|
ÖZET: Danıştay kararında, başvuranın 05/08/2019 tarihinden itibaren İş Yeri Hekimi olarak görev yaptığından dolayı ödenmeyen ilave ödemelerin yasal faiziyle birlikte talep ettiği belirtilmektedir. Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü, başvuranın talebini reddetmiş, bunun gerekçesi olarak 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’ndaki iş yeri hekimi görevlendirme yükümlülüğünün 31/12/2023 tarihine kadar ertelendiğini öne sürmüştür. Ancak, Danıştay, bu ertelemenin mevcut görevlerdeki ilave ödemeleri etkilemeyeceğine ve kamu kurumlarının, görevli personeline bu ödemeleri yapmakla yükümlü olduğuna karar vermiştir.
Kararda, başvuranın iş yeri hekimi olarak görev yaptığı süre boyunca ilave ödemelerin yapılmaması işleminin hukuka aykırı olduğu tespit edilmiştir. Bu bağlamda, başvuranın talebinin kabul edilmesi gerektiği ve Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü’ne, ödenmeyen ilave ödemelerin yasal faiziyle birlikte ödenmesi yönünde tavsiyede bulunulmuştur. Danıştay, idarenin bu tavsiyeye uygun hareket etmesi için 30 gün süre vermiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/16008-S.21.25640
BAŞVURU NO : 2021/9559
KARAR TARİHİ : 10/11/2021
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : DEVLET HAVA MEYDANLARI İŞLETMESİ GENEL
MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : İşyeri hekimi görevinden dolayı ödenmeyen ilave ödemelerin yasal faiziyle birlikte ödenmesi talebi
BAŞVURU TARİHİ : 17/05/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza başvuruda bulunan özetle; DHMİ Adana Havalimanı
Başmüdürlüğü emrinde Tıp Doktoru olarak görev yaptığını, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve
İlgili Yönetmeliklerden doğan yükümlülükler kapsamında asıl işinin yanında aynı zamanda İş Yeri Hekimi olarak Adana Havalimanı Başmüdürlüğü makamının 05/08/2019 tarih, sayılı Olur ile görevlendirildiğini, anılan Kanunun 8.maddesinin 7.fıkrası uyarınca görevlendirildiği tarihten itibaren tarafına ek ödeme yapılması için Genel Müdürlüğe dilekçe ile başvurduğunu, Kurumda Muş
Havalimanında İş Güvenliği Uzmanı olarak görev yapan bir personelin mahkemesinin sonuçlanmasına ve ücret ödenmesi gerektiğinin oy birliği ile karara bağlanmasına rağmen Genel Müdürlüğün ilgili dilekçesine ret cevabı verdiğini belirterek, 05/08/2019 tarihi itibariyle asıl işinin yanında halen devam ettirmekte olduğu
İş Yeri Hekimliği görevinden dolayı bahsi geçen ödemenin yasal faiziyle birlikte tarafına ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzca talep edilen bilgi ve belgelere cevaben Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel
Müdürlüğünün 17/06/2021 tarih, sayılı yazı ve eklerinde özetle;
2.1 28/07/2020 tarih ve 31999 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Dijital Mecralar Komisyonu Kurulması
ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 10.maddesi ile İş Yeri Hekimi ve İş Sağlığı ve İş Güvenliği uzmanlarını bulundurması gereken zorunluluk tarihi 01/07/2020 iken 31/12/2023 şeklinde değiştirildiği, Maliye Bakanlığının bu konu ile görüşünde de “kamu kurum ve kuruluşlarında 01/07/2020
tarihine kadar (yapılan son kanun değişikliği ile 31/12/2023 olarak değiştirilmiştir.) iş güvenliği uzmanı veya işyeri hekimi görevlendirilebilmesine….. ilave ödemeye dair hükümlerin uygulanmasına hukuken imkan bulunmadığı değerlendirilmektedir” denildiği,
2.2 Kuruluş personeline 7252 sayılı Kanunun 10. Maddesi ile İş Yeri Hekimi ve İş Sağlığı ve İş Güvenliği
Uzmanlarının bulundurulması gereken zorunluluk tarihi olan 31/12/2023 tarihine kadar belirtilen ödemelerin de yapılmaması gerektiği,
Açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Mahkemelerin Bağımsızlığı” başlıklı 138 inci maddesinde; “Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez.”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”,
5. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun;
“İşyeri hekimleri ve iş güvenliği uzmanları” başlıklı 8 inci maddesinde; “(7) Kamu kurum ve kuruluşlarında ilgili mevzuata göre çalıştırılan işyeri hekimi veya iş güvenliği uzmanı olma niteliğini haiz personel, gerekli belgeye sahip olmaları şartıyla asli görevlerinin yanında, belirlenen çalışma süresine riayet ederek çalışmakta oldukları kurumda veya ilgili personelin muvafakati ve üst yöneticinin onayı ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görevlendirilebilir. Bu şekilde görevlendirilecek personele, görev yaptığı her saat için (200) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı tutarında ilave ödeme, hizmet alan kurum tarafından yapılır. Bu ödemeden damga vergisi hariç herhangi bir kesinti yapılmaz. Bu durumdaki görevlendirmeye ilişkin ilave ödemelerde, günlük mesai saatlerine bağlı kalmak kaydıyla, aylık toplam seksen saatten fazla olan görevlendirmeler dikkate alınmaz.
(8) Kamu sağlık hizmetlerinde tam süreli çalışmaya ilişkin mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla, işyeri hekimlerinin ve diğer sağlık personelinin işyeri sağlık ve güvenlik birimi ile ortak sağlık ve güvenlik birimlerinde görevlendirilmelerinde ve hizmet verilen işyerlerinde çalışanlarla sınırlı olmak üzere görevlerini yerine getirmelerinde, diğer kanunların kısıtlayıcı hükümleri uygulanmaz.”,
“Yürürlük” başlıklı 38 inci maddesinde; “1) Bu Kanunun; a) (Değişik: 12/7/2013-6495/56 md.) 6 ve 7 nci maddeleri; 1) 4857 sayılı İş Kanununun mülga 81 inci maddesi kapsamında çalışanlar hariç kamu kurumları ile 50’den az çalışanı olan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyerleri için 31/12/2023 tarihinde, …..yürürlüğe girer.”,
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
6. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ilgili idare tarafından başvurana yönelik uygulanan idari işlemde hukuka aykırılık bulunduğu tespit edildiğinden, idareye tavsiyede bulunulması yönünde hazırlanan “Tavsiye Kararı Önerisi”
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7. Başvuran, 05/08/2019 tarihi itibariyle asıl işinin yanında halen devam ettirmekte olduğu İş Yeri
Hekimliği görevinden dolayı bahsi geçen ödemenin yasal faiziyle birlikte tarafına ödenmesini talep etmektedir.
8. Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğünden istenilen bilgi ve belgeler doğrultusunda anılan idare tarafından Kurumumuza gönderilen belgeler incelenmiş, aşağıdaki bulgulara ulaşılmıştır.
9. Başvuran, Adana Havalimanı Başmüdürlüğüne vermiş 18/07/2019 tarihli dilekçesiyle işyeri hekimi olarak görev yapmak istediğini bildirdiği, Başmüdürlüğün 05/08/2019 tarih, sayılı yazısı ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili yönetmeliklerden doğan yükümlülükler kapsamında iş yeri hekimi olarak görevlendirildiği,
10. Adana Havalimanı Başmüdürlüğü bünyesindeki İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulunda da iş yeri hekimi olarak görev yaptığı,
Anlaşılmış olup, Kurumumuza müracaat edilerek iş yeri hekimi olarak görevlendirilmesi nedeniyle alamadığı ilave ödemelerin yasal faiziyle birlikte ödenmesi talep edilmektedir.
11. İlgili mevzuat hükümlerine bakıldığında; 6331 sayılı Kanunun 8 inci maddesinde belirtildiği üzere, kamu kurum ve kuruluşları bünyesinde iş sağlığı hekimi veya iş güvenliği uzmanı olarak bir kamu personelinin görevlendirilebileceği, bu şekilde görevlendirilen personele görevlendirilme nedeniyle yapılan işin karşılığı olarak belirlenen kıstas üzerinden ödeme yapılması gerektiği,
12. Anılan madde uyarınca kamu kurum ve kuruluşlarının çalışanları arasından iş yeri hekimi görevlendirme yükümlülüğünün, Dijital Mecralar Komisyonu Kurulması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik
Yapılması Hakkında Kanunun 10.maddesi ile 01/07/2020 iken 31/12/2023 şeklinde değiştirildiği,
13. Söz konusu zorunluluk tarihinin ertelenmesi nedeniyle kamu kurum ve kuruluşlarında iş yeri hekimi olarak görev yapan personele Maliye Bakanlığının ilave ödeme verilmemesi yönündeki görüşü doğrultusunda da başvurana herhangi bir ödemenin yapılmadığı,
14. Ancak, 6331 sayılı Kanunun 8 inci maddesi uyarınca, çalışanları arasından iş yeri hekimi ve/veya iş güvenliği uzmanı görevlendirme konusundaki kanuni yükümlülüğün başlayacağı tarih 2023 yılının sonuna kadar ertelenmiş olsa da, iş yeri hekimi ve/veya iş güvenliği uzmanı çalıştırmaya devam eden kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapan personele çalışmaları karşılığında ilave ödeme yapılmasının hizmet alan kamu kurum ve kuruluşu açısından anılan madde hükmünden kaynaklanan bir zorunluluk olduğunun açık olduğu,
15. Görevlendirme kapsamında ilave ödeme yapılması zorunluluğunun kamu kurum ve kuruluşlarının çalıştırma yükümlüğü kapsamında değil, çalışanın yaptığı işin karşılığı olarak kabul edilmesi gerektiği,
16. Bu doğrultuda, Adana Havalimanı Başmüdürlüğünün göndermiş olduğu belgelerden başvuranın iş yeri hekimi olarak görev yaptığı dönemler için görev süresince 6331 sayılı Kanunda belirtilen ödemelerin yapılmaması işleminin hukuka aykırı olduğu,
görülmüş olup,
17. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; yukarıda açıklanan nedenlerle başvuranın hakkında uygulanan işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilmiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
18. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin; başvuranla ilgili işlemlerinde
“kanunlara uygunluk”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun davrandığı, ancak “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uygun davranması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
19. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Başvuranın iş yeri hekimi olarak görevlendirildiği tarihten itibaren ödenmeyen ilave ödemelerin yasal faiziyle birlikte ödenmesi yönünde makul sürede işlem tesis etmesi için Devlet Hava Meydanları İşletmesi
Genel Müdürlüğüne TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Devlet Hava Meydanları İşletmesi
Genel Müdürlüğünce bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURANA ve DEVLET HAVA MEYDANLARI İŞLETMESİ GENEL
MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi