizmetleri için nüfusu
10.000 ve üzeri yerleşim yerleri dâhil edilerek Türkiye nüfusunun en az %90’ını, 3N hizmetleri için nüfusu
1000 ve üzeri yerleşim yerleri dâhil olmak üzere tüm il ve ilçe sınırları içinde kalan nüfusu, 4,5N hizmeti
için Türkiye nüfusunun en az %95’ini ve tüm il ve ilçelerin her birinde nüfusun en az %90’ını kapsamakla yükümlüdür.
Kocaeli ili ilçesine bağlı 1232 nüfusu olan Mahallesine ilişkin işletmecilerin Kurumumuza
ilettiği mobil kapsama bilgileri aşağıda yer almaktadır:
TT Mobil İletişim Hizmetleri AŞ 2N, 3N ve 4.5N
Turkcell İletişim Hizmetleri AŞ 2N, 3N ve 4.5N
Vodafone Telekomünikasyon AŞ 2N, 3N ve 4.5N teknolojilerinde kapsanmış olduğu görülmektedir. EHK’da internet hizmetine yer verilmekle birlikte, sabit veya mobil internet hizmeti şeklinde bir ayrım yapılmadığından ve başvurucunun belirtiği adreste internet hizmeti verildiğinden başvuru EHK kapsamında değerlendirilememektedir.
Kurumumuzca, ülkemizde fiber/optik altyapı başta olmak üzere elektronik haberleşme altyapısının gelişmesini, maliyetlerinin düşmesini, haberleşme hizmetlerine erişimin kolaylaşmasını ve işletmeciler arasında tesis paylaşımı hizmetlerinin artmasını sağlamak amacıyla, Elektronik Haberleşme Altyapı
Tesisleri Referans Dokümanı ve Bina İçi Elektronik Haberleşme Tesisatı Teknik Şartnamesi gibi düzenlemeler uygulamaya geçirilmiş ve Elektronik Haberleşme Altyapı Bilgi Sistemi (EHABS) devreye alınmıştır. İşletmecilerin elektronik haberleşme altyapılarını geliştirmeleri, daha etkin ve kaliteli hizmet sunmalarına ilişkin bahse konu teşvik edici ve kolaylaştırıcı düzenleme ve faaliyetlerin yürütülmesine
Kurumumuzca devam edilmektedir.” açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3.Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının, 3.1.“Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Vatandaşlar… kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye
Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.”, /
3.2.“Haberleşme hürriyeti” başlıklı 22 nci maddesinde; “Herkes, haberleşme hürriyetine sahiptir…” ,
4.6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun, “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde;
“Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir”, 5. 1 Numaralı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin, 5.1. “Haberleşme Genel Müdürlüğü” başlıklı 483 üncü maddesinde;
“Haberleşme Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri şunlardır:
a)Haberleşme ve posta hizmetleri ve bunlarla ilgili evrensel hizmetler ile acil durum haberleşmesine yönelik politika, strateji ve hedeflerin belirlenmesi amacıyla çalışmalar yapmak ve uygulanmasını takip etmek, b)Haberleşme ve posta hizmetleriyle ilgili evrensel hizmetler ve acil durum haberleşmesine yönelik hizmet politikalarını ve yürütülme esaslarını belirlemek amacıyla çalışmalar yapmak ve uygulanmasını takip etmek, c)Haberleşme ve posta hizmetleriyle ilgili evrensel hizmetler ve acil durum haberleşmesine yönelik altyapı ve hizmetleri planlamak, kurmak, kurdurmak, işletmek, işlettirmek, geliştirmek ve bu alandaki farklı seçeneklerin birbirini tamamlayıcı şekilde yürütülmesini sağlayacak esasları belirlemek ve denetlemek, d)Haberleşme ve posta hizmetleriyle ilgili evrensel hizmetleri karşılayacak evrensel hizmet yükümlüleri ile verilecek evrensel hizmetlerin net maliyetini belirlemek ve gerektiğinde bu amaçla hizmet satın almak, e)Verilen evrensel hizmetlerle ilgili net maliyetin gerçekleşip gerçekleşmediğine dair evrensel hizmet yükümlülerini denetlemek ve evrensel hizmet yükümlülerine gerçekleşen net maliyeti ödemek.”,
6.5369 sayılı Evrensel Hizmet Kanununun,
6.1.“Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu Kanunun amacı; kamu hizmeti niteliğini haiz, ancak işletmeciler tarafından karşılanmasında mali güçlük bulunan evrensel hizmetin sağlanması, yürütülmesi ve elektronik haberleşme sektörü ile bu Kanun kapsamında belirlenen diğer alanlarda evrensel hizmet yükümlülüğünün yerine getirilmesine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.”, 6.2.“Tanımlar” başlıklı 2 nci maddesinde; “Bu Kanunda geçen; Bakanlık: Ulaştırma Bakanlığını, /
Kurum: Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunu…
Evrensel hizmet: Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde coğrafi konumlarından bağımsız olarak herkes tarafından erişilebilir, önceden belirlenmiş kalitede ve herkesin karşılayabileceği makul bir bedel karşılığında asgari standartlarda sunulacak olan, internet erişimi de dâhil elektronik haberleşme hizmetleri ile bu Kanun kapsamında belirlenecek olan diğer hizmetleri, Evrensel hizmet yükümlüsü: Elektronik haberleşme sektöründe, ilgili mevzuatına göre Kurumca yetkilendirilmiş ve bu Kanun kapsamındaki hizmetleri sağlamakla yükümlü kılınan işletmeciyi…
İşletmeci: İlgili mevzuatına göre Kurumca veya bu Kanun kapsamına alınmış hizmetler bakımından ilgili diğer mercilerce yetkilendirilmiş olan işletmecileri, Alt yapı: Evrensel hizmetin sağlanmasını teminen hizmetin verilebilmesi için gerektiğinde öncelikle fiziki ortamın oluşturulmasına yönelik her türlü teçhizat, ekipman, bilgisayar, yazılım ve donanımı…
ifade eder.”, 6.3.“İlkeler” başlıklı 3 üncü maddesinde; “Evrensel hizmetin sağlanmasında ve bu hususta yapılacak düzenlemelerde aşağıdaki ilkeler göz önüne
alınır:
a)Evrensel hizmetten, Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde yaşayan herkes, bölge ve yaşadığı yer ayırımı gözetilmeksizin yararlanır…
d)Evrensel hizmet, önceden belirlenmiş hizmet kalitesi standartlarında sunulur.
e)Evrensel hizmetin sunulmasında ve ulaşılmasında devamlılık esastır.” , 6.4.“İşletmecinin yükümlülüğü” başlıklı 4 üncü maddesinde; “İşletmeciler, bu Kanunda belirlenen evrensel hizmeti sağlamakla yükümlüdür. İmtiyaz ve görev sözleşmeleri ile ruhsat ve genel izinlerde her ne ad altında olursa olsun 3 üncü maddede belirtilen ilkelere aykırı düzenlemeler yapılamaz.
Bilgi teknolojileri yaygınlığı, internet alt yapısı ve karasal sayısal yayıncılık için ihtiyaç duyulan alt yapı malzemelerinin alımı ve montajı ile ulaşımı deniz yolu ile sağlanabilen yolcu taşıma hizmetlerinde yükümlü işletmeci şartı aranmaz.”, 6.5.“Evrensel hizmetin kapsamı” başlıklı 5 inci maddesinde; “Evrensel hizmet…
e)İnternet hizmetlerini…
kapsar.
Evrensel hizmetin kapsamı; ülkenin sosyal, kültürel, ekonomik ve teknolojik şartları da göz önünde bulundurularak, üç yılı aşmamak üzere belirli aralıklarla, Cumhurbaşkanınca yeniden belirlenebilir.”, /
7.2813 sayılı Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun Kuruluşuna İlişkin Kanunun, “Kuruluş”
başlıklı 5 inci maddesinde; “Kanunlarla verilen görevleri yerine getirmek ve yetkileri kullanmak üzere kamu tüzel kişiliğini haiz, idari ve mali özerkliğe sahip (…) Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu kurulmuştur. Kurum, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulu ile Başkanlık teşkilatından oluşur.
Kurum görevlerini yerine getirirken bağımsızdır. Hiçbir organ, makam, merci veya kişi Kuruma emir ve talimat veremez.
Kurum’un ilişkili olduğu bakanlık Ulaştırma Bakanlığıdır.”, 8. 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanununun, 8.1.“Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde; “Elektronik haberleşme hizmetlerinin yürütülmesi ve elektronik haberleşme alt yapı ve şebekesinin tesisi ve işletilmesi ile her türlü elektronik haberleşme cihaz ve sistemlerinin imali, ithali, satışı, kurulması, işletilmesi, frekans dâhil kıt kaynakların planlaması ve tahsisi ile bu konulara ilişkin düzenleme, yetkilendirme, denetleme ve uzlaştırma faaliyetlerinin yürütülmesi bu Kanuna tabidir…
16/06/2005 tarihli ve 5369 sayılı Evrensel Hizmetin Sağlanması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması
Hakkında Kanun… hükümleri saklıdır.”, 8.2.“Tanımlar ve kısaltmalar” başlıklı 3 üncü maddesinde; “Bu Kanunda geçen…
İşletmeci: Yetkilendirme çerçevesinde elektronik haberleşme hizmeti sunan ve/veya elektronik haberleşme şebekesi sağlayan ve alt yapısını işleten şirketi, dd)Kurul: Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulunu, ee) Kurum: Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunu, ifade eder.”, 8.3.“Kurumun görev ve yetkileri” başlıklı 6 ncı maddesinde; “Kurumun görev ve yetkileri şunlardır…
İlgili kanun hükümleri dâhilinde, evrensel hizmetlere ilişkin hizmet kalitesi ve standartları da dâhil olmak üzere, gerektiğinde her türlü elektronik haberleşme hizmetine yönelik hizmet kalitesi ve standartlarını belirlemek, denetlemek, denetlettirmek ve buna ilişkin usul ve esasları belirlemek…”, 9.Elektronik Haberleşme Sektörüne İlişkin Yetkilendirme Yönetmeliği’nin 19 uncu maddesinde; “İşletmeciler; Kurum düzenlemeleri, ilgili mevzuat ve elektronik haberleşme hizmet, şebeke ve altyapılarının tanım, kapsam ve sürelerinde öngörülen şartlara ve aşağıda yer alan kayıt, kural ve yükümlülüklere uygun olarak elektronik haberleşme hizmetini sunma hakkına sahiptir…
/
Evrensel hizmet: İşletmeci, evrensel hizmetler ile ilgili olarak 5369 sayılı Evrensel Hizmet Kanunu ve ilgili mevzuat hükümlerine uymakla yükümlüdür…” hükümlerine amirdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ Av. FATMA BENLİ YALÇIN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10. Kamu Denetçisi tarafından dosya kapsamında yapılan değerlendirme neticesinde, başvuru konusuna ilişkin “Tavsiye Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
11.Başvuran 1 nolu paragrafta belirtildiği üzere özetle; Türk Telekom’a adresine internet altyapısı getirilmesi talebinde bulunduğu ancak aylar geçmesine rağmen sonuç alamadığı, bu hususu Kocaeli
Valiliği’ne de ilettiği ancak yasal süre içinde sonuçlanmadığı, ayrıca Kurumumuz tarafından verilen
Gönderme Kararı sonucunda ilgili İdare ve firma tarafından herhangi bir olumlu geri dönüş yapılmadığı anlaşılmıştır.
12.Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından verilen karar cevapta özetle; Evrensel Hizmet
Kanunu (EHK) kapsamında, hizmet verilecek yerleşim alanlarının ticari niteliği, nüfusu, gelişmişlik seviyesi, coğrafi özellikleri ve kârlılık gibi faktörler dikkate alınarak değerlendirildiği, ayrıca, daha önce hizmet sunulmuş olup olmadığı ve yetkilendirme yükümlülükleri göz önünde bulundurularak, yerleşim yerlerinin evrensel hizmet kapsamına alınıp alınmayacağına karar verildiği, mobil elektronik haberleşme hizmeti sunan işletmecilerin kapsama yükümlülükleri, imtiyaz sözleşmeleri ve yetki belgeleri doğrultusunda belirlenmiş olup, Türkiye genelinde 2N, 3N ve 4.5N hizmetlerinin belirli nüfus oranlarını kapsamasının zorunlu olduğu, Kocaeli ili ilçesine bağlı Mahallesi için mobil hizmet sağlayıcılarının gerekli kapsama yükümlülüklerini yerine getirdiğinin görüldüğü, Bununla birlikte, EHK’da internet hizmetine dair sabit veya mobil ayrımı bulunmadığından ve başvurulan adreste internet hizmeti sağlandığı için başvuru, kanun kapsamında değerlendirilemediği görülmüştür.
12.1. Ayrıca ilgili firma tarafından başvurana, “İletmiş olduğunuz talebinizle ilgili gerekli inceleme ve çalışmalar titizlikle yapılarak tamamlanmıştır. İnternet hizmetinden yararlanmak istediğiniz adreste henüz internet altyapımızın bulunmadığını üzülerek paylaşmak isteriz. Altyapı talebinizi kayıt altına alabilmemiz ve altyapı çalışmalarımız tamamlandığında size kısa mesajla bilgilendirme yapabilmemiz için ön başvuruda bulunabilirsiniz. Başvuruda bulunmanız durumunda altyapı çalışmalarımız tamamlandığında tarafınıza kısa mesajla bilgilendirme yapılacaktır. Bu süreçte erişim talep ettiğiniz adresteki mobil şebekenin hizmet verilebilirlik durumuna göre Türk Telekom 4,5 G Mobil Tarifelerimizden yararlanabileceğinizi belirtmek isteriz.” şeklinde cevap verildiği anlaşılmıştır.
13. 5369 sayılı Evrensel Hizmet Kanununun amacı; kamu hizmeti niteliğini haiz, ancak işletmeciler tarafından karşılanmasında mali güçlük bulunan evrensel hizmetin sağlanması, yürütülmesi ve elektronik haberleşme sektörü ile bu Kanun kapsamında belirlenen diğer alanlarda evrensel hizmet yükümlülüğünün yerine getirilmesine ilişkin usul ve esasları belirlemek olduğuna hükmedilmiştir.
13.1. 5369 sayılı Evrensel Hizmet Kanununda; “Bakanlık”, “Ulaştırma Bakanlığını”; “Kurum”, “Bilgi
Teknolojileri ve İletişim Kurumunu”; “Evrensel hizmet”, “Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde coğrafi konumlarından bağımsız olarak herkes tarafından erişilebilir, önceden belirlenmiş kalitede ve herkesin karşılayabileceği makul bir bedel karşılığında asgari standartlarda sunulacak olan, internet erişimi de dâhil elektronik haberleşme hizmetleri ile bu Kanun kapsamında belirlenecek olan diğer hizmetleri”; “Evrensel
/
hizmet yükümlüsü”, “Elektronik haberleşme sektöründe, ilgili mevzuatına göre Kurumca yetkilendirilmiş ve bu Kanun kapsamındaki hizmetleri sağlamakla yükümlü kılınan işletmeciyi”; “İşletmeci”, “İlgili mevzuatına göre Kurumca veya bu Kanun kapsamına alınmış hizmetler bakımından ilgili diğer mercilerce yetkilendirilmiş olan işletmecileri; “Alt yapı”, “Evrensel hizmetin sağlanmasını teminen hizmetin verilebilmesi için gerektiğinde öncelikle fiziki ortamın oluşturulmasına yönelik her türlü teçhizat, ekipman, bilgisayar, yazılım ve donanımı” ifade edeceğine hükmedilmiştir.
13.2. 5369 sayılı Evrensel Hizmet Kanununda; evrensel hizmetin sağlanmasında ve bu hususta yapılacak düzenlemelerde bazı ilkelerin göz önüne alındığını belirtip bunlardan bazılarının; evrensel hizmetten, Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde yaşayan herkes, bölge ve yaşadığı yer ayırımı gözetilmeksizin yararlanır; evrensel hizmet, önceden belirlenmiş hizmet kalitesi standartlarında sunulur; evrensel hizmetin sunulmasında ve ulaşılmasında devamlılık esastır; şeklinde olduğu hükmedilmiştir.
13.3. 5369 sayılı Evrensel Hizmet Kanununda; işletmeciler, bu Kanunda belirlenen evrensel hizmeti sağlamakla yükümlü olduğu; imtiyaz ve görev sözleşmeleri ile ruhsat ve genel izinlerde her ne ad altında olursa olsun 3 üncü maddede belirtilen ilkelere aykırı düzenlemeler yapılamayacağı; bilgi teknolojileri yaygınlığı, internet alt yapısı ve karasal sayısal yayıncılık için ihtiyaç duyulan alt yapı malzemelerinin alımı ve montajı ile ulaşımı deniz yolu ile sağlanabilen yolcu taşıma hizmetlerinde yükümlü işletmeci şartı aranmayacağına hükmedilmiştir.
13.4. 5369 sayılı Evrensel Hizmet Kanununda; evrensel hizmetin kapsamında internet hizmetlerinde olduğunu; evrensel hizmetin kapsamı; ülkenin sosyal, kültürel, ekonomik ve teknolojik şartları da göz önünde bulundurularak, üç yılı aşmamak üzere belirli aralıklarla, Cumhurbaşkanınca yeniden belirlenebileceğine hükmedilmiştir.
14. 2813 sayılı Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun Kuruluşuna İlişkin Kanununda; kanunlarla verilen görevleri yerine getirmek ve yetkileri kullanmak üzere kamu tüzel kişiliğini haiz, idari ve mali özerkliğe sahip Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu kurulduğu; kurum, Bilgi Teknolojileri ve İletişim
Kurulu ile Başkanlık teşkilatından oluşacağı; kurum görevlerini yerine getirirken bağımsız olacağı; hiçbir organ, makam, merci veya kişi kuruma emir ve talimat veremeyeceği; kurumun ilişkili olduğu bakanlığın
Ulaştırma Bakanlığı olduğuna hükmedilmiştir.
15. 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu kapsamının, elektronik haberleşme hizmetlerinin yürütülmesi ve elektronik haberleşme alt yapı ve şebekesinin tesisi ve işletilmesi ile her türlü elektronik haberleşme cihaz ve sistemlerinin imali, ithali, satışı, kurulması, işletilmesi, frekans dâhil kıt kaynakların planlaması ve tahsisi ile bu konulara ilişkin düzenleme, yetkilendirme, denetleme ve uzlaştırma faaliyetlerinin yürütülmesi olduğu; 16/06/2005 tarihli ve 5369 sayılı Evrensel Hizmetin Sağlanması ve Bazı
Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun hükümlerinin saklı olduğu belirtilmiştir.
15.1. 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanununda; “İşletmeci”, “Yetkilendirme çerçevesinde elektronik haberleşme hizmeti sunan ve/veya elektronik haberleşme şebekesi sağlayan ve alt yapısını işleten şirketini”; “Kurul”, “Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulunu”; “Kurum”, “Bilgi Teknolojileri ve İletişim
Kurumunu” ifade edeceğine hükmedilmiştir.
15.2. 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanununa göre, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun görev ve yetkilerinden bazıları; ilgili kanun hükümleri dâhilinde, evrensel hizmetlere ilişkin hizmet kalitesi ve standartları da dâhil olmak üzere, gerektiğinde her türlü elektronik haberleşme hizmetine yönelik hizmet kalitesi ve standartlarını belirlemek, denetlemek, denetlettirmek ve buna ilişkin usul ve esasları belirlemek olduğuna hükmedilmiştir.
/
16. Elektronik Haberleşme Sektörüne İlişkin Yetkilendirme Yönetmeliğinde, işletmecilerin hak ve yükümlülüklerini düzenleyen 19 uncu maddesinde, işletmeciler; kurum düzenlemeleri, ilgili mevzuat ve elektronik haberleşme hizmet, şebeke ve altyapılarının tanım, kapsam ve sürelerinde öngörülen şartlara, kayıt, kural ve yükümlülüklere uygun olarak elektronik haberleşme hizmetini sunma hakkına sahip olduğu düzenlenmiştir. Ayrıca işletmeci, evrensel hizmetler ile ilgili olarak 5369 sayılı Evrensel Hizmet Kanunu ve ilgili mevzuat hükümlerine uymakla yükümlü olduğu düzenlenmiştir.
17. 5369 sayılı Kanun, evrensel hizmetten, Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde yaşayan herkes, bölge ve yaşadığı yer ayrımı gözetilmeksizin yararlanacağı hükmünün emredici nitelikte olduğu, işletmecilerin bu kanun ve diğer mevzuata uymakla yükümlü olduğu, Türk Telekomünikasyon Anonim Şirketi’nin tabi olduğu evrensel hizmet yükümlülüğü olduğu tespit edilmiştir.
18. Sonuç olarak başvuranın iddiaları, idarenin konuyla ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat hükümlerinin incelenmesi ve Kurumumuzca yapılan tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; 26/06/2024 karar tarihli ve / -S. sayılı Gönderme Kararına istinaden Bilgi Teknolojileri ve İletişim
Kurumu Başkanlığı tarafından başvurusunun reddedildiğini, Türk Telekom A.Ş tarafından ise herhangi bir geri dönüş yapılmadığını iddia eden başvuran açısından evrensel hizmetten Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde yaşayan herkesin, bölge ve yaşadığı yer ayrımı gözetilmeksizin yararlanacağı hükmünün mevzuatta emredici nitelikte olduğundan ve işletmeci tarafından söz konusu adres için internet hizmetinin ne zaman sağlanacağı yönünde belirli bir süreç öngörülmediğinden gerekli işlemlerin tesis ettirilmesi hususunda öneri ve uyarılarda bulunulması gerektiği tespit edilmiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 19. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ ncı maddesinde yer verilmiş olup; Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, İdarenin başvuranla ilgili işlemlerinde makul sürede karar verme’ ilkesine uygun davrandığı tespit edilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
20. 6328 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idarelere tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idareler tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE, Şikâyete konu elektronik haberleşme altyapısının (sabit geniş bant dâhil) çağın gereklerine uygun kalitede sağlanması amacıyla başvuranın taleplerinin çözümüne yönelik planlama çalışmalarına/sürecine ilişkin gerekli işlemlerin yapılarak ilave tedbirlerin alınması yönünde BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE
İLETİŞİM KURUMU BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanunun 20 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu
Başkanlığı tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, /
Kararın BAŞVURANA ve BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE İLETİŞİM KURUMU BAŞKANLIĞINA tebliğine, Ayrıca kararın bilgi edinilmesi amacıyla ULAŞTIRMA VE ALTYAPI BAKANLIĞINA tebliğine; Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi