|
ÖZET: Başvuru, Van ilinin İpekyolu ilçesinde bulunan belediyeye ait parsellerin satış işlemleri ile ilgili itiraz ve yeniden değer tespiti talebini kapsamaktadır. Şikayetçi, İpekyolu Belediye Başkanlığına ait hisselerin satın alınması sürecinde belirlenen birim fiyatların yüksek olduğunu iddia ederek, bu bedelin yeniden değerlendirilmesini talep etmiştir. İlgili süreçte, belediyenin belirlediği fiyatların, emsal taşınmazların değerleri ile kıyaslandığında adaletsiz olduğunu vurgulamıştır.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuruyu inceleyerek, İpekyolu Belediye Başkanlığı’nın işlemlerinin hukuka uygun olduğunu belirlemiştir. Şikayetçinin iddialarının, belediyenin sunduğu belgeler ve açıklamalarla çeliştiği, dolayısıyla itirazlarının geçerli olmadığı sonucuna varılmıştır. İlgili mevzuat çerçevesinde, belediyelerin taşınmaz satış işlemlerinin belirli prosedürlere uygun olarak gerçekleştirildiği ifade edilmiştir. Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiş ve bu karar, başvurana ve İpekyolu Belediye Başkanlığına tebliğ edilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuru sürecinin iyi yönetim ilkelerine uygun şekilde yürütüldüğünü de vurgulamıştır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/9026-S.24.14052
BAŞVURU NO : 2024/3390
KARAR TARİHİ : 27.08.2024
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : İPEKYOLU BELEDİYE BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Van ili, İlçesi, Mahallesi, ada ve nolu parsellerde kayıtlı İpekyolu Belediye Başkanlığına ait hisselerin satın alınma işlemleri ile ilgili itiraz ve buna bağlı yeniden değer tespiti yapılması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 05.03.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Şikayetçi tarafından Kurumumuza verilen dilekçede ayrıntılarına yer verilen süreç ve gerekçelere istinaden özetle, Maliki olduğu; tapuda Van ili, ilçesi, Mahallesi, ada parsel (yeni: ada parsel) ile ada parsele (yeni: ada parsel) İpekyolu Belediyesince Van
Büyükşehir Belediyesi’ne ait ada 6 parsel ile tevhit şartı getirilmesi nedeniyle büyükşehir belediyesinin de uygun görüşüyle bu parsellerin birleştirilmesi yoluna gidildiğini, bu kapsamda bu parsellerin tevhiden ifraz işlemlerinin gerçekleştirildiğini, yapılan işlem esnasında parsellerimden bedelsiz yola terk işlemi yapıldığını, Büyükşehir Belediyesine ait parsel ile maliki olduğu parseller arasında imar planı yapılması veya kadastral çalışmalar esnasında kalan boşluğun İpekyolu Belediyesince ihdas edilerek m2 birim bedeli 2.000,00-TL olarak belirlendiğini, itirazları üzerine 1.900,00-TLüzerinden taraflarına satışına karar verildiğini,
Ancak yine mülkiyeti İpekyolu Belediye Başkanlığına ait Mahallesi, ada, parselin m2 birim bedelinin de 2.000,00-TL olarak belirlendiğini ve ada, parsel ( ) maliklerine satışına karar verildiğini ve ilgililerine Belediye Başkanlığınca resmi yazıyla bildirimde bulunulduğu bilgisi edinildiğini, bunun üzerine 15.02.2024 tarihinde her iki ayrı parselde bulunan belediye hisseleri için belirlenen kıymet bedeline yönelik Belediye Başkanlığına itirazda bulunduğunu, ancak bu başvurularına
Belediye Başkanlığının 19.02.2024 tarihli ve sayılı yazısında ada parseldeki belediye hissesi (yeni: ada parsel) için belirlenen kıymet bedelini ödediği gerekçesiyle itirazının kabul edilmediğini,
19.02.2024 tarihli ve sayılı yazısında ise ada parseldeki belediye hissesi (yeni: ada
22.12.2023 tarih ve sayılı Encümen kararı ile m2 birim fiyatı 2.000,00 TL üzerinden satış kararı
verilmiştir.
Encümen Kararında belirlenen bedel, ‘a 29.12.2023 tarihinde tebliğ edilmiş ve tebliğ tarihinden itibaren bir (1) ay itiraz hakkının olduğu bildirilmiştir.
a ait 03.01.2024 tarih ve sayılı itiraz dilekçesinde belirlene fiyatın yüksek bularak yeniden değerlendirme talebinde bulunmuştur.
05.01.2024 tarih ve sayılı Encümen Kararıyla, m2 birim fiyatı 1.900,00 TL üzerinden hissemizin satışına
karar verilmiştir.
Encümen Kararında belirlenen bedel, a 16.01.2024 tarih ve sayılı tebliğ yazımız ile 18.01.2024 tarihinde tebliğ edilmiştir.
15.02.2024 tarih ve sayı dilekçe ile 05.01.2024 Tarih ve sayılı Encümen Kararına itiraz edilmiştir.
Ancak 16.02.2024 tarihinde tebliğ etmiş olduğumuz bedeli Belediye Başkanlığımız hesabına yatırmıştır.
20.02.2024 tarih ve sayılı yazımız ile Van ili, İlçesi, Mahallesi, ada
parseldeki belediyemize ait hisseyi ’a tescil edilmesi üzere Tapu Müdürlüğüne yazılmıştır.
B) 27.11.2023 tarih ve sayılı dilekçe ile, Van ili, İlçesi, Mahallesi, ada parselde kayıtlı Belediye Başkanlığımıza ait hisseyi satın alma talebinde bulunmuştur.
05.12.2023 tarih ve Sayılı Meclis Kararı ile Van ili, İlçesi, Mahallesi, ada,
parselde kayıtlı Belediye Başkanlığımıza ait hisseyi Belediye Encümenine Satış Yetkisi verilmiştir.
22.12.2023 tarih ve sayılı Encümen kararı ile m2 birim fiyatı 2.000,00 TL üzerinden satış kararı
verilmiştir.
Encümen Kararında belirlenen bedel, ’a 29.12.2023 tarihinde tebliğ edilmiş ve tebliğ tarihinden itibaren bir (1 ay itiraz hakkının olduğu bildirilmiştir.
’a ait 18.01.2024 tarih ve sayılı itiraz dilekçesinde belirlene fiyatın yüksek bularak yeniden değerlendirme talebinde bulunmuştur.
19.01.2024 tarih ve sayılı Encümen Kararıyla, m2 birim fiyatı 1.900,00 TL üzerinden hissemizin satışına
karar verilmiştir.
Encümen Kararında belirlenen bedel, ’a 30.01.2024 tarih ve sayılı yazımız ile
01.02.2024 tarihinde tebliğ edilmiştir.
15.02.2024 tarih ve sayı dilekçe ile 19.01.2024 Tarih ve sayılı Encümen Kararına itiraz edilmiştir.
19.02.2024 tarih ve sayılı yazımız ile 19.01.2024 Tarih ve sayılı Encümen Kararında belirlenen
bedelin Belediye Başkanlığımız hesabına yatırıldığı takdirde kendi adlarına tescil işlemleri yapılacağı bildirilmiştir
01.03.2024 tarihinde m2 si 1.900,00 TL üzerinden tahakkuk eden tutar Belediye Başkanlığımız hesabına
yatırılarak işlem yapılmıştır.
04.03.2024 tarih ve sayılı yazımız ile Van ili, İlçesi, Mahallesi, ada
parseldeki belediyemize ait hisseyi ’a tescil edilmesi üzere Tapu Müdürlüğüne yazılmıştır.
2- Dilekçelerinde emsal gösterilen İlçesi, Mahallesi, ada, nolu parselde yer alan ihdas taşınmazımız, Belediyemizce Meclis tarafından yetkilendirilen Encümenin 07.07.2023 tarih ve sayılı kararına göre m2 si 2.000,00 TL olarak karara bağlanmış, ana taşınmaz sahiplerine tebliğ edildiği halde, satış işlemi gerçekleştirilmemiştir. Satışı gerçekleşmemiş arsanın, aradan geçen zaman ve son yıllık enflasyon değerlendirildiğinde bu ihdas taşınmazımız emsal olamayacağı açıktır. Kaldı ki her dosya kendine özgü şekilde piyasadan alınan fiyatların encümen takdirinde nihayi fiyat oluştuğundan kıyası pek mümkün olmamaktadır.
3- Emsal gösterilen parselle 10 katlık fark olduğu iddiası yersizdir. Yaklaşık 1 yıl önce işlemi başlatılmış ve satışı yapılmamış hisse ile satışı biten parsellerin kıyası kurumu zan altında bırakacak şekilde, başvuru yapılan idareyi yanıltma çabasıdır.
4- İdarece görevlendirilmiş komisyonun piyasa araştırması neticesinde Belediye Meclisinin yetkilendirdiği
Encümenin fiyat takdiri ile ihdas/hisse bedeli oluşur. Ekteki dosyalarda ilgili evraklar sunulmuştur.” açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Kurumun görevi başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “ Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” ,
4.1. Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına ilişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğinin “Karar verme süresi” başlıklı 36’ncı maddesinde “Kurum, inceleme ve araştırmasını şikâyet tarihinden itibaren en geç altı ay içinde sonuçlandırır.”,
5. 03/07/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinin birinci fıkrasında, “Belediye: Belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan ve karar organı seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan, idarî ve malî özerkliğe sahip kamu tüzel kişisini, ikinci fıkrasında, “Belediyenin organları: Belediye meclisini, belediye encümenini ve belediye başkanını, ifade eder.”;
5.1. “Belediyenin Yetkileri ve İmtiyazları” başlıklı 15’inci maddesinin (h) fıkrasında, “Mahallî müşterek nitelikteki hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla, belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde taşınmaz almak, kamulaştırmak, satmak, kiralamak veya kiraya vermek, trampa etmek, tahsis etmek, bunlar üzerinde sınırlı aynî hak tesis etmek.”,
5.2. “Meclisin Görev ve Yetkileri” başlıklı 18’inci maddesinin (e) fıkrasında, “Belediye meclisinin görev ve yetkileri şunlardır: … Taşınmaz mal alımına, satımına, takasına, tahsisine, tahsis şeklinin değiştirilmesine veya tahsisli bir taşınmazın kamu hizmetinde ihtiyaç duyulmaması hâlinde tahsisin kaldırılmasına; üç yıldan fazla kiralanmasına ve süresi otuz yılı geçmemek kaydıyla bunlar üzerinde sınırlı aynî hak tesisine karar vermek.’’
5.3. “Encümenin Görev ve Yetkileri ” başlıklı 34’üncü maddesinin (g) fıkrasında, “ encümeninin görev ve yetkileri şunlardır: …Taşınmaz mal satımına, trampasına ve tahsisine ilişkin meclis kararlarını uygulamak; süresi üç yılı geçmemek üzere kiralanmasına karar vermek.’’
hüküm ve açıklamalarına yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ Av. FATMA BENLİ YALÇIN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından dosya kapsamında yapılan değerlendirme neticesinde, başvuru konusuna ilişkin “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7. Şikayetçi tarafından Kurumumuza verilen dilekçede ayrıntılarına yer verilen süreç ve gerekçelere istinaden özetle, Van ili, İlçesi, Mahallesi, ada ve nolu parsellerde kayıtlı
İpekyolu Belediye Başkanlığına ait hisselerin satın alınma işlemlerinde ödemiş olduğu rakamın yüksek olduğu gerekçesi ile ilgili itiraz ve buna bağlı 2023 yılı üzerinden yeniden değer tespiti yapılması talebi hakkında Kurumumuza başvuruda bulunmuştur.
8. Şikayetçi, Van ili, İlçesi, Mahallesi, ada ve nolu parsellerde kayıtlı
İpekyolu Belediye Başkanlığın ait hisseleri satın alma işlemleri ile ilgili yaptığı şikayetin özetle; her iki ayrı parselde bulunan belediye hisseleri için belirlenen kıymet bedeline yönelik Belediye Başkanlığına itirazına tutarsız cevaplar verildiğini ve sunmuş oldukları emsal satış kararının hiçbir şekilde dikkate alınmadığını, belediye ile hissedar olduğu şahsına ait taşınmazların ve emsal olarak sunulan taşınmazın; konumları, imar durumları, çevresinde görülen gelişmeler vb ayırt edici özellikleri itibariyle arasında büyük farklar bulunduğunu, nitekim bu hususun İpekyolu Belediyesi tarafından belirlenen arsa m2 birim fiyatlarında da kendisini gösterdiğini, e-devlet üzerinden yapılan sorgulamada 2023 yılı arsa m2 birim değeri; taşınmazlarının yer aldığı Mahallesi, Sokak için 231,64-TL olarak belirlenmişken emsal olarak gösterilen belediyeye ait taşınmazın ( Mah. ada parsel) yer aldığı
Mahallesi, Caddesi için 2.015,37-TL olarak belirlendiğini, buradan da anlaşılacağı üzere m2 birim fiyatları arasında neredeyse on katı farklılık olup bahse konu taşınmazların değerlerinin aynı olmadığının açık olduğunu, dolayısıyla İpekyolu Belediye Başkanlığınca taraflarına satışı yapılan ihdas alanı için belirlenen değerin hakkaniyete uygun olmadığını, açık bir adaletsizlik olduğunu iddia ederek, bu sebeplerle söz konusu değer tespitinin, hem mülkiyeti İpekyolu Belediyesine ait emsal satış kararı hem de resmi arsa m2 birim fiyatları arasındaki fark gözetilerek, hakkaniyete uygun bir şekilde, başvuru tarihleri olan 2023 yılı dikkate alınarak yeniden yapılmasını talep etmektedir.
9. Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma kapsamında, İpekyolu Belediye Başkanlığı Emlak ve İstimlak Müdürlüğü’nden alınan cevabi yazıda özetle, 27.11.2023 tarih ve sayılı dilekçe ile, Van ili, İlçesi, Mahallesi, ada parselde kayıtlı Belediye Başkanlığımıza ait hisseyi satın alma talebinde bulunulduğu, 05.12.2023 tarih ve Sayılı Meclis Kararı ile Van ili, İlçesi, Mahallesi, ada, parselde kayıtlı Belediye Başkanlığına ait hisseyi Belediye Encümenine
Satış Yetkisi verildiği, 22.12.2023 tarih ve sayılı Encümen kararı ile m2 birim fiyatı 2.000,00 TL üzerinden satış kararı verildiği, Encümen Kararında belirlenen bedelin, şikayetçiye 29.12.2023 tarihinde tebliğ edildiği ve tebliğ tarihinden itibaren bir (1) ay itiraz hakkının olduğu bildirildiği, şikayetçiye ait
03.01.2024 tarih ve sayılı itiraz dilekçesinde belirlenen fiyatın yüksek bulunarak yeniden
değerlendirme talebinde bulunması üzerine, 05.01.2024 tarih ve sayılı Encümen Kararıyla, m2 birim fiyatı 1.900,00 TL üzerinden hisselerinin satışına karar verildiği, Encümen Kararında belirlenen bedelin, şikayetçiye 16.01.2024 tarih ve sayılı yazı ile 18.01.2024 tarihinde tebliğ edildiği, 15.02.2024 tarih ve sayı dilekçe ile 05.01.2024 Tarih ve sayılı Encümen Kararına itiraz edildiği, ancak 16.02.2024 tarihinde tebliğ edilen bedelin Belediye Başkanlığımız hesabına yatırıldığı, 20.02.2024 tarih ve sayılı
yazıları ile Van ili, İlçesi, Mahallesi, ada parseldeki belediyelerine ait hissenin şikayetçiye tescil edilmesi üzere İpekyolu Tapu Müdürlüğüne yazıldığı,
9.1. 27.11.2023 tarih ve sayılı dilekçe ile, Van ili, İlçesi, Mahallesi, ada parselde kayıtlı Belediye Başkanlığımıza ait hisseyi satın alma talebinde bulunulduğu, 05.12.2023 tarih ve
Sayılı Meclis Kararı ile Van ili, İlçesi, Mahallesi, ada, parselde kayıtlı
Belediye Başkanlığına ait hisseyi Belediye Encümenine Satış Yetkisi verildiği, 22.12.2023 tarih ve sayılı Encümen kararı ile m2 birim fiyatı 2.000,00 TL üzerinden satış kararı verildiği, Encümen Kararında belirlenen bedel, şikayetçiye 29.12.2023 tarihinde tebliğ edildiği ve tebliğ tarihinden itibaren bir (1) ay itiraz hakkının olduğu bildirildiği, şikayetçiye ait 18.01.2024 tarih ve sayılı itiraz dilekçesinde belirlenen fiyatın yüksek bulunarak yeniden değerlendirme talebinde bulunması üzerine, 19.01.2024 tarih ve sayılı Encümen Kararıyla, m2 birim fiyatı 1.900,00 TL üzerinden hisselerinin satışına karar verildiği, Encümen Kararında belirlenen bedelin, şikayetçiye 30.01.2024 tarih ve sayılı yazı ile 01.02.2024 tarihinde tebliğ edildiği, 15.02.2024 tarih ve sayı dilekçe ile 19.01.2024 Tarih ve sayılı Encümen
Kararına itiraz edildiği, 19.02.2024 tarih ve sayılı yazı ile 19.01.2024 Tarih ve sayılı Encümen
Kararında belirlenen bedelin Belediye Başkanlığı hesabına yatırıldığı takdirde kendi adlarına tescil işlemleri yapılacağının bildirildiği, 01.03.2024 tarihinde m2 si 1.900,00 TL üzerinden tahakkuk eden tutarın
Belediye Başkanlığı hesabına yatırılarak işlem yapıldığı, 04.03.2024 tarih ve sayılı yazı ile Van ili, İlçesi, Mahallesi, ada parseldeki belediyelerine ait hisseyi şikayetçiye tescil edilmesi üzere İpekyolu Tapu Müdürlüğüne yazıldığı,
9.2. Şikayetçinin dilekçelerinde emsal gösterilen İlçesi, Mahallesi, ada, nolu parselde yer alan ihdas taşınmazlarının, Belediyelerince Meclis tarafından yetkilendirilen Encümenin
07.07.2023 tarih ve sayılı kararına göre m2 si 2.000,00 TL olarak karara bağlandığı, ana taşınmaz
sahiplerine tebliğ edildiği halde, satış işlemi gerçekleştirilmediği, satışı gerçekleşmemiş arsanın, aradan geçen zaman ve son yıllık enflasyon değerlendirildiğinde, bu ihdas taşınmazımız emsal olamayacağının açık olduğu, kaldı ki her dosyanın kendine özgü şekilde piyasadan alınan fiyatların encümen takdirinde nihai fiyat oluştuğundan kıyasının pek mümkün olmadığı, emsal gösterilen parselle 10 katlık fark olduğu iddiasının yersiz olduğu, yaklaşık 1 yıl önce işlemi başlatılan ve satışı yapılmamış hisse ile satışı biten parsellerin kıyasının kurumu zan altında bırakacak şekilde, başvuru yapılan idareyi yanıltma çabası olduğu, yönünde açıklamalarına yer verildiği, bununla birlikte İpekyolu Belediye Başkanlığı’ndan alınan cevabi yazı ekinde bahse konu parsellerin rayiç bedeli konusunda Van Ticaret ve Sanayi Odası ile serbest emlakçılardan m2 değer tespitleri alındığı ve Emlak ve İstimlak Müdürlüğü’nce rapor haline getirilerek, gerekli Encümen Kararının alınması için 22/12/2023 tarihinde Başkanlık Makamına yazı yazıldığı görülmüştür.
10. Türkiye’de yerel yönetimler anayasal yapı içerisinde oluşturulmuş ve Anayasanın 127’nci maddesinde; ‘Mahalli idareler; il, belediye veya köy halkının mahalli müşterek ihtiyaçlarını karşılamak üzere kuruluş esasları kanunla belirtilen ve karar organları, gene kanunda gösterilen, seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan kamu tüzelkişileridir.’ olarak tanımlanmıştır. 5393 sayılı Belediye Kanununun 15’inci maddesinde Belediyenin görev, yetki ve sorumluluklarının belirlenmiş ve aynı maddenin (h)
fıkrasında, “Mahallî müşterek nitelikteki hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla, belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde taşınmaz almak, kamulaştırmak, satmak, kiralamak veya kiraya vermek, trampa etmek, tahsis etmek, bunlar üzerinde sınırlı aynî hak tesis etmek.”, hükmü yer almaktadır.
11. Taşınmaz satımı hususunda 5393 sayılı Belediye Kanununun 18’inci maddesinin (e) fıkrasında, “Belediye meclisinin görev ve yetkileri şunlardır: Taşınmaz mal alımına, satımına, takasına, tahsisine, tahsis şeklinin değiştirilmesine veya tahsisli bir taşınmazın kamu hizmetinde ihtiyaç duyulmaması hâlinde tahsisin kaldırılmasına; üç yıldan fazla kiralanmasına ve süresi otuz yılı geçmemek kaydıyla bunlar üzerinde sınırlı aynî hak tesisine karar vermek.’’ Encümenin görev ve yetkileri hususunda söz konusu
Kanunun 34’üncü maddesinin (g) fıkrasında ise, “ Taşınmaz mal satımına, trampasına ve tahsisine ilişkin meclis kararlarını uygulamak; süresi üç yılı geçmemek üzere kiralanmasına karar vermek.’’ hükümleri yer almaktadır.
12. Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca; belediyelerin özel mülkiyetinde bulunan taşınmazların, belediye meclisi tarafından karar alınmak ve belediye encümeni tarafından da bu karar uygulanmak suretiyle satışının gerçekleştirilebileceği hususu düzenlenmiştir.
13. Rayiç bedelle ilgili olarak, Vergi Usul Kanunu’nun “Emsal bedeli ve emsal ücreti” 267’nci maddesinde, “ Emsal bedeli, gerçek bedeli olmıyan, veya bilinmiyen veyahut doğru olarak tesbit edilemiyen bir malın, değerleme gününde satılması halinde emsaline nazaran haiz olacağı değerdir.” tanımına yer verilmiş olup bir başka anlatımla ‘bir iktisadi kıymetin değerleme günündeki normal alım satım değeri’ şeklinde de tanımlanabilen rayiç (alım satım) bedeli hesaplamasında (ekonomik durum, arz-talep dengesi, okul, hastane gibi sosyal ihtiyaçlara toplu taşımaya yakınlık vb.)birçok kriterin göz önüne alınması gerekmektedir.
14. Uyuşmazlık konusu somut olayda; şikayetçi Van ili, İlçesi, Mahallesi, ada ve nolu parsellerde kayıtlı İpekyolu Belediye Başkanlığına ait hisselerin satın alınma işlemlerine itiraz ederek İpekyolu Belediye Başkanlığınca taraflarına satışı yapılan ihdas alanı için belirlenen değerin hakkaniyete uygun olmadığını, açık bir adaletsizlik olduğunu ve (özetle) “…e-devlet üzerinden yapılan sorgulamada 2023 yılı arsa m2 birim değeri; taşınmazlarının yer aldığı Mahallesi, Sokak için 231,64-TL olarak belirlenmişken emsal olarak gösterilen belediyeye ait taşınmazın ( Mah. ada parsel) yer aldığı Mahallesi, Caddesi için 2.015,37-TL olarak belirlendiğini, buradan da anlaşılacağı üzere m2 birim fiyatları arasında neredeyse on katı farklılık olup bahse konu taşınmazların değerlerinin aynı olmadığının açık olduğunu…” iddia etmekte, buna karşın ilgili idareden alınan cevabi yazıda (özetle), “… Şikayetçinin dilekçelerinde emsal gösterilen
İlçesi, Mahallesi, ada, nolu parselde yer alan ihdas taşınmazlarının, Belediyelerince Meclis tarafından yetkilendirilen Encümenin 07.07.2023 tarih ve sayılı kararına göre m2 si 2.000,00 TL olarak karara bağlandığı, ana taşınmaz sahiplerine tebliğ edildiği halde, satış işlemi gerçekleştirilmediği, satışı gerçekleşmemiş arsanın, aradan geçen zaman ve son yıllık enflasyon değerlendirildiğinde bu ihdas taşınmazımız emsal olamayacağının açık olduğu, kaldı ki her dosyanın kendine özgü şekilde piyasadan alınan fiyatların encümen takdirinde nihai fiyat oluştuğundan kıyasının pek mümkün olmadığı, emsal gösterilen parselle 10 katlık fark olduğu iddiasının yersiz olduğu, yaklaşık 1 yıl önce işlemi başlatılan ve satışı yapılmamış hisse ile satışı biten parsellerin kıyasının kurumu zan altında bırakacak şekilde, başvuru yapılan idareyi yanıltma çabası olduğu…”şeklinde açıklamada bulunduğu tespit edilmiştir.
15. Bu kapsamda, şikâyetçinin İpekyolu Belediye Başkanlığınca taraflarına satışı yapılan ihdas alanı için belirlenen değerin hakkaniyete uygun olmadığı, açık bir adaletsizlik olduğu yönündeki iddiasına gerekçe olarak gösterdiği taşınmazlara m2 birim değerine ilişkin idareden alınan cevabi yazıda yer verilen açıklamalar ile birlikte şikayetçinin Van ili, İlçesi, Mahallesi, ada ve nolu parsellerde kayıtlı İpekyolu Belediye Başkanlığına ait hisselerin satın alma talebi ile başlayan ve gerekli idari ve hukuki süreçler tamamlanarak şikayetçiye satışına karar verilen akabinde şikayetçinin belirlenen fiyatı yüksek bularak yeniden değerlendirme talebinde bulunması üzerine Belediye Encümen Kararıyla
yeniden belirlenen bedel üzerinden tahakkuk eden tutarın Belediye Başkanlığı hesabına yatırılması neticesinde Belediyeye ait hisselerin şikayetçiye tescil edilmesi üzere İpekyolu Tapu Müdürlüğüne yazılan yazı ile tamamlanan ve cevabi yazı ekinde bahse konu parsellerin rayiç bedeli konusunda Van Ticaret ve Sanayi Odası ile serbest emlakçılardan m2 değer tespitleri alındığı ve Emlak ve İstimlak
Müdürlüğü’nce rapor haline getirilerek, gerekli Encümen Kararının alınması için 22/12/2023 tarihinde
Başkanlık Makamına yazı yazıldığı anlaşılan idari işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
16. Şikayetçinin iddiaları, idarenin açıklamaları, ilgili mevzuat hükümleri, konuyla ile ilgili tüm dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde; uyuşmazlık konusu hakkında ilgili idare tarafından tesis edilen idari işlemde hukuka aykırılık tespiti yapılamamıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
17. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarih ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; ilgili idareden istenilen bilgi ve belgelerin makul sürede karar verme ve kararların gerekçeli olması ilkelerine uygun şekilde Kurumumuza gönderildiği tespit edilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
18. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu “Ret
Kararının başvurana tebliği tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlem ya da eylemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, mahkemelerde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre; BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA ve İPEKYOLU BELEDİYE BAŞKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi