|
ÖZET: Bu karar, Anadolu Üniversitesi tarafından gerçekleştirilen Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınavı’na katılan bir başvuranın, iptal edilen soruların değerlendirilmemesi nedeniyle yaşadığı hak kaybı iddiasını incelemektedir. Başvuran, iptal edilen dört sorunun doğru kabul edilmesi durumunda 60 puan barajını geçtiğini savunmuş, ancak idare bu talebi reddetmiştir. İdare, sınavın değerlendirilmesiyle ilgili usullerin, Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği ve ilgili protokoller çerçevesinde belirlendiğini ve hatalı soruların puanlarının diğer sorulara eşit olarak dağıtıldığını belirtmiştir.
Danıştay, hatalı soruların doğrudan doğru kabul edilmesi yerine, bu soruların değerlendirme dışı bırakılması ve kalan doğru soruların üzerinden puan hesaplanması gerektiğine dair önceki içtihatlarına atıfta bulunarak, başvuranın talebinin reddinin hukuka uygun olduğunu tespit etmiştir. Sonuç olarak, başvuranın sınavda aldığı puanın, iptal edilen soruların etkisiyle 60 puan barajını geçemediği sonucuna varılmıştır. Bu durum, idarenin işlemlerinin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğunu ortaya koymaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/8376-S.12797
BAŞVURU NO : 2019/9353
KARAR TARİHİ : 16/09/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI
ANADOLU ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Sınavın iptal edilmesi veya hatalı soruların doğru kabul edilmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 02/05/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapmış olduğu başvuruda başvuran, Anadolu Üniversitesi tarafından
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınavı’na Şube
Müdürlüğü için girdiğini, sınavın A Kitapçığındaki 15 inci, 16 ncı, 23 üncü ve 37 nci soruların iptal edildiğini, kendisine 45 doğru, 31 yanlış cevabının bulunduğu ve 59,21 puan aldığının bildirildiğini ifade etmektedir. Bahse konu dört soruyu doğru yaptığını, hatalı olan soruların adayların lehine değerlendirilmesi gerektiğini oysa iptal edilen soruların hiçbir şekilde değerlendirilmediğini, anılan sınavda 100’den fazla sorunun hatalı bulunmasının sınavın iptal edilmesini veya hatalı soruların adayların lehine hesaplanmasını zorunlu kıldığını belirtmektedir. Başvuran Kurumumuzdan hak kaybının giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Anadolu Üniversitesi Rektörlüğünün 05/07/2019 tarihli ve … sayılı yazısında; 2.1. Anadolu Üniversitesi Merkezi Sınav Yönergesi’nin “Kılavuz/Protokol” başlıklı 16 ıncı maddesinde; “Resmi, özel kurum ve/veya kuruluşlar adına yapılan sınavlarda ilgili mevzuata göre; sınav başvuru tarihi, ücreti, kayıt kabul koşulları, itirazlar ile sınava ilişkin diğer konuların yer aldığı “Kılavuz” ve “Sınav Esasları” ile karşılıklı sorumlulukların bulunduğu “Protokol”, Rektörlük ve sınavın yapılmasında taraf olan kurumun/kuruluşun karşılıklı mutabakatıyla hazırlanır. Aday, başvuruda bulunduğu sınava ait “Kılavuz”da veya “Protokol”de belirtilen kuralları aynen kabul etmiş sayılır” düzenlemesine yer verildiği,
2.2 22/02/2019 tarihinde yapılan Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı ile Anadolu Üniversitesi
Rektörlüğü Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınavı Yapılmasına İlişkin İşbirliği
Protokolü’nün “Sınavın Değerlendirilmesi” başlığı altındaki 21 inci maddesinde; “Değerlendirme 100 (yüz) puan üzerinden yapılacak, puan hesaplamasında [(Puan=Doğru
Sayısı/Soru sayısı) x 100] formülü kullanılacak, puanın küsuratlı olması halinde, virgülden sonra iki hane dikkate alınacaktır. Yanlış cevaplar sınav sonucuna etki etmeyecektir.
Değerlendirme sırasında iptal edilen soru(lar) olması durumunda, bu soru(lar) doğru kabul edilerek değerlendirmeye katılacaktır” düzenlemesinin yer aldığı, 2.3. 2019 yılı Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Merkezi Yazılı Sınavına İlişkin
Duyuru’da (Duyuru), “Değerlendirme 100 (yüz) puan üzerinden yapılacak, puan hesaplamasında [(Puan=Doğru Sayısı/Soru sayısı) x 100] formülü kullanılacak, puanın küsuratlı olması halinde, virgülden sonra iki hane dikkate alınacaktır. Yanlış cevaplar sınav sonucuna etki etmeyecektir. Değerlendirme sırasında iptal edilen soru(lar) olması durumunda, bu soru(lar) doğru kabul edilerek değerlendirmeye katılacaktır” şeklinde bilgilendirme yapıldığı, 2.4. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 28/03/2019 tarihli ve … sayılı yazısında 2019 yılı
Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği merkezi Yazılı Sınavına İlişkin Duyuru’da değerlendirmeye ilişkin yapılan bilgilendirmedeki ifadeden, Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile
Yükseköğretim kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin
“Sınav sonuçlarının geçerliliği” başlıklı 18 inci maddesinin birinci fıkrasındaki yapılan sınavlarda hatalı soru sorulduğunun tespit edilmesi halinde hatalı sorulara tekabül eden puanların eşit şekilde diğer sorulara dağıtılması gerektiği hükmünün anlaşılması gerektiğine
Merkezi Sınav Kurulunca oybirliğiyle karar verildiğinin bildirildiği, açıklamalarına yer verilmektedir.
3. Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanlığının 29/07/2019 tarihli ve … sayılı yazısında; 3.1. 22/02/2019 tarihinde yapılan Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı ile Anadolu Üniversitesi
Rektörlüğü Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınavı Yapılmasına İlişkin İşbirliği
Protokolü’nün “Sınavın Değerlendirilmesi” başlığı altındaki 21 inci maddesinde; “Değerlendirme 100 (yüz) puan üzerinden yapılacak, puan hesaplamasında [(Puan=Doğru
Sayısı/Soru sayısı) x 100] formülü kullanılacak, puanın küsuratlı olması halinde, virgülden sonra iki hane dikkate alınacaktır. Yanlış cevaplar sınav sonucuna etki etmeyecektir.
Değerlendirme sırasında iptal edilen soru(lar) olması durumunda, bu soru(lar) doğru kabul edilerek değerlendirmeye katılacaktır” düzenlemesinin yer aldığı, 3.2. Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde
Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nin (Yönetmelik) “Sınav sonuçlarının geçerliliği” başlıklı 18 inci maddesinin birinci fıkrasındaki yapılan sınavlarda hatalı soru sorulduğunun tespit edilmesi halinde hatalı sorulara tekabül eden puanların eşit şekilde diğer sorulara dağıtılması gerektiği hükmünün anlaşılması gerektiği, bu hüküm uyarınca iptal edilen sorulara tekabül eden puanların Anadolu Üniversitesince adayların almış oldukları puanlara dağıtılarak söz konusu Yönetmelik hükmünün yerine getirildiği, 3.3. Değerlendirme usulünün değiştirilmediği, Duyuru’da yer alan ifadelerden söz konusu hükümlerin anlaşılması gerektiğin dair açıklamanın kamuoyuna duyurulmadığı, ancak Anadolu
Üniversitesi Rektörlüğüne 28/03/2019 tarihli ve … sayılı yazı ile gönderildiği, 3.4. Yönetmeliğin yazılı sınav başlıklı 12 nci maddesinin ikinci fıkrasında yazılı sınavda yüz üzerinden en az altmış puan alanların başarılı sayılacağı hükmüne yer verildiği, başvuranın katıldığı sınavda yazılı puan barajının yüz üzerinden altmış puan olduğu, 3.5. Yönetmeliğin “Sözlü sınav” başlıklı 13 üncü maddesinin birinci fıkrası ile 14 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği, yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalaması alınarak başarı puanının tespit edildiği, 3.6. … Üniversitesinde çalışmakta olan başvuranın sınava “Şube Müdürü” kadrosu için katıldığı, açıklamalarına yer verilmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”, 6. 12/04/2014 tarihli ve 28970 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Üst
Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan
Değişikliği Yönetmeliği’nin “Yazılı sınav” başlıklı 12 nci maddesinin birinci fıkrasında; “Yazılı sınav, kurumlarca yapılabileceği gibi, yükseköğretim kurumlarından birine de yaptırılabilir. (Değişik cümle:RG-4/2/2015-29257) Ayrıca, kurumlardan talep edilmesi halinde kurumların yazılı sınavı, Başkanlıkça Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi
Başkanlığına veya Anadolu Üniversitesine merkezi olarak yaptırılır”, aynı maddenin ikinci fıkrasında; “Yazılı sınavda yüz üzerinden en az altmış puan alanlar başarılı sayılırlar.” “Sınav sonuçlarının geçerliliği” başlıklı 18 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Yapılan sınavlarda hatalı soru sorulduğunun tespit edilmesi halinde hatalı sorulara tekabül eden puanlar eşit şekilde diğer sorulara dağıtılır.”, 7. 22/02/2019 tarihinde yapılan Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı ile Anadolu
Üniversitesi Rektörlüğü Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınavı Yapılmasına
İlişkin İşbirliği Protokolü’nün “Sınavın Değerlendirilmesi” başlığı altındaki 21 inci maddesinde; “Değerlendirme 100 (yüz) puan üzerinden yapılacak, puan hesaplamasında
[(Puan=Doğru Sayısı/Soru sayısı) x 100] formülü kullanılacak, puanın küsuratlı olması halinde, virgülden sonra iki hane dikkate alınacaktır. Yanlış cevaplar sınav sonucuna etki etmeyecektir. Değerlendirme sırasında iptal edilen soru(lar) olması durumunda, bu soru(lar)
doğru kabul edilerek değerlendirmeye katılacaktır”, 8. Anadolu Üniversitesi Merkezi Sınav Yönergesi’nin “Kılavuz/Protokol” başlıklı 16 ıncı maddesinde; “Resmi, özel kurum ve/veya kuruluşlar adına yapılan sınavlarda ilgili mevzuata göre; sınav başvuru tarihi, ücreti, kayıt kabul koşulları, itirazlar ile sınava ilişkin diğer konuların yer aldığı “Kılavuz” ve “Sınav Esasları” ile karşılıklı sorumlulukların bulunduğu
“Protokol”, Rektörlük ve sınavın yapılmasında taraf olan kurumun/kuruluşun karşılıklı mutabakatıyla hazırlanır. Aday, başvuruda bulunduğu sınava ait “Kılavuz”da veya
“Protokol”de belirtilen kuralları aynen kabul etmiş sayılır”, düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9. Kamu denetçisi tarafından, İdarenin başvuranın talebine ilişkin işlemlerinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılarak başvurunun reddi yönündeki öneri
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Başvuran, Anadolu Üniversitesi tarafından yapılan Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı
Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Sınavı’nda 4 sorunun iptal edilen 4 soruyu doğru yaptığını, kendisine 45 doğru, 31 yanlış cevabının bulunduğu ve 59,21 puan aldığının bildirildiğini ifade etmektedir. Hatalı olan soruların adayların lehine değerlendirilmesi gerektiğini oysa iptal edilen soruların hiçbir şekilde değerlendirilmediğini, anlan sınavda 100’den fazla sorunun hatalı bulunmasının sınavın iptal edilmesini veya hatalı soruların adayların lehine hesaplanmasını zorunlu kıldığını belirten başvuran, Kurumumuzdan hak kaybının giderilmesini talep etmektedir.
11. Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde
Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nde yazılı sınavların Anadolu Üniversitesine merkezi olarak yaptırabileceği, yazılı sınavda başarılı sayılmak için 100 puan üzerinden 60 puan alınması gerektiği ile hatalı soru sorulduğun belirlenmesi halinde bu soruların sahip olduğu puanların, diğer sorulara eşit olarak dağıtılacağı hüküm altına alınmıştır.
12. Anadolu Üniversitesi Merkezi Sınav Yönergesi’nde de, Üniversitenin kamu kurum ve kuruluşları adına sınavlara ilişkin işlemleri yürütebileceği, bu işlemlerin adına sınav düzenlenecek kurum/kuruluşla hazırlanacak Protokol uyarınca gerçekleştirileceği düzenlenmiştir.
13. Başvuru konusu olayda, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının Görevde Yükselme ve
Unvan Değişikliği Sınavına ilişkin işlemlerin yapılması için 22/02/2019 tarihinde Anadolu
Üniversitesi ile YÖK Başkanlığı arasında bir Protokol imzaladığı, bu Protokolde hatalı soruların tespiti halinde bu soruların doğru kabul edilerek değerlendirmeye katılacağına yer verildiği ve 2019 yılı Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Merkezi Yazılı Sınavına İlişkin
Duyuru’da da değerlendirmenin Protokolde belirtildiği usulde yapılacağının ilan edildiği görülmektedir.
14. Kurumumuza sunulan bilgi ve belgelerden, YÖK Başkanlığı Merkezi Sınav Kurulu’nun 27/03/2019 tarihli ve 2 no’lu Kararı ile sınavın değerlendirilmesinde uygulanacak usulün, Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve
Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nde belirtildiği şekilde, hatalı soru sorulduğun belirlenmesi halinde hatalı soruların sahip olduğu puanların, diğer sorulara eşit olarak dağıtılması gerektiğinin anlaşılması yönünde oybirliğiyle karar aldığı ve bu kararını Anadolu
Üniversitesine bildirdiği görülmektedir.
15. Başvuru konusu olayda uyuşmazlık, başvuranın katıldığı sınavda iptal edilen 4 sorunun doğrudan doğru kabul edilmesi halinde 60 olan baraj puanını sağladığı iddiasından kaynaklanmaktadır. Danıştay 10 uncu Dairesinin 02/11/2015 tarihli ve E:2015/4695, K:2015/4014 sayılı Kararı ile 07/01/2016 tarihli ve E:2015/5252, K:2016/54 sayılı Kararında; “Mahkemece, yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporda, hatalı olarak tespit edilen sorulara davacının doğru cevap vermiş gibi kabul edilmek suretiyle davacıya artı puan verilmesi gerektiğinden bahisle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de; bu soruların değerlendirme dışı bırakılması ve kalan doğru soruların 100 puan üzerinden değerlendirilerek, bir sorunun puan olarak karşılığının bulunması gerekmektedir. Daha açık bir anlatımla, hatalı soru tespit edilmesi halinde, bu soruların değerlendirme dışı bırakılması, 100 tam puanın soru sayısına bölünmesi suretiyle her bir sorunun puan olarak değerinin tespit edilmesi, ardından bulunan bu değerle davacının doğru cevap sayısının çarpılması, böylece davacının sınav sonucunun belirlenmesi gerekeceğinden, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen Mahkeme kararında sonucu itibariyle hukuki isabetsizlik bulunmamakta olup; davalı idarelerin temyiz istemi bu nedenle yerinde görülmemektedir” şeklindedir. Diğer bir anlatımla, Yüksek Mahkeme hatalı soruların doğrudan doğru kabul edilmesi usulünün benimsenmesini yerinde görmemiş; hatalı soruların değerlendirme dışı bırakılması, 100 tam puanın kalan soru sayısına bölünmesiyle her bir sorunun kaç puan ettiğinin hesaplanması ve bulunan değerin doğru cevap sayısı ile çarpılması ve böylece hatalı soruların puanları eşit şekilde diğer sorulara dağıtılması gerektiği yönünde hüküm vermiştir.
16. Kurumumuzca başvuranın kendi işaretlemelerinin bulunduğu optik form ile cevap anahtarı incelendiğinde; başvuranın soruların iptal edilmesinden önce 48 doğru ve 32 yanlış cevabının bulunduğu, Mahkeme kararı ile Duyuru ve Protokol’de ilan edilen usule göre yapılan hesaplama yöntemi uyarınca 60 puan alabileceği ve iptal edilen sorulara doğru cevap verdiği belirlenmiştir. Sınavdaki 4 sorunun iptal edilmesinden sonra ise başvuranın 45 doğru ve 31 yanlışının bulunduğu Mahkeme kararı ile Duyuru ve Protokol’de ilan edilen usule göre yapılan hesaplama yöntemine göre 59,21 puan aldığı tespit edilmiştir.
17. Başvuran iptal edilen soruların hiçbir şekilde değerlendirilmediğini iddia etmekte ise de, yapılan hesaplamada iptal edilen soruların sahip olduğu puanın, diğer sorulara eşit olarak dağıtılmış olduğu, böylece daha çok soruya doğru cevap veren adayların lehine bir uygulama yapıldığı görülmektedir.
18. Başvuranın sınavda yüzden fazla sorunun iptal edildiğini ve sınavın iptal edilmesi gerektiğini iddia etmekte ise de, anılan sınavın pek çok unvan ve kadro için ayrı ayrı düzenlendiği, başvuranın başvurduğu “Şube Müdürü” kadrosu için yapılan sınavda iptal edilen
4 soru bulunduğu, bu durumun sınavın iptal edilmesini zorunlu kılmadığı değerlendirilmiştir.
19. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın talebinin İdare tarafından reddedilmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 20. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir.
Kurumumuza sunulan bilgi ve belgelerden, 22/02/2019 tarihinde yapılan Yükseköğretim
Kurulu Başkanlığı ile Anadolu Üniversitesi Rektörlüğü Görevde Yükselme ve Unvan
Değişikliği Sınavı Yapılmasına İlişkin İşbirliği Protokolü ve 2019 yılı Görevde Yükselme ve
Unvan Değişikliği Merkezi Yazılı Sınavına İlişkin Duyuru’da sınavın değerlendirilmesi konusunda usul ve esaslara yer verildiği görülmektedir. Ancak, Protokolün ve Duyurunun yapıldığı tarihten sonra, değerlendirmedeki usul ve esaslardan Yükseköğretim Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği
Yönetmeliği’nde hüküm altına alınan usul ve esasın anlaşılması gerektiği hususunda kamuoyuna yönelik bir bilgilendirme yapılmadığı ile Protokolde ve Duyuru’da Yükseköğretim
Üst Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumları Personeli Görevde Yükselme ve Unvan
Değişikliği Yönetmeliği’nde belirtilen değerlendirme usulüne açıkça yer vermediği, bu itibarla, İdarenin “şeffaflık ve hesap verilebilirlik” ilkelerine uygun davranmadığı, ayrıca itiraz edenlere itirazlarına verilen cevap üzerine başvurabilecekleri mercileri göstermemek suretiyle “karara karşı başvuru yolunun gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
21. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Eskişehir İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın Başvuran ile YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞINA ve ANADOLU
ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE Tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi