|
ÖZET: Başvuran, İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü’nde İş Sağlığı ve Güvenliği Teknikeri olarak çalışmakta olup, 2021-2023 döneminde 25 saatlik İş Güvenliği Uzmanı olarak görevlendirilmiştir. Ancak, 2022 yılında bu görevlendirme iptal edilmiştir. İdare, iş güvenliği uzmanı ihtiyacının ortadan kalktığını ve kısmi zamanlı görevlendirmelere gerek kalmadığını belirtmiştir. Uyuşmazlık, bu iptalin hukuka uygunluğu üzerinedir.
İdare, iş güvenliği hizmetlerinin etkin bir şekilde sağlanması amacıyla, iş yerindeki tehlike sınıflarına uygun uzmanların istihdam edilmesine karar vermiştir. Başvuranın talebinin reddi, idarenin takdir yetkisi çerçevesinde değerlendirilmiş ve kamu yararı gözetilerek yapılmıştır. Sonuç olarak, başvuranın geçici görevlendirilmesine ilişkin talebi hukuka aykırı bulunmamış ve başvurunun reddine karar verilmiştir. Bu durum, idarenin takdir yetkisini kullanırken yasal sınırlar içinde hareket ettiğini göstermektedir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/3295-S.23.5539
BAŞVURU NO : 2022/16632
KARAR TARİHİ : 15/03/2023
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : İZMİR SU VE KANALİZASYON İDARESİ GENEL
MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Görevlendirme Talebi
BAŞVURU TARİHİ : 11/11/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran; İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü
Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı İşyeri Sağlık Güvenlik Biriminde Sicil numarası ile 3. derece 2. kademe İş Sağlığı ve Güvenliği Teknikeri olarak çalıştığını, idare tarafından yapılan ünvan değişikliği sınavı ile 2020 yılı şubat ayında Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı İşyeri Sağlık Güvenlik Birimine İş
Sağlığı ve Güvenliği Teknikeri olarak atandığını belirtmiştir. Akabinde İZSU Yönetim Kurulunun
08.04.2021 Tarih – Sayılı kararı ile 01.05.2021-01.05.2023 tarihleri arasında 25 saat
İş Güvenliği Uzmanı olarak görevlendirildiğini Haziran 2021 ayından itibaren verilen görevleri eksiksiz yerine getirdiğini, bunun üzerine 18.10.2022 Tarih Sayılı dilekçe ile görev saatimin 80 saate çıkarılması için talepte bulunduğunu bu talebinin ret edildiğini ve 09.11.2022 tarih – – Sayılı yazı ile 25 saatlik İş Güvenliği Uzmanlığı görevlendirmesinin de İzelman A.Ş, İzdoğa A.Ş.
ve İzenerji A.Ş. uygulamalarındaki İSG profesyonellerindeki görevlendirmeler sebebiyle iptal edildiğini belirtmiştir. İzsu Genel Müdürlüğünün İş Güvenliği Görevlendirme Yönergesine göre görevlendirmesinin iptalini gerektirecek hiçbir iş ve işlem yapmadığını ayrıca bu yönergeye göre de başka şirket İş Güvenliği
Uzmanlarının kurumun kendi personeli için görevlendirilmesi mümkün mümkün olmadığını belirterek yapılan işlemin hukuksuz olduğunu iptali ile 80 saat olarak kendi görevlendirmesinin yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 14/11/2022 tarihli bilgi belge isteme yazısına istinaden İZMİR BÜYÜKŞEHİR
BELEDİYESİ İZMİR SU VE KANALİZASYON İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Destek
Hizmetleri Dairesi Başkanlığı İşyeri Sağlık ve Güvenlik Biriminden alınan 12/12/2022 tarihli ve E– – sayılı cevabi yazı ve eklerinde 2.1. ’ın İzsu Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı İşyeri Sağlık Güvenlik
Biriminde Sicil numarası ile 3. derece 2. kademe İş Sağlığı ve Güvenliği Teknikeri olarak görev yaptığını, Üniversitelerimizin is sağlığı ve güvenliği lisans veya ön lisans programı mezunlar teknik personel olarak tanımlanmakta olup, mezunların direk olarak is güvenliği uzmanı yetkisi bulunmadığını bu bölümlerden mezun olan öğrencilerin Is Sağlığı ve Güvenliği Teknikeri unvanına sahip olduğu
2.2 İş Sağlığı ve Güvenliği Teknikerlerinden C sınıfı is güvenliği uzmanlığı eğitimine katılarak yapılacak
C sınıfı is güvenliği uzmanlığı sınavında başarılı olanlara C sınıfı is güvenliği uzmanlığı belgesi ve yetkisi verildiği 2.3. ’ın C sınıfı uzmanlık belgesini aldıktan sonra 08.04.2021 tarih ve – sayılı Yönetim
Kararına istinaden 25 saat kısmi zamanlı is güvenliği uzmanı olarak görevlendirildiği 2.4. Kısmi zamanlı is güvenliği uzmanı görevlendirilmesine dair ihtiyacın ortadan kalkması sebebiyle
27.10.2022 Tarih ve / sayılı Yönetim Kurulu Kararı ile kısmi zamanlı görevlendirmelerin tamamı
iptal edildiği ve mevcut uygulamanın sonlandırıldığı.
2.5. Teknik sınıfta bulunan memur çalışanların görevlendirmeleri veya görevlendirilmelerinin iptali IZSU
Yönetim Kurulu yetkisinde olduğu, Kısmi zamanlı is güvenliği uzmanlıklarına dair ihtiyacın ortadan kalkması sebebiyle Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı’nın talep yazısına istinaden Genel Müdür
Yardımcısının uygun görüsü ve Genel Müdür Onayı ile Yönetim Kuruluna sevk edilerek ve Yönetim
Kurulunda alınan karar sonrasında belirtilen görevlendirmenin iptal edildiği 2.6. İzmir Su ve Kanalizasyon idaresi Genel Müdürlüğü sorumluluk alanındaki faaliyetler kapsamında görev yapan kadrolu isçi, stajyer ve sözleşmeli çalışanların sigortalılık tescil işlemlerinin 8 çok tehlikeli 1 tehlikeli ve 1 az tehlikeli olmak üzere 10 işyeri sicil numaraları üzerinden takip ve koordine edildiğini 2.7. Çok tehlikeli sınıfta bulanan 8 farklı işyerinde C sınıfı is güvenliği uzmanlarının kısmi zamanlı olarak görevlendirilmesi mümkün olmadığı ve. C sınıfı İş Güvenliği Uzmanı olarak görev yapacak çalışanlar, bu tehlike sınıflarından sadece Abone İsleri Dairesi Başkanlığı ve diğer birimler (1.7010.01.01.0216099.035.23.24 ) az tehlikeli sicil ile Makine İkmal ve Tesisler Dairesi Başkanlığı (1.2611.01.01.0216091.035.04.16) tehlikeli sicilinde görev yapabildikleri 2.8. Bu sicillerde de yeterli sayı ve sürede A sınıfı is güvenliği uzmanı görevlendirildiği.
2.9. Yürürlükte bulunan mevzuat kapsamında İşyeri Sağlık ve Güvenlik Biriminde görev yapan toplam 5 adet A sınıfı is güvenliği uzmanının, Genel Müdürlük işyeri sicil numaraları tamamında sorumluluk alanlarının birbirlerine ve merkeze olan uzaklıkları ile isin yürütümü süreçlerinde ihtiyaç duyulacak İdari ve Teknik görevleri yürütmek üzere çalışan sayısına göre ihtiyaç duyulan yasal alt sinirin üzerinde ISG
KATIP program aracılığı ile görevlendirildiği 2.10. Kısmi zamanlı olarak görevlendirilen is güvenliği uzmanlarının tamamının, İşyeri Sağlık ve Güvenlik
Biriminin tarafından planlanacak çalışmaları yürütmek üzere ilgili birimdeki çalışan sayısı ve ISG Kâtip sisteminde öngörülen sürelerden bağımsız olarak, idare tarafından uygun görülen süre olarak 25 saatlik bir görevlendirme yapıldığı 2.11. C sınıfı uzmanlarının tamamının İSG Kâtip sisteminde çok tehlikeli işyerlerinde görevlendirilememesi sebebiyle az tehlikeli işyeri sicilinde görevlendirildiği.
2.12. Başvuran ’a Şubat 2022 de çok tehlikeli isler kapsamında faaliyet gösteren Merkez Bölge
Teknik Şube Müdürlüğüne bağılı Merkez Teknik Amirliği ve isale Hatlarında çalışanlara, kullandıkları donanım ve yaptıkları islerle ilgi ISGB tarafından yayınlanan çalışma talimatlarının tebliğ işlemlerinin kontrolü, çalışanlara tebliği yapılmayan talimatların tebliği, varsa eksik olan çalışma talimatlarının tespit edilerek raporlanması Mayıs 2022 de ise yine çok tehlikeli isler kapsamında faaliyet gösteren Menderes
Bölgesi Teknik Şube Müdürlüğüne bağlı Mart ay içerisinde yapılmayan 3 farklı birimde saha çalışması yapılarak olumlu ve olumsuz hususların tespit edilerek saha denetleme formunun oluşturulması, Eylül 2022 de ise az tehlikeli isler kapsamında faaliyetler yürütülen Gediz Abone Şube Müdürlüğü’ne bağlı Aliağa
Abone Hizmet Birimi, Bergama Abone Hizmet Birimi, Dikili Abone Hizmet Biriminde saha çalışması yapılması görevlendirilmeleri yapıldığı 2.13. İzelman A.Ş. ve İzdoga A.Ş. adına görev yapacak is güvenliği uzmanlarının çalışma surelerinin tamamını kendi işyeri sicil bölgelerinde geçirecek olmaları sebebiyle öncelikle şirket çalışanları olmak üzere birimin is sağlığı ve güvenliği önlemlerinin belirlenmesi, önerilerde bulunulması, uygulamaların takibi ve kayıtlarının tutulması gibi pek çok süreçte aktif olarak görev yapacakları 2.15. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı kapsamında görev yapacak ilgili birimlerin tehlike sınıflarına uygun İSG profesyonellerinin çalışma lokasyonlarında yapılan düzenleme ile eskiden birden fazla daire başkanlığında görev yapan şirket uzmanlarının yeni düzenleme ile sadece tek bir lokasyonda birden fazla şirkete ayni anda Ortak Sağlık ve Güvenlik birimi üzerinden yapılan içe görevlendirmelerle hizmet verecek şekilde revize edildiği 2.15. Daire Bakanaklarında görev yapacak şirket is güvenliği uzmanlar sürekli olarak ilgili birim amirleri ile iletişimde olacak ve birimde yapılacak tüm çalışmalarda rehberlik, risk değerlendirmesi, çalışma ortamı gözetimi, eğitim, bilgilendirme ve kayıt ile ilgili çalışmalın yürütürken ilgili birimlerle işbirliğini de yerinden sağlayacağı. Bu sebeple kısmi zamanlı is güvenliği uzmanlarının 25 saatlik kısmi sürelerde görevlendirilmesi ihtiyacın ortadan kalktığı.
Hususları bildirilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın; 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi; “Vatandaşlar ve karşılıklılık esası gözetilmek kaydıyla Türkiye’de ikamet eden yabancılar kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 3.2. “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” bölümünün “Genel ilkeler” başlıklı 128 inci maddesi; “…Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir… “ 4. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun, “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesi;
“Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir”, 5. 30/06/2012 tarihli ve 28339 sayılı Resmi Gazete ’de yayımlanan 6331 Sayılı İş Sağlığı Ve Güvenliği
Kanunu’nun “İşverenin genel yükümlülüğü” başlıklı 4. maddesi; “MADDE 4 – (1) İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olup bu çerçevede; a) Mesleki risklerin önlenmesi, eğitim ve bilgi verilmesi dâhil her türlü tedbirin alınması, organizasyonun yapılması, gerekli araç ve gereçlerin sağlanması, sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi için çalışmalar yapar.
b) İşyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını izler, denetler ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlar.
c) Risk değerlendirmesi yapar veya yaptırır.
ç) Çalışana görev verirken, çalışanın sağlık ve güvenlik yönünden işe uygunluğunu göz önüne alır.
d) Yeterli bilgi ve talimat verilenler dışındaki çalışanların hayati ve özel tehlike bulunan yerlere girmemesi için gerekli tedbirleri alır.
(2) İşyeri dışındaki uzman kişi ve kuruluşlardan hizmet alınması, işverenin sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.
(3) Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği alanındaki yükümlülükleri, işverenin sorumluluklarını etkilemez.
(4) İşveren, iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin maliyetini çalışanlara yansıtamaz.” 5.1. “İş sağlığı ve güvenliği hizmetleri” başlıklı 6 nci maddesi; “MADDE 6 – (1) Mesleki risklerin önlenmesi ve bu risklerden korunulmasına yönelik çalışmaları da kapsayacak, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin sunulması için işveren; a) Çalışanları arasından iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve on ve daha fazla çalışanı olan çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde diğer sağlık personeli görevlendirir. Çalışanları arasında belirlenen niteliklere sahip personel bulunmaması hâlinde, bu hizmetin tamamını veya bir kısmını ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden hizmet alarak yerine getirebilir. Ancak belirlenen niteliklere ve gerekli belgeye sahip olması hâlinde, tehlike sınıfı ve çalışan sayısı dikkate alınarak, bu hizmetin yerine getirilmesini kendisi üstlenebilir.
(Ek cümle: 10/9/2014-6552/16 md.) Belirlenen niteliklere ve gerekli belgeye sahip olmayan ancak 50’den az çalışanı bulunan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyeri işverenleri veya işveren vekili tarafından
Bakanlıkça ilan edilen eğitimleri tamamlamak şartıyla işe giriş ve periyodik muayeneler ve tetkikler hariç iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini yürütebilirler.” 5.2. “İşyeri hekimleri ve iş güvenliği uzmanları” başlıklı 8 nci maddesinin 5. Ve 7. fıkraları;
“(5) İş güvenliği uzmanlarının görev alabilmeleri için; çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde (A) sınıfı, tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde en az (B) sınıfı, az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde ise en az (C)
sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip olmaları şartı aranır. Bakanlık, iş güvenliği uzmanlarının ve
işyeri hekimlerinin görevlendirilmesi konusunda sektörel alanda özel düzenleme yapabilir. (Ek cümle:
4/4/2015-6645/1 md.) Sektörel düzenleme çerçevesinde maden ve yapı ile diğer sektörlerde öncelikli olarak hangi meslekî unvana sahip iş güvenliği uzmanlarının görev yapacağının ve bunların yanında görev yapacak diğer mesleklere sahip iş güvenliği uzmanlarının belirlenmesine dair usul ve esaslar, Bakanlıkça belirlenir.
(7) Kamu kurum ve kuruluşlarında ilgili mevzuata göre çalıştırılan işyeri hekimi veya iş güvenliği uzmanı olma niteliğini haiz personel, gerekli belgeye sahip olmaları şartıyla asli görevlerinin yanında, belirlenen çalışma süresine riayet ederek çalışmakta oldukları kurumda veya ilgili personelin muvafakati ve üst yöneticinin onayı ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görevlendirilebilir. Bu şekilde görevlendirilecek personele, görev yaptığı her saat için (200) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı tutarında ilave ödeme, hizmet alan kurum tarafından yapılır. Bu ödemeden damga vergisi hariç herhangi bir kesinti yapılmaz. Bu durumdaki görevlendirmeye ilişkin ilave ödemelerde, günlük mesai saatlerine bağlı kalmak kaydıyla, aylık toplam seksen saatten fazla olan görevlendirmeler dikkate alınmaz.” 6.1. “İş güvenliği uzmanı görevlendirme yükümlülüğü” başlıklı Geçici 4 nci maddesi; “(1) (Değişik: 4/4/2015-6645/6 md.) Bu Kanunun 8 inci maddesinde belirtilen çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde (A) sınıfı belgeye sahip iş güvenliği uzmanı görevlendirme yükümlülüğü, 38 inci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendinde yer alan yürürlük tarihine kadar (B) sınıfı belgeye sahip iş güvenliği uzmanı görevlendirilmesi; tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde ise (B) sınıfı belgeye sahip iş güvenliği uzmanı görevlendirme yükümlülüğü, 38 inci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin (1)
numaralı alt bendinde yer alan yürürlük tarihine kadar (C) sınıfı belgeye sahip iş güvenliği uzmanı görevlendirilmesi kaydıyla yerine getirilmiş sayılır.” 7. 29.12.2012 tarihli ve 28512 sayılı Resmi Gazete ‘de yayımlanan İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk Ve Eğitimleri Hakkında Yönetmeliğinin; “İş güvenliği uzmanlarının nitelikleri ve görevlendirilmeleri” başlıklı 7 nci maddesi; “MADDE 7 – (1) İşverence iş güvenliği uzmanı olarak görevlendirilecekler, bu Yönetmeliğe göre geçerli iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip olmak zorundadır.
(2) İş güvenliği uzmanlarından; (C) sınıfı belgeye sahip olanlar az tehlikeli sınıfta, (B) sınıfı belgeye sahip olanlar az tehlikeli ve tehlikeli sınıflarda, (A) sınıfı belgeye sahip olanlar ise bütün tehlike sınıflarında yer alan işyerlerinde çalışabilirler.”
Hükmünü amirdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönünde hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
IV. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Kurumumuza başvuruda bulunan başvuran özetle; İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel
Müdürlüğü Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı İşyeri Sağlık Güvenlik Biriminde İş Sağlığı ve Güvenliği
Teknikeri olarak çalıştığını, Akabinde İZSU Yönetim Kurulunun kararı ile 01.05.2021-01.05.2023 tarihleri arasında 25 saat İş Güvenliği Uzmanı olarak görevlendirildiğini 18.10.2022 Tarihinde görev saatimin 80 saate çıkarılması için talepte bulunduğunu bu talebinin ret edildiğini ve 09.11.2022 tarihinde 25 saatlik İş
Güvenliği Uzmanlığı görevlendirmesinin de İzelman A.Ş, İzdoğa A.Ş. ve İzenerji A.Ş. uygulamalarındaki
İSG profesyonellerindeki görevlendirmeler sebebiyle iptal edildiğini belirtmiştir. Yapılan işlemin hukuksuz olduğunu iptali ile 80 saat olarak kendi görevlendirmesinin yapılmasını talep etmektedir.
10. İzmir Büyükşehir Belediyesi İzmir Su Ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Destek
Hizmetleri Dairesi Başkanlığı İşyeri Sağlık ve Güvenlik Biriminden tarafından gönderilen cevabi yazıda ise özetle; Başvuranın C sınıfı iş güvenliği belgesine sahip olduğunu 2016 yılından itibaren kurum personellerinde iş sağlığı ve güvenliği belgesine sahip olanların görevlendirildiğini iş yerinde 8 çok tehlikeli
1 orta tehlikeli 1 az tehlikeli yerin bulunduğunu, kanun gereği çok tehlikeli birimlerde en az B sınıfı belgeye
sahip olanların çalıştırılabildiğini, 2022 yılına kadar temel iş güvenliği tedbirlerinin kontrol ve denetimi için kurum çalışanlarının geçici süreli görevlendirildiğini 2022 yılı içerinde ise kanunla getirilen yükümlülüklerin yerine getirilmesi için ve kurumun genelinin çok tehlikeli sınıfta bulunması nedeniyle yine kurum iştiraki şirketlerin İSG profesyonellerinin hizmet alımı ile tam zamanlı olarak çalıştırılmaya başlanıldığını bu nedenle kısmi zamanlı ve geçici görevlendirmelere ihtiyaç kalmadığı, kurum çalışanlarının görevlendirmelerinin iptal edildiği, ilgili işlemin idarenin takdir yetkesinde bulunduğunu, ihtiyaç halinde başvuranın talebinin de değerlendirileceği belirtilmiştir.
11. Başvuranın iddiaları ve idarenin cevabi yazısı incelendiğinde uyuşmazlığın; idare tarafından yapılan geçici görevlendirme işlemlerinin iptalinin hukuka uygunluğu noktasında düğümlendiği görülmektedir.
12. Somut olayda başvuranın görev ve unvan durumuna ilişkin belgeleri incelendiğinde; İzmir Büyükşehir Belediyesi İzmir Su Ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü’nde veri hazırlama ve kontrol işletmeni olarak görev yapmakta iken 2019 yılında yapılan görevde unvan değişikliği sınavını kazanmak suretiyle iş sağlığı ve güvenliği birimine 4.derece tekniker kadrosuna 10.02.2020 tarihinde atandığı, Yönetim kurulu kararı ile tarafına asli görevinin yanında 01.05.2021- 01.05.2023 tarihleri arasında
25 saatlik iş güvenliği uzmanı görevlendirmesi yapıldığı, 27.10.2022 tarihinde ise yönetim kurulu kararı ile
bu görevlendirmenin iptal edildiği anlaşılmıştır.
13. İdare tarafından Kurumumuza gönderilen bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde; 13.1. ’ın C sınıfı uzmanlık belgesini aldıktan sonra kurumun iş güvenliği uzmanı ihtiyacına binaen 08.04.2021 tarih ve – sayılı Yönetim Kararına istinaden kurumda 25 saat kısmi zamanlı is güvenliği uzmanı olarak görevlendirildiği 13.2. İdare tarafından iş güvenliği hizmetlerinin daha iyi yapılabilmesi ve idarede çok yer alan birimlerin çok büyük çoğunluğunun çok tehlikeli sınıfta yer aldığı personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımına gidildiği, bu kapsamda Belediye iştiraki olan İzelman ve İzdoğa şirketlerinin iş güvenliği profesyonellerinin hizmet alımı kapsamında görevlendirildiği
13.3. Daire Bakanaklarında görev yapacak şirket is güvenliği uzmanlar sürekli olarak ilgili birim amirleri ile iletişimde olacak ve birimde yapılacak tüm çalışmalarda rehberlik, risk değerlendirmesi, çalışma ortamı gözetimi, eğitim, bilgilendirme ve kayıt ile ilgili çalışmalın yürütürken ilgili birimlerle işbirliğini de yerinden sağlayacağı. Bu sebeple kısmi zamanlı is güvenliği uzmanlarının 25 saatlik kısmi sürelerde görevlendirilmesi ihtiyacın ortadan kalktığı 13.4. Kısmi zamanlı is güvenliği uzmanı görevlendirilmesine dair ihtiyacın ortadan kalkması sebebiyle
27.10.2022 Tarih ve sayılı Yönetim Kurulu Kararı ile kısmi zamanlı görevlendirmelerin tamamı
iptal edildiği ve mevcut uygulamanın sonlandırıldığı, bilgileri edinilmiştir.
14. Anayasamızın 128 inci maddesi gereğince, memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenmektedir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 11 inci maddesine göre Devlet memurları amirlerin verdiği kanuna uygun sözlü ve yazılı emirleri yerine getirmekle yükümlüdür. Diğer taraftan aynı
Kanunun 45 inci maddesi ile de memurların kamu hizmetlerindeki belirli kadrolarda, sınıfına ve sınıfı içindeki derecesine uygun görevlerde çalıştırılması zorunlu kılınmış ve böylece keyfi görevlendirmelerin önlenmesi amaçlanmıştır. Buna karşın, “kurum içi geçici görevlendirme” ile ilgili kamu personel rejimine ilişkin mevzuatta açık bir düzenleme bulunmamakla birlikte, ilgili mevzuat gereği asli görevleri ile ilgili olarak memurların kurum içinde geçici olarak görevlendirilebilmelerine aykırı bir husus da bulunmamaktadır.
15. Başvuru konusu uyuşmazlığa ilişkin İzsu Genel Müdürlüğünün İş Güvenliği Görevlendirme Yönergesi hükümleri incelendiğinde; kurum içinde yapılacak iş güvenliği görevlendirmelerinin ne şekilde yapılacağı ve görevlendirilenlerin yetki ve sorumluluklarının düzenlendiği görülmüştür. Yönergede de iş güvenliği uzmanlarının kurum içinden görevlendirilmesinin zorunlu olduğuna ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır..
16. Takdir yetkisi, idarenin belli şart ve durumların meydana gelmesi halinde belli bir kararı alıp almamak veya kanunda öngörülen değişik çözümler arasında bir seçim yapmak konusunda tanınan bir serbestiye ya da belirli bir konuda karar alabilmek için hangi şart ve durumların ortaya çıkması gerektiğini tespit etmek imkânına sahip olması olarak tanımlanmaktadır. İdari işlemler tesis edilirken, İdareler, bağlı yetki veya takdir yetkisi çerçevesinde karar alırlar. Bu doğrultuda, idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarının tümünün hukuk kuralları tarafından önceden belirlenerek, idareye belli bir yönde hareket etme hususunda bir tercih tanınmamışsa veya idareye belli bir tasarrufta bulunması kesin olarak emredilmişse bağlı yetkiden, idarenin nerede ve nasıl bir tasarrufta bulunacağının hukuk kuralları ile önceden kesin bir şekilde belirlenmediği durumlarda ise idarenin takdir yetkisinden söz edilmektedir. (Halil Kalabalık, İdare
Hukukunda Takdir Yetkisi Kavramı Ve Benzer Kurumlarla Karşılaştırılması, Gazi Üniversitesi Hukuk
Fakültesi Dergisi Cilt 1, Sayı 2, Aralık 1997)
17. İdareye belli konularda takdir yetkisinin tanınması idarenin görevlerinin niteliği gereği zorunludur.
Ancak, idareye belli konularda takdir yetkisinin tanınması, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına da gelmez. Bu doğrultuda idare takdir yetkisini kullanırken yasanın koyduğu sınırlar içinde kalmalı, eşitlik ilkesine önem vermeli, bu yetkiyi kamu yararı için kullanmalı, yasanın öngördüğü amaçtan başka ya da kamu yararı dışında bir amaç için kullanamamalı ve bu yetkiyi gerekçeli olarak kullanmalıdır.(Prof. Dr. Şeref GÖZÜBÜYÜK, “Yönetim Hukuku”, Eylül/1991 s.204) Ayrıca öğretide de, idarenin takdir yetkisini kullanırken yasaların koyduğu sınırlar içerisinde hareket etmesi, eşitlik ilkesine riayet etmesi, kamu yararı için kullanılması ve gerekçeli olması gibi ilkelere uygun şekilde işlem tesisinin hukuk devleti açısından zorunlu olduğu belirtilmektedir.
18. Danıştay 5 inci Dairesi’nin 09/02/1998 tarihli ve E: 1997/2711, K: 1998/270 sayılı kararında “657 sayılı
Devlet Memurları Kanununda aynı kurum içinde geçici görevlendirme konusu düzenlenmemiş olmakla birlikte, bir kamu kurumunun mevzuatla belirlenmiş olan görev alanı içinde yer alan “geçici” nitelikteki bir hizmeti: ya da, değişen ve gelişen sosyal, ekonomik ve kültürel koşulların sonucu olarak ortaya çıkan, henüz örgütsel altyapısı oluşturulmamış ve bir kadro ile ilgilendirilmemiş olan “yeni bir kamu hizmetini” yürütmek amacı ile durumu uygun olan kamu görevlilerinin, “kadroları ile hukuki bağlarını sürdürmek ve belli bir süre ile sınırlı olmak üzere” atamaya yetkili amir tarafından geçici olarak görevlendirilmeleri olanaklıdır. Bu işlemin kurulmasında, yukarıda nitelendirilen kamu hizmetlerinin yürütülmesi amaç edinilmeli: kamu yararı ile bağdaşmayan, örneğin kamu görevlisini görevinden fiilen uzaklaştırmak veya onu cezalandırmak gibi hizmet gereklerine ters düşen bir sonuç amaçlanmamalıdır” ifadelerine yer verilmiştir.
19. Uyuşmazlık konusunun temelini görevlendirme hususundaki çekişme oluşturmaktadır. 6331 Sayılı İş
Sağlığı Ve Güvenliği Kanunu’nu ile belirli özelliklere sahip işyerlerinde iş güvenliği tedbirlerini almak ve bu tedbirlerin idame kontrolü için belirli iş yerlerinde belirli niteliklere sahip iş güvenliği uzmanlarını çalıştırmak zorunlu hale getirilmiştir. İdare tarafından yasa hükümlerinin uyulması için görevlendirme yapılmak suretiyle iş güvenliği tedbirlerinin sağlanması mümkün ise kamu kaynakları etkin kullanılması prensibi gereği de bu şekilde görevlendirme yapılması önem arz etmektedir 20. Her ne kadar kamu yararı gereği mevcut çalışanlar ile iş güvenliği tedbirlerinin uygulanması ve kontrolü sağlanması önemli ise de daha önemli olan yasanın zorunlu kıldığı hususların en etkin şekilde yerine getirilmesidir. Bu kapsamda idare yasanın gereklerini yerine getirmek için en uygun yöntemi belirlemeli ve uygulamalıdır.
21. Başvuruya konu idare 2022 yılına kadar iş ağlığı ve güvenliği tedbirlerinin uygulanması için kurum içi görevlendirme yapmak suretiyle yasa gereklerini yerine getirmiş 2022 yılından itibaren ise iş yerinin bulunduğu tehlike sınıflarının gereği olarak iş güvenliği profesyoneli istihdamı suretiyle sağlama kararı almıştır.
22. İş güvenliği profesyoneli istihdamı kararına dayanak olarak ise iş yerinde 8 çok tehlikeli 1 tehlikeli ve
1 az tehlikeli olmak üzere toplam 10 iş güvenliği bölgesinin bulunması ve6331 Sayılı İş Sağlığı Ve
Güvenliği Kanunu çok tehlikeli sınıfta en az B sınıfı belge sahibi uzmanların çalıştırılabileceği, mevcut kaynakların yeterli olmadığı, ayrıca daha önce birden fazla daire başkanlığında aynı anda görevlendirme yapıldığı, şirket profesyonellerinin ise tek daire başkanlığında görevlendirilerek tedbirlerin daha etkin şekilde uygulanacağı gösterilmiştir.
23. Belirtilen gerekçeler ile personel çalıştırmaya dayalı hizmet alımı yapılması gerekliliği yönünden hukuka aykırı özellik taşımadığı değerlendirilmiştir.
24. Başvuranın geçici görevlendirmesine ilişkin talebi değerlendirildiğinde geçici görevlendirme yetkisi idarenin takdir yetkisinin kapsamında olup kamu yararı ve hizmet gereği gerçekleştirilmesi gereken bir yetkidir. İdare bahsedildiği üzere bu yetkisin keyfi kullanamayacağı gibi belirli bir kişiye yönelik kullanmaya da zorlanamayacaktır. Başvuranın görevlendirilmesine ihtiyaç olup olmadığı idarenin ihtiyacına istinaden kamu yararı gözetilmek suretiyle yapacağı değerlendirme neticesinde uygulayacağı takdire bağlıdır.
25. Bu kapsamda başvuranın iddiaları ve idarenin açıklamaları doğrultusunda, ilgili idare tarafından kendisine tanınan takdir yetkisinin yerleşmiş yargı içtihatlarıyla belirlenen kamu yararı ve hizmet kriterleri dikkate alınarak kullanılıp kullanılmadığı hususuna ilişkin olarak yapılan değerlendirme neticesinde, ilgili idarece başvuranın hizmet ihtiyacına binaen 80 saat iş güvenliği uzmanı olarak geçici süreli görevlendirmesi bünyesinde görevlendirilmemesi işleminin idarenin
takdir yetkisinde olduğu ve idare bünyesinde iş güvenliği uzmanlarının çalıştırma yönteminde takdir yetkisinin hukuka aykırı kullanıldığına ilişkin kanaate varılamadığından başvurunun reddi gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 26. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; İdarenin “karara karşı başvuru yolları gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkelere de uygun hareket etmesi önerilmektedir.
V. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
27. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa)
dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İzmir İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VI. KARAR
Açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre; BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın BAŞVURANA ve İZMİR BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ İZMİR SU VE KANALİZASYON
İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ’NE tebliğine; Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi