|
ÖZET: Başvuran, Yapı İnşaat Müşavirlik Dış Ticaret Ltd. Şti., Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından uygulanan 6.588,00 TL idari para cezasının iptalini talep etmiştir. Ceza, işe giriş bildirgesinin ve aylık prim ile hizmet belgelerinin yasal süre içinde SGK’ya sunulmaması nedeniyle verilmiştir. Başvuran, 2016 yılı Mayıs ayında iş yerinde sigortalı çalışanın bulunmadığını öne sürerek cezanın hukuka aykırı olduğunu belirtmiş ve ödenen tutarın iadesini istemiştir.
SGK, başvuranın asgari işçilik incelemesi talep ettiğini ve denetim raporuna dayanarak cezanın uygulandığını ifade etmiştir. Denetim raporunda, başvuranın 2016 yılı Mayıs ayında en az bir sigortalı çalıştırması gerektiği, ancak bildirimin yapılmadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle, SGK’nın uyguladığı idari para cezasının hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın belgeleri yasal süre içinde sunmadığını ve bir günlük ücretin kaydedilmediğini belirterek, idari para cezasının geçerliliğini onaylamıştır. Başvurunun reddine karar verilmiş ve bu kararın gereği ilgili taraflara tebliğ edilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 15754-15754 |sayi|53878609-101.07.05.99-E.53878609-101.07.05.99-E.
BAŞVURU NO : 2018/4164 2018/ 4164
KARAR TARİHİ : 18/09/2018 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Sosyal Güvenlik Kurumu
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuran tarafından işe giriş bildirgesi ile aylık prim ve hizmet belgesinin yasal süre içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna gönderilmemesi ve defter kayıtları ile ücret tediye bordrosunun geçersiz sayılması nedeniyle uygulanan idari para cezası işleminin geri alınması talep edilmektedir .
BAŞVURU TARİHİ : 04/04/2018 4.4.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran Yapı İnşaat Müşavirlik Dış Ticaret Ltd . Şti . (Tüzel Kişilik No:
tarafından, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Erzurum Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Nenehatun
Sosyal Güvenlik Merkezinin 07.03.2018 tarihli ve sayılı yazısıyla işe giriş bildirgesinin sigortalının çalışmaya başladığı tarihten önce verilmemesi ve 2016/ 05 ayına ilişkin asıl veya ek nitelikteki aylık prim ve hizmet belgelerinin Sosyal Sigorta İşlemleri
Yönetmeliğinde belirtilen süre içinde SGK’ya verilmemesi nedeniyle 6.588,00 TL idari para cezası uygulandığı, 07.03.2018 tarihli ve sayılı yazıyla da ibraz edilen defter ve belgelerin 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 102’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinin ( 4) numaralı alt bendine uygun olarak düzenlenmemesi ve ibraz edilen aylık ücret tediye bordrosunun anılan bendin ( 5) numaralı alt bendine uygun olarak düzenlenmemesi nedeniyle
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
1 / 91.646,00 TL idari para cezası verildiği, söz konusu ceza tutarını ödediği, 2016/ 05 ayında iş yerinde
çalışan kimsenin olmadığı, dolayısıyla uygulanan idari para cezasının hukuka aykırı olduğu ifade edilerek ödenen tutarın iadesi talep edilmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kamu Denetçiliği Kurumunun 23.05.2018 tarihli ve sayılı bilgi ve belge isteme yazısına istinaden SGK tarafından gönderilen 01.06.2018 tarihli ve sayılı yazıda; 2.1. Söz konusu şirketin 04.05.2015 tarihi itibariyle Türkiye Cumhuriyeti Karayolları 12. Bölge
Müdürlüğünden almış olduğu galvanizli çelik yaya üst geçidi yapım işinden dolayı 5510 sayılı
Kanun gereğince tescil edildiği, ihaleli işin bitimi sonrasında işverenin, SGK İl Müdürlüğünün yapmış olduğu asgari işçilik araştırma işlemini kabul etmediği, malzemeli işçilik giderlerinin de tespit edilmesi amacıyla asgari işçilik incelemesi talep ettiği, asgari işçilik incelemesi için denetim elemanı görevlendirildiği, 30.09.2017 tarihli ve sayılı rapor ile inceleme işleminin tamamlandığı, 2.2. Kurum denetim elemanı tarafından ihaleli işin geçici kabulünün 15.05.2016 tarihinde, noksansız geçici kabulün ise 20.05.2016 tarihinde yapıldığının tespit edildiği, 2016 yılı Mayıs ayında faaliyet olmasına rağmen işyerinde herhangi bir sigortalı bildirimi bulunmadığı, denetim elemanının hayatın genel akışına uygun olarak Mayıs 2015 döneminde en az bir sigortalı çalıştırılması gerektiğine kanaat getirdiği ve bu durumu raporda belirttiği, 2.3. Denetim raporuna istinaden işverenden, söz konusu ay için aylık prim ve hizmet belgesi talep edildiği, talebin yerine getirilmediği, bunun üzerine işverene prime esas kazanç alt sınırı üzerinden prim tahakkuk ettirildiği, işe giriş bildirgesi, işten ayrılış bildirgesi ve aylık prim ve hizmet belgesinin süresinde verilmemesi nedeniyle de 5510 sayılı Kanunun 102’nci maddesine istinaden idari para cezası uygulandığı, 2.4. SGK uygulaması yönünden, denetim elemanlarının raporlarının aksi kanıtlanmadığı sürece geçerli olduğu, söz konusu işlemlerin yerinde ve hukuka uygun olduğu ifade edilmektedir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında , “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .” hükmü yer almaktadır .
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
.
2 / 9ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla
görevlidir .” hükmü yer almaktadır .
5. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “Sigortalılığın başlangıcı” başlıklı 7’nci maddesinde , “Sigorta hak ve yükümlülükleri 4 üncü maddenin birinci fıkrasının; a) (a) bendi kapsamında sigortalı sayılanlar için çalışmaya, meslekî ve teknik eğitime, meslekî ve teknik ortaöğretim sırasında tamamlayıcı eğitim ya da alan eğitimine, staja veya bursiyer olarak göreve başladıkları tarihten, (…) itibaren başlar (…)” hükmü; “Sigortalı bildirimi ve tescili” başlıklı 8’inci maddesinde “İşverenler, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılan kişileri, 7 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen sigortalılık başlangıç tarihinden önce, sigortalı işe giriş bildirgesi ile Kuruma bildirmekle yükümlüdür . Ancak işveren tarafından sigortalı işe giriş bildirgesi; a) İnşaat, balıkçılık ve tarım işyerlerinde işe başlatılacak sigortalılar için, en geç çalışmaya başlatıldığı gün, b) Yabancı ülkelere sefer yapan ulaştırma araçlarına sefer esnasında alınarak çalıştırılanlar ile
Kuruma ilk defa işyeri bildirgesi verilecek işyerlerinde; ilk defa sigortalı çalıştırmaya başlanılan tarihten itibaren bir ay içinde çalışmaya başlayan sigortalılar için, çalışmaya başladıkları tarihten itibaren en geç söz konusu bir aylık sürenin dolduğu tarihe kadar, c) Kamu idarelerince istihdam edilen 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununa göre işsizlik sigortasına tabi olmayan sözleşmeli personel ile kamu idarelerince yurt dışı görevde çalışmak üzere işe alınanların, çalışmaya başladıkları tarihten itibaren bir ay içinde, Kuruma verilmesi halinde, sigortalılık başlangıcından önce bildirilmiş sayılır .
(…) Bu maddenin ikinci ve beşinci fıkraları hariç olmak üzere, diğer fıkralarında belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen ilgililer hakkında, 102 nci madde hükümlerine göre idarî para cezası uygulanır .
Sigortalı işe giriş bildirgesinin şekli ve içeriği, bildirgenin verilme yöntemleri ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usûl ve esaslar, Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir .” hükmü; “Prim belgeleri ve işyeri kayıtları” başlıklı 86’ncı maddesinde “Bu Kanunun 4 üncü ve 5 inci maddesine tabi sigortalılar ile sosyal güvenlik destek primine tabi sigortalılar için işverenlerce
Kuruma verilmesi gereken aylık prim ve hizmet belgelerinin şekli, içeriği, ekleri, ilgili olduğu dönemi, verilme süresi ve diğer hususlar Kurum tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir .
İşveren, işyeri sahipleri; işyeri defter, kayıt ve belgelerini ilgili olduğu yılı takip eden yıl başından başlamak üzere on yıl süreyle, kamu idareleri otuz yıl süreyle, tasfiye ve iflâs idaresi memurları ise görevleri süresince, saklamak ve Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilen memurlarınca istenilmesi halinde onbeş gün içinde ibraz etmek zorundadır .
(…)Bu maddede belirtilen yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde, 102 nci maddeye göre işlem yapılır…” hükmü; “Kurumca verilecek idarî para cezaları” başlıklı 102’nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin ( 2) numaralı alt bendinde, “ 8 inci maddenin birinci fıkrasında
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
.
3 / 9belirtilen bildirgenin verilmediğinin, mahkeme kararından veya Kurumun denetim ve kontrolle
görevli memurlarınca yapılan tespitlerden ya da diğer kamu idarelerinin denetim elemanlarının kendi mevzuatları gereğince yapacakları soruşturma, denetim ve incelemelerden veya bankalar, döner sermayeli kuruluşlar, kamu idareleri ile kanunla kurulan kurum ve kuruluşlardan alınan bilgi ve belgelerden anlaşılması halinde bildirgeyi vermekle yükümlü olanlar hakkında her bir sigortalı için asgari ücretin iki katı tutarında idari para cezası uygulanır .” hükmü; anılan fıkranın (c) bendinde, “ 86 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca verilmesi gereken belgeleri, Kurumca belirlenen şekilde ve usȗlde vermeyenler ya da Kurumca internet, elektronik veya benzeri ortamda göndermekle zorunlu tutulduğu halde anılan ortamda göndermeyenler veya belirlenen süre içinde vermeyenlere her bir fiil için; 1) Belgenin asıl olması halinde aylık asgari ücretin iki katını geçmemek kaydıyla belgede kayıtlı sigortalı sayısı başına, aylık asgari ücretin beşte biri tutarında,
2) Belgenin ek olması halinde, aylık asgari ücretin iki katını geçmemek kaydıyla her bir ek belgede
kayıtlı sigortalı sayısı başına, aylık asgari ücretin sekizde biri tutarında,
3) Ek belgenin 86 ncı maddenin beşinci fıkrasına istinaden Kurumca re’sen düzenlenmesi
durumunda, aylık asgari ücretin iki katını geçmemek kaydıyla her bir ek belgede kayıtlı sigortalı sayısı başına, aylık asgari ücretin yarısı tutarında,
4) Belgenin mahkeme kararı, Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarınca
yapılan tespitler veya diğer kamu idarelerinin denetim elemanlarınca kendi mevzuatları gereğince yapacakları soruşturma, denetim ve incelemeler neticesinde ya da bankalar, döner sermayeli kuruluşlar, kamu idareleri ile kanunla kurulan kurum ve kuruluşlardan alınan bilgi ve belgelerden, hizmetleri veya kazançları Kuruma bildirilmediği veya eksik bildirildiği anlaşılan sigortalılarla ilgili olması halinde, belgenin asıl veya ek nitelikte olup olmadığı, işverence düzenlenip düzenlenmediği dikkate alınmaksızın, aylık asgari ücretin iki katı tutarında, idari para cezası uygulanır .” hükmü; anılan fıkranın (e) bendinde, “ 86 ncı maddesinin ikinci fıkrasındaki yükümlülüğü Kurumca yapılan yazılı ihtara rağmen onbeş gün içinde mücbir sebep olmaksızın tam olarak yerine getirmeyenlere;
1) Bilânço esasına göre defter tutmakla yükümlü olanlar için, aylık asgari ücretin oniki katı tutarında,
2) Diğer defterleri tutmakla yükümlü olanlar için, aylık asgari ücretin altı katı tutarında,
3) Defter tutmakla yükümlü değil iseler, asgari ücretin üç katı tutarında,
4) Tutmakla yükümlü bulunulan defter ve belgelerin ibraz edilmemesi nedeniyle verilmesi gereken
ceza tutarını aşmamak kaydıyla; defter ve belgelerin tümünü verilen süre içinde ibraz etmekle birlikte; kanunî tasdik süresi geçtikten sonra tasdik ettirilmiş olan defterlerin tasdik tarihinden önceki kısmı, işçilikle ilgili giderlerin işlenmemiş olduğu tespit edilen defterler, sigorta primleri hesabına esas tutulan kazançların kesin olarak tespitine imkân vermeyecek şekilde usulsüz veya noksan tutulmuş defterler, herhangi bir ay için sigorta primleri hesabına esas tutulması gereken kazançların ve kazançlarla ilgili ödemelerin (sigorta primine esas kazancın ödemeye bağlı olduğu durumlar dahil) o ayın dahil bulunduğu hesap dönemine ait defterlere işlenmemiş olması halinde, o aya ait defter kayıtları geçerli sayılmaz ve bu geçersizlik hallerinin gerçekleştiği her bir takvim ayı için, aylık asgari ücretin yarısı tutarında; kullanılmaya başlanmadan önce tasdik ettirilmesi zorunlu
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
.
4 / 9olduğu halde tasdiksiz tutulmuş olan defterler geçerli sayılmaz ve tutmakla yükümlü bulunulan
defter türü dikkate alınarak bu bendin ( 1) ve ( 2) numaralı alt bentlerine göre; Vergi Usûl Kanunu gereğince bilanço esasına göre defter tutulması gerekirken işletme hesabı esasına göre tutulmuş defterler geçerli sayılmaz ve bu bendin ( 1) numaralı alt bendine göre,
5) İşverenler tarafından ibraz edilen aylık ücret tediye bordrosunda; işyerinin sicil numarası,
bordronun ilişkin olduğu ay, sigortalının adı, soyadı, sigortalının sosyal güvenlik sicil numarası, ücret ödenen gün sayısı, sigortalının ücreti, ödenen ücret tutarı ve ücretin alındığına dair sigortalının imzasının bulunması zorunludur . Belirtilen unsurlardan herhangi birini ihtiva etmeyen (imza şartı yönünden makbuz mukabilinde veya banka kanalıyla yapılan ödemeler hariç) ücret tediye bordroları geçerli sayılmaz ve her bir geçersiz ücret tediye bordrosu için aylık asgari ücretin yarısı tutarında, idari para cezası uygulanır…” hükmü yer almaktadır .
6. 12.05.2010 tarihli ve 27579 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sosyal Sigorta İşlemleri
Yönetmeliğinin “Aylık prim ve hizmet belgesinin düzenlenmesi, verilmesi ve saklanması” başlıklı 102’nci maddesinde, “(…) Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılanlar için cari aya ilişkin düzenlenecek asıl, ek veya iptal nitelikteki örneği
Ek- 9’da bulunan aylık prim ve hizmet belgesini; a) Özel nitelikteki işyeri işverenleri, en geç belgenin ilişkin olduğu ayı izleyen ayın 23’ünde, b) Resmî nitelikteki işyeri işverenleri ise, en geç belgenin ilişkin olduğu ayı takip eden ayın 23’ünde, c) Bazı özel nitelikteki işyeri işverenleri ayın 15’i ile müteakip ayın 14’ü arasında; bazı resmî nitelikteki işyeri işverenleri ise ayın 1’i ile 30’u arasında ücret alan sigortalılar çalıştırdığından, bu nitelikteki işyeri işverenlerince;
1) Ayın 1’i ile 30’u arasındaki çalışmaları karşılığı ücret alan sigortalılar için en geç belgenin ilişkin
olduğu ayı izleyen ayın 23’ünde,
2) Ayın 15’i ile müteakip ayın 14’ü arasındaki çalışmaları karşılığı ücret alan sigortalılar için en geç
belgenin ilişkin olduğu ayı takip eden ayın 23’ünde, saat 23.59’a kadar e-Sigorta kanalıyla Kuruma göndermek zorundadırlar…” hükmü yer almaktadır .
IV. KAMU DENETÇİSİ CELİLE ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde, başvuranın sigortalı işe giriş bildirgesi ile aylık prim ve hizmet belgelerini yasal süre içerisinde SGK’ya göndermediği ve bir günlük ücretin deftere ve ücret ödeme bordrosuna intikal ettirilmediği anlaşıldığından 5510 sayılı
Kanunun 102’nci maddesi uyarınca tesis edilen idari para cezasına ilişkin işlemlerde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılarak Ret Kararı Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
.
5 / 9V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran ile idare arasındaki uyuşmazlığın, işe giriş bildirgesi ile aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süre içerisinde verilmemesi ve bir günlük ücretin deftere ve ücret ödeme bordrosuna intikal ettirilmemesi nedeniyle uygulanan idari para cezası işleminden kaynaklandığı görülmektedir . Bu itibarla uyuşmazlığın adilane bir çözüme kavuşturulabilmesi için öncelikle başvuran tarafından, hakkında işe giriş bildirgesi ve aylık prim ve hizmet belgesi düzenlenmesi gereken sigortalı çalıştırılıp çalıştırılmadığının tespit edilmesi, ardından idari para cezasını gerektiren fiillerin vaki olup olmadığının ortaya koyulması gerekmektedir .
9. SGK tarafından Kurumumuza gönderilen 01.06.2018 tarihli ve sayılı yazı incelendiğinde; başvuranın asgari işçilik incelemesi talep ettiği, asgari işçilik incelemesi için idarece denetim elemanı görevlendirildiği, 30.09.2017 tarihli ve sayılı rapor ile inceleme işleminin tamamlandığı, idari para cezasının söz konusu rapora istinaden uygulandığı görülmektedir .
10. Söz konusu rapor, anılan yazı ekinde Kurumumuza gönderilmiş olup raporda yaya üst geçidi yapım işinin 15.05.2016 tarihinde bitirildiği, bu tarihte geçici kabul yapıldığı, geçici kabul sırasında belirlenen eksikliklerin ise 20.05.2016 tarihinde giderildiği yönündeki tespitlere yer verilmektedir .
Buna mukabil işveren vekilinin söz konusu işin 28.04.2016 tarihinde bitirildiğini, ihale makamı tarafından yapılan kabuller ve kontroller nedeniyle işin 15.05.2016 tarihine kadar uzadığını, bu süre içerisinde herhangi bir çalışma olmadığını, dolayısıyla fiili olarak sigortalı çalıştırılmadığını ve ücret ödenmediğini öne sürdüğü görülmektedir .
11. Başvuranın bu iddiaları karşısında, söz konusu raporda ihale konusu işle ilgili Karayolları Genel
Müdürlüğü 12. Bölge Müdürlüğünün 05.10.2016 tarihli ve sayılı yazısının incelendiği, bu yazıda işin bitirildiği tarihin 15.05.2016 olarak belirtildiği, ancak söz konusu tarihte yapılan geçici kabulde görülen eksikliklerin giderildiği tarihin de 20.05.2016 olduğunun ayrıca belirtildiği,
15.05.2016 tarihli geçici kabulde tespit edilen eksikliklerin ise bağlantı elemanları eksikliği,
oksitlenme ve sehim olduğu anlaşılmaktadır . Bu sebeple anılan raporda, söz konusu eksikliklerin giderilmesinin 2016 yılının Mayıs ayında en az bir sigortalının çalıştırılmasıyla mümkün olabileceği sonucuna varıldığı görülmektedir .
12. 15.05.2016 tarihli geçici kabul sırasında ihale konusu işin eksiksiz bir şekilde teslim edilmediği, söz konusu eksikliklerin somut olarak belirtildiği, bağlantı elemanları eksikliği, oksitlenme ve sehimden ibaret olan bu eksikliklerin geçici kabulden 5 gün sonra 20.05.2016 tarihinde tamamlandığı görülmekte olup her ne kadar başvuran tarafından anılan tarih aralığında herhangi birinin çalıştırılmadığı iddia edilmekte ise de söz konusu eksikliklerin sigortalı çalıştırılmaksızın nasıl giderildiğine ilişkin bir açıklama da getirilemediği gözetildiğinde 2016 yılının Mayıs ayında en az bir sigortalı çalıştırıldığının kabulü gerekmektedir .
13. 5510 sayılı Kanunun 8’inci maddesiyle, işverenlerin, 4’üncü maddenin birinci fıkrasının (a)
bendi kapsamında sigortalı sayılan kişileri, 7’nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen sigortalılık başlangıç tarihinden önce, sigortalı işe giriş bildirgesi ile Kuruma bildirmekle yükümlü
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
.
6 / 9kılındığı, 7’inci maddeye göre sigorta hak ve yükümlülüğünün 4/a kapsamındaki sigortalı için
çalışmaya başladığı tarihten itibaren başlayacağının hüküm altına alındığı, dolayısıyla başvuran tarafından işe giriş bildirgesinin 20.05.2016 tarihinden önce SGK’ya verilmesi gerektiği, ancak verilmediği, bunun üzerine 5510 sayılı Kanunun 102’nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin ( 2) numaralı alt bendi uyarınca idari para cezası uygulandığı görülmektedir .
14. Aylık prim ve hizmet belgelerinin verilmemesi sebebiyle uygulanan idari para cezasına ilişkin işleme bakıldığında ise, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 102’nci maddesi uyarınca özel nitelikteki işyeri işverenlerinin, aylık prim ve hizmet belgesini en geç belgenin ilişkin olduğu ayı izleyen ayın 23’ünde SGK’ya göndermek zorunda olduğu, bu doğrultuda 2016 yılının Mayıs ayına ait aylık prim ve hizmet belgesinin 23.06.2016 tarihinde anılan idareye gönderilmesi gerekirken gönderilmediği, bu sebeple başvurana 5510 sayılı Kanunun 102’nci maddesinin birinci fıkrasının (c)
bendi uyarınca idari para cezası uygulandığı anlaşılmaktadır .
15. 5510 sayılı Kanunun 86’ncı maddesinin ikinci fıkrasında, işverenlerin ve işyeri sahiplerinin; işyeri defter, kayıt ve belgelerini ilgili olduğu yılı takip eden yıl başından başlamak üzere on yıl süreyle saklamak ve SGK’nın denetim ve kontrol ile görevlendirilen memurlarınca istenilmesi halinde onbeş gün içinde ibraz etmek zorunda olduğu kurala bağlanmaktadır . Anılan Kanunun 102’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde ise söz konusu defter ve belgelerin tümünün verilen süre içinde ibraz edilmesiyle birlikte; kanunî tasdik süresi geçtikten sonra tasdik ettirilmiş olan defterlerin tasdik tarihinden önceki kısmının, işçilikle ilgili giderlerin işlenmemiş olduğu tespit edilen defterlerin, sigorta primleri hesabına esas tutulan kazançların kesin olarak tespitine imkân vermeyecek şekilde usulsüz veya noksan tutulmuş defterlerin, herhangi bir ay için sigorta primleri hesabına esas tutulması gereken kazançların ve kazançlarla ilgili ödemelerin o ayın dahil bulunduğu hesap dönemine ait defterlere işlenmemiş olması halinde, o aya ait defter kayıtlarının geçerli sayılmayacağı ve bu geçersizlik hallerinin gerçekleştiği her bir takvim ayı için, aylık asgari ücretin yarısı tutarında; kullanılmaya başlanmadan önce tasdik ettirilmesi zorunlu olduğu halde tasdiksiz tutulmuş olan defterlerin geçerli sayılmayacağı ve Vergi Usûl Kanunu gereğince bilanço esasına göre defter tutulması gerekirken işletme hesabı esasına göre tutulmuş defterlerin de geçerli sayılmayacağı ve idari para cezası uygulanacağı hüküm altına alınmaktadır .
16. Ayrıca anılan maddede, işverenler tarafından ibraz edilen aylık ücret tediye bordrosunda; işyerinin sicil numarasının, bordronun ilişkin olduğu ayın, sigortalının adının, soyadının, sigortalının sosyal güvenlik sicil numarasının, ücret ödenen gün sayısının, sigortalının ücretinin, ödenen ücret tutarının ve ücretin alındığına dair sigortalının imzasının bulunmasının zorunlu olduğu, belirtilen unsurlardan herhangi birini ihtiva etmeyen ücret tediye bordrolarının geçerli sayılmayacağı ve her bir geçersiz ücret tediye bordrosu için aylık asgari ücretin yarısı tutarında idari para cezası uygulanacağı kurala bağlanmaktadır .
17. Yukarıda zikredilen asgari işçilik incelemesine ilişkin denetim raporunda, işyeri kayıt ve belgelerinin incelenmesi neticesinde 2016/Mayıs ayına ait ücret ödeme bordrosunda isimli sigortalının isminin olduğu, ancak sigortalı adına ücret tahakkukunun yapılmadığı, dolayısıyla ücret tediye bordrosunda imzasının olmadığı hususlarının tespit edildiği görülmektedir . Dolayısıyla bir günlük ücretin deftere ve ücret ödeme bordrosuna intikal ettirilmemesine bağlı olarak işçilikle
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
.
7 / 9ilgili söz konusu giderin deftere işlenmediği, ödenen ücret tutarının ve ücretin alındığına dair
sigortalının imzasının bulunmaması nedeniyle ücret tediye bordrosunun geçersiz olduğu gerekçesiyle
5510 sayılı Kanunun 102’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca idari para cezası
uygulandığı görülmektedir .
18. Bu gerekçelerle başvuranın sigortalı işe giriş bildirgesi ile aylık prim ve hizmet belgelerini yasal süre içerisinde SGK’ya göndermediği ve bir günlük ücretin deftere ve ücret ödeme bordrosuna intikal ettirilmediği anlaşıldığından 5510 sayılı Kanunun 102’nci maddesi uyarınca tesis edilen idari para cezasına ilişkin işlemlerde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmaktadır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 19. İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup Sosyal Güvenlik
Kurumundan istenen bilgi ve belgelerin Kurumumuza süresi içinde ve gerekçeli olarak gönderildiği, idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde hesap verilebilirlik, makul sürede karar verme, kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ve karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkelerine uygun hareket ettiği görülmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
20. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 17’nci maddesinin sekizinci fıkrasına göre
Kamu Denetçiliği Kurumuna, dava açma süresi içinde yapılan başvuru, işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurmakta olup anılan Kanunun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, başvurunun Kurum tarafından reddedilmesi hâlinde, (varsa) durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacak olup başvuru konusu işleme karşı Erzurum İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle;
Başvurunun REDDİNE, Kararın gereği için BAŞVURANA ve SOSYAL GÜVENLİK KURUMUNA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi .
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
8 / 9Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi