İş kazası tespiti için davacının Kuruma başvurusunun dikkate alınmaması ve vekalet ücreti hükmünün hatalı olup olmadığına ilişkin hukuki değerlendirme (Yargıtay)

10. Hukuk Dairesi         2024/6148 E.  ,  2024/11772 K.

“İçtihat Metni”

MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1444 E., 2024/140 K.
KARAR : Karar verilmesine yer olmadığına
İLK DERECE MAHKEMESİ : Erzincan 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2022/91 E., 2023/391 K.

Taraflar arasındaki iş kazası olduğunun tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı SGK Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 01.06.2021 tarihinde sol orta parmağını kısmen kaybettiği davaya konu kazanın iş kazası olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP
Davalı SGK Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurumca denetmen raporu sonucuna göre işlem yapılacağı için söz konusu raporun eldeki dava bakımdan bekletici mesele yapılmasını belirterek, davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
Dosya kapsamına göre, dava açılmadan önce davacının dava şartı olarak Kuruma başvuruda bulunmadığı, yargılama sırasında Kuruma başvuru için önel verildiği, başvuru sonucu düzenlenen 27.02.2023 tarih ve 2023/412291/006 sayılı denetmen raporu ile davacının geçirdiği kazanın 5510 sayılı Kanun’un 13 üncü maddesi uyarınca iş kazası olduğuna karar verildiği anlaşılmakla, davanın açılmasına davacı sebebiyet verdiğinden davalılar lehine vekalet ücretine hükmedilerek dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Davacı Vekilinin İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının CİMER üzerinden 13.06.2021 tarihinde Erzincan Sosyal Güvenlik Kurumuna geçirdiği iş kazası nedeniyle başvuruda bulunduğunu ancak 60 günlük süre içerisinde Kurumca hiçbir işlem yapılmadığını, bu nedenle dava açmak durumunda kalındığını belirterek, hükmün vekalet ücretine yönelik kısmının düzeltilmesi istemiyle kararı istinaf etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının geçirdiği iş kazasına ilişkin gerekli bildirimin davalı … tarafından yapılmadığı, davacının dava tarihinden önceki CİMER başvurusuna istinaden davalı SGK’nın olayla ilgili tahkikata başlamasına rağmen bu durumu davacıya bildirdiğine dair dosya kapsamında bilgi ve belgeye rastlanılmadığı, açıklanan nedenlerle, davalıların davanın açılmasına sebebiyet verdikleri sonucuna varıldığından, İlk Derece Mahkemesince davalılar lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle, hüküm bu yönüyle kaldırılarak davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı SGK Başkanlığı vekili, davanın açılmasına Kurum sebebiyet vermediğinden lehine vekalet ücreti takdir edilmesi gerektiğini belirterek, kararın bu yönüyle bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, iş kazası olduğunun tespitine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 59 uncu, 297 nci ve 343 ilâ 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun’un 13 üncü maddesi.

3.Değerlendirme
1.Dava açılmadan önce veya açıldıktan sonra meydana gelen bir olay nedeniyle dava konusunun ortadan kalkması; eş söyleyişle tarafların, davanın esası hakkında karar verilmesinde hukuki yararının kalmaması halinde, bu olayın hükümde göz önüne alınması ve Mahkemenin, davanın konusuz kalması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekir. Dava tüm tarafları bakımından konusuz kalmadıkça inceleme yapılması ve uyuşmazlığın sonuçlandırılması gerekir.

2.Somut olayda, davacı tarafından davalılara karşı 01.06.2021 tarihinde meydana gelen olayın 5510 sayılı Kanun’un 13 üncü maddesi kapsamında iş kazası olduğunun tespiti istemli açılan eldeki davada, Mahkemece, davalı Kurumun olay nedeniyle yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 27.02.2023 tarih ve 2023/412291/006 sayılı raporuyla olayın iş kazası olduğunun kabul edilmesi nedeniyle yazılı şekilde davanın konusuz kaldığı gerekçesi ile karar verilmiş ise de, aslen Kurumca yapılan denetim sonrasında alınan kararın tek taraflı ve sadece davalı … bağlayıcı olduğu, diğer davalılar bakımından da olayın nasıl olduğu ve 5510 sayılı Kanun’un 13 üncü maddesinde belirlenen şartları taşıyıp taşımadığı ve iş kazası olup olmadığı hususunun belirlenmesi ve uyuşmazlığın tüm taraflar yönünden kesin surette çözülmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Temyiz olunan, Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
26.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.