|
ÖZET: Başvuru, başvuranın iş akdini haklı nedenle feshettiğini ve bu feshe bağlı işçilik alacaklarının ödenmesini talep etmesi üzerine yapılmıştır. Başvuran, %44 engelli raporu olduğunu, sağlık sorunları nedeniyle iş yerinde uygun görev verilmediğini ve bu sebeple iş akdini feshettiğini belirtmiştir. İdare, başvuranın sağlık raporlarını inceleyerek mevcut görevinde çalışmasının uygun olduğunu ifade etmiş, başvuranın talebini reddetmiştir.
İdarenin açıklamalarına göre, başvuranın iş sözleşmesi, sağlık durumu ve iş koşulları dikkate alınarak değerlendirilmiş ve iş yeri hekimleri tarafından uygun görevler verilmiştir. Ancak başvuran, sağlık sorunları nedeniyle yer değişikliği talep etmiş, bu taleplerine rağmen iş akdinin feshi sürecinde devamsızlık nedeniyle işten çıkarıldığı bildirilmiştir. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın iş akdini haklı nedenle feshettiği yönündeki talebinin reddedilmesine karar vermiştir. İdarenin işlemlerinin mevzuata uygun olduğu belirtilmiş, başvuranın sağlık durumunun işin niteliği ile ilişkisinin somut olarak ortaya konmadığı ifade edilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/13210-S.24.19894
BAŞVURU NO : 2024/9159
KARAR TARİHİ : 29.11.2024
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : ASKERİ FABRİKALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, iş akdini haklı nedenle feshettiğinin tespiti ile feshe bağlı işçilik alacaklarının tarafına ödenmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 26.07.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda, başvuran özetle; %44 engelli raporunun bulunduğunu, bölgesindeki yaralanma sebebi ile iki kez ameliyat olduğunu ve karnında 60 dikiş ve yama bulunduğunu,
2020 yılında Tersane Komutanlığından nakil olarak ’ Hava Bakım Fabrika
Müdürlüğünde çalışmaya başladığını, engelli olması sebebiyle ilk görevlendirmesinin Yemekhane
Birimine yapıldığını ve burada yaklaşık iki yıl mutlu şekilde çalışarak dört kez takdir belgesi aldığını, sonrasında yemekhane için seçim yapıldığını, kendisine aday olmamasının zira atama yoluyla devam edeceğinin söylenmesine rağmen Zabate Biriminde görevlendirildiğini, buradaki işi yapamadığı için yer değişikliği talebinde bulunduğunu, fakat engelli raporu, gazilik belgesi, ağır kaldırma çekme yapamaz, gürültülü ortamda çalışamaz ve vardiya tutamaz raporları bulunmasına rağmen elektrik atölyesine görevlendirildiğini, atölyede yaklaşık üç ay çalıştıktan sonra ağrılarının arttığını ve işleri yapamaz hale geldiğini, bu sebeple yazılı olarak birçok kez yer değişikliği talebinde bulunduğunu ancak sonuç alamadığını, atölyedeki üç aydan sonraki süreçte kendisine iş verilmediğini, ciddi sağlık sorunları sebebi ile diğer personelin kendisi ile dalga geçtiğini, bu sebeple onurunun kırıldığını, 01.07.2024 tarihinde ise noter kanalıyla ihtarname çekerek sağlık sorunları sebebi ile iş akdini feshettiğini, ancak ihtarnameye rağmen sebepsiz işe gelmediğinden bahisle iki kez savunma istendiğini, akabinde devamsızlık sebebiyle iş akdinin sonlandırıldığının ve 110.000,00 TL ihbar tazminatı ödemesi gerektiğinin tarafına bildirildiğini ifade ederek iş akdinin haklı nedenle feshinin tespiti ile buna bağlı olarak hak kazanacağı tazminatların tarafına ödenmesini ve sorumlular hakkında gereğinin yapılmasını talep etmiştir.
/
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvurunun ön inceleme şartlarını taşıdığının tespiti üzerine inceleme ve araştırma aşamasına geçilmiştir. İdareden, başvuru konusu kapsamında yürütülen iş ve işlemlere ilişkin açıklamaları ile bunlara ait bilgi ve belgeleri Kurumumuza iletmesi istenmiştir.
3. Millî Savunma Bakanlığı Askeri Fabrikalar Genel Müdürlüğünün söz konusu bilgi ve belge talebine istinaden Kurumumuza gönderdiği 13.09.2024 tarihli ve E- – – sayılı cevap yazısında özetle; 3.1. Başvuranın 15 Mart 2015 tarihinde B025- Brülörcü Bakım ve Onarım mesleğinde Deniz Kuvvetleri
Komutanlığı Bakım Onarım ve İstihkam Komutanlığı emrinde, Terörle Mücadelede Malul
Sayılmayacak Derecede Yaralananlar (TMSY) kapsamında İşçi statüsünde ve 4857 Sayılı İş Kanununa tabi olarak Brülörcü mesleğinde işe başladığı, 3.2. Brülörcü mesleğinde çalışan başvuranın sırasıyla 16 Temmuz 2018 tarihinde meslek değişikliği ile
Elektrikçi (Genel) mesleğinde Komutanlığına naklinin yapıldığı, daha sonra 28 Ağustos
2020 tarihinde Elektrikçi (Genel) mesleğinde, ’ Hava Bakım Fabrika Müdürlüğünün Uçak FASBAT
Müdürlüğü bünyesinde İstihkâm Bakım Atölyesi Elektrikçi kadrosuna atandığı, ancak duyulan hizmet ihtiyacı nedeniyle aynı yazı kapsamında başvuranın ’ Hv.Bkm.Fb.Md.lüğünün Destek ve İdari
Yönetim Başkanlığı Sosyal Hizmetler Müdürlüğü İşçi Tabldotları Kısmına görevlendirildiği, 3.3. Aralık 2022 tarihinde işçilerin (yaklaşık 1200 kişi) katılımıyla işçi tabldotları yönetim kurulu seçimi yapıldığı ancak başvuranın seçimlere katılmadığı, dolayısıyla işçi tabldotundaki görevinin sona erdiği, 3.4. Başvuranın ’ Hv.Bkm.Fb.Md.lüğünün 17 Ocak 2023 tarihli ve E- – – sayılı yazısı ile Teknoloji ve Üretim Başkanlığı Tek.Ynt.Bşk.lığı emrine, Zamana Bağlı Teknik Emir (ZABATE) takibi yapması amacıyla görevlendirildiği, 3.5. Başvuranın 10 Nisan 2023 tarihli dilekçesinde görev yeri değişikliği talep ettiğini, ’
Hv.Bkm.Fb.Md.lüğünün 14 Nisan 2023 tarihli ve E- – – sayılı yazısı ile başvuranın yeni bir iş öğrenmesine ihtiyaç bırakılmayacak şekilde mesleğine uygun olarak Elektrikçi (Genel) Yer Sistemleri Müdürlüğü Elektrik Teçhizat ve Tesisat Teknisyeni kadrosuna görevlendirildiği, 3.6. Başvuranın Fabrika bünyesinde Elektrikçi mesleğinde çalışmasına dayanak olarak 29’uncu Dönem
Toplu İş Sözleşmesinin 36’ncı maddesindeki “İşçinin iş sözleşmesinde belirtilen iş yerinde ve kendi mesleğinde çalıştırılması esastır.” hükmü gereği başvuranın kendi mesleğinde çalıştırılmasında Toplu İş
Sözleşmesi hükümlerinin esas alındığı ve bu hususta taraflarınca rastgele bir görevlendirme söz konusu olmayıp başvuranın kendi mesleği dikkate alınarak işe alımının sağlandığı, 3.7. Başvuranın şahsi dosyası incelendiğinde “Elektrik Kuvvetli Akım Tesislerinde Yüksek Gerilim Altında
Çalışma İzni” belgesinin bulunduğu ve elektrikçi mesleğinde çalışabilmesi için gerekli yeterliliğe sahip olduğu ve buna dair belgeyi Kuruma sunduğunun anlaşıldığı, 3.8. Başvuranın sağlık nedeniyle birçok kez görev yeri değişikliği başvurusunda bulunduğu, son başvurusu kapsamında ’ Hv.Bkm.Fb.Md.lüğünün 21 Mayıs 2024 tarihli ve E- – – sayılı yazısı ile sağlık raporunun değerlendirilerek mevcut görevinde çalışıp çalışamayacağının Birinci Basamak
Muayene Merkezinden talep edildiği, 3.9. ’ Hv.Bkm.Fb.Md.lüğünün 28 Mayıs 2024 tarihli ve E- – – sayılı yazısı ile
Birinci Basamak Muayene Merkezi tarafından “Ağır kaldırma, çekme, itme hareketleri yapmadan hassas duymayı gerektiren tehlikeli işlerde çalışması ve gece/vardiyalı çalışması uygun görülmemiştir.” görüşü ile başvuranın mevcut atölyesinde belirtilen hususlara riayet edilerek verilebilecek görevlerin
değerlendirilmesi, verilebilecek görev bulunamaması halinde yer değişikliği talebinin uygun olduğunun bildirildiği, 3.10. i Hv.Bkm.Fb.Md.lüğünün 10 Haziran 2024 tarihli ve E- – [ – sayılı yazısı ile Birinci Basamak Muayene Merkezi Amirliği tarafından bildirilen İşyeri Hekiminin değerlendirmesi, başvuranın aynı sağlık sorunları ve raporları ile ilgili yer değişikliği taleplerine bağlı olarak daha önce verilen cevaplar doğrultusunda “Ağır kaldırma, çekme, itme hareketleri yapmadan; hassas duymayı gerektiren tehlikeli işlerde çalışması ve gece/vardiyalı çalışması uygun görülmemiştir, şeklindedir. Belirtilen hususlara riayet edilerek İş Yeri Hekiminin değerlendirmesi doğrultusunda kadro görev yerinde çalışmaya devam etmesi uygundur.” kararının Hv.Bkm.Fb.Md.lüğünce verildiği, 3.11. Başvuranın mevcut işyerinde yukarıda belirtilen sağlık şartlarına uygun görevler ile çalışmasının sağlandığı, mevcut işyerinde ve kendi mesleğinde çalışmaya devam ettirilmesi kararının, tamamen işçinin sağlık durumunun mesleğinde çalışmasına uygun olması ve başvuranın daha önceden bilmediği bir işte çalışmak istemediğine dair 10 Nisan 2023 tarihli iş değişikliği talep dilekçesi nedeniyle verildiği, 3.12. Verilen bu karar ile hem başvuranın daha önce talepte bulunduğu şekilde, bildiği bir işte (kendi mesleği olan elektrikçi mesleğinde) çalışmasının sağlandığı hem de iş yeri hekiminin değerlendirmesi doğrultusunda sağlığını tehlikeye düşürmeyecek işler verilerek işçinin zor duruma sokulmadığı, başvurana verilen görevlerin iş yeri hekimi değerlendirmesine uygun olarak ve kendi mesleğinde çalışması nedeniyle işyeri değişikliği talebinin uygun görülmediği, 3.13. Başvuranın görevlendirildiği Elektrik Atölyesindeki çalışma koşulları verilen görevlere göre değişiklik arz etmekte olup başvurana ağır kaldırma, çekme, itme hareketleri yapmadan; hassas duymayı gerektiren tehlikeli işlerde çalışması ve gece/vardiyalı çalışmayacak kararına uygun görevler verildiği, bu sayede başvuranın çalıştığı atölyede sağlığına uygun olarak en rahat koşullar sağlandığı, başvurana İş Yeri
Hekiminin değerlendirmesi sonrasında elektrik atölyesinde en hafif iş olan kablo imalatı ve tadilatı görevi verildiği, kesinlikle ağır kaldırma, çekme, itme hareketleri yaptırılmadığı, bu kapsamda aynı atölyede görevli atölye şefi ve mesai arkadaşlarının ifadesine başvurulduğu, 3.14. Başvuranın Hv.Bkm.Fb.Md.lüğüne bağlı olmak üzere imzalamış olduğu 28 Ağustos 2020 tarihli iş sözleşmesinde “Yapılacak İş” bölümünde “Elektrikçi (Genel)” ifadesiyle başvuranın mesleği ve iş yerine kabulünün “Elektrikçi (Genel)” mesleğinde olduğunun açıkça ifade edildiği, bu hususta başvuranın Hv.Bkm.Fb.Md.lüğü bünyesine katıldığı iş sözleşmesinde “Elektrikçi (Genel)” mesleğinde ve bu mesleğe ait bir görevde çalışmayı kabul, beyan ve taahhüt ettiği, en başından bu meslek ve görevde çalışmayı kabul ettiğinden doğal olarak Müdürlükçe bu meslekte çalışmasında bir sakınca görülmediği, 3.15. Başvuranın sağlık sorunları nedeniyle de kendisine ağır iş verilmediği, kendisine ağır iş verilmediği hususunun bizzat başvuran tarafından şikâyetinde açıkça beyan edildiği, başvuranın işe başlamadan imzaladığı iş sözleşmesinde bu hususu kabul etmemiş gibi şikâyette bulunduğu, 3.16. Başvuranın, taraflarına Noter kanalı ile iş sözleşmesini feshettiğine dair ihtarname gönderdiği, başvuranın ihtarının işveren vekili tarafından tek taraflı fesih (istifa) olarak değerlendirilmiş olup işten çıkış işlemlerinin 29’uncu Dönem Toplu İş Sözleşmesinin 99 ve 100’üncü maddelerine göre yapıldığı, 09
Temmuz 2024 tarihinde Fabrikadan ilişiğinin kesildiği, başvuranın 99’uncu maddedeki iş sözleşmesini feshetmeden önce işveren vekiline 8 hafta önce yazı ile ihbarda bulunmaması nedeni ile 100’üncü maddedeki ihbar tazminatını ödemesi için tebligat gönderildiği, 3.17. Başvuran tarafından yapılan başvuruda olay ve durumların çarpıtıldığı ve yanlış lanse edildiği, başvuran ile ilgili yapılan işlemlerin mevzuat çerçevesinde hukuka uygun olarak yerine getirildiği,
Açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın:
4.1.“Kanun önünde eşitlik” başlıklı 10’uncu maddesinin beşinci fıkrasında; “Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde (…) kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar.”, 4.2. “Çalışma hakkı ve ödevi” başlıklı 49’uncu maddesinin ikinci fıkrasında; “Devlet, çalışanların hayat seviyesini yükseltmek, çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları ve işsizleri korumak, çalışmayı desteklemek, işsizliği önlemeye elverişli ekonomik bir ortam yaratmak ve çalışma barışını sağlamak için gerekli tedbirleri alır.”, 4.3. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin dördüncü ve beşinci fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. […]” 5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
6. 4857 sayılı İş Kanunu’nun:
6.1. “Süreli Fesih” başlıklı 17’nci maddesinde; “Belirsiz süreli iş sözleşmelerinin feshinden önce durumun diğer tarafa bildirilmesi gerekir.
İş sözleşmeleri; a) İşi altı aydan az sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak iki hafta sonra, b) İşi altı aydan birbuçuk yıla kadar sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak dört hafta sonra, c) İşi birbuçuk yıldan üç yıla kadar sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak altı hafta sonra, d) İşi üç yıldan fazla sürmüş işçi için, bildirim yapılmasından başlayarak sekiz hafta sonra, feshedilmiş sayılır.
Bu süreler asgari olup sözleşmeler ile artırılabilir.
Bildirim şartına uymayan taraf, bildirim süresine ilişkin ücret tutarında tazminat ödemek zorundadır.
İşveren bildirim süresine ait ücreti peşin vermek suretiyle iş sözleşmesini feshedebilir.
İşverenin bildirim şartına uymaması veya bildirim süresine ait ücreti peşin ödeyerek sözleşmeyi feshetmesi, bu Kanunun 18, 19, 20 ve 21 inci maddesi hükümlerinin uygulanmasına engel olmaz. 18 inci maddenin
birinci fıkrası uyarınca bu Kanunun 18, 19, 20 ve 21 inci maddelerinin uygulanma alanı dışında kalan işçilerin iş sözleşmesinin, fesih hakkının kötüye kullanılarak sona erdirildiği durumlarda işçiye bildirim süresinin üç katı tutarında tazminat ödenir. Fesih için bildirim şartına da uyulmaması ayrıca dördüncü fıkra uyarınca tazminat ödenmesini gerektirir.
Bu maddeye göre ödenecek tazminatlar ile bildirim sürelerine ait peşin ödenecek ücretin hesabında 32 nci maddenin birinci fıkrasında yazılan ücrete ek olarak işçiye sağlanmış para veya para ile ölçülmesi mümkün sözleşme ve Kanundan doğan menfaatler de göz önünde tutulur.” 6.2. “İşçinin haklı nedenle derhal fesih hakkı” başlıklı 24’üncü maddesinin I. bendinin (a) alt bendinde; “Süresi belirli olsun veya olmasın işçi, aşağıda yazılı hallerde iş sözleşmesini sürenin bitiminden önce veya
bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir:
I. Sağlık sebepleri:
a) İş sözleşmesinin konusu olan işin yapılması işin niteliğinden doğan bir sebeple işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli olursa. […]” 6.3. “Derhal fesih hakkını kullanma süresi” başlıklı 26’ncı maddesinde; “24 ve 25 inci maddelerde gösterilen ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan hallere dayanarak işçi veya işveren için tanınmış olan sözleşmeyi fesih yetkisi, iki taraftan birinin bu çeşit davranışlarda bulunduğunu diğer tarafın öğrendiği günden başlayarak altı iş günü geçtikten ve her halde fiilin gerçekleşmesinden itibaren bir yıl sonra kullanılamaz. Ancak işçinin olayda maddi çıkar sağlaması halinde bir yıllık süre uygulanmaz.
Bu haller sebebiyle işçi yahut işverenden iş sözleşmesini yukarıdaki fıkrada öngörülen süre içinde feshedenlerin diğer taraftan tazminat hakları saklıdır.” 7. 01.06.2023 imza tarihli ve 01.03.2023-28.02.2025 yürürlük tarihli T.C. Milli Savunma Bakanlığı, T.C. İçişleri Bakanlığı Jandarma Genel Komutanlığı, T.C. İçişleri Bakanlığı Sahil Güvenlik
Komutanlığı ve Askeri Fabrika ve Tersane İşletme A.Ş. (ASFAT) işyerleri için Türk Ağır Sanayii ve
Hizmet Sektörü Kamu İşverenleri Sendikası (TÜHİS) ile Türkiye Harb Sanayi, Savunma ve
Güvenlik Çalışanları Sendikası (TÜRK HARB-İŞ) arasında akdedilen 29. Dönem Grup Toplu İş
Sözleşmesi’nin:
7.1. “İşçinin İşyeri ve Meslek Değişikliği” başlıklı 36’ncı maddesinde; “İşçinin iş sözleşmesinde belirtilen işyerinde ve kendi mesleğinde çalıştırılması esastır.
a- İşveren vekili ihtiyaç olduğunda işçiyi, işyeri içinde veya dışında sağlık durumunu tehlikeye sokmayacak ve işçinin kendi mesleğinde, mesleğine uygun veya yakın başka işlerde (branşlarda) yeterli bilgiyi vermek suretiyle işveren vekilinin yazılı onayıyla çalıştırabilir.
Bu takdirde işçi kendi meslek ve ücret derecesinde kalmış gibi kıdem kazanır, terfi eder, zam görür.
Başka meslek ve sanatlarda iş verme, işveren vekilinin yazılı onayı ile veya sonradan yazılı olarak belgelemek kaydı ile sözlü emri ile yapılır. Yazılı emrin bir sureti 10 gün içinde işçinin kendisine verilir.
Yeni işinde yazılı emirle azami bir yıla kadar çalışan işçi, ihtiyaç duyulması halinde işveren vekilinin teklifi üzerine, Kuvvet Komutanlıkları bağlısı işyerlerinde ilgili Kuvvet Komutanlığının onayı ile, T.C. Milli
Savunma Bakanlığı Genel Müdürlükleri bağlısı işyerlerinde ise, ilgili Genel Müdürlüğün uygun görüşü de alınarak Personel Genel Müdürlüğünce, Personel Genel Müdürlüğünün bağlı olduğu Bakan Yardımcısının onayı ile yapılır ve yeni mesleğine geçirilir. İhtiyaç yok ise işçi kendi işine ve mesleğine iade edilir.”
7.2. “İşçinin Nakil İsteği” başlıklı 37’nci maddesinde; “a-İşçiler iş sözleşmelerinde belirtilen işyerinin işgücü ihtiyacını karşılamak üzere işe alınır ve iş sözleşmelerinin devamı süresince aynı işyerinde ve işe alındıkları meslek kolunda çalıştırılmaları esastır.
Ancak; sağlık, can güvenliği ve zorunlu atamaya tabi kamu görevlisi eşin atanması mazeretleri ile işe giriş tarihinden sonra ortaya çıkan başka bir olağanüstü durum hâlinde bu toplu iş sözleşmesi kapsamındaki başka bir işyerine nakil talep edebilirler.
b- Nakle esas olacak söz konusu mazeretlerin belgelendirilmesi zorunludur.
1- İşçinin sağlık mazeretine dayanarak yer değiştirme talebinde bulunabilmesi için; kendisi, eşi, bakmakla yükümlü olduğu çocukları, annesi ve babasının (üvey anne ve baba dahil) hastalığının çalıştığı işyerinin bulunduğu yerde tedavisinin mümkün olmadığı veya mevcut görev yapılan yerin söz konusu kişilerin sağlık durumunu tehlikeye düşüreceğinin mevzuata uygun olarak alınacak sağlık kurulu raporu ile belgelendirilmesi gerekir.
[…] d- İşçinin nakil talebi, nakil istenilen ilde bu toplu iş sözleşmesi kapsamında işyeri bulunması ile birlikte o işyerinde işçinin mesleğine uygun kadro ve ihtiyaç bulunması hâlinde değerlendirilir.” 7.3. “İş Sağlığı ve Güvenliği” başlıklı 75’inci maddesinin (a) bendinde; “a- İşveren vekili, işyerlerinde işçilerin sağlığını korumak ve iş güvenliğini sağlamakla yükümlü olup, bu amaçla yürürlükteki mevzuat hükümleri ve işyerince hazırlanan İç Yönergede belirtilen tedbirleri almaya, İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu’nun tekliflerini uygulamaya, işçiler de bu tedbir ve uygulamalara uymaya mecburdurlar. […]” 7.4. “İşyerinde Hastalananlar” başlıklı 76’ıncı maddesinde; “İşveren vekili veya yetki verdiği diğer amirler işyerinde hastalanan veya hastalığı haber verilen işçiye vizite kağıdını en kısa zamanda verir.
[…]
SGK’nın sigortalı adına sağlık hizmeti satın aldığı hastahanelerden halen bulunduğu meslekte veya işyerinde çalışamayacağına ilişkin Sağlık Kurulu raporu alan işçilerin olanaklar ölçüsünde ve öncelikle hastalıklarının durumuna göre geçici veya daimi olarak meslek değişikliği yapılır. İşyeri içinde görev yeri değiştirilebilir veya işçi istediği taktirde başka bir işyerine nakledilebilir. (Bu toplu iş sözleşmesinin
“Derhal Fesih” başlıklı 102. maddesinin (b) fıkrası hükmü saklıdır.)
[…]
Hastalanan işçi işyerinden ayrıldığı andan itibaren, a- Sağlık kuruluşlarına yatanlar durumlarını işyeri ile sağlık kuruluşları arasındaki mesafe ve ilişki durumuna göre en çok üç işgünü içinde işyerine bildirmek, b- İstirahat almışsa, durumu en geç 24 saat içinde işyerine bildirmek, istirahat kağıdını veya bir örneğini istirahatin tanzim edildiği tarihi takip eden üç işgünü içinde işyerine vermek, c- İstirahat almamış ise derhal işyerine dönmek zorundadır, ç- (a), (b) ve (c) fıkralarına göre vizite sonucunu belgelemeyenler mazeretsiz ve izinsiz işe gelmemiş sayılırlar.
d- İşyerinde hastalananların sağlık tesislerine topluca getirilip götürülmesi hususunda işveren vekili düzenleme yapabilir.” 7.5. “İşyeri Haricinde Hastalananlar” başlıklı 77’nci maddesinde; /
“Hastalıkları sebebiyle işyerine gelemeyen işçiler durumu hemen, meşru mazereti halinde ise 24 saat içinde, işyerindeki en yakın amirine veya nöbetçi subayına bildirmek veya haber ulaştırmakla sorumludurlar.
Acil vaka, ağır hastalık ve trafik kazası hallerinde derhal haber verme imkanı yoksa yukarıdaki süre üç işgünüdür. İl hudutları dışında olması durumunda bu süre beş işgünüdür.
Hastalık sonucunu ve bu durumları zamanında belgelemeyenler mazeretsiz ve izinsiz işe gelmemiş sayılırlar.” 7.6. “Süresi Belirsiz İş Sözleşmelerinin Feshi” başlıklı 99’uncu maddesinde; “Süresi belirsiz iş sözleşmeleri işçi veya işveren tarafından aşağıda belirtilen sürelerden önce karşı tarafa
yazı ile ihbarda bulunmak sureti ile:
a-İşi altı aydan az sürmüş olan işçi hakkında, ihbarın yapıldığı tarihten itibaren 2’nci haftanın sonunda, b-İşi altı aydan 1,5 yıla kadar sürmüş olan işçi hakkında, ihbarın yapıldığı tarihten itibaren 4’üncü haftanın sonunda, c-İşi 1,5 yıldan 3 yıla kadar sürmüş olan işçi hakkında, ihbarın yapıldığı tarihten itibaren 6’ncı haftanın sonunda, ç-İşi 3 yıldan fazla sürmüş olan işçi hakkında, ihbarın yapıldığı tarihten itibaren 8’inci haftanın sonunda, feshedilmiş olur.” 7.7. “İhbar Tazminatı” başlıklı 100’üncü maddesinin birinci fıkrasında; “İhbar sürelerine uygun olarak hareket etmeyen taraf karşı tarafa, bu toplu iş sözleşmesinin “Süresi
Belirsiz İş Sözleşmelerinin Feshi” başlıklı 99. maddesindeki sürelere ait ücretleri ihbar tazminatı olarak ödemek zorundadır.” 7.8. “Derhal Fesih” başlıklı 102’nci maddesinde; “a-İşçi veya işveren vekili, yürürlükte bulunan İş Kanunu ve bu sözleşmede düzenlenen hallerde iş sözleşmesini derhal feshedebilir.
b-Ancak; 1-4857 sayılı İş Kanunun 25’inci maddesi (1)/(b) bendi gereğince hastalık süresi 6 aya kadar devam eden işçilerin iş sözleşmeleri 6 aydan önce feshedilemez. İşveren vekilince bu süre uzatılabilir.
2-İş kazası ve meslek hastalıkları halinde; iş kazası veya meslek hastalığına uğrayan işçilerin iş sözleşmeleri, Sosyal Güvenlik Kurumunca kesin işlem yapılıncaya kadar feshedilemez.” 7.9. EK-13 Disiplin Ceza Cetvelinin 1/d maddesinde; “Disiplinsizliğin kategorisi: İşe vaktinde gelmemek veya muntazam devam etmemek.
Disiplinsizliğin nev’i: d) Mazereti olmaksızın ve izin almadan ayda üç gün veya birbiri ardına iki gün işe gelmemek
Verilecek disiplin cezaları: Ücret Kesme (16), İşten Çıkarma”
Hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ C. ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde, başvurunun reddi yönünde hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
/
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
1) Olay ve Olgular
Başvuru kapsamında sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesinden anlaşıldığı üzere; 9. Başvuran, 15 Mart 2015 tarihinde Terörle Mücadelede Malul Sayılmayacak Derecede Yaralananlar kapsamında Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Bakım Onarım ve İstihkam Komutanlığında, Brülörcü mesleğinde, işçi statüsünde ve 4857 Sayılı İş Kanunu’na tabi olarak işe başlamıştır.
10. Başvuranın, 31 Ocak 2017 tarihli ve rapor numaralı, Karadeniz Ereğli Devlet Hastanesinden alınmış, travma sonrası stres bozukluğu ve sağ kulak zarı perfore tanılı, %44 oranlı, sürekli Engelli Sağlık
Kurulu Raporu bulunduğu tespit edilmiştir.
11. 16 Temmuz 2018 tarihinde meslek değişikliği ile Elektrikçi mesleğinde Komutanlığına nakli yapılmıştır. Daha sonra, 28 Ağustos 2020 tarihinde aynı meslekte Milli Savunma Bakanlığı Askeri
Fabrikalar Genel Müdürlüğü Hava Bakım Fabrika Müdürlüğünün (İdare) FASBAT Uçak Bakım
Tesisleri bünyesinde İstihkâm Bakım Atölyesi Elektrikçi kadrosuna atanmış ancak duyulan hizmet ihtiyacı nedeniyle başvuran, İdare tarafından Sosyal Hizmetler Müdürlüğü İşçi Tabldotları Kısmına görevlendirilmiş ve Aralık 2022 tarihine kadar bu birimdeki görevini ifa etmiştir.
12. Aralık 2022 tarihinde yaklaşık 1200 işçinin katılımıyla İşçi Tabldotları Yönetim Kurulu seçimi yapılmış ve en yüksek oyu alan iki işçi söz konusu göreve atanmıştır. Aynı göreve ayrıca işveren vekili tarafından seçilen iki kişi daha görevlendirilmiştir. Ancak başvuran seçimlere katılmadığından söz konusu birimdeki görevi sona ermiş ve 17 Ocak 2023 tarihinde Tekno.ve Ürt.Bşk.lığı Tek.Ynt.Bşk.lığı emrine, Zamana Bağlı
Teknik Emir (ZABATE) takibi yapması amacıyla görevlendirilmiştir.
13. Başvuran, ZABATE biriminde çalışırken İdareye vermiş olduğu 10 Nisan 2023 tarihli dilekçesinde;
2006 yılında askerlik görevi sırasında yaralanarak malul olması nedeniyle hem bedenen hem de ruhsal
sorunlarının devam ettiğini, bu yaralanma sebebiyle psikolojik olarak yeni bir işi öğrenme yeteneğinin kalmadığını, görev yeri değişikliği sonrasında psikolojik tedavi sürecinin yeniden başladığını, yardım almadan işi bitiremediğini, bu sebeple kendini eksik, yetersiz ve gereksiz bir insan olarak gördüğünü, yoğun bir ilaç tedavisinin uzun zaman aldığını, eskiden yaşamış olduğu sıkıntıları kaldıracak gücü ve dermanı olmadığını ifade ederek tekrar işçi tabldotu kısmına görevlendirilmeyi talep etmişse de İdare tarafından 14
Nisan 2023 tarihinde Tekno.ve Ürt.Bşk.lığı Üretim Atölyeleri Başkanlığı Yer Sistemleri Müdürlüğü
Elektrik Teçhizat ve Tesisat Teknisyeni kadrosuna Elektrikçi (Genel) mesleğinde görevlendirilmiştir.
14. Söz konusu birimde başvurana kablo imalatı ve tadilatı görevi verilmiş, fakat başvuran bu birimde çalışırken 29 Mayıs 2023 tarihinde İdareye hitaben yazmış olduğu dilekçesi ile Şehir ve Araştırma
Hastanesinden almış olduğu Durum bildirir raporu ile sağlık sorunları nedeniyle görev yeri değişikliği talep etmiştir. Başvurana verilen 22 Mayıs 2023 rapor başlangıç tarihli Durum Bildirir Raporunda, “Eski batın yaralanması sebebi ile inzisyonel herni ameliyatı olan hasta süresiz olarak ağır kaldırma ve çekme hareketleri yapası uygun değildir.” ifadeleri yer almaktadır.
15. İdare, 2 Haziran 2023 tarihli yazısı ile Birinci Basamak Muayene Merkezi Amirliğinden anılan personelin görev yeri değişikliği dilekçesi ve Durum Bildirir Raporunun değerlendirilerek mevcut birimde çalışıp çalışamayacağı, mevcut birimde çalışamayacaksa çalışabileceği birimlerin TİS’e uygun olarak taraflarına bildirilmesini istemiştir.
16. Bahsi geçen talebe istinaden hazırlanan 6 Haziran 2023 tarihli yazıda; söz konusu personelin dilekçesinin İş Güvenliği Uzmanı ile İşyeri Hekimi tarafından ortam koşulları ve sağlık durumu dikkate
alınarak incelendiği, bu kapsamda söz konusu personelin çalıştığı birimde “ağır kaldırma ve çekme hareketleri yapmadan” çalışmasının sağlık yönünden uygun olduğu değerlendirilmiştir.
17. Daha sonra başvuran, 13 Mayıs 2024 tarihinde karın bölgesinde bulunan ameliyat sonucu yapılan yama, vertigo rahatsızlığı nedeniyle denge kaybı ve kulağındaki ileri derecede işitme kaybı sorunları nedeniyle görev yeri değişikliği talebini yinelemiştir.
18. İdare, 21 Mayıs 2024 tarihli yazısı ile Birinci Basamak Muayene Merkezi Amirliğinden başvuranın sağlık durumunun incelenerek yer değişikliğinin uygun olup olmadığının bildirilmesini istemiştir.
19. Birinci Basamak Muayene Merkezi Amirliğinin 28 Mayıs 2024 tarihli yazısında ise; söz konusu personelin aynı sağlık sorunları ve raporları ile ilgili yer değişikliği taleplerine bağlı olarak işyeri hekimi kanaat bildirmiş olup “ağır kaldırma, çekme, itme hareketleri yapmadan; hassas duymayı gerektiren tehlikeli işlerde çalışması ve gece/vardiyalı çalışması uygun görülmemiştir.” Çalışanın mevcut atölyesinde belirtilen hususlara riayet edilerek verilebilecek görevlerin değerlendirilmesi, verilebilecek görev bulunmaması halinde yer değişikliği talebinin uygun olduğu değerlendirilmiştir.
20. İdare, 10 Haziran 2024 tarihli yazısında, belirtilen hususlara riayet edilerek işyeri hekiminin değerlendirmesi doğrultusunda kadro görev yerinde çalışmaya devam etmesinin uygun olduğuna karar vermiş ve başvuran mevcut biriminde çalışmaya devam etmiştir.
21. Başvuran 1 Temmuz 2024 tarihinde Noter kanalı ile İş Kanunu’nun 24/I-a bendi gereğince iş akdini tek taraflı olarak haklı nedenle feshettiğine dair ihtarname göndermiştir.
22. İdare tarafından ise sebepsiz işe gelmediği iddia edilen başvurana, 4 Temmuz 2024 ve 11 Temmuz 2024 tarihlerinde 29’uncu Dönem Toplu İş Sözleşmesi’nin (TİS) EK-13 Disiplin Ceza Cetvelinin 1/d maddesinde (§ 7.9) yer alan devamsızlığa ilişkin cezaların uygulanacağı ihtaren bildirilmiştir.
23. Başvuranın ihtarı, işveren vekili tarafından işçinin iş sözleşmesini haklı bir sebep olmaksızın tek taraflı feshi olarak değerlendirilmiş olup 9 Temmuz 2024 tarihi mesai bitimi itibariyle ilişiği kesilmiştir. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 17’inci maddesi ve TİS’in 99 ve 100’üncü maddeleri kapsamında başvuranın bildirim şartına uymadığı gerekçesiyle 8 haftalık ihbar süresine ilişkin tazminat tutarı olan 110.077,80 TL’nin tebliğ tarihinden itibaren 5 iş günü içerisinde ödenmesi gerektiği başvurana bildirilmiştir.
2) Değerlendirme
24. İş Kanunu’nun 24’üncü maddesinin I. bendinin (a) alt bendine göre, “İş sözleşmesinin konusu olan işin yapılması işin niteliğinden doğan bir sebeple işçinin sağlığı ve yaşayışı için tehlikeli olursa” işçi iş akdini haklı nedenle derhal feshedebilecektir. Bu hükme göre işçi lehine sağlık nedeniyle fesih hakkının doğabilmesi için her şeyden önce yapılan iş, işçinin yaşamı veya sağlığı için tehlike yaratmalı ve söz konusu tehlike işin niteliğinden kaynaklanmış olmalıdır (SÜZEK, Sarper, İş Hukuku, İstanbul, 2018, s.694).
25. Yargıtay da çeşitli kararlarında; söz konusu normatif düzenlemede işçinin iş sözleşmesini haklı nedenle feshinin “iş sözleşmesinin konusu olan işin yapılmasının işin niteliğinden doğan bir sebeple işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli olması” olgusuna bağlandığını, bu nedenle fesih hakkının doğması için tehlikenin işin niteliğinden kaynaklanması ve bu tehlikenin işçinin sağlığını veya yaşayışını etkilemesi gerektiğini, ayrıca işçinin rahatsızlığı veya hastalığının işyeri ve iş koşulları ile ilişkisinin ortaya konması gerektiğini vurgulamıştır.
26. Yargıtay, somut uyuşmazlıkta davacının belirtilen rahatsızlıkları sonucu “ağır işlerde çalışmasının uygun olmadığı” yönündeki raporda hastalığının işin niteliğinden kaynaklandığı ve bu hastalığın işyeri ve iş koşulları ile ilişkisinin somut olarak ortaya konmadığını, raporun bu yönüyle eksik olduğu gibi davalı işveren tarafından önerilen işlerin ağır işler olup olmadığının, davacının rahatsızlıklarının bu işlerde
/
çalışmasına engel olup olmadığının da araştırılmadığını, bu nedenle davacının hastalığının veya rahatsızlığının başlamasına ve gerekse tekrarlanmasına işyeri ve çalışma koşullarının neden olup olmayacağı, rahatsızlığın işin niteliğinden kaynaklanıp kaynaklanmadığı, davacının sağlığı veya yaşayışı için tehlike yaratıp yaratmadığı yönlerinde rapor alınması gerektiği, bu rahatsızlığının davacının çalıştığı ve çalışması önerilen işlerde çalışmasına engel olup olmadığı gerekirse işyerinde aralarında sağlıkçılarında bulunduğu ve bilirkişiler marifeti ile işyerinde keşif yapılmalı, bilirkişi mütalaasına başvurulmalı ve sonucuna göre feshin haklı nedene dayanıp dayanmadığı değerlendirilmesi gerektiği, eksik inceleme ve yetersiz sağlık raporu ile feshin haklı nedene dayandığının kabulüne ve kıdem tazminatının tahsiline karar verilmesinin hatalı olduğuna hükmetmiştir (Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E.2011/40816 K. 2013/25092, T. 07.10.2013. Benzer yöndeki bazı kararlar: Y 9.HD, E.2014/1517
K.201514221 T.14.04.2015; Y 7.HD E.2014/9984 K.2014/17162 T.15.09.2014; Y 22.HD E.2015/22709
K.2015/26108 T.01.10.2015).
27. Öte yandan, Yargıtay işçinin sağlık sebebiyle iş akdini haklı nedenle feshinde ispat yüküne ilişkin olarak; 24’üncü maddeden kendisinden kaynaklı sebeplerle sözleşmeyi feshettiğini ispat yükünün işçi üzerinde olduğunu, işçinin sözleşmenin feshini gerektiren nedenlerin bulunduğunu ve bu nedenle sözleşmeyi haklı olarak feshettiğini ispatlaması gerektiğini belirtmiş; İş Kanunu’nun 24/1 maddesinde öngörülen unsurlar, işyerinin özellikleri, davacının çalışma koşulları, yaptığı işi, yaşı ve hizmet süresi bir bütün halinde dikkate alınarak davacının çalışmasına engel olabilecek bir rahatsızlığının bulunup bulunmadığının tespiti için tam teşekküllü bir devlet hastanesi, Adli Tıp veya Üniversite Hastanelerinden heyet raporu alınması gerektiğini ifade etmiştir (Y 22.HD E.2016/29903, K.2020/2152, T.11.02.2020).
28. İş sözleşmesinin işçi tarafından haklı feshinde ispat yükü fesih nedenine göre değişmekle birlikte ücret, ücretin ekleri ve fazla çalışma vs. ödeme borcunun yerine getirilmediği iddiasına dayanan fesihte ücretin ödendiği işverence kanıtlanması gerekirken bunun dışında kalan haklı fesih halleri işçi tarafından kanıtlanması gerekmektedir. (ÇİL Şahin, 6100 Sayılı HMK’ya Göre İş Yargısında İspat Yükü ve Deliller, İÜHFM C. LXXII, S. 2, İstanbul 2014, s.100).
29. Başvuru konusu olayda başvuranın, eski batın yaralanması sebebi ile ameliyat olduğu ve süresiz olarak ağır kaldırma ve çekme hareketleri yapmasının uygun olmadığına ilişkin Durum Bildirir Raporu aldığı ve bu rapor ile birlikte son görev yeri olan Tekno.ve Ürt.Bşk.lığı Üretim Atölyeleri Başkanlığı Yer Sistemleri
Müdürlüğündeki görevinin sağlık sorunları sebebiyle değiştirilmesini talep ettiği görülmüştür.
30. Başvuranın ileri sürdüğü rahatsızlıkları sebebiyle almış olduğu “ağır kaldırma ve çekme hareketleri yapmasının uygun olmadığı” yönündeki raporda başvuranın hastalığının işin niteliğinden kaynaklanıp kaynaklanmadığı, mesleğini sürdürmesine engel teşkil edip etmediği ve hastalığın iş yeri ve mevcut iş koşulları ile ilişkisi somut olarak ortaya konmamıştır. Söz konusu rapordaki ibarenin, yalnızca işveren tarafından başvurana verilecek görevlerde nitelik itibariyle olmaması gereken hususun tespiti mahiyetinde olduğu değerlendirilmiştir.
31. Diğer yandan İdare, söz konusu rapor ve başvuranın talebi doğrultusunda; başvuranın mevcut birimde çalışıp çalışamayacağı, mevcut birimde çalışamayacaksa çalışabileceği birimlerin TİS’e uygun olarak belirlenmesini iş yeri hekiminden istemiştir. Bu yönüyle İdare tarafından başvuranın hastalığının iş yeri ve mevcut iş koşulları ile ilişkisine dair bir değerlendirme istenmesinin ve başvurana uygun nitelikte bir birim belirlenmesi talebinin benzer olaylarda Yargıtay’ın uygulanması gerektiğini vurguladığı yönteme uygun olduğu, bu yönüyle işverenin üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirdiği değerlendirilmiştir.
32. İdarenin talebine istinaden, İş Güvenliği Uzmanı ile İş yeri Hekimi tarafından ortam koşulları ve sağlık durumu dikkate alınarak incelendiği ve bu kapsamda söz konusu personelin çalıştığı birimde ağır kaldırma ve çekme hareketleri yapmadan çalışmasının sağlık yönünden uygun olduğunun değerlendirildiği, bu
haliyle İdare tarafından başvuranın mevcut biriminde söz konusu değerlendirmeye uygun işler verilmesine ilişkin karar verildiği görülmüştür.
33. Daha sonra başvuran aynı sağlık sorunlarını gerekçe göstererek görev değişikliği talebini yinelemiş; iş yeri hekimi kanaat bildirmiş, başvuranın, ağır kaldırma, çekme, itme hareketleri yapması ve hassas duymayı gerektiren tehlikeli işlerde çalışması ve gece/vardiyalı çalışması uygun görülmemiştir. Çalışanın mevcut atölyesinde belirtilen hususlara riayet edilerek verilebilecek görevlerin değerlendirilmesi, verilebilecek görev bulunmaması halinde yer değişikliği talebinin uygun olduğu değerlendirilmiş ve İdare de bu kapsamda başvuranın görev yerinde çalışmaya devam etmesinin uygun olduğuna karar vermiştir.
34. Başvuran, dilekçesinde ve yapılan telefon görüşmesinde, söz konusu taleplerinden sonraki 3 ayda tarafına iş verilmediğini belirtmiş olup İdarenin bilgi belge talebi cevabına eklediği başvuran ile aynı atölyede görevli mesai arkadaşlarının ifadelerinde de başvuranın atölyede kablo imalat ve tadilatı işlerinde çalışıp kendisini denediği, bu süreç içerisinde işin kendisine uygun olmadığını, bedenen rahatsız olduğunu ifade ederek viziteye çıkacağını ifade ettiğini ve ikinci hafta sağlık raporu alarak istirahat ettiğini, sonrasında ise yetkili personel ve komutanın bilgisi dâhilinde raporlarına istinaden kendisine iş verilmediği belirtildiği görülmüştür.
35. Diğer yandan, TİS’in 36’ncı maddesinde, işçinin iş sözleşmesinde belirtilen iş yerinde ve kendi mesleğinde çalıştırılmasının esas olduğu; 37’nci maddesinde ise, işçilerin iş sözleşmelerinde belirtilen işyerinin işgücü ihtiyacını karşılamak üzere işe alındığı ve iş sözleşmelerinin devamı süresince aynı iş yerinde ve işe alındıkları meslek kolunda çalıştırılmalarının esas olduğu düzenlenmiştir. İstisnai olarak işçilerin, sağlık, can güvenliği ve zorunlu atamaya tabi kamu görevlisi eşin atanması mazeretleri ile işe giriş tarihinden sonra ortaya çıkan başka bir olağanüstü durum hâlinde nakil talep edebileceği hüküm altına alınmıştır.
36. TİS’in 37’nci maddesi kapsamında, işçinin sağlık mazeretine dayanarak yer değiştirme talebinde bulunabilmesi için, çalıştığı işyerinin bulunduğu yerde tedavisinin mümkün olmadığı veya mevcut görev yapılan yerin söz konusu kişilerin sağlık durumunu tehlikeye düşüreceğinin mevzuata uygun olarak alınacak sağlık kurulu raporu ile belgelendirilmesi gerekmektedir.
37. TİS’in “İşyerinde Hastalananlar” başlıklı 76’ıncı maddesinde ise SGK’nın sigortalı adına sağlık hizmeti satın aldığı hastanelerden halen bulunduğu meslekte veya iş yerinde çalışamayacağına ilişkin sağlık kurulu raporu alan işçilerin olanaklar ölçüsünde ve öncelikle hastalıklarının durumuna göre geçici veya daimi olarak meslek değişikliği yapılacağı, iş yeri içinde görev yeri değiştirilebileceği veya işçi istediği takdirde başka bir iş yerine nakledilebileceği belirtilmiştir.
38. Somut olay bağlamında, başvuranın mevcut görev yerinin sağlık durumunu tehlikeye düşüreceğini belgeleyen nitelikte ve mevcut mesleğinde veya işyerinde çalışamayacağına ilişkin bir sağlık kurulu raporu yer almadığından İdarenin iş yeri hekiminden inceleme yapmasını istediği ve yukarıda bahsedilen şekilde karar verdiği anlaşılmıştır.
39. Dosya kapsamı, ilgili mevzuat ve yukarıda izah edilen hususlar çerçevesinde Kurumumuzca yapılan değerlendirmede; başvuranın almış olduğu sağlık raporları ile başvuranın hastalığının işin niteliğinden kaynaklanıp kaynaklanmadığının, mesleğini sürdürmesine engel teşkil edip etmediğinin ve hastalığın iş yeri ve mevcut çalışma koşulları ile ilişkisinin somut olarak ortaya konulmadığı, diğer yandan
İdare tarafından başvuranın rahatsızlıklarının mevcut işlerinde çalışmasına engel olup olmadığının araştırıldığı, nitekim İdarenin iş sağlığı ve güvenliği uzmanı ve iş yeri hekiminden bildirim alarak söz konusu bildirimlere göre başvuran hakkında karar verildiğinin anlaşılması nedeniyle başvuranın talebinin
İdare tarafından reddi işleminde mevzuata aykırılık tespit edilememiş olup başvuranın iş akdini haklı
/
nedenle feshettiğinin tespiti ile feshe bağlı işçilik alacaklarının tarafına ödenmesini yönündeki talebinin reddedilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 40. İyi yönetim ilkelerine, Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmelik’in “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir. Anılan madde hükmü uyarınca, inceleme ve araştırma kapsamında ilgili idarenin iyi yönetim ilkelerine uygun işlem ve eylem ile tutum veya davranışta bulunup bulunmadığı hususları da Kurum tarafından gözetilmektedir.
41. Bu kapsamda yapılan değerlendirme neticesinde; İdarenin, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
42. 6328 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır.
43. Buna göre ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı (varsa) dava açma süresinden arta kalan sürede
Kayseri İş Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve ASKERİ FABRİKALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi