İş deneyim belgesinin noter tasdiki ve tercüme işlemleri ihale süreçlerinde nasıl değerlendirilir (KİK)

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Trafik Müdürlüğü tarafından 05.12.2016 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan 2016/453345 ihale kayıt numaralı “İstanbul Geneli Karayolu Ağında Elektromekanik Sistemler ve Trafik Elektronik Denetleme Sistemleri Kurulması İşi” ihalesine ilişkin olarak Tema Teknik Mühendislik Taah. Tic. Ltd. Şti.nin 29.12.2016 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 11.01.2017 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibi 19.01.2017 tarih ve 3876 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.01.2017 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 15.02.2017 tarihli ve 2017/UY.I-556 sayılı karar ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine“karar verilmiştir.

Davacı Tema Teknik Mühendislik Taah. Tic. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada, Ankara 17. İdare Mahkemesinin 19.06.2017 tarihli ve E:2017/698, K:2017/1698 sayılı kararında, “Dava dosyasının incelenmesinden, davacının İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Trafik Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “İstanbul Geneli Karayolu Ağında Elektromekanik Sistemler ve Trafik Elektronik Denetleme Sistemleri Kurulması” ihalesine istekli olarak katıldığı, iş deneyimini teşviki amacıyla sunulan iş deneyim belgesinin, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinin 3’üncü fıkrasının (a) bendi ile İdari Şartnamemin 7.7.4.1 ‘inci maddesi gereği “Tasdik işleminden, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.” yapılması gerekirken, T.C. Bağdat Büyükelçiliği Konsolosluk Şubesi tarafından tasdikin Irak Dışişleri Bakanlığına yapıldığı, tasdik işleminde belgelerdeki imzanın doğruluğu ve belgeleri imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığı hususu teyit edilmediğinden, uygun olmadığı belirtilerek değerlendirme dışı bırakıldığı; şikayet başvurusunun reddi üzerine de anılan işleme karşı yapılan itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin Kamu İhale Kurulu’nun 15.02,2017 tarih ve 2017/UY.I-556 sayılı kararının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

…

Uyuşmazlığa konu iş deneyim belgesi incelendiğinde, iş deneyim belgesinin aslı üzerinde Bağdat Belediyesi Kamu Sözleşmeleri Bölümünün mührü ile Kontrol Komitesi Camal Casem Hassan ile Mothana Kasım’ın imzalrı ile Bağdat Belediye Başkanlığı İdari İşler Yardımcısı Bürosunun mührünün olduğu, belge eki iş deneyim teyidinin üzerinde “Tema Teknik Türkiye Şirketinin, GAP Türkiye Şirketinin taşeronlarından bir müteahhitlik şirketi olduğunu, Bağdat International Airport Yolu, Meçhul Asker ve Green Zone kapılarının yapım işlerinde elektrik, kamera ve araç altı kontrol sistemleri işlerini ekli tabloya göre gerçekleştirildiğini teyit ederiz” ifadesi ile Bağdat Belediye Başkanlığı İdari İşler Yardımcısı İbrahim Mustafa Hüseyn’in 15.05.2016 tarihli imzası ile mührünün bulunduğu, söz konusu belgenin arka yüzünde Irak Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığının 26.06.2016 tarihli tasdik onayının yer aldığı, tasdik onayının “Bağdat Belediyesine ait mühür ve imzanın doğruluğu mesuliyeti metne şamil olmaksızın tasdik olunur” şeklinde yapıldığı, T.C. Bağdat Büyükelçiliği Konsolosluk Şubesi tarafından aynı nüsha üzerinde yapılan 26.06.2016 tarihli tasdikte ise “Üstteki imza ve mühür Irak Dışişleri Bakanlığına ait olduğu onaylanır. İş bu onay metne şamil değildir.” ifadesinin yer aldığı ve İkinci Kâtip Oktay Kaşıkçı tarafından imzalandığı, ayrıca belgeler arasında İkinci Kâtip Oktay Kaşıkçı tarafından imzalı yazının da yer aldığı, söz konusu yazıda “…ülkemizde geçerli olacak şekilde Irak makamlarından alınan belgeler, silsile yoluyla tasdik işlemini müteakip son olarak Irak Dışişleri Bakanlığı tarafından onaylanır ve akabinde Büyükelçiliğimize anılan Bakanlıkça onaylanmış belgeler iletilir. Konsolosluk şubemizde mevcut Irak Dışişleri Bakanlığınca gönderilmiş ve belge imzalamaya yetkili kişilerin imza örnekleriyle karşılaştırıldıktan sonra, belgelerin tasdik işlemi tamamlanır. Irak Dışişleri Bakanlığının onaylamadığı belgeler tarafımızdan da tasdik edilmemektedir…” ifadesine yer verildiği, davacı Tema Teknik Mühendislik Taah. Tic. Ltd. Şti. tarafından iş deneyiminin tevsiki amacıyla Bağdat Belediyesi tarafından “Bağdat Uluslararası Havaalanı Yolu, Meçhul Asker Anıtı ve Yeşil Bölge Girişleri Bakım ve Geliştirme Projesi” işine ilişkin yabancı dilde (Arapça) düzenlenmiş alt yüklenici iş bitirme belgesi ve iş bitirme teyidinin “aslı görülmüştür” onaylı örneği ile söz konusu belgelerin Türkiye’de “Özeray Tercüme” bürosunda yeminli tercüman tarafından tercüme edilmiş ve Beyoğlu 37. Noteri tarafından onaylanmış Türkçe tercümelerinin sunulduğu, söz konusu belgede asıl yüklenicisinin “GAP İnşaat Yatırım ve Dış Tic. A.Ş.”, işin alt yüklenici tarafından yapılan kısmının “Bağdat Uluslararası Havaalanı Yolu, Meçhul Asker Anıtı ve Yeşil Bölge Girişleri Bakım ve Geliştirme Projesine ait, Irak Yol Projesi Elektrik ve Elektronik İşleri” olduğu, sunulan tercüme belge üzerinde “tercüme edilmek üzere bana verilen Arapça dilindeki asıl belgeyi Türkçe diline tam ve doğru olarak çevirdiğimi beyan ederim” ibaresine yer verilerek ilgili tercüme bürosunca kaşelenerek imzalandığı, ayrıca bahsi geçen tercümelerin Beyoğlu 37. Noterliği tarafından ” bu tercümelerin noterliğimiz yeminli tercümanı 14513854630 T.C. kimlik numaralı Muharrem Tan tarafından Arapça’dan Türkçe’ye tercüme edildiğini onaylarım” ifadesine yer verilerek 16.11.2016 tarih ve 23532 yevmiye numaralı işlem ile onaylandığı, tercüme belgelerine dayanak olan Arapça olan suretlerinin ise, yine Beyoğlu 37. Noterliği tarafından “aslına uygundur” şeklinde aynı yevmiye numaralı işlem ile onaylandığı görülmektedir.

Dava konusu işlem, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31. maddesinin 3. fıkrası uyarınca tesis edilmiştir. Anılan Yönetmeliğin 31. maddesinin 3. fıkrasının (ç) bendinin iptali istemiyle Danıştay 13. Dairesinin E:2016/2739 sayısına kayıtlı dosyasında dava açılmış olup, anılan Danıştay Dairesinin 06.01.2017 tarihli kararıyla, anılan Yönetmeliğin 31. maddesinin 3. fıkrasının (ç) bendinin yürütmesinin durdurulmasına karar verilmiştir.

1512 sayılı ve 6004 sayılı Kanunların, dış temsilciliklerimize, yabancı ülke makamlarınca düzenlenmiş bir belgeyi imzalayan kişinin belgeyi hangi sıfatla imzaladığına ilişkin tespit ve tasdik yapma görevi yüklemediği; belgeyi düzenleyen yabancı ülke makamlarından gerekli bilgilerin temin edilmesinin ise, dış temsilciliklerimizin yabancı ülkelerde sahip olduğu yetki, yasal düzenlemeler ve teşkilât yapısı çerçevesinde imkân dâhilinde olmadığı, bu nedenle belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığına ilişkin bir tasdikin dış temsilciliklerimizce yapılamayacağı, nitekim “Apostil tasdik şerhi” taşımayan veya (c) bendi kapsamında sunulmayan yabancı ülkelerde düzenlenen belgelerin sunuluşunu düzenleyen Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31. Maddesinin (ç) bendinin yürütmesinin 06.01.2017 tarihinde yürütmesinin durdurulduğu söz konusu yönetmeliğin (a) bendinde yer alan tasdik işleminden, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılacağına ilişkin hükmün ise Yönetmeliğin 31. maddesi kapsamında sayılan tasdik yöntemlerinin tamamını kapsayan genel bir “tasdik” işlemini tanımladığından dolayı yürütmesinin durdurulmadığı nitekim Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 29. Maddesinin (a) bendinde yer alan “Tasdik işleminden, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.” düzenlemesinin önce Danıştay 13. Dairesinin E:2016/1521 sayılı davada 09.01.2017 tarihinde yürütmesinin durdurulduktan sonra yine Danıştay 13.Dairesinin E:20I6/1521 sayılı söz konusu davada 28.04.2017 tarihinde yürütmeyi durdurma kararını kaldırma gerekçesinin de aynı olduğu, 25.01.2016 tarih ve 29959 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ’in 2. maddesi ile söz konusu tebliğin 8.4 üncü maddesinden sonra gelmek üzere eklenen 8.5 inci maddesi ile “apostil tasdik şerhi” taşımayan belgelerin o ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla o ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gerektiği ve düzenlendiği ülkedeki yetkili diğer mercilerce belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teselsülen tasdik edilmiş olması ve apostil tasdik şerhinin veya o ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tasdikinin ya da Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdikinin bir önceki merciye ilişkin olması halinde de usulüne uygun olarak sunulduğu kabul edilmesi gerektiği şeklindeki düzenlemenin de Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31. Maddesinin (ç) bendinin yürütmesinin durdurulmasının dikkate alınarak düzenlendiği ve tasdik işlemindeki şartı yumuşattığı görülmekle beraber bu koşullar altında davacının almış olduğu iş deneyim belgesinin Bağdat Belediye Başkanlığı İdari İşler Yardımcısı İbrahim Mustafa Hüseyn’in 15.05.2016 tarihli imzası ile mührünün bulunduğu, söz konusu belgenin arka yüzünde Irak Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığının 26.06.2016 tarihli tasdik onayının yer aldığı, tasdik onayının “Bağdat Belediyesine ait mühür ve imzanın doğruluğu mesuliyeti metne şamil olmaksızın tasdik olunur” şeklinde yapıldığı, T.C. Bağdat Büyükelçiliği Konsolosluk Şubesi tarafından aynı nüsha üzerinde yapılan 26.06.2016 tarihli tasdikte ise “Üstteki imza ve mühür Irak Dışişleri Bakanlığına ait olduğu onaylanır. İş bu onay metne şamil değildir.” ifadesinin yer aldığı ve İkinci Katip Oktay Kaşıkçı tarafından imzalandığı, Kamu İhale Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ’in 2. maddesi ile söz konusu tebliğin 8.4 üncü maddesinden sonra gelmek üzere eklenen 8.5 inci maddesinde yer verilen düzenlemeye uygun olarak yapıldığı, iş deneyim belgesinin tercümesinin ilgili tercüme bürosunca kaşelenerek imzalandığı, tercümelerin Beyoğlu 37. Noterliği tarafından ” bu tercümelerin noterliğimiz yeminli tercümanı 14513854630 T.C. kimlik numaralı Muharrem Tan tarafından Arapça’dan Türkçe’ye tercüme edildiğini onaylarım” ifadesine yer verilerek 16.11.2016 tarih ve 23532 yevmiye numaralı işlem ile onaylandığı, tercüme belgelerine dayanak olan Arapça olan suretlerinin ise, yine Beyoğlu 37. Noterliği tarafından “aslına uygundur” şeklinde aynı yevmiye numaralı işlem ile onaylandığı görülmekle birlikte davacı tarafından sunulan iş deneyim belgesinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 31. maddesinin ç bendinde yer alan hükümlere uygun sunulmadığı gerekçesiyle itirazen şikayet başvurusunun reddine yönelik Kamu İhale Kurulu’nun 15.02.2017 tarih ve 2017/UY.I-556 sayılı kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.” gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’üncü maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1- Kamu İhale Kurulunun 15.02.2017 tarihli ve 2017/UY.I-556 sayılı kararının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.