|
ÖZET: Bu Sayıştay kararında, irtifak hakkı sözleşmesinin hükümlerinin hak lehtarı firma tarafından yerine getirilmemesi nedeniyle, yıllık hasılat payının tahsil edilmemesi konusu ele alınmıştır. Sözleşmenin 13. maddesi gereğince, hak lehtarı firmanın, taşınmaz üzerindeki tesisin işletilmesinden elde ettiği hâsılatın %1’ini üniversiteye ödemesi gerektiği belirtilmiştir. Ancak, 2010 yılı için firma, bu ödemeyi gerçekleştirmemiştir. İnceleme sonucunda, firmanın gelir tablosunda yer alan elektrik kullanım bedelinin hâsılat olarak değerlendirilmemesi gerektiği, ancak ortak gider payının hâsılat içinde dikkate alınması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak, üniversiteye aktarılması gereken hasılat payının ödenmemesi nedeniyle oluşan kamu zararı tazmin edilmiştir. Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanı ile Kamulaştırma ve Emlak İşleri Müdürü, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53. maddesi gereği, tazminat yükümlülüğü altına alınmıştır. Karara karşı çıkan üyeler, sözleşme hükümlerinin yerine getirilmesi konusunda gerekli takibatın yapıldığını ve alacak davasının devam ettiğini belirterek, tazminat için ilişik bulunmadığını ifade etmişlerdir. Bu durum, kamu idareleri ile özel sektör arasındaki sözleşmelerin icrası ve denetimi açısından önemli bir hukuki değerlendirme sunmaktadır. |
| Kamu İdaresi Türü | Yüksek Öğretim Kurumları |
| Yılı | 2011 |
| Dairesi | 2 |
| Karar No | 35097 |
| İlam No | 50 |
| Tutanak Tarihi | 7.3.2013 |
| Kararın Konusu | Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar |
İrtifak hakkına ilişkin sözleşme hükümlerinin hak lehtarı firma tarafından yerine getirilmemesi sonucu oluşan tahsil edilmesi gereken yıllık hasılat payının tahsil edilmemesi.
……. Yerleşkesi 28340 ada 1 parsel üzerinde, 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 51/g maddesine istinaden pazarlık usulü ile 11.08.2010 tarihinde …….. Ltd. Şti. adına 10 yıl 8 ay süreyle irtifak hakkı tesis edildiği, fakat hak lehtarı firmanın bazı sözleşme hükümlerine uymadığı tespit edilmiştir.
Hak lehtarı firma ile yapılan sözleşmenin 13’ncü maddesinde;
“İrtifak hakkı kurulan İdare taşınmazı üzerinde bulunan tesisin hak lehtarı tarafından işletilmesi halinde bu tesisin işletilmesinden elde edilen toplam yıllık hâsılatın % 1 (bir) i oranında pay alınır.
Yıllık hâsılatı gösteren ve ilgili vergi dairesine yıllık beyanname ekinde verilen gelir tablosu, 1/6/1989 tarihli ve 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Malî Müşavirlik ve Yeminli Malî Müşavirlik Kanununa göre yetkili kılınanlara tasdik ettirilerek, hâsılat payları her yılın yıllık beyanname verme dönemini takip eden ay içinde ilgili …….. Strateji Geliştirme Daire Başkanlığının ……. Bankası ….. Şubesi …… no’lu hesabına yatırılır.
İrtifak hakkı kurulan taşınmazın üzerinde yürütülen faaliyetle ilgili olarak toplam yıllık hâsılatın tespitinde; 26/12/1992 tarihli ve 21447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 Sıra No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğinde yer alan “60. Brüt Satışlar” tanımı esas alınır.”
12’nci maddesinde ise;
“Vadesinde ödenmeyen irtifak hakkı bedelleri ile kira bedeli, hâsılat payları ve diğer alacaklara 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen oranda gecikme zammı uygulanır.”
Denilmektedir.
Sözleşme hükümlerine göre; şirketin her yıl gelir tablosunu yetkili mercilere tasdik ettirmesi ve hâsılat paylarını her yılın yıllık beyanname verme dönemini takip eden ay içinde Üniversite hesaplarına yatırması gerekmektedir.
Söz konusu irtifak hakkı işlemine ilişkin dosyanın incelenmesi sonucu; 2010 yılı için hak lehtarı firmanın, taşınmaz üzerinde bulunan tesisin işletilmesinden elde ettiği hâsılatın %1’lik kısmını Üniversiteye ödemediği görülmüştür. İlgili firma 2010 yılı gelir tablosunda 60. Brüt Satışlar hesabına göre ……… TL hâsılat elde etmiştir. Elektrik kullanım bedeli brüt satışlar hesabının altında yer almasına rağmen tesisin işletilmesinden kaynaklanan bir gelir olmadığından, alt kiracıların kullanmış olduğu ….. TL. tutarındaki elektrik bedelinin şirketin hâsılatı içinde yer almaması mevzuata uygundur. Ortak gider payı ise hak lehtarı ile alt kiracılar arasında yapılan sözleşmede kira bedeli gibi her ay tahsil edilmesi gereken bir tutar olduğundan, ilgili şirketin söz konusu tesisin işletilmesinden elde ettiği bir gelir olarak değerlendirilip hasılat payı hesabında dikkate alınması gerekmektedir.
Bu itibarla; üniversiteye aktarılması gereken hasılat payının aktarılmaması nedeniyle oluşan …… TL tutarındaki kamu zararının; (Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanı) ……… ve, (Kamulaştırma ve Emlak İşleri Müdürü) ……….’ten müştereken ve müteselsilen,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizi ile birlikte tazminine, Daire Başkanı ……….. ile Üye ………’in karşı oyu ile oyçokluğuyla,
Azınlık Görüşü: Sözleşme hükümlerinin yerine getirilmesi hususunda idarece gerekli takibatın yapıldığı, ilgili firma hakkında alacak davası açıldığı ve davanın devam ettiği anlaşıldığından, …… TL için ilişik bulunmamaktadır.