|
ÖZET: Başvuran, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen 3000 kadrolu işçi alımında şoför yolcu taşıma pozisyonuna başvurmuş ve kurada 2. asil olarak seçilmiştir. Ancak, işe alım sürecinde kendisine “ehliyetinin yetersiz olduğu” gerekçesiyle işe alınamayacağı bildirilmiştir. Başvuran, bu duruma itiraz etmiş, ancak itirazı kabul edilmemiştir. İlgili idare, başvuranın gerekli belgeleri sağlamadığını ve Türkiye İş Kurumu tarafından belirlenen şartları karşılamadığını belirtmiştir.
Karayolları Genel Müdürlüğü, işe alım sürecinin İŞKUR üzerinden yürütüldüğünü ve başvuranın gerekli olan CE ve DE sınıfı sürücü belgelerine sahip olmadığını tespit etmiştir. Bu nedenle, başvurusu reddedilmiştir. Ayrıca, başvuranın belge tesliminin kura çekiminden sonra yapıldığını ve bu süreçte belgelerin incelendiğini ifade edilmiştir. İlgili mevzuat çerçevesinde, başvuranın işe alım şartlarını karşılamadığı için başvurusu hukuken geçerli bir gerekçe ile reddedilmiştir. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin reddine dair karar almış ve bu kararın hukuka uygun olduğunu belirtmiştir. Başvuranın, işe alım sürecinde belirtilen şartları yerine getirmediği için başvurusu kabul edilmemiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/2564-S.24.4118
BAŞVURU NO : 2023/15552
KARAR TARİHİ : 06.03.2024
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın işe alınma talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 27.09.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza tarihinde T.C. Kimlik Numaralı tarafından yapılan başvuruda başvuran özetle, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yapılan 3000 kadrolu işçi alımına ilişkin kurada İŞKUR üzerinden Ankara ili için yaptığı başvuru ile şoför yolcu taşıma kadrosuna kuraya katılmaya hak kazandığını ve kurada şoför yolcu taşıma kadrosunda 2. asil olarak seçildiğini, evraklarını teslim ettiğinde kendisine Temmuz ayının 14 ünde işbaşı yapacağının ve çalıştığı işten ayrılması gerektiğinin söylendiğini, bu söze istinaden TCMB’nın Kahramankazan ilçesinde bulunan arşiv binası yerleşkesinde özel güvenlik görevlisi olarak çalıştığı işinden ayrıldığını, sonrasında “ehliyetinin yetersiz olduğu” gerekçesiyle işe alınamayacağının bildirildiğini, itiraz ettiğini ancak itirazının kabul edilmediğini, İŞKUR üzerinden yaptığı başvuruda belgeleri yetersiz olduğunda “başvuru tamamlanmadı” uyarısı ile karşılaştığını, ancak bu başvuruda “başvuru tamamlandı” uyarısı aldığını, kuraya katılacak nihai listesinde 65. Sırada, kura sonucunda ise 702. sırada asil olarak yer aldığını, ehliyetinin Türkiye’deki kamu kurumlarında yolcu taşımaya yarayan araçların hepsini kullanmaya yettiğini belirterek atanmaya hak kazandığını iddia ettiği işe alınmayı Kurumumuzdan talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi-belge talebine yönelik Karayolları Genel Müdürlüğünden alınan 31/10/2023 tarihli ve sayılı cevabi yazı ve eklerinde; 2.1. 02-08 Mayıs 2023 tarihleri arasında Karayolları Genel Müdürlüğünce 3000 İşçi Alımı ilanına çıkıldığı, başvuruların Türkiye İŞ Kurumu (İŞKUR) üzerinden alındığı, 30-31 Mayıs 2023 tarihinde Genel
Müdürlüklerince noter huzurunda çekilen kuraya 352777 kişinin başvurduğu, 3000 asıl ve asıl adayların 3 katına kadar da yedek adaylar belirlendiği, kura çekimi sonrası ilk etapta asıl olarak çalışmaya hak kazanan adaylardan başvurular esnasında isteminde istenen ve kendilerinde bulunması gereken evrakların talep
edildiği, bölge müdürlüklerince toplanan söz konusu evrakların değerlendirmeye tabi tutulduğu, yapılan değerlendirmede belgeleri uygun görülen adaylardan arşiv araştırması sonuçları olumlu olan adayların işe başlatıldığı, 2.2. Başvuranın itiraz dilekçesine 07/09/2023 tarihinde verilen cevapta; “İşe alım için başvuruda bulunduğunuz pozisyon hakkında Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğünce yayımlanan işgücü istemimizin
“İşçi olarak alınacaklarda aranacak şartlar ve açıklamalar” kısmının 1. Maddesinde “Adayların CE ve
DE sınıfı Sürücü Belgeleri ile Psikoteknik Değerlendirme Raporuna sahip olması zorunludur.(Kura sonucu atananlar Sürücü Operatörü Unvanlı işçi pozisyonunda çalıştırılacaktır).” 13. Maddesinde “Adayların, başvurunun son günü itibariyle başvurduğu unvan için talep edilen eğitim durumu ile ilanda belirtilen şartları karşılaması gerekmektedir.” şartları bulunmaktadır. Atamaya esas evraklarınızın incelenmesi sonucunda Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğünce yayımlanan işgücü istemimize başvuru tarihinin son günü olan 08/05/2023 tarihinde ilanımızın 1. Maddesinde belirtilen CE ve DE sınıfı Sürücü Belgelerinizin olmadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle itiraz başvurunuz reddedilmiştir” bildirildiği, 2.3. Başvuruların, Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğinin İşçi Taleplerinin Kurum Tarafından Karşılanması başlıklı 3. Bölümünde yer alan esaslar ile Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) tarafından yayınlanan “Kuraya Tabi Talebe İlişkin Genel Hususlar” bölümünün 6. Bendinde yer alan esaslarca alınmış olup söz konusu başvurular İŞKUR tarafından her bir pozisyon için ayrı ayrı yayınlamış olan “İşçi Olarak Alınacaklarda Aranacak Şartlar ve Açıklamalar”da yer alan kriterlere göre değerlendirmeye alındığı, 2.4. Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) tarafından yayınlanan “Kuraya Tabi Talebe İlişkin Genel Hususlar” bölümünün 6. bendinde belirtildiği üzere “Listeye giren adaylar, ilan şartlarına ilişkin olarak; eğitim durumu, tecrübe, öncelik durumu, mesleki belge, yabancı dil şartı vb. belgelerini ilanı veren kamu kurum ve kuruluşuna ibraz eder. Belge teslim tarihi ve yeri, ilanda ya da kamu kurum ve kuruluşunun internet sitesinde adaylara duyurulur. Durumlarını belgelemeyenler veya yanlış beyanda bulunanlar listelerden çıkarılır. Listeden çıkarılan kişilerin yerine kamu kurum ve kuruluşunun tercihine göre sıralamada yer alan diğer kişiler dâhil edilebilir. Belge teslimi ve kontrolü işçi alımını yapacak kamu kurum ve kuruluşunun tercihine göre kura çekiminden önce veya sonra yapılabilir.” denildiği bu bağlamda adayların belgelerinin incelenmesi kura çekiminden sonra yapıldığı, bununla birlikte her bir aday, İŞKUR’un resmi internet sitesinde kendi profiline ilişkin bilgileri, Merkezi Nüfus İdare Sistemi (MERNİS)
ve Yükseköğretim Kurulu (YÖK)’ndan alınan bilgiler hariç olmak kaydıyla, özel belge veya sertifika gerektiren bilgileri elle doldurabildiği, başvuruların müracaat esnasında yeterli olup olmadığı hususunda herhangi bir denetim yapılmamakla birlikte başvurularda kişilerin beyanlarının doğruluğu Genel
Müdürlüklerince yapılan evrak incelemesinde teyit edildiği, 2.5. Başvuranın Şoför (Yolcu Taşıma) Pozisyonuna başvuruda bulunduğu, İŞKUR tarafından her bir pozisyon için ayrı ayrı yayınlamış olan “İşçi Olarak Alınacaklarda Aranacak Şartlar ve Açıklamalar” başlıklı işgücü istemlerinin 1. Maddesinde söz konusu pozisyon için CE ve DE Sürücü belgelerine ile
Psikoteknik Değerlendirme Raporuna sahip olma zorunluluğu bulunduğundan ve adı geçen bu şartı sağlamadığından başvurusunun uygun bulunmadığı, Açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın,
3.1. “Çalışma hakkı ve ödevi” başlıklı 49’uncu maddesinde, “Devlet çalışanların hayat seviyesini yükseltmek, çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları korumak, çalışmayı desteklemek ve işsizliği önlemeye elverişli ekonomik bir ortam yaratmak için gerekli tedbirleri alır.” 3.2. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi;
“…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 4857 sayılı İş Kanununun,
5.1. “Tanımlar” başlıklı 2nci maddesinde, “Bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişiye işçi, işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişiye yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlara işveren, işçi ile işveren arasında kurulan ilişkiye iş ilişkisi denir.”
5.2. “Tanım ve şekil” başlıklı 8inci maddesinde; “İş sözleşmesi, bir tarafın (işçi) bağımlı olarak iş görmeyi, diğer tarafın (işveren) da ücret ödemeyi üstlenmesinden oluşan sözleşmedir.”
6. Devlet Memurları Kanunu’nun 4 üncü maddesinde; “Kamu hizmetleri; memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürülür. …4/d ; İşçiler: (Değişik birinci cümle: 4/4/2007 – 5620/4 md.) (A), (B) ve (C) fıkralarında belirtilenler dışında kalan ve ilgili mevzuatı gereğince tahsis edilen sürekli işçi kadrolarında belirsiz süreli iş sözleşmeleriyle çalıştırılan sürekli işçiler ile mevsimlik veya kampanya işlerinde ya da orman yangınıyla mücadele hizmetlerinde ilgili mevzuatına göre geçici iş pozisyonlarında altı aydan az olmak üzere belirli süreli iş sözleşmeleriyle çalıştırılan geçici işçilerdir.
Bunlar hakkında bu Kanun hükümleri uygulanmaz”.
7. 09/08/2009 tarih ve 27314 Sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum Ve Kuruluşlarına İşçi
Alınmasında Uygulanacak Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin,
7.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “(1) Bu Yönetmeliğin amacı, kamu kurum ve kuruluşlarına, iş kanunları hükümlerine göre çalıştırılmak üzere, sürekli veya geçici işçi alınmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.”
7.2. “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde; “d) İşçi: Kamu kurum ve kuruluşlarında bir iş sözleşmesine dayanarak, sürekli ya da geçici çalışan kişiyi, j) Sürekli işçi: Kamu kurum ve kuruluşlarında belirsiz süreli iş sözleşmesine göre çalıştırılan işçiyi, ifade eder.”
7.3. İşçi olarak alınacaklarda aranacak şartlar başlıklı 4üncü maddesinde; “(1) İşçi olarak alınacaklarda; a) 2527 sayılı Türk Soylu Yabancıların Türkiye’de Meslek ve Sanatlarını Serbestçe
Yapabilmelerine, Kamu, Özel Kuruluş veya İşyerlerinde Çalıştırılabilmelerine İlişkin Kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla Türk vatandaşı olmak, b) 18 yaşını tamamlamış olmak, c) Affa uğramış olsa bile
Devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, millî savunmaya karşı suçlar, Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma,
suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamak, ç)
Kamu kurum ve kuruluşlarının özel kanunlarında yer alan özel şartları taşımak, şartları aranır. (2)
(Değişik: 5/5/2014-2014/6304 K.) Engellilerin, durumlarını ilgili mevzuatına göre yetkili sağlık kuruluşlarından alınan engelliler için sağlık kurulu raporuyla belgelendirmeleri gerekir.”
7.4. Kura usulüne tabi taleplerle ilgili aday listelerinin belirlenmesi başlıklı 12nci maddesinde; “(1)
(Değişik:RG-9/11/2018-30590-C.K.-322/8 md.) Kamu kurum ve kuruluşlarınca, ortaöğretim ve daha alt eğitim düzeyinde istihdam edilecek işçilerle, temizlik hizmetlerinde, güvenlik ve koruma hizmetlerinde, bakım ve onarım hizmetlerinde, eğitim şartı aranmaksızın kömür ve maden işletmelerinin yeraltı işlerinde çalıştırılacak işçilerle ilgili listeler, başvuranlar arasından çekilecek kura ile belirlenir. Kura çekimi, talebi veren kamu kurum ve kuruluşu tarafından iş ilanında belirtilen gün, saat ve adreste noter huzurunda yapılır. Adaylar, istemeleri hâlinde kura çekimini izleyebilir. (2) Kamu kurum ve kuruluşlarınca, sınava alınacak asıl adayların listesi; a) Kurumun gönderdiği ve talep şartlarına uyan başvuru sahiplerinin tamamının yer aldığı listeler esas alınmak suretiyle, açık iş sayısının dört katı, b) Kurumun gönderdiği ve talep şartlarına uyan öncelik hakkına sahip olarak başvuranların tamamının yer aldığı listeler esas alınmak suretiyle, açık iş sayısının dört katı olarak kura çekimi sonucu belirlenir. Kura ile ayrıca, aynı sayıda yedek adayın isimlerini kapsayan bir liste oluşturulur. 5 inci maddenin birinci fıkrasının (c)
bendinde belirtilenlerden talep şartlarına uygun adaylardan başvuranların tamamı öncelik hakkı sahiplerine ilişkin listelere dahil edilir. (3) (Ek: 3/4/2015-2015/7525 K.) Ancak kamu kurum ve kuruluşlarının kuraya tabi işgücü taleplerinde, işe alınacak işçiler sadece noter kurasıyla da belirlenebilir.
Bu durumda, öncelikliler de dahil olmak üzere talep şartlarına uygun tüm başvuru sahipleri arasından açık iş sayısı kadar asıl ve ihtiyaç duyulacak sayıda yedek, doğrudan kurayla belirlenir. Kuraya tabi engelli taleplerine eğitim durumlarına bakılmaksızın zihinsel engelliler de istemeleri hâlinde başvurabilir.”
7.5. İşçi talebinde dikkat edilecek hususlar başlıklı 7nci maddesinde; “(1) İşçi talep eden kamu kurum ve kuruluşu tarafından, işçinin alınacağı mesleğin niteliğine göre özel şartlar belirlenebilir. Bu şartlar belirlenirken; a) Sınava tabi taleplerin; önlisans ve lisans düzeylerinden yalnızca birinden yapılması,(3) b)
Eğitim durumlarının, belirli bir eğitim kurumu ismi ifade edilmeksizin, sadece mesleğe uygun bölümlerin belirtilmesi, c) (Mülga:RG-9/11/2018-30590-C.K.-322/4 md.) ç) (Değişik: 3/4/2015-2015/7525 K.) 4857 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin üçüncü fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla cinsiyet ayrımına yer verilmemesi, d) İşçinin istihdam edileceği meslek ile işçide aranan şartlar ve istenen belgeler arasında tutarlılık bulunması, e) Kamu kurum ve kuruluşlarının her türlü işçi taleplerinde, işin niteliği gerektirmediği sürece, engelli olmama şartının aranmaması, engel oranına üst sınır getirilmemesi ve engel grupları arasında ayrım yapılmaması, hususlarına dikkat edilir.”
7.6. Kura usulüne tabi taleplerle ilgili aday listelerinin belirlenmesi başlıklı 12nci maddesinde; “(1)
(Değişik:RG-9/11/2018-30590-C.K.-322/8 md.) Kamu kurum ve kuruluşlarınca, ortaöğretim ve daha alt eğitim düzeyinde istihdam edilecek işçilerle, temizlik hizmetlerinde, güvenlik ve koruma hizmetlerinde, bakım ve onarım hizmetlerinde, eğitim şartı aranmaksızın kömür ve maden işletmelerinin yeraltı işlerinde çalıştırılacak işçilerle ilgili listeler, başvuranlar arasından çekilecek kura ile belirlenir. Kura çekimi, talebi veren kamu kurum ve kuruluşu tarafından iş ilanında belirtilen gün, saat ve adreste noter huzurunda yapılır. Adaylar, istemeleri hâlinde kura çekimini izleyebilir. (2) Kamu kurum ve kuruluşlarınca, sınava alınacak asıl adayların listesi; a) Kurumun gönderdiği ve talep şartlarına uyan başvuru sahiplerinin tamamının yer aldığı listeler esas alınmak suretiyle, açık iş sayısının dört katı, b) Kurumun gönderdiği ve talep şartlarına uyan öncelik hakkına sahip olarak başvuranların tamamının yer aldığı listeler esas alınmak suretiyle, açık iş sayısının dört katı, olarak kura çekimi sonucu belirlenir. Kura ile ayrıca, aynı sayıda yedek adayın isimlerini kapsayan bir liste oluşturulur. 5 inci maddenin birinci fıkrasının (c)
bendinde belirtilenlerden talep şartlarına uygun adaylardan başvuranların tamamı öncelik hakkı
sahiplerine ilişkin listelere dahil edilir. (3) (Ek: 3/4/2015-2015/7525 K.) Ancak kamu kurum ve kuruluşlarının kuraya tabi işgücü taleplerinde, işe alınacak işçiler sadece noter kurasıyla da belirlenebilir.
Bu durumda, öncelikliler de dahil olmak üzere talep şartlarına uygun tüm başvuru sahipleri arasından açık iş sayısı kadar asıl ve ihtiyaç duyulacak sayıda yedek, doğrudan kurayla belirlenir. (4) Kuraya tabi engelli taleplerine eğitim durumlarına bakılmaksızın zihinsel engelliler de istemeleri hâlinde başvurabilir.”
8. https://esube.iskur.gov.tr adresinde İŞKUR tarafından yayımlanan A) Kuraya Tabi Talebe İlişkin
Genel Hususlar maddesinde; “1) İlan şartlarını taşıyan adaylar; ilanın yayınlandığı tarihten itibaren 5 gün içinde esube.iskur.gov.tr internet adresinden “İş Arayan” linki üzerinden TC kimlik numarası ve şifre ile giriş yaparak başvuru yapabilir. Ayrıca hizmet noktalarından ve Alo 170 hattı üzerinden de başvurular yapılabilir. Son müracaat tarihi tatil gününe rastladığında başvurular takip eden ilk iş günü sonuna kadar uzatılır. 2) Başvuru başlangıç tarihleri aynı olan, aynı kamu kurum ve kuruluşunun ilanlarından sadece birine başvuru kabul edilir. 3) İlana başvuru yapacak öncelikli adaylar, başvuru yapacakları listeyi (öncelikli liste veya genel liste) başvuru esnasında işaretleyerek seçer. Başvuru süresi bittikten sonra liste değişikliği talepleri kabul edilmez. 4) Başvuru yapan iş arayanların ve önceliklilerin tamamı kura çekimi için talep sahibi kamu kurum ve kuruluşuna gönderilecektir. Kamu kurum ve kuruluşu tarafından organize edilen noter kurası ile genel listeden ve öncelikli listeden açık iş sayısının dörder katı kadar aday sınav yapılmak üzere belirlenir. 5) İşe alınacak işçilerin sadece noter kurasıyla belirleneceği kuraya tabi işgücü taleplerinde, öncelikliler de dahil olmak üzere tüm başvuru sahipleri arasından açık iş sayısı kadar asıl ve ihtiyaç duyulacak sayıda yedek aday doğrudan kura sonucu belirlenecektir. 6) Listelere giren adaylar, ilan şartlarına ilişkin olarak; eğitim durumu, tecrübe, öncelik durumu, mesleki belge, yabancı dil şartı vb.
belgelerini ilanı veren kamu kurum ve kuruluşuna ibraz eder. Belge teslim tarihi ve yeri, ilanda ya da kamu kurum ve kuruluşunun internet sitesinde adaylara duyurulur. Durumlarını belgeleyemeyenler veya yanlış beyanda bulunanlar listelerden çıkarılır. Listeden çıkarılan kişilerin yerine kamu kurum ve kuruluşunun tercihine göre sıralamada yer alan diğer kişiler dâhil edilebilir. Belge teslimi ve kontrolü işçi alımını yapacak kamu kurum ve kuruluşunun tercihine göre kura çekiminden önce veya sonra yapılabilir. 7) Sınav günü, saati, yeri ve sınava katılmaya hak kazanan adaylar, işçi alımını yapacak kamu kurum ve kuruluşunun internet sitesinde duyurulacaktır. Bu duyuru, tebliğ mahiyetinde kabul edilecek, adayların adresine posta yolu ile ayrıca tebligat yapılmayacaktır. 8) Öncelik hakkına sahip olanlardan, başvuruda bulunduğu ilana işverence davet edildiği hâlde mücbir sebepler dışında icabet etmeyen, sınava katılmayan, işi reddeden veya kamuda sürekli işçi statüsünde işe yerleşenlerin öncelik hakkı ortadan kalkar. 9) Kamu kurum ve kuruluşlarının işçi taleplerine yapılan başvurularda kişilerin Adrese Dayalı
Nüfus Kayıt Sisteminde (ADNKS) kayıtlı olan yerleşim yeri adresi dikkate alınır. İlçe, il veya bölge düzeyinde yayımlanan işçi taleplerinin başvuru süresi içerisinde yerleşim yeri adresini talebin karşılanacağı yere taşıyan adayların başvurusu kabul edilmez. Adres değişikliklerinde adayların e-Devlet üzerinden veya Nüfus Müdürlüklerinden alacakları Tarihçeli Yerleşim Yeri Bilgileri Raporunda kayıtlı olan taşınma tarihi esas alınır. İkametini talebin karşılanacağı yer içerisinde değiştiren adayların Tarihçeli
Yerleşim Yeri Bilgileri Raporunu İŞKUR birimlerine ibraz etmeleri halinde ilgili ilana başvuruları yapılır.
10) Gerçeğe aykırı belge verenlerin ya da beyanda bulunanların başvurusunun geçersiz hale getirilmesi
ve işe alınma işleminin iptaline ilişkin İŞKUR ile ilanı veren kamu kurum ve kuruluşlarının yasal işlem yapma hakları saklıdır.”
Düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ C. ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
9. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya birlikte değerlendirildiğinde; şikâyete konu edilen işlemde hukuka aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Başvuran özetle, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yapılan 3000 kadrolu işçi alımına ilişkin
İŞKUR üzerinden yaptığı başvuruda kuraya katılmaya hak kazandığını ve kurada şoför yolcu taşıma kadrosunda 2. asil olarak seçildiğini, evraklarını teslim ettiğinde kendisine Temmuz ayının 14 ünde işbaşı yapacağının ve çalıştığı işten ayrılması gerektiğinin söylendiğini, bu söze istinaden TCMB’nın
Kahramankazan ilçesinde bulunan arşiv binası yerleşkesinde özel güvenlik görevlisi olarak çalıştığı işinden ayrıldığını, sonrasında “ehliyetinin yetersiz olduğu” gerekçesiyle işe alınamayacağının bildirildiğini, itiraz ettiğini ancak itirazının kabul edilmediğini belirterek atanmaya hak kazandığını iddia ettiği işe alınmayı
Kurumumuzdan talep etmektedir.
11. İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerde özetle, başvuranın işe alım için başvuruda bulunduğu pozisyon hakkında Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğünce yayımlanan işgücü isteminde “İşçi olarak alınacaklarda aranacak şartlar ve açıklamalar” kısmının 1. Maddesi “Adayların CE ve DE sınıfı Sürücü
Belgeleri ile Psikoteknik Değerlendirme Raporuna sahip olması zorunludur.(Kura sonucu atananlar Sürücü
Operatörü Unvanlı işçi pozisyonunda çalıştırılacaktır).” 13. Maddesinde “Adayların, başvurunun son günü itibariyle başvurduğu unvan için talep edilen eğitim durumu ile ilanda belirtilen şartları karşılaması gerekmektedir.” şartları bulunduğu, başvuranın atamaya esas evraklarının incelenmesi sonucunda ilanın 1.
Maddesinde belirtilen CE ve DE sınıfı Sürücü Belgeleri olmadığından işe alınmadığı, Türkiye İş Kurumu sitesinde yayınlanan “Kuraya Tabi Talebe İlişkin Genel Hususlar” bölümünün 6. bendinde belirtildiği üzere
“Listeye giren adaylar, ilan şartlarına ilişkin olarak; eğitim durumu, tecrübe, öncelik durumu, mesleki belge, yabancı dil şartı vb. belgelerini ilanı veren kamu kurum ve kuruluşuna ibraz eder. Belge teslim tarihi ve yeri, ilanda ya da kamu kurum ve kuruluşunun internet sitesinde adaylara duyurulur. Durumlarını belgelemeyenler veya yanlış beyanda bulunanlar listelerden çıkarılır. Listeden çıkarılan kişilerin yerine kamu kurum ve kuruluşunun tercihine göre sıralamada yer alan diğer kişiler dâhil edilebilir. Belge teslimi ve kontrolü işçi alımını yapacak kamu kurum ve kuruluşunun tercihine göre kura çekiminden önce veya sonra yapılabilir.” uyarınca adayların belgelerinin incelenmesinin kura çekiminden sonra yapıldığı, belirtilmektedir.
12. Anayasanın 49’uncu maddesiyle, çalışanların hayat seviyesinin yükseltilmesi ve çalışma hayatını geliştirmek için gerekli tedbirlerin alınmasının Devletin ödevi olduğu, 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine tabii olarak çalışan personelin işçi olarak adlandırıldığı, 4857 Sayılı İş Kanununda işçi ile işveren arasındaki ilişkinin bir iş sözleşmesine bağlı olduğu, iş sözleşmesinin kapsamının bağımlı iş görme ve ücret ödemesinden oluştuğu, Türk Borçlar Kanununda ise hizmet sözleşmesinin belirli veya belirli olmayan süreyle işçinin işverene bağımlı olarak iş görmesi olarak tanımlamıştır.
13. Anayasanın 5’inci maddesinde, Devletin temel amaç ve görevleri arasında, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmak, insanın maddî ve manevî varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmak yer almaktadır.
14. Başvuruya konu somut olaya bakıldığında, Kamu Kurum Ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında
Uygulanacak Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin İşçi talebinde dikkat edilecek hususlar başlıklı 7nci maddesi “İşçi talep eden kamu kurum ve kuruluşu tarafından, işçinin alınacağı mesleğin niteliğine göre özel şartlar belirlenebilir.” hükmü uyarınca ilgili idarenin ihtiyaç duyduğu mesleğin niteliğine göre özel şart belirlediği, başvuru konusunda olayda bu şartın alenen 02-08 Mayıs 2023 tarihleri arasında yayımlanan ilanda belirtildiği üzere “CE ve DE sınıfı Sürücü Belgeleri ile Psikoteknik Değerlendirme Raporuna sahip olması zorunludur.” duyurulduğu görülmektedir.
15. Bu kapsamda iş başvurusunda bulunacak kimseler, idareler tarafından işe alım ilanlarında yer verilen evraklara sahip olmadan başvuruda bulunabilseler dahi iş başvurusunda bulunan kimselerin bahse konu evraklara sahip olmadan işe alınamayacakları kuşkusuzdur. İŞKUR tarafından yayımlanan Kuraya Tabi
Talebe İlişkin Genel Hususlar maddesinde Listelere giren adayların, ilan şartlarına ilişkin olarak; eğitim durumu, tecrübe, öncelik durumu, mesleki belge, yabancı dil şartı vb. belgelerini ilanı veren kamu kurum ve kuruluşuna ibraz edeceği, durumlarını belgeleyemeyenler veya yanlış beyanda bulunanların listelerden çıkarılacağı, belge teslimi ve kontrolünün işçi alımını yapacak kamu kurum ve kuruluşunun tercihine göre kura çekiminden önce veya sonra yapılabileceği belirtilmektedir. Somut olay özelinde değerlendirildiğinde ilgili idarenin belge teslimi ve kontrolünü kura çekiminden sonraya bıraktığı anlaşılmaktadır. Ayrıca şikâyet başvurusuna konulan ek evrakların tetkiki neticesinde başvuranın CE ve DE sınıfı Sürücü Belgeleri ile Psikoteknik Değerlendirme Raporuna sahip olduğuna dair evrak tespit edilememiştir.
16. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın işe alınma talebinin, ilgili İdaresince başvuranın işe alım için başvuruda bulunduğu pozisyon hakkında Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğünce yayımlanan işgücü isteminde “İşçi olarak alınacaklarda aranacak şartlar ve açıklamalar” kısmının 1.
Maddesi “Adayların CE ve DE sınıfı Sürücü Belgeleri ile Psikoteknik Değerlendirme Raporuna sahip olması zorunludur.” maddesinde belirtilen CE ve DE sınıfı Sürücü Belgeleri olmaması gerekçesiyle reddedildiği, bu hususta kamu yararı ve hizmeti gereklerine aykırı bir husus tespit edilemediği ve idarenin ilgili mevzuat çerçevesinde hukuken geçerli ve kabul edilebilir sebepler dışında bir sebebe dayanmadığı görüldüğünden başvuranın talebinin reddi işleminde hukuka aykırılık tespit edilememiş ve başvurunun reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 17. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak
Kurumumuza gönderildiği ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde kanunlara uygunluk, makul sürede karar verme ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı, ancak idari işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceği bildirilmediğinden “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı anlaşılmış olup idarenin bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir,
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
18. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret
Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idare işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, İş Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi