|
ÖZET: Başvuran, Kuzey Ankara Kent Girişi’nde inşaat mühendisi olarak çalıştığını ve Toplu Konut İdaresi Başkanlığı’ndan (TOKİ) iş deneyim belgesi talep ettiğini belirtmiştir. Ancak, başvurusu, aynı dönemde başka işlerde de SGK prim ödemesi yapıldığı gerekçesiyle reddedilmiştir. Başvuran, Kamu İhale Kurumu’nun tebliğlerine dayanarak, işin %80’inde bulunduğunu savunarak talebinin yeniden değerlendirilmesini istemektedir.
TOKİ, başvuranın iş deneyim belgesi talebinin reddine ilişkin açıklamalarında, iş deneyim belgelerinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na uygun olarak düzenlendiğini ve teknik personelin işin başından sonuna kadar projede bulunmasının zorunlu olduğunu vurgulamıştır. Başvuranın SGK hizmet dökümü incelendiğinde, belirtilen tarihlerde farklı işlerde de prim ödemesi bulunduğu tespit edilmiştir. Bu durum, başvuranın taahhüt ettiği yükümlülükleri yerine getirmediğini göstermektedir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın iş deneyim belgesi talebine ilişkin yapılan incelemelerde, idarenin ret kararında hukuka aykırılık tespit etmemiştir. İlgili mevzuat çerçevesinde başvuranın talebinin reddedilmesi uygun bulunmuştur. Başvuran, bu karara itiraz edebilir ve yargı yoluna başvurabilir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/6090-S.9176
BAŞVURU NO : 2019/1566
KARAR TARİHİ : 24/07/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : TOPLU KONUT İDARESİ BAŞKANLIĞI
İş deneyim belgesi talebi hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 26/01/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran Kuzey Ankara Kent girişi … Bölge … Etap … adet konut, 1 adet ünite merkezi inşaatı ile altyapı ve çevre düzenlemesi işinde saha mühendisi olarak işin başından sonuna kadar taahhüt verdiği üzere fiilen bulunduğunu ve çalıştığını, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ)’ye iş deneyim belgesi için başvurduğunu, ancak ilgili idareye yaptığı iş deneyim başvurusunun kabul edilmediğini, aynı dönemde başka bir şantiyede inşaat mühendislerine hak olarak verildiğini iddia ettiği şantiye şefliği yaptığını, “Bahse konu işe ait SGK prim ödemeleri devam ederken aynı dönemde faklı bir işe ait SGK prim ödemlerinin de bulunduğu” gerekçesiyle talebinin reddedildiğini, 9 aylık bir sigorta çakışmasının buna engel olduğunu, iş deneyimi hakkında tek yetkili makam olan Kamu İhale Kurumu’nun tebliğine göre çakışma olan süreyi göz önünde bulundurmasalar dahi işin %80’inde bulunma şartını sağladığını iddia ederek, söz konusu ilgili mevzuatlar çerçevesinde durumunun incelenerek tarafına iş deneyim belgesi verilmesinde sakınca olmadığının bildirilmesini ve gerekli işlemlerin yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi-belge talebimize istinaden, Toplu Konut
İdaresi Başkanlığı’ndan gelen 09/04/2019 tarihli ve … sayılı cevabi yazıda özetle; 2.1. Kurumun 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve 4735 sayılı Kamu İhaleleri Sözleşme
Kanunlarına tabii bir kurum olması sebebiyle; İş Deneyim Belgelerine İlişkin düzenlemelerin ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde yürütüldüğü, bu kapsamda, İş Deneyim (İş Denetleme)
Belgeleri, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na dayanılarak hazırlanmış olan ve Yapım İşleri
İhaleleri Uygulama Yönetmeliği 2. Kısım 5. Bölümünde belirtilen esaslar ile Tebliğler, Tip
İdari Şartnameler, Yapım İşlerine Ait Tip Sözleşme ve Yapım İşleri Genel Şartnamesinde belirtilen esaslar ile idareleri ve işin yüklenicisi arasında imzalanan sözleşme dokümanında yer alan ilgili maddelerdeki esaslara göre düzenlendiği,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
2.2. Yapım İşlerine Ait Tip Sözleşme Örneğine göre hazırlanan iş sözleşmesinin “Teknik
Personel Bulundurulması” ile ilgili 23. maddesinde “Yüklenici, işe başlama tarihinden itibaren adet ve unvanları belirtilen personeli iş yerinde devamlı olarak bulundurmak zorundadır.” şeklinde belirtildiği, yüklenici firma tarafından sözleşmede teknik elemanların işin başından sonuna kadar işyerinde bulundurulacağı, aynı şekilde teknik elemanların da noterden verdikleri taahhütnameler ile işin başından sonuna kadar işin başında bulunacaklarını taahhüt ettikleri, 2.3. Başvuran 21/04/2016 tarih ve … sayılı noter taahhütnamesi ile “Kuzey Ankara Kent Girişi
… Bölge …. Etap … Adet Konut, I Adet Ünite Merkezi İnşaatı ile Altyapı ve Çevre
Düzenlemesi işinde inşaat mühendisi (saha mühendisi) olarak işin başından sonuna kadar hazır bulunacağını ve çalışacağını kabul, beyan ve taahhüt ederim.” diyerek işin başından sonuna kadar görevinin başında bulunacağını taahhüt ettiği, 2.4. İş Deneyim (İş Denetleme) Belgesi talebinde bulunulan başvuranın SGK hizmet döküm bilgileri listesi incelendiğinde; 25/02/2016’da söz konusu işe başladığı, 07/04/2016’da işten çıktığı ve 22/04/2016’da tekrar işe başladığı, ayrıca 25/02/2016 tarihinden başlamak üzere, bahse konu işe ait SGK prim ödemeleri devam ederken kendi dilekçesinde de belirttiği gibi, aynı dönemde farklı işlere (…, …, …, … işyeri nolu işler) ait SGK prim ödemelerinin de bulunduğunun tespit edildiği, 2.5. Aynı anda farklı uygulamada SGK prim ödemesi bulunan bir teknik elemanın, işin sözleşmesi ile Yapım İşleri Genel Şartnamesinde belirtilen mevzuat hükümlerine, işin fen ve sanat kurallarına uygun olarak nasıl yapılabileceği hususuna, doğruluk ilkeleri ile meslek etiğine aykırı davrandığı, 2.6. Bir teknik elemanın aynı anda hem saha mühendisi hem de şantiye şefi olarak çalışabileceğine ilişkin bir mevzuatın bulunmadığı, açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler” hükmü yer almaktadır.
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir” hükmü yer almaktadır.
5. 4734 sayılı Kanunun “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde; “Hizmet: Bakım ve onarım, taşıma, haberleşme, sigorta, araştırma ve geliştirme, muhasebe, piyasa araştırması ve anket, danışmanlık, tanıtım, basım ve yayım, temizlik, yemek hazırlama ve dağıtım, toplantı,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
organizasyon, sergileme, koruma ve güvenlik, meslekî eğitim, fotoğraf, film, fikrî ve güzel sanat, bilgisayar sistemlerine yönelik hizmetler ile yazılım hizmetlerini, taşınır ve taşınmaz mal ve hakların kiralanmasını ve benzeri diğer hizmetleri,
Yapım: Bina, karayolu, demiryolu, otoyol, havalimanı, rıhtım, liman, tersane, köprü, tünel, metro, viyadük, spor tesisi, alt yapı, boru iletim hattı, haberleşme ve enerji nakil hattı, baraj, enerji santrali, rafineri tesisi, sulama tesisi, toprak ıslahı, taşkın koruma ve dekapaj gibi her türlü inşaat işleri ve bu işlerle ilgili tesisat, imalat, ihzarat, nakliye, tamamlama, büyük onarım, restorasyon, çevre düzenlemesi, sondaj, yıkma, güçlendirme ve montaj işleri ile benzeri yapım işlerini…. ifade eder”,
6. Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin,
6.1. “Belge için başvuru” başlıklı 45 inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde; “İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara taahhütte bulunan yüklenici bünyesinde mühendis veya mimar olarak görev alanlar için; mezuniyet belgesi, (Ek ibare:RG30/8/2011-28010) ilgili meslek odası üye kayıt belgesi, işin ihale dokümanında veya sözleşmesinde istenmiş olması halinde mühendis veya mimarın işin başında idareye vermiş olduğu noterden taahhütname, müteahhidin teknik personel bildirimi, sosyal güvenlik prim ödemelerini gösteren belgeler.”,
6.2. “İş deneyim belgelerinin verilmesi” başlıklı 47 nci maddesinin birinci fıkrasında; “ İş deneyim belgeleri, ilgilinin iş ve/veya mesleki tecrübesini tevsik amacıyla; yüklenicilere, yükleniciye karşı bir sözleşme ile taahhüt ettiği iş bölümünü bitiren alt yüklenicilere, mimar veya mühendis olmak şartıyla denetleme veya yönetme görevlerinde bulunanlara, talepleri halinde, aşağıdaki hükümlere göre talep tarihini izleyen 30 gün içinde belge düzenlemeye yetkili mercilerce düzenlenir ve verilir. Düzenleme koşullarını taşımayan taleplerde, aynı süre içinde başvuru sahibine bu husus gerekçeleriyle yazılı olarak bildirilir.” düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından; başvuranın tarafına iş deneyim belgesi verilmesi talebine ilişkin yapılan inceleme ve araştırmalar neticesinde, idarenin ret işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı tespit edilerek başvurunun reddi yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Başvuran 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere, Kuzey Ankara Kent girişi …. Bölge ….
Etap … adet konut, 1 adet ünite merkezi inşaatı ile altyapı ve çevre düzenlemesi işinde saha mühendisi olarak işin başından sonuna kadar taahhüt verdiği üzere fiilen bulunduğunu ve çalıştığını iddia ederek, tarafına iş deneyim belgesi verilmesini talep etmektedir.
9. İlgili idare tarafından İş Deneyim (İş Denetleme) Belgelerinin 4734 sayılı Kamu İhale
Kanunu’na dayanılarak hazırlanan ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği 2. Kısım 5.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
Bölümünde belirtilen esaslar ile Tebliğler, Tip İdari Şartnameler, Yapım İşlerine Ait Tip
Sözleşme ve Yapım İşleri Genel Şartnamesinde belirtilen esaslar ile idareler ve işin yüklenicisi arasında imzalanan sözleşme dokümanında yer alan ilgili maddelerdeki esaslara göre düzenlendiği, ayrıca teknik elemanların işin başından sonuna kadar işyerinde bulundurulacağı, aynı şekilde teknik elemanların da noterden verdikleri taahhütnameler ile işin başından sonuna kadar işin başında bulunacaklarını taahhüt ettikleri açıklamalarına yer verilmiştir.
10. Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği Madde 45-d’de “İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara taahhütte bulunan yüklenici bünyesinde mühendis veya mimar olarak görev alanlar için; mezuniyet belgesi, (Ek ibare:RG-30/7/2011-28010) ilgili meslek odası üye kayıt belgesi, işin ihale dokümanında veya sözleşmesinde istenmiş olması halinde mühendis veya mimarın işin başında idareye vermiş olduğu noterden taahhütname, müteahhidin teknik personel bildirimi, sosyal güvenlik prim ödemelerini gösteren belgeler” şeklinde düzenlemenin bulunduğu, hazırlanan iş sözleşmesinin “Teknik Personel
Bulundurulması” ile ilgili 23. maddesinde “Yüklenici, işe başlama tarihinden itibaren adet ve unvanları belirtilen personeli iş yerinde devamlı olarak bulundurmak zorundadır.” şeklinde belirtildiği, yüklenici firma tarafından sözleşmede teknik elemanların işin başından sonuna kadar işyerinde bulundurulacağı, aynı şekilde teknik elemanların da noterden verdikleri taahhütnameler ile işin başından sonuna kadar işin başında bulunacaklarını taahhüt ettikleri anlaşılmaktadır.
11. Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 45 ve 47 nci maddeleri, iş deneyimi hususunu düzenlemekte ve iş deneyim belgelerinin düzenlenme koşullarını belirlemektedir.
Birden fazla iş deneyim belgesinden bahseden bu hükümlerin başvuru bağlamında kullanışlı olabilmesi ise, işin mahiyeti ile şikâyetçinin yapmakla sorumlu olduğu görevin ne olduğuna açıklık getirilmesi halinde mümkündür. Bu kapsamda yapılacak tespitler, hangi tür iş deneyim belgesinin alınabileceği ile bunların şartlarının şikâyetçi nezdinde karşılanıp karşılanmadığının belirlenebilmesi açısından önemlidir.
12. İhale konusu işin mahiyetinin belirlenmesinin ardından, şikâyetçinin konumu ele alınırsa, şikâyetçinin, hizmet alım işinde yüklenici tarafından Toplu Konut İdaresi (TOKİ)’ye ismi bildirilen ve anılan işte inşaat mühendisi (saha mühendisi) ile ilgili her türlü görevi yapmayı taahhüt eden bir kişi olduğu anlaşılmaktadır. Yüklenici bünyesinde inşaat mühendisi olarak görev alan başvuran, idarenin Kurumumuza ilettiği yazıda belirttiği üzere, yüklenici firma adına
Kuzey Ankara Kent Girişi …. Bölge … Etap .. Adet Konut, I Adet Ünite Merkezi İnşaatı ile
Altyapı ve Çevre Düzenlemesi işinde inşaat mühendisi (saha mühendisi) olarak işin başından sonuna kadar hazır bulunacağı ve çalışacağını taahhüt ettiği anlaşılmaktadır.
13. Dolayısıyla, Altyapı ve Çevre Düzenlemesi işinde inşaat mühendisi olarak çalışan şikâyetçinin talep edebileceği iş deneyim belgesinin, bahsedilen düzenlemeler çerçevesinde alabileceği, ilk sözleşme bedelinin en az %80 i oranında sözleşme konusu işte görev almış olmasının gerektiği anlaşılmaktadır. Başvuranın SGK hizmet döküm bilgileri listesinin incelenmesinde; başvuranın 25/02/2016 tarihinde söz konusu işe başladığı, 07/04/2016 tarihinde işten ayrıldığı ve 22/04/2016 tarihinde tekrar işe başladığı, ayrıca 25/02/2016 tarihinden başlamak üzere, kendi dilekçesinde de belirttiği üzere, bahse konu işe ait SGK prim ödemeleri devam ederken aynı dönemde faklı bir işe ait SGK prim ödemlerinin de bulunduğu,
9 aylık bir sigorta çakışmasının bulunduğu başvuran tarafından beyan edilmiştir.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
14. Ayrıca, iş deneyim belgesinin, denetleme ve yönetme görevlerinde bulunan mimar veya mühendislere verilebileceği düzenlenmiştir. Başvuranın, aynı anda hem saha mühendisi hem de şantiye şefi olarak çalıştığının kendisi tarafından beyan edildiği, sözleşmede belirttiği taahhütleri yerine getirmediği durum da göz önünde bulundurulduğunda; başvurana iş deneyim belgesinin verilmemesinin yukarıda bahsedilen mevzuat hükümlerine uygun olduğu anlaşılmaktadır.
15. Şikâyetçinin iddiaları, İdarenin açıklamaları, ilgili mevzuat hükümleri, konuyla ilgili yargı kararları ile tüm dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın iş deneyim belgesi talebine ilişkin ilgili idare tarafından tesis edilen idari işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 16. İyi yönetim ilkelerine, 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmelik’in “İyi Yönetim İlkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvuruya ilişkin istenilen bilgi ve belgelerin Kurumumuza gönderildiği; İdarenin “kararların gerekçeli olması”, “kanunlara uygunluk”, “makul sürede karar verme”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, ancak “karara karşı başvuru yolları ve sürelerinin gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı anlaşılmış olup, dolayısıyla idareden bundan böyle bu ilkeye de uygun hareket etmesi önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
17. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunun “Dava açma süresinin yeniden işlemeye başlaması” başlıklı 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ edildiği tarihten itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın Başvurana ve Toplu Konut İdaresi Başkanlığı’na tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.