ÖZET: İş makinelerini kullanmak üzere istihdam edilen personelin sahip olması gereken yetki belgeleri, belirli standartlara ve düzenlemelere tabidir. T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yapılan açıklamalara göre, iş makinesi operatörlerinin, kullanacakları makinelerle ilgili gerekli eğitimleri alarak İş Makinesi Kullanma Yetki Belgesi (Operatörlük Belgesi) edinmeleri gerekmektedir. “G” sınıfı ehliyeti olan operatörler, yalnızca eğitim aldıkları iş makinelerini kullanabilir; başka bir iş makinesi kullanabilmeleri için ilgili eğitimleri tamamlayıp başarılı olmaları şarttır.

Ayrıca, iş makinelerine takılacak farklı aparatların kullanımı için de belirli eğitimlerin alınması ve bu eğitimlerin ardından sertifikasyon sürecinin tamamlanması gerekmektedir. Bakanlık, onaylı programlar arasında yer almayan iş makineleri için yetki belgesi verilmediğini, bu makinelerin kullanılabilmesi için ilgili programların hazırlanarak onaylanması gerektiğini belirtmektedir. Kamu hizmetinin aksamaması adına, yetkisiz kişiler tarafından eğitim verilmesi mümkün değildir ve belgesiz kullanılan makinelerde meydana gelebilecek kazalar ciddi sonuçlar doğurabilir.

İçişleri Bakanlığı’nın açıklamaları doğrultusunda, karayolunda kullanılan iş makineleri için alınacak operatörlük belgeleri, sürücü belgeleriyle birlikte kullanılabilir. Bu belgelerin, sürücü belgesine eklenmesi veya dönüştürülmesi gerektiği vurgulanmaktadır.

Not: İş makinalarını kullanmak için istihdam edilen personelin sahip olduğu yetki belgeleri (sertifika ve G sınıfı ehliyet) ile hangi tür iş makinalarını kullanabileceği hakkında

T.C.

ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü

Sayı : E-14399437-622.02-2680832 14/01/2022 Konu: GÖRÜŞ (İş Makinası Sertifikaları Hk.)

DAĞITIM YERLERİNE

İlgi : a) İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün 03.01.2022 tarihli ve E59535125147.99172889 sayılı yazısı.

Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğünün 03.11.2021 tarihli ve E-32501511-410.03-36137895 sayılı yazısı.

18.10.2021 tarihli ve E-14399437-622.02-1974877 sayılı yazımız.

ç) 07.10.2021 tarihli ve E-14399437-622.02-1908629 sayılı yazımız

22.09.2021 tarihli ve 9179 sayılı yazınız.

İlgi (d) yazı ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda tanımlanan iş makinalarını kullanmak için istihdam edilen personelin sahip olduğu yetki belgeleri (sertifika ve G sınıfı ehliyet) ile hangi tür iş makinalarını kullanabileceği konusunda tereddüde düşüldüğü belirtilerek Bakanlığımız görüşü talep edilmiştir.

Konu ile ilgili Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğünün ilgi (b) de kayıtlı yazısı ekinde “1. Fizik ve doğa kurallarının ve teknolojinin elverdiği oranda, çeşitli kombinasyonlarla ve/veya modifikasyonlarla daha fazla iş makinesi ataşmanı yapılması durumunda bu sayının ne kadar artacağı, sınıflandırmasının nasıl olacağı, sınıflandırmayla ya da tanımla ilgili başka bir iş makinesi üreticisinin ya da başka bir kurumun referans alınıp alınamayacağı, ayrıca sayı arttıkça her iş makinesi için ayrı bir sertifika ya da ehliyetin alınıp alınmayacağı hususu ile ilgili olarak;

İş makinelerine takılacak aparatların farklı olması durumunda, bu aparatlarla ilgili, Bakanlığımızca yetkilendirilen iş makineleri sürücü eğitim kurslarından gerekli eğitimlerin alınması ve sınavdan sonra başarılı olanların, İş Makinesi Kullanma Yetki Belgesi (Operatörlük Belgesi)ni alarak söz konusu iş makinesini kullanması gerekmektedir.

“G” sınıfı ehliyeti olup, ehliyetinde kullanabileceği iş makinesi belirtilmiş olan operatörün başka bir iş makinesi ya da Millî Eğitim Bakanlığının yönergesine istinaden (Ek-1) gruplandırılmış olan grup içerisindeki diğer iş makinelerini kullanıp kullanamayacağı hususu ile ilgili olarak;

“G” sınıfı ehliyeti olan bir operatör, hangi iş makinesinin eğitimini almışsa o iş makinesini kullanabileceği, başka bir iş makinesini kullanamayacağı; başka bir iş makinesini kullanabilmesi için o iş makinesine ait eğitimleri alıp, yapılacak sınavlardan sonra başarılı olması durumunda İş Makinesi Kullanma Yetki Belgesi (Operatörlük Belgesi)ni alması gerekmektedir.

Kurumunuz için, Ek-2 de ehliyet durumları belirtilmiş olan operatörlerinizin hangi iş makinelerini ya da hangi grup iş makinelerini kullanabileceğinin belirtilmesi ya da Ek-3 de gruplandırılarak yapılmış olan iş makinesi kullanma yetkilerinin uygun olup olmadığı ya da yetki belgesi olmasa da kendi rızası ile kullandırılıp kullandırılamayacağı hususu ile ilgili olarak;

Kurumunuzda görev alan operatörlerin, İş Makinesi Kullanma Yetki Belgesi (Operatörlük Belgesi)ni almış olduğu iş makineleri sürücü eğitim kursundan, hangi iş makinesi ile ilgili eğitim almışsa -aynı grupta olsun yahut olmasın- yalnızca o iş makinesini kullanabileceği; İş Makinesi Kullanma Yetki Belgesi (Operatörlük Belgesi) olmadan herhangi bir iş makinesini kullanamayacağının bilinmesi gerekmektedir.

Kurumunuzda bulunan ve kamu hizmetinde kullanılması gereken diğer başka iş makinelerini hangi ehliyet sahibinin kullanacağı, örneğin; İngilizcesi ‘Skid Steel Loader’ olan, Türkçeye ise ‘Nokta Dönüşü Yapabilen Kepçe’ olarak çevrilebilen (vb.) ve çeşitli ataşmanlar takılarak türü de değişebilen (yükleyici iken kazıcı olması) iş makinelerini hangi ehliyetin kullanma yetkisinin olduğu hususu ile ilgili olarak;

Bakanlığımızca onaylı programlarımız arasında olmayan iş makineleri için İş Makinesi Kullanma Yetki Belgesi (Operatörlük Belgesi) verilmemekte olup; Programlarımızda olmayan iş makinelerinin kullanılmak istenmesi durumunda, söz konusu iş makinesine ait programın hazırlanarak Bakanlığımıza gönderilmesi ve Talim Terbiye Kurulu Başkanlığınca da kabul görmesi durumunda, hazırlanan iş makinesi programı, diğer onaylı programlarımız arasına eklenebilecek ve eğitimleri de verilebilecektir.

Kamu hizmetinin aksamaması için ilgili makineyi kullanma yetkisi belgesi olmasa dahi başka bir operatöre kullandırmak için -sertifikalandırma yetki belgesi hariç olmak üzere- mevzuata göre eğitim verme yetkisi olan personel tarafından eğitilerek diğer iş makinelerinin kullandırılıp kullandırılamayacağı hususu ile ilgili olarak;

Söz konusu eğitimler Bakanlığımız denetim ve gözetiminde olan İş Makineleri Sürücü Eğitim Kurslarında verilmekte olup yapılan sınavlardan sonra başarılı olanlara İş Makinesi Kullanma Yetki Belgesi (Operatörlük Belgesi) düzenlenmektedir. Yetkisiz kimselerin eğitim verme imkânı olmadığı gibi belgesiz kullanılan araçlarda kazalar olması durumunda ciddi sıkıntılar yaşanabilecektir.” denilmektedir.

Öte yandan İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün ilgi (a) yazılarında kurumlarda bulunan ve karayolunda kullanılan iş makinelerinin, türüne göre alınacak operatörlük belgelerinin sürücü belgesine eklenmiş olması şartıyla diğer sınıf sürücü belgeleri ile birlikte veya söz konusu operatörlük belgelerine istinaden alınan G sınıfı sertifikaların sürücü belgesine dönüştürülmesi suretiyle G sınıfı sürücü belgeleri ile birlikte

kullanılabileceği belirtilmiştir.
Bilgilerini rica ederim.
Bakan a.
Genel Müdür

Bilgi

Valiliğine

(Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl

Müdürlüğü)