|
ÖZET: Görevden uzaklaştırılan veya tutuklanan devlet memurlarının emeklilik kesenekleri, ilgili mevzuat çerçevesinde belirli kurallara tabidir. Bu durumda, görevden uzaklaştırılan memurların emekli keseneğine esas aylık ücretlerinin yarısı keseneğe tabi tutulmakta ve bu sürelerin yarısı hizmet olarak sayılmaktadır. Göreve iade edilen memurlar ise, tam aylığa hak kazanarak emeklilik keseneklerinin tamamının yatırılmasıyla fiili hizmet sürelerine eklenmektedir. Ayrıca, emeklilikte derece ve kademe tespiti, ilgili kurumlar tarafından mevzuat hükümlerine göre yapılmakta ve bu süreçte eksik veya fazla gönderilen kesenekler dikkate alınmaktadır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun ilgili maddeleri, görevden uzaklaştırılan memurların haklarını korumakta ve bu sürelerin kademe ilerlemesinde değerlendirileceğini belirtmektedir. Öte yandan, emeklilik sürecinde, memurun öğrenim durumu ve hizmet süreleri de dikkate alınarak intibak işlemleri gerçekleştirilmektedir. Bu bağlamda, başvuranın emeklilik süresi ve intibak hesabı, açıkta geçen süreler ve tamamlanan eğitimler doğrultusunda belirlenmektedir. Sonuç olarak, başvuranın toplam hizmet süresi 27 yıl 2 gün olarak hesaplanmış, ancak intibak hesabında açıkta geçen süreler dikkate alınmadığı için 25 yıl 11 ay 1 gün olarak değerlendirilmiştir. İlgili kurumların işlemlerinde hukuka uygunluk sağlandığı ve başvuranın taleplerinin karşılanmadığı yönünde bir durum tespit edilmemiştir. |
hizmet süresi olarak değerlendirileceği, görevden uzaklaştırılan, görevi ile ilgili olsun veya olmasın herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınanlardan kanunları gereğince tam veya eksik aylığa müstahak bulunanların emekli keseneğine esas aylık ücretlerinin yarısının keseneğe tabi tutulacağı dolayısıyla anılan açık süresinin yarısının hizmet olarak alınacağı, göreve iade edilerek tam aylığa hak kazananların ise, emekli kesenek ve aylık ücretlerinin tamamının emeklilik keseneğine tabi tutularak, eksik olarak yatırılan kesenek ve karşılık fark ve tutarlarının yatırılması kaydıyla, tam olarak fiili hizmet süresi olarak sayılacağının hükme bağlandığı, ayrıca Kurumlarınca ilgililerin intibakları mevzuat hükümleri çerçevesinde incelenmekte ve emekliliklerine esas derece ve kademe tespit edilmekte olup Kurumca tespit edilen derece ve kademenin üstünde gönderilen kesenek ve karşılıkların ilgililere herhangi bir hak sağlamadığı,
2.2.81 no’lu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliği ile, kurumunca haklarında tesis edilen göreve
son verme, görevden çekilmiş sayılma ya da benzeri işlemlerin iptali üzerine görevlerine döndürülen devlet memurlarına aylık ve diğer özlük haklarına ilişkin bir istemde bulunup bulunmadıklarına bakılmaksızın, işlemin tesisi tarihinden sonraki bütün maddi haklarının ödenmesi gerektiğinin belirtildiği, bu nedenle, kurumunca açığa alınan, görevine son verilen ve açığa alınma veya göreve son verme işleminin idari yargı organlarınca iptal edilmesi üzerine görevine iade edilenlerin, açıkta geçen süreye ait maaşlarının kurumlarınca ödenerek, emekli keseneği ve kurum karşılıklarının
Kurumlarına gönderilmesi şartıyla, bu sürelerin tamamının fiili hizmet sürelerine eklendiği, 2.3.Diğer taraftan, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 141 inci maddesinin; “Görevden uzaklaştırılan ve görevi ile ilgili olsun veya olmasın herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınan memurlara bu süre içinde aylıklarının üçte ikisi ödenir . Bu gibiler bu Kanunun öngördüğü sosyal hak ve yardımlardan faydalanmaya devam ederler .
143 üncü maddede sayılan durumların gerçekleşmesi halinde, bunların aylıklarının kesilmiş olan
üçte biri kendilerine ödenir ve görevden uzakta geçirdikleri süre, derecelerindeki kademe ilerlemesinde ve bu sürenin derece yükselmesi için gerekli en az bekleme süresini aşan kısmı, üst dereceye yükselmeleri halinde, bu derecede kademe ilerlemesi yapılmak suretiyle değerlendirilir .” hükmünü,
Kanunun 143 üncü maddesinin; “Soruşturma veya yargılama sonunda yetkili mercilerce :
a) Haklarında memurluktan çıkarmadan başka bir disiplin cezası verilenler; b) Yargılamanın men’ine veya beraatine karar verilenler; c) Hükümden evvel haklarındaki kovuşturma genel af ile kaldırılanlar; ç) Görevlerine ve memurluklarına ilişkin olsun veya olmasın memurluğa engel olmıyacak bir ceza ile hükümlü olup cezası ertelenenler;
Bu kararların kesinleşmesi üzerine haklarındaki görevden uzaklaştırma tedbiri kaldırılır .” hükmünü amir olduğu, bu hüküm ile görevden uzaklaştırılan ve görevi ile ilgisi olsun veya olmasın herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınan memurlara bu süre içinde aylıklarının üçte iki oranında ödeneceği ve 657 sayılı Kanunun 143 üncü maddesinde sayılan durumların gerçekleşmesi nedeniyle göreve dönenlerin kalan üçte bir oranındaki aylıklarının ödeneceği ve bu şekilde göreve dönenlerin
.
2 / 10(göreve dönmeleri nedeniyle kalan üçte bir oranındaki aylıkları ödenenler) görevden uzakta
geçirdikleri sürenin kademe ilerlemesinde ve derece yükselmesi için gerekli en az bekleme süresinin dolumunda dikkate alınacağı ve dolayısıyla intibakta değerlendirileceğinin açıkça belirlendiği,
2.4.657 sayılı Kanunun ilgili mevzuat hükümlerine göre devlet memurlarının, öğrenim durumlarına
göre belirlenen derece ve kademelerden görevlerine başlayıp, görev yapılan her yıl için bir kademe ilerlemesi, her üç yıl için bir derece ilerlemesi almakta, ayrıca memuriyette iken üst öğrenimi bitirenler, aynı üst öğrenimi tahsile ara vermeden bitirerek göreve başlayan emsallerinin ulaşabilecekleri derece ve kademeleri aşmamak kaydıyla, bitirdikleri üst öğrenimin derece ve kademesinden yine görev yapılan her yıl için bir kademe ilerlemesi, her üç yıl için bir derece ilerlemesi aldığı, 2.5.Öte yandan, aynı Kanunun ek geçici 2 nci maddesinin; “1/ 3/ 1970 tarihi ile 30/ 11/ 1970 tarihi arasında görevde bulunmaları nedeniyle intibakı yapılmış olanlar ile 30/ 11/ 1970’den 1/ 3/ 1975 tarihine kadar olan sürede göreve alınanlardan bu madde gereğince değerlendirmeye esas alınan, hizmetlerde öğrenim durumları değişmemiş olanların derece ve kademelere intibakı aşağıdaki esaslara göre yapılır .
A) Başlangıç derece ve kademesi olarak 1/ 3/ 1975 tarihindeki öğrenim durumuna göre 36 ncı maddede tesbit olunan hizmete giriş derece ve kademesi esas alınır .
B) 18 yaşın bitirilmesinden sonra, 87 nci maddede belirtilen kurumlarda geçen başarılı hizmet süreleri değerlendirilir .
…” hükmünü amir olup, bahsi geçen tarihler arasında görevde bulunan devlet memurlarının intibakında başarılı hizmet sürelerinin değerlendirileceğinin açıkça düzenlendiği, 2.6.Tüm bu hüküm ve açıklamalar kapsamında emeklilik sicil dosyasının tetkikinde; ilgiliye toplam
27 yıl 1 ay hizmeti üzerinden ortaokul mezuniyetiyle Tapu Kadastro Meslek Kursunu bitirmesi
dikkate alınarak 4 üncü derece 2 nci kademe intibakı + 650 ek gösterge rakamı üzerinden aylık bağlandığı, diğer taraftan, ilgilinin Muş Tapu Sicil Müdürlüğünde görev yapmakta iken 29/ 04/ 1969 tarihinde açığa alınmış olup, halen açıkta iken 30/ 05/ 1970 tarihinde Kocaeli Sağlık Müdürlüğünde açıktan atama yoluyla yeni görevine başladığı, bu nedenle 29/ 04/ 1969- 30/ 05/ 1970 tarihleri arasında açıkta geçen 1 yıl 1 ay 1 günlük süresinin başarılı hizmet süresi olarak değerlendirilerek intibakında dikkate alınmasına imkan bulunmadığı, 2.7.Bu itibarla, ilgilinin intibakında değerlendirilecek 01/ 09/ 1959- 25/ 02/ 1960 tarihleri arası 4 ay 13 gün yevmiyeli hizmet borçlanması, 29/ 04/ 1960- 01/ 06/ 1960 tarihleri arası 1 ay 2 gün hizmeti, 01/ 06/ 1960- 01/ 06/ 1962 tarihleri arası 1 yıl 10 ay 25 gün askerlik hizmeti, 25/ 04/ 1963- 17/ 12/ 1987 tarihleri arası 24 yıl 7 ay 22 gün hizmeti olmak üzere toplam 27 yıl 2 gün hizmetinden, 29/ 04/ 1969- 30/ 05/ 1970 tarihleri arasında açıkta geçen 1 yıl 1 ay 1 günlük sürenin düşülmesiyle ulaşılan 25 yıl 11 ay 1 gün hizmetinin, ilgilinin ortaokul mezuniyeti ile birlikte 1 yıl süreli Tapu
Kadastro Meslek Kursunu bitirmesi nedeniyle 13 ünü derecenin 1 nci kademesinden başlatılarak başarılı geçen her üç yılına bir derece, artan her tam yılına bir kademe ve 2182 sayılı Kanun
Hükmünde Kararname uyarınca 01/ 03/ 1979 tarihinde bir derece verilmek suretiyle değerlendirilmesi sonucu intibakının 4 üncü derecenin 2 inci kademesi ve 650 ek gösterge rakamı olarak belirlendiği ve yapılan işlemlerde herhangi bir hata bulunmadığı
.
3 / 10İfade edilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler…” hükmü yer almaktadır .
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” denmektedir .
5. 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu’nun 5.1.Mülga 15 inci maddesi; “Emeklilik keseneği, aşağıda yazılı aylık ve ücret tutarları ile
ödeneklerden alınır :
…
g) Görevden uzaklaştırılan, görevi ile ilgili olsun veya olmasın herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınanlardan kanunları gereğince tam veya eksik aylığa müstahak bulunanların emeklilik keseneğine esas aylık ücretlerinin yarısı;
Kanunlarına göre bu müddetler için sonradan görevlerine iade edilerek tam aylığa hak kazananların ise, emeklilik keseneğine esas aylık veya ücretlerinin tamamı .
…”, 5.2.Mülga 31 inci maddesi; “Fiili hizmet müddeti, iştirakçinin 30 uncu madde gereğince bu kanunla tanınan haklardan faydalanmaya başladığı tarihten itibaren tam kesenek vermek suretiyle geçirdiği müddettir .
…
15 inci maddenin (g) fıkrasının birinci bendinde yazılı olanların fiili hizmet müddetleri yarım
hesaplanır .”, 5.3.Mülga ek 30 uncu maddesi; “İştirakçilerin, emeklilik keseneğine esas olan derece ve kademelerinin mevzuata uygunluğu Sandıkça incelenir, eksik gönderilen kesenek ve karşılık farkları kurumlarından tahsil, fazla gönderilen kesenek ve karşılıklar kurumlarına iade edilir . Sandıkça mevzuata uygun olarak tespit olunacak derece ve kademe üstündeki derece ve kademe aylığı üzerinden emeklilik keseneği kesilmiş olması, iştirakçilere emeklilik bakımından bir hak sağlamaz .”, 5.4.Mülga geçici 195 inci maddesi; “Bu Kanunun yayımı tarihinden önce görevden uzaklaştırılan, bakanlık emrine alınan, herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınanlarla kadro dolayısıyla açıkta olanlardan, kanunlarına göre sonradan görevlerine iade edilerek tam aylığa hak kazandıkları
4 / 10halde 15 inci maddenin (g) fıkrası ile 31 inci maddenin son fıkrası gereğince fiili hizmet süreleri
yarım hesaplananların istekleri üzerine, kesenek farkları kendileri, karşılık farkları ise kurumlarınca ödenmesi suretiyle fiili hizmet süreleri tam olarak hesaplanır .”, 6. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 6.1.“Tesis edilen sınıflar” başlıklı 36 ncı maddesinin “Ortak hükümler” başlığı altında; “A)
Sınıfların öğrenim durumlarına göre giriş ve yükselebilecek derece ve kademeleri aşağıda gösterilmiştir .
Giriş Yükselinebilecek
Öğrenim Durumu Derece Kademe Derece Kademe
Ortaokul üstü 1 yıl mesleki veya teknik 13 1 4 Son öğrenimi bitirenler 6.2.“Kademe ve kademe ilerlemesi” başlıklı 64 üncü maddesi; “Kademe; derece içinde, görevin önemi veya sorumluluğu artmadan, memurun aylığındaki ilerlemedir .
Memurun kademe ilerlemesinin yapılabilmesi için bulunduğu kademede en az bir yıl çalışmış olması ve bulunduğu derecede ilerleyebileceği bir kademenin bulunması şartları aranır . …”, 6.3.“Derece yükselmesinin usul ve şartları” başlıklı 68 inci maddesi; “A) Derece yükselmesi
yapılabilmesi için :
a) Üst dereceden boş bir kadronun bulunması, b) Derecesi içinde en az 3 yıl ve bu derecenin 3 üncü kademesinde 1 yıl bulunmuş, c) Kadronun tahsis edildiği görev için öngörülen nitelikleri elde etmiş, …”, 6.4.“Görevden uzaklaştırılan veya görevinden uzak kalan memurların hak ve yükümlülüğü” başlıklı 141 inci maddesi; “ Görevden uzaklaştırılan ve görevi ile ilgili olsun veya olmasın herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınan memurlara bu süre içinde aylıklarının üçte ikisi ödenir .
Bu gibiler bu Kanunun öngördüğü sosyal hak ve yardımlardan faydalanmaya devam ederler .
143 üncü maddede sayılan durumların gerçekleşmesi halinde, bunların aylıklarının kesilmiş olan
üçte biri kendilerine ödenir ve görevden uzakta geçirdikleri süre, derecelerindeki kademe ilerlemesinde ve bu sürenin derece yükselmesi için gerekli en az bekleme süresini aşan kısmı, üst dereceye yükselmeleri halinde, bu derecede kademe ilerlemesi yapılmak suretiyle değerlendirilir .”, 6.5. “Memurun göreve tekrar başlatılması zorunlu olan haller” başlıklı 143 üncü maddesi;
“ Soruşturma veya yargılama sonunda yetkili mercilerce :
a) Haklarında memurluktan çıkarmadan başka bir disiplin cezası verilenler; b) Yargılamanın men’ine veya beraatine karar verilenler; c) Hükümden evvel haklarındaki kovuşturma genel af ile kaldırılanlar;
5 / 10ç) Görevlerine ve memurluklarına ilişkin olsun veya olmasın memurluğa engel olmıyacak bir ceza
ile hükümlü olup cezası ertelenenler;
Bu kararların kesinleşmesi üzerine haklarındaki görevden uzaklaştırma tedbiri kaldırılır .”, 6.6.“Öğrenim durumu değişmeyenlerin derece ve kademelere intibak” başlıklı Ek Geçici 2 nci maddesi; “1/ 3/ 1970 tarihi ile 30/ 11/ 1970 tarihi arasında görevde bulunmaları nedeniyle intibakı yapılmış olanlar ile 30/ 11/ 1970’den 1/ 3/ 1975 tarihine kadar olan sürede göreve alınanlardan bu madde gereğince değerlendirmeye esas alınan, hizmetlerde öğrenim durumları değişmemiş olanların derece ve kademelere intibakı aşağıdaki esaslara göre yapılır .
A) Başlangıç derece ve kademesi olarak 1/ 3/ 1975 tarihindeki öğrenim durumuna göre 36 ncı maddede tesbit olunan hizmete giriş derece ve kademesi esas alınır .
B) 18 yaşın bitirilmesinden sonra, 87 nci maddede belirtilen kurumlarda geçen başarılı hizmet süreleri değerlendirilir…” hükmünü amirdir .
IV. KAMU DENETÇİSİ CELİLE ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan değerlendirmede , başvuran hakkında tesis edilen işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durumun olmadığı değerlendirildiğinden, ret kararı verilmesine ilişkin öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran özetle; önceki bir memuriyetinden dolayı açığa alındığını ancak o görevinden istifa ederek ayrıldığını, açıkta geçen sürelerinin emekliye ayrıldığı Kurumunca değerlendirilmesine rağmen SGK tarafından değerlendirilmediğini, diğer taraftan, tapu kadastro kursunu bitirmesine rağmen kendisine verilen cevaplarda bu durumun değerlendirilmediğini belirterek hatalı hesaplanan intibakının düzeltilmesini talep etmektedir .
9. Sosyal Güvenlik Kurumu’nca özetle; başvuranın intibak hesabında; yevmiyeli hizmet borçlanması, askerlik hizmeti ve diğer hizmetleri olmak üzere toplam 27 yıl 2 gün hizmetinden 29/ 4/ 1969 ile 30/ 5/ 1970 tarihleri arasında açıkta bulunduğu 1 yıl 1 ay 1 günlük sürenin çıkarılmasıyla ulaşılan 25 yıl 11 ay 1 gün hizmet süresinin esas alındığı, 1 yıl süreli Tapu Kadastro
Meslek Kursunu bitirmesi nedeniyle intibakının 13 üncü derecenin 1 inci kademesinden başlatıldığı,
2182 sayılı KHK uyarınca 1 derece ilerlemesinden faydalandırıldığı, bu çerçevede, kurumuyla da
mutabık kalınmak suretiyle başvuranın intibakının 4 üncü derecenin 2 nci kademesine ulaştığının belirlendiği ve yapılan işlemlerde herhangi bir hatanın bulunmadığı belirtilmektedir .
10. Bu çerçevede uyuşmazlığın, başvuranın açığa alındığı dönemde geçen sürelerine ve tapu kadastro kursunu bitirmesine bağlı olarak değişeceğini ifade ettiği intibakının belirlenmesi noktasında düğümlendiği görülmektedir .
11. Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden;
.
6 / 1011.1.Başvuranın ilk olarak 1/ 9/ 1959 ile 25/ 2/ 1960 tarihleri arasında Ankara Tapu Sicil
Müdürlüğü’nde yevmiyeli olarak görev yaptığı, 29/ 4/ 1960 tarihi itibarıyla kadrolu olarak Çankırı
Kadastro Müdürlüğü’ne atandığı ve askerlik hizmetini yerine getirmek üzere 1/ 6/ 1960 tarihinde bu görevinden ayrıldığı, askerlik hizmeti sonrası 25/ 4/ 1963 tarihinde görevine yeniden başladığı, Başbakanlık Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’nün 27/ 3/ 1969 tarihli ve 33 No’lu Memurin
İnzibat Komisyonu Kararı ile genel müdürlük emrine alınmasının uygun görülmesi üzerine 29/ 4/ 1969 tarihinden itibaren genel müdürlük emrine alındığı, başvuranın genel müdürlük emrindeyken 30/ 5/ 1970 tarihi itibarıyla Kocaeli Sağlık Müdürlüğü’nde açıktan atama yoluyla göreve başladığı ve 15/ 01/ 1988 tarihi itibarıyla emekliye ayrıldığı, 11.2.Emekli aylığının bağlandığı 15/ 1/ 1988 tarihi itibarıyla emekliliğe esas hizmet süresi hesaplanırken 1/ 9/ 1959 ile 25/ 2/ 1960 tarihleri arası 4 ay 13 gün yevmiyeli hizmet borçlanmasının, 29/ 4/ 1960 ile 1/ 6/ 1960 tarihleri arası 1 ay Sandık hizmetinin, 1 yıl 10 ay 25 gün askerlik borçlanmasının, 1/ 5/ 1963 ile 1/ 5/ 1969 tarihleri arası 6 yıl ve 1/ 6/ 1970 ile 14/ 1/ 1988 tarihleri arası 17 yıl 7 ay 14 gün Sandık hizmeti olmak üzere toplam 26 yıl 7 günlük hizmetinin dikkate alındığı, 11.3.Emekliliğe esas hizmet süresinin hesabında, başvuranın 1/ 5/ 1969 ile 1/ 6/ 1970 tarihleri arasında
Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü emrinde açıkta geçen 1 yıl 1 aylık hizmet süresinin dikkate alınmadığı, daha sonra yapılan değerlendirme ile ilk olarak söz konusu sürenin yarısı olan 6 ay 15 günlük sürenin 5434 sayılı Kanunun 15 inci ve 31 inci maddesi uyarınca hizmet süresinin hesabına dâhil edildiği, son olarak 5/ 2/ 1991 tarihli ve 11789 sayılı işlem ile de 1 yıl 1 aylık sürenin tamamının
5434 sayılı Kanunun Geçici 195 inci maddesi uyarınca başvuranın hizmet süresinin hesabına dâhil
edildiği ve emekli keseneğine esas toplam hizmet süresinin 27 yıl 2 güne yükseltilerek aylıklarının da bu işlemler doğrultusunda 27 yıl 1 ay hizmet süresine göre düzeltildiği, 11.4.Diğer taraftan, başvuranın intibakı hesaplanırken, Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü emrinde geçen 1 yıl 1 ay 1 günlük hizmet süresinin 657 sayılı Kanunun Ek Geçici 2 nci maddesi uyarınca başarılı hizmet süresi olarak değerlendirilmediğinden dikkate alınmadığı, intibakında değerlendirilecek sürenin 25 yıl 11 ay 1 gün olarak belirlendiği, 11.5.Buna göre, başvuranın; intibakının ortaokul üstü 1 yıl mesleki veya teknik öğrenimi bitirmesi dikkate alınarak 13 üncü derecenin 1 inci kademesinden başlatıldığı, başarılı geçen her üç yılına bir derece, artan her tam yılına bir kademe verildiği, 2182 sayılı KHK uyarınca ayrıca bir derece ilerlemesinden yararlandırıldığı ve emekliye ayrıldığı tarih itibarıyla intibakının 4 üncü derecenin 2 nci kademesine ulaştığı anlaşılmaktadır .
12. 5434 sayılı Kanunun mülga 15 inci maddesinde; görevden uzaklaştırılan, görevi ile ilgili olsun veya olmasın herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınanlardan kanunları gereğince tam veya eksik aylığa müstahak bulunanların emekli keseneğine esas aylık ücretlerinin yarısının keseneğe tabi tutulacağı, mülga 31 inci maddesinde; yalnızca tam kesenek verilmek suretiyle geçen sürelerin emeklilik açısından fiili hizmet süresi olarak değerlendirileceği, 15 inci madde kapsamında açıkta geçen sürelerin yarısının hizmet olarak alınacağı, mülga Geçici 195 inci maddesinde; göreve iade edilerek tam aylığa hak kazananların eksik olarak yatırılan kesenek ve karşılık fark ve tutarlarının yatırılması kaydıyla, söz konusu sürelerinin tamamının hizmet olarak sayılacağı , mülga ek 30 uncu maddesinde; ilgililerin intibaklarının Kurumca mevzuat hükümleri çerçevesinde
.
7 / 10inceleneceği ve tespit edilen derece ve kademenin üstünde gönderilen kesenek ve karşılıkların
ilgililere herhangi bir hak sağlamayacağı düzenlenmiştir .
12.1. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden, görevden uzaklaştırılanların (açığa ya da bakanlık emrine alınanların) söz konusu sürelere ilişkin fiili hizmet sürelerinin yarım hesaplanacağı, ancak sonradan görevine iade edilenlerin fiili hizmet sürelerinin tamamlanacağı anlaşılmaktadır . Bu çerçevede, başvuranın Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü emrine alındığı 29/ 4/ 1969 ile 30/ 5/ 1970 tarihleri arasında geçen sürelerinin yukarıda açıklanan kapsamda yer aldığı, ilk hesaplamada fiili hizmet süresine dâhil edilmeyen söz konusu sürelerin 3650 sayılı Kanunla 5434 sayılı Kanuna eklenen Geçici 195 inci madde uyarınca idarenin 5/ 2/ 1991 tarihli ve 11789 sayılı işlemi ile hizmet süresine dâhil edildiği ve başvuranın aylığının 27 yıl 1 ay hizmet süresi üzerinden yeniden hesaplandığı anlaşılmaktadır .
13. Diğer taraftan, 657 sayılı Kanunun 143 üncü maddesinde memurlar hakkında uygulanan görevden uzaklaştırma tedbirinin; haklarında memurluktan çıkarmadan başka bir disiplin cezası verilmesi, yargılamanın men’ine veya beraatine karar verilmesi, hükümden evvel haklarındaki kovuşturmanın genel af ile kaldırılması, görevlerine ve memurluklarına ilişkin olsun veya olmasın memurluğa engel olmayan bir ceza ile hükümlü olup cezanın ertelenmesi durumlarında kaldırılacağı sayılmış, 141 inci maddesinde ise görevden uzaklaştırma tedbiri kaldırılan memurların aylıklarından kesilmiş olan tutarların kendilerine ödeneceği, görevden uzakta geçirdikleri sürenin derece ve kademelerinin ilerlemesinde değerlendirileceği düzenlenmiştir .
13.1.Öte yandan, 657 sayılı Kanun kapsamındaki derece ve kademelere intibakın düzenlendiği ek geçici 2 nci maddede; 18 yaşın bitirilmesinden sonra, 87 nci maddede belirtilen kurumlarda geçen başarılı hizmet sürelerinin intibak hesabında değerlendirileceği belirlenmiştir .
13.2.Buna göre, başvuranın, hakkında görevden uzaklaştırma (Genel müdürlük emrine alınma)
tedbiri uygulanmaktayken 30/ 5/ 1970 tarihinde başka bir kurumda açıktan atanma suretiyle yeniden göreve başladığı, yani hakkında uygulanan görevden uzaklaştırma tedbirinin 657 sayılı Kanunun
143 üncü maddesinde sayılan hallerden biri nedeniyle kalkmadığı görülmektedir . Görevden
uzaklaştırma tedbiri kanunda sayılı hallerden birine uygun olarak kalkmadığı anlaşılan başvuranın, söz konusu tedbirin uygulandığı sürelerinin başarılı hizmet süresi olarak kabulüne hukuken imkân bulunmadığı, bu nedenle, 29/ 4/ 1969 ile 30/ 5/ 1970 tarihleri arasındaki hizmet süresinin emekliliğe esas fiili hizmet süresi hesabına dâhil edilebilse de intibak hesabına dâhil edilebilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmaktadır . Buna göre, başvuranın toplam hizmet süresinin 27 yıl 2 gün, intibak hesabına esas hizmet süresinin ise genel müdürlük emrinde (açıkta) geçen 1 yıl 1 ay 1 günlük sürenin hesaba dâhil edilmemesi nedeniyle 25 yıl 11 ay 1 gün olarak değerlendirilmesi gerektiği hususunda tereddüt bulunmamaktadır .
13.3.Sonuç olarak, başvuranın toplam hizmet süresinin 27 yıl 2 gün, intibak hesabına esas hizmet süresinin ise 25 yıl 11 ay 1 gün olduğu, ortaokul üstü 1 yıl mesleki veya teknik öğrenimi (tapu kadastro kursu) bitirmesi dikkate alınarak intibakının 13 üncü derecenin 1 inci kademesinden başlatılması gerektiği, başarılı geçen her üç yılına bir derece, artan her tam yılına bir kademe ve
2182 sayılı KHK uyarınca ayrıca bir derece ilerlemesinden yararlandırılması durumunda emekliye
ayrıldığı 15/ 01/ 1988 tarihi itibarıyla intibakının 4 üncü derecenin 2 nci kademesine ulaşması gerektiği ve idarenin işleminin de bu hesaba uygun olduğu görülmektedir .
8 / 1014. Diğer taraftan, başvuranın, açıkta geçen sürelerinin kurumunca yapılan intibak hesabında
değerlendirildiği iddiasına yönelik olarak; dosya içeriğindeki hizmet ve intibak cetvellerinden, intibak hesabında SGK’nın ve başvuranın kurumunun 4 üncü derece 2 nci kademe intibakta mutabık kaldığı anlaşılmış olup başvuranın iddiasını destekleyici yönde herhangi bir bulguya rastlanmamıştır .
15. Yine, başvuranın tapu kadastro kursunu bitirdiği ancak başvurularına verilen cevaplarda bu hususa yer verilmediği yönündeki iddiasına yönelik olarak; başvuranın intibakının, ortaokul üstü 1 yıl mesleki veya teknik öğrenimi (tapu kadastro kursu) bitirmesi dikkate alınarak 657 sayılı
Kanunun 36 nci maddesi gereği 13 üncü derecenin 1 inci kademesinden başlatıldığı ve işlemlerin bu çerçevede yürütüldüğü anlaşılmakla beraber, başvuranın yıllar içerisinde SGK’ya müteaddit defalar başvuru yaptığı, söz konusu başvuruların bir kısmında bitirdiği kursun intibakına etkisine dair talebinin bulunduğu, bir kısmında ise bu konuya hiç değinmediği, SGK tarafından verilen cevapların da bir kısmında başvuranın bu talebine cevap verilmişken bir kısmında konuya ilişkin değerlendirmeye gidilmediği görülmüş olup yapılan başvuru sayısı ve verilen cevapların sayısı ve niteliği değerlendirildiğinde başvurana konu hakkında cevap verildiğinin kabulü gerektiği değerlendirilmiştir .
16. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın, toplam hizmet süresinin 27 yıl 2 gün, intibak hesabına esas hizmet süresinin ise genel müdürlük emrinde (açıkta) geçen 1 yıl 1 ay 1 günlük sürenin hesaba dâhil edilmemesi nedeniyle 25 yıl 11 ay 1 gün olduğu, ortaokul üstü 1 yıl mesleki veya teknik öğrenimi (tapu kadastro kursu) bitirmesi dikkate alınarak intibakının 13 üncü derecenin 1 inci kademesinden başlatıldığı, başarılı geçen her üç yılına bir derece, artan her tam yılına bir kademe ve 2182 sayılı KHK uyarınca ayrıca bir derece ilerlemesinden yararlandırıldığı ve emekliye ayrıldığı tarih itibarıyla intibakının 4 üncü derecenin 2 nci kademesine ulaştığı anlaşıldığından başvuranın intibak hesabına yönelik idarece yapılmış işlemlerde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 17. 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği
Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarelerin Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri süresinde gönderdiği ve “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı , yine idare tarafından şikâyetçiye makul sürede cevapların verildiği ancak şikâyetçiye verilen cevaplarda işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkelere de uygun davranması önerilmektedir
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren ilgili idare işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, Ankara İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır .
9 / 10VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve SOSYAL GÜVENLİK KURUMUNA tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
.