|
ÖZET: Bu Sayıştay kararı, bir belediye ile sendika arasında imzalanan Toplu İş Sözleşmesi uyarınca işçilere yapılan ayni yardımların gelir vergisinden muaf tutulması nedeniyle oluşan kamu zararını ele almaktadır. Sözleşmenin 37. maddesinde, işçilere yapılan yardımlardan doğabilecek vergi ve harçların işverene ait olduğu belirtilmiş, bu durum Gelir Vergisi Kanunu’nun 61. maddesi ile çelişmektedir. Kanun, işçilere sağlanan ayni yardımların, ücret tanımına girdiğini ve dolayısıyla gelir vergisine tabi olduğunu vurgulamaktadır.
Hukuki değerlendirme sonucunda, işçilere yapılan yoğurt yardımı nedeniyle gelir vergisi kesilmemesi suretiyle oluşan kamu zararı tespit edilmiştir. Sorumlular, kamu zararının tahsil edileceğini belirtmelerine rağmen, tahsilata ilişkin herhangi bir bilgi veya belge sunmamışlardır. Bu nedenle, kamu zararı tutarının ilgili harcama ve gerçekleştirme görevlisine müştereken ve müteselsilen ödenmesine karar verilmiştir. Sonuç olarak, Sayıştay, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53. maddesi gereğince, kamu zararının tahsil edilmesi için gerekli işlemlerin yapılmasına hükmetmiş ve ilamın temyiz yolu açık olarak oy birliğiyle onaylanmıştır. Bu karar, kamu idarelerinin vergi yükümlülüklerine uyum sağlaması gerektiğini bir kez daha ortaya koymaktadır. |
| Kamu İdaresi Türü | Belediyeler ve Bağlı İdareler |
| Yılı | 2012 |
| Dairesi | 6 |
| Karar No | 102 |
| İlam No | 299 |
| Tutanak Tarihi | 24.4.2014 |
| Kararın Konusu | Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar |
Ayni yardımlardan gelir vergisi
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda; ..ile …Sendikası arasında imzalanan Toplu İş Sözleşmesi uyarınca işçilere yapılan ayni yardımlardan gelir vergisi kesilmemesi sonucu …TL kamu zararına neden olunduğu görülmüştür.
01.03.2012-14.03.2014 dönemini kapsayan Toplu İş Sözleşmesi’nin “Süt ve yoğurt verilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde özetle söz konusu yardımlardan doğabilecek her türlü vergi ve harçların işverene ait olduğu ve işçilerden vergi ve harç kesilmeyeceği ifade edilmiştir.
06.01.1961 tarihli ve 10700 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun “Ücretin Tarifi” başlıklı 61’inci maddesinde:
“Ücret, işverene tabi belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.
Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez.
Bu kanunun uygulanmasında, aşağıda yazılı ödemeler de ücret sayılır.
1. 23 üncü maddenin 11 numaralı bendine göre istisna dışında kalan emeklilik, maluliyet, dul ve yetim aylıkları;
2. Evvelce yapılmış veya gelecekte yapılacak hizmetler karşılığında verilen para ve ayınlarla sağlanan diğer menfaatler;
3. Türkiye Büyük Millet Meclisi, İl genel meclisi ve belediye meclisi üyeleri ile özel kanunlarına veya idari kararlara göre kurulan daimi veya geçici bütün komisyonların üyelerine ve yukarıda sayılanlara benzeyen diğer kimselere bu sıfatları dolayısiyle ödenen veya sağlanan para, ayın ve menfaatler;
4. Yönetim ve denetim kurulları başkanı ve üyeleriyle tasfiye memurlarına bu sıfatları dolayısiyle ödenen veya sağlanan para, ayın ve menfaatler;
5. (Değişik: 4/12/1985 – 3239/53 md.) Bilirkişilere, resmi arabuluculara, eksperlere, spor hakemlerine ve her türlü yarışma jürisi üyelerine ödenen veya sağlanan para, ayın ve menfaatler;
6. Sporculara transfer ücreti veya sair adlarla yapılan ödemeler ve sağlanan menfaatler.”
denilmektedir.
Yukarıdaki madde hükmünden de açıkça anlaşılacağı üzere bir ödemenin para veya ayın olarak ödenmesi onu ücretin tanımının dışına çıkarmamakta; dolayısıyla da gelir vergisinden istisna olmasını sağlamamaktadır.
Her ne kadar sorumlular savunmalarında, kamu zararının tahsil edileceğini ifade etmiş ise de, tahsilata ilişkin bilgi ve belge sunulmamıştır.
Bu itibarla; ..ile …Sendikası ..arasında imzalanan Toplu İş Sözleşmesi’nin 37’inci maddesi uyarınca işçilere yapılan yoğurt yardımından 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu uyarınca gelir vergisi kesilmemesi suretiyle oluşan kamu zararı tutarı …TL’nin Harcama …ile Gerçekleştirme Görevlisi…’a müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleriyle ödettirilmesine, İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,