|
ÖZET: Başvuran, Ankara Hastanesi’nde hemşire olarak çalıştığını, intibak ve kıdem hesaplamalarının hatalı olduğunu belirterek, mali haklarının eksik ödendiğini iddia etmiştir. İdareye yaptığı başvuruda, kendisine lisans mezuniyeti üzerinden ücret ödendiği ve maaşında bir eksiklik bulunmadığı yönünde yanıt almıştır. Başvuran, intibak ve kıdem hesaplamalarının yeniden düzenlenmesini, hizmet belgesinin güncellenmesini ve geriye dönük ödemelerin yapılmasını talep etmiştir.
Sağlık Bakanlığı, başvuranın 1989 yılı önlisans mezunu olarak 2014 yılında göreve başladığını ve 2023 yılı itibarıyla intibak işlemlerinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na uygun şekilde gerçekleştirildiğini belirtmiştir. Başvuranın, 2014-2023 yılları arasında hizmet süresi ve lisans mezuniyeti dikkate alınarak intibak işlemlerinin yapıldığı ifade edilmiştir. İdare, başvuranın talep ettiği düzeltmelerin hukuka aykırı olmadığını savunmuştur. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun reddine dair bir karar önerisi sunmuştur. Başvuranın, idarenin kararına karşı yargı yoluna başvurma hakkı bulunmaktadır. Bu bağlamda, başvuranın itiraz sürecinin devam edeceği ve ilgili idareye karşı dava açma hakkının saklı olduğu belirtilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/6514-S.24.10219
BAŞVURU NO : 2024/51
KARAR TARİHİ : 14.06.2024
RET KARARI ,TCKN:
BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : İntibak ve ödemelere ilişkin işlemler hk
BAŞVURU TARİHİ : 02.01.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Ankara Hastanesinde Hemşire olarak görev yapmakta olduğunu, intibakının ve kıdeminin yanlış hesaplandığını, dolayısıyla mali haklarının eksik ödendiğini, İdareye başvurduğunda ise kendisine lisans mezuniyeti üzerinden ücret ödendiğini, derece kademe bilgilerinin zamanında sisteme işlendiği ve maaşında eksik husus bulunmadığı yönünde yanıt verildiğini ifade ederek intibakının ve kıdeminin yeniden düzenlenmesini, hizmet belgesinin güncellenmesini, maaş, ek ödeme ve diğer özlük haklarının geriye dönük hesaplanarak oluşacak farkların tarafına verilmesini, sosyal güvenlik prim ödemelerinin de SGK’ya yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi ve belge isteme yazısına istinaden Sağlık Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Genel
Müdürlüğü tarafından gönderilen cevabi yazıda özetle; Başvuranın 1989 yılı önlisans mezunu olarak
27.08.2014 tarihinde göreve başladığı, 31.07.1991-14.07.2023 tarihleri arasında emsali hizmetinin 31 yıl
11 ay 13 gün olduğu, kendisinin ise 27.08.2014-14.07.2023 tarihleri arasında 8 yıl 10 ay 17 gün hizmeti ile
02.09.1989-04.07.2014 tarihleri arasında fasılalı sigortalı olarak geçen hizmetlerinden sağlık hizmetleri sınıfında görev yaptığını belgelendirdiği 3 yıl 8 ay 21 günün ¾’ü olan 2 yıl 9 ay 15 gün olmak üzere toplam
11 yıl 8 ay 2 gün hizmetinin bulunduğunun anlaşıldığını ve buna istinaden 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun 36 ncı maddesinin 12/d bendi gereğince başvuranın kendi hizmeti dikkate alınarak intibak işlemlerinin yapıldığı,
2.1. 14.06.2021 tarihinde bitirmiş olduğu İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi
Hemşirelik bölümü lisans mezunlarının giriş derecesi olan 8 inci derecenin 1 inci kademesinden
/
başlatılarak, her üç yılına bir derece, her tam yılına bir kademe, olumlu sicilden dolayı bir kademe ve 3.
Dönem Toplu Sözleşme gereğince bir derece verilmek suretiyle intibak işleminin yapıldığı tarih olan
14.07.2023 tarihi itibarı ile 3 üncü derecenin 1 inci kademesi, müteakip terfi tarihi olan 12.11.2023 tarihinde
ise 3 üncü derecenin 2 nci kademesi olarak tespit edilen durumunda bir yanlışlık ve yapılan işlemlerde ve terfi durumunda herhangi bir hata bulunmadığı,
ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının;
3.2. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
3.3. “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” bölümünde yer alan “Genel ilkeler” başlıklı 128 inci maddesinde: “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. (Ek cümle: 7/5/20105982/12 md.) Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun; 5.1. “Amaç” başlıklı 2 inci maddesinin birinci fıkrasında “Bu Kanun, Devlet memurlarının hizmet şartlarını, niteliklerini, atanma ve yetiştirilmelerini, ilerleme ve yükselmelerini, ödev, hak, yüküm ve sorumluluklarını, aylıklarını ve ödeneklerini ve diğer özlük işlerini düzenler.”,
5.2. “Tesis edilen sınıflar” başlıklı 36 ıncı maddesinin ‘Ortak Hükümler’ bölümünün A fıkrasında “A)
Sınıfların öğrenim durumlarına göre giriş ve yükselebilecek derece ve kademeleri aşağıda gösterilmiştir.
Giriş Yükselebilecek
Öğrenim Durumu
Derece Kademe Derece Kademe
İlkokul 15 1 7 Son
Ortaokul 14 2 5 Son
Ortaokul ve dengi mesleki okullar 14 3 5 Son
Ortaokul üstü 1 yıl mesleki veya teknik öğrenimi bitirenler 13 1 4 Son
Ortaokul üstü 2 yıl mesleki veya teknik öğrenimi bitirenler 13 2 4 Son
Lise 13 3 3 Son
Lise dengi mesleki veya teknik öğrenimi bitirenler 12 2 3 Son
Lise veya dengi okullar üstü 1 yıl mesleki veya teknik öğrenimi
11 1 2 Son
bitirenler
Lise veya dengi okullar üstü 2 yıl veya ortaokul üstü en az 5 yıllık
10 1 2 Son
mesleki veya teknik teknik öğrenimi bitirenler
Lise veya dengi okullar üstü 3 yıl mesleki veya teknik öğrenimi
10 2 2 Son
bitirenler
2 yıl süreli yükseköğrenimi bitirenler 10 2 1 Son
3 yıl süreli yükseköğrenimi bitirenler 10 3 1 Son
4 yıl süreli yükseköğrenimi bitirenler 9 1 1 Son
5 yıl süreli yükseköğrenimi bitirenler 9 2 1 Son
6 yıl süreli yükseköğrenimi bitirenler 9 3 1 Son
5.3. “Tesis edilen sınıflar” başlıklı 36 ncı maddesinin ‘Ortak Hükümler’ bölümünün A fıkrasının 12 nci bendinin (d) alt bendinde “Memuriyette iken veya memuriyetten ayrılarak (87 nci maddeye tâbi kurumlarda çalışanlar dahil) üst öğrenimi bitirenler, aynı üst öğrenimi tahsile ara vermeden başlayan ve normal süresi içinde bitirdikten sonra memuriyete giren emsallerinin ulaştıkları derece ve kademeyi aşmamak kaydıyla, bitirdikleri üst öğrenimin giriş derece ve kademesine memuriyette geçirdikleri başarılı hizmet sürelerinin tamamı her yıl bir kademe, her üç yıl bir derece hesabıyla ilave edilmek suretiyle bulunacak derece ve kademeye yükseltilirler.”,
5.4. “Kademe ve kademe ilerlemesi” başlıklı 64 üncü maddesinde (Değişik:13/2/2011-6111/100 md.)
“Kademe; derece içinde, görevin önemi veya sorumluluğu artmadan, memurun aylığındaki ilerlemedir.
Memurun kademe ilerlemesinin yapılabilmesi için bulunduğu kademede en az bir yıl çalışmış olması ve bulunduğu derecede ilerleyebileceği bir kademenin bulunması şartları aranır.
72 nci madde gereğince belirli bir süre görev yapmak üzere, mecburî olarak sürekli görevle atanan
memurlardan kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerde bulunanlara, bu yörelerde fiilen çalışmak suretiyle geçirilen her iki yıl için bir kademe ilerlemesi daha verilir. Yıllık izinde geçirilen süreler fiilen çalışılmış sayılır. İki yıldan az süreler dikkate alınmaz.
Son sekiz yıl içinde herhangi bir disiplin cezası almayan memurlara, aylık derecelerinin yükseltilmesinde dikkate alınmak üzere bir kademe ilerlemesi uygulanır.
Bu maddede belirtilen şartları haiz her sınıf ve derecedeki memurlar, hak kazandıkları tarihten geçerli olmak üzere ve başkaca bir işleme gerek kalmaksızın bir ileri kademeye ilerlemiş sayılırlar.
Kademe ilerlemesi ile ilgili onay mercii atamaya yetkili amirdir. Onay mercileri kademe ilerlemeleri ile ilgili yetkilerini devredebilirler.
Kademe ilerlemesine hak kazanamayan memurlar, kurumlarınca her ay alınacak toplu onaylarla belirlenir.
Kademe ilerlemesi yapmış sayılanlardan ilerlemeye müstahak olmadıkları sonradan tespit edilenlerin kademe ilerlemeleri, ilerlemiş sayıldıkları tarihten geçerli olmak üzere iptal edilir.”,
5.5. Göstergeler” başlıklı 43 üncü maddesinin B fıkrasında “(Değişik: 9/4/1990 – KHK-418/2 md.; İptal:
Anayasa Mahkemesinin 5/2/1992 tarihli ve E. 1990/22, K. 1992/6 sayılı Kararı ile; Yeniden düzenleme:
18/5/1994 – KHK-527/2 md.) Ek Gösterge: Bu Kanuna tabi kurumların kadrolarında bulunan personelin aylıkları; hizmet sınıfları, görev türleri ve aylık alınan dereceler dikkate alınarak bu kanuna ekli I ve II sayılı cetvellerde gösterilen ek gösterge rakamlarının eklenmesi suretiyle hesaplanır. II sayılı cetvelde yer alan unvanlarda değişiklik yapmaya ve yeni unvanlar ilave etmeye Cumhurbaşkanı yetkilidir.
Bu ek göstergeler, ilgililerin belirtilen sınıf ve görevlerde bulundukları sürece ödemelere esas alınıp, terfi bakımından kazanılmış hak sayılmaz. Kurumların 1, 2, 3 ve 4 üncü dereceli kadrolarına atananlara uygulanacak ek göstergeler, ilgililerin daha önce bulunmuş oldukları kariyerleri ile ilgili sınıf veya ekli I sayılı Cetvelin Genel İdare Hizmetleri Sınıfı (g) bölümünde belirtilen görevlerde kazanılmış hak aylık derecelerine göre alabilecekleri ek göstergelerden düşük olamaz…” ,
5.6. “Zam ve Tazminatlar” başlıklı 152 nci maddesinin “III-Ortak Hükümler” bölümünün birinci fıkrasında “Bu zam ve tazminatların hangi işi yapanlara ve hangi görevlerde bulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasları (…) bütün kurumları kapsayacak şekilde ve 154 üncü madde uyarınca katsayının Cumhurbaşkanınca değiştirilmesi durumu hariç yılda bir defa olmak üzere hazırlanır ve
Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulur…”,
6. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Lisans düzeyinde öğretim” başlıklı 43 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde “Aynı meslek ve bilim dallarında, eğitim – öğretim yapan üniversitelerde, eğitim – öğretim, metod, kapsam, öğretim süresi ve yıl içindeki değerlendirme esasları bakımından eşdeğer olması ve öğrenimden sonra kazanılan unvanların aynı ve elde edilen hakların eşdeğer sayılması hususu
Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine; öğretmen yetiştiren birimler için belirtilen esasların tespiti
Milli Eğitim Bakanlığı ile de işbirliği yapılarak, Yükseköğretim Kurulunca düzenlenir.”,
7. 11/05/2006 tarihli ve 26165 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 160 Seri No.lu Devlet Memurları
Kanunu Genel Tebliğinin “E- Uygulamaya İlişkin Ortak Açıklamalar” başlıklı bölümünde “3- Kararın
4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde de belirtildiği üzere, kadroları teknik ve sağlık hizmetleri
sınıflarında bulunan personelden, bulundukları hizmet sınıflarına atanılabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirerek, diploma veya çıkış belgelerini kurumlarına ibraz edenlere, intibak işlemlerinin yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın, belgelerin kuruma ibrazını takip eden ay başından geçerli olmak üzere, ita amirlerinden alınacak ödeme onayı ile cetvellerde ayrıca belirtilen istisnai durumlar hariç olmak üzere bitirilen aynı sınıfla ilgili mesleki üst öğrenimin karşılığı olan zam ve tazminatlar ödenecek, bunlar için ayrıca yıl içinde kontrol işlemi yapılmayacaktır.
Sağlık ve teknik hizmetler sınıflarında yer alan personelin bitirdiği üst öğrenimin mesleki bir üst öğrenim olup olmadığı hususu, 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanununun 43 üncü maddesinin (b) bendi uyarınca alınan Yükseköğretim Kurulu kararlarına istinaden tespit edilecektir.” açıklamalarına yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönünde hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
/
9. Başvuran, 27.08.2014 tarihinde Şanlıurfa ili Viranşehir ilçesi Devlet Hastanesinde Hemşire olarak göreve başladığını ve hâlihazırda Ankara ili Hastanesinde sicil numarasıyla Hemşire olarak görev yaptığını, gerek HİTAP sistemi üzerinden hizmet belgesini gerek maaş bordrolarını incelediğinde kıdem aylığının ve intibakının yanlış hesaplandığını,
27.08.2014 tarihinde Sağlık Hizmetleri sınıfında göreve başlamadan önce özel sektörde Hemşire olarak
görev yaptığı sürelerin 657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin C bendinin 2 nci fıkrası uyarınca 28.08.2014 tarihinde intibakında değerlendirilmiş ise de kıdeminde değerlendirilmediğini, 14.08.2021 tarihinde
İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesinde Sağlık Bilimleri alanında Lisans eğitimini tamamladığını ve 2021 yılı Eylül ayından bu yana maaşını üniversite mezunu olarak aldığını ancak mezuniyetine ilişkin intibak işlemlerinin yapılmadığını belirterek intibakının ve kıdeminin yeniden düzenlenmesini, bu düzenleme sonrasında hizmet belgesinin yeniden düzenlenmesini ve maaş, ek ödeme, sigorta prim ödemeleri ve diğer mali haklarının yeniden hesaplanarak oluşacak farkların tarafına ödenmesini talep etmektedir.
10. Anayasanın 128 inci maddesinde; memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri ile hak ve yükümlülükleri, aylık, ödenek ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceği hükme bağlanmıştır. Devlet memurları ve diğer kamu görevlilerinin hukuki durumlarının, hak ve yükümlülüklerinin; başta 657 sayılı Kanun ve diğer özel yasalarla bu yasalara uygun olarak yürürlüğe konulan alt mevzuat düzenlemelerin doğal sonucu olarak, bu düzenleyici tasarruflarda yer alan kurallar esas alınarak saptanması ‘Statü Hukuku’nun gereğidir. 657 sayılı Kanunun 2 nci maddesinde, Devlet memurlarının ilerleme ve yükselmelerinin bu kanun kapsamında düzenleneceği öngörülmüştür.
11. 657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin ‘Ortak Hükümler’ bölümünün A fıkrasının 12 nci bendinin (d) alt bendinde (§5.3); memuriyetteyken üst öğrenimi bitirenlerin -aynı üst öğrenimi tahsile ara vermeden başlayan ve normal süresi içinde bitirdikten sonra memuriyete giren emsallerinin ulaştıkları derece ve kademeyi aşmamak kaydıyla- bitirdikleri üst öğrenimin giriş derece ve kademesine memuriyette geçirdikleri başarılı hizmet sürelerinin tamamı her yıl bir kademe, her üç yıl bir derece hesabıyla ilave edilmek suretiyle bulunacak derece ve kademeye yükseltilecekleri düzenlenmiştir.
12. Buna göre; idarenin cevabı ve dosya kapsamında yer alan yazılarda belirtilen hususlar ile konuya ilişkin mevzuat birlikte değerlendirildiğinde; Başvuranın intibak işleminin, 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununun amir hükümleri kapsamında gerçekleştiği anlaşılmakta olup hukuka aykırı bir durum tespit edilmemiştir.
13. Başvuranın mali haklara ilişkin başvurusu incelendiğinde;
13.1. 2006/10344 sayılı Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Bakanlar Kurulu
Kararının 4 üncü maddesinin (e) bendinde; “Kurumların teknik ve sağlık hizmetleri sınıfına ait kadrolarında bulunanlardan, bulundukları hizmet sınıflarına atanabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirenlere, cetvellerde ayrıca belirtilen istisnai durumlar hariç olmak üzere, kariyerleri (mesleki üst öğrenimleri) esas alınarak zam ve tazminat ödenir. Kadroları teknik ve sağlık hizmetleri sınıfında bulunanlardan, bulundukları hizmet sınıflarından bir kadroya atanamayacak herhangi bir üst öğrenimi bitirenlere ise bitirdikleri üst öğrenimlerinden dolayı zam ve tazminat ödenmez” hükmüne yer verildiği,
13.2. 11/05/2006 tarihli ve 26165 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 160 Seri No.lu Devlet Memurları
Kanunu Genel Tebliğinin “E – Uygulamaya İlişkin Ortak Açıklamalar” bölümünün üçüncü sırasında ise kadroları teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarında bulunan personelden, bulundukları hizmet sınıflarına atanabilecek mesleki bir üst öğrenimi bitirerek diploma veya çıkış belgelerini kurumlarına ibraz edenlere, /
intibak işlemlerinin yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın, belgelerin kuruma ibrazını takip eden aybaşından geçerli olmak üzere alınacak ödeme onayı ile bitirilen aynı sınıfla ilgili mesleki üst öğrenimin karşılığı olan zam ve tazminatların ödeneceği açıklamalarına yer verildiği,
13.3. Buna göre; Başvuranın 14.08.2021 tarihinde İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim
Fakültesinde Sağlık Bilimleri alanında Lisans eğitimini tamamladığı ve 2021 yılı Eylül ayından bu yana maaşını üniversite mezunu olarak aldığı hususu göz önüne alındığında, başvurana yapılan ödemeler bakımından bir hukuka aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi
Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında idarenin başvurana karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın başvurana ve SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/