|
ÖZET: İş sağlığı ve güvenliği (İSG) alanında işveren vekilinin belirlenmesi, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu çerçevesinde önemli bir konudur. Bu kanuna göre, işveren, çalışan istihdam eden gerçek veya tüzel kişiler olarak tanımlanmakta ve işveren vekilleri de işverenin yetkilerini devralarak işyeri yönetiminde görev almaktadır. Özellikle elli ve daha fazla çalışana sahip olan işyerlerinde, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili çalışmalar yürütmek amacıyla kurullar oluşturulması gerekmektedir.
Kurul oluşturulması gereken durumlarda, asıl işveren ve alt işveren arasında iş birliği ve koordinasyon sağlanması önemlidir. İşveren vekilleri, bu süreçte kurulun zorunlu üyeleri arasında yer almakta ve birden fazla işyeri bulunan durumlarda her bir işyeri için ayrı kurulların oluşturulması gerekmektedir. Ayrıca, işveren vekilinin sayısı, kurulların sayısına bağlı olarak değişiklik gösterebilir; bu nedenle, işyerinin merkezinde koordinasyonu sağlayacak en az bir vekilin atanması önerilmektedir. Sonuç olarak, işveren vekillerinin atanması ve sayılarının belirlenmesi, iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarının etkinliği açısından kritik bir rol oynamaktadır. Bu bağlamda, işveren vekillerinin idareci pozisyonlarından seçilmesi, uygulamanın daha sağlıklı yürütülmesine katkı sağlayacaktır. |
NOT: İSG işveren adına işveren vekilinin belirlenmesi hakkında T.C.
ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü
Sayı: E-53773008-622.02-10540881 30/09/2024
Konu: Görüş (İSG İşveren Adına İşveren Vekilinin Belirlenmesi Hakkında)
BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞINA
İlgi: tarihli ve sayılı yazı.
Başkanlığınızda iş sağlığı ve güvenliği (İSG) işveren adına işveren vekili sayısı ve kimler tarafından yürütüleceği konusunda tereddüt oluştuğuna ilişkin ilgi yazı incelenmiştir.
Bilindiği üzere, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 3 üncü maddesinde işveren, “Çalışan istihdam eden gerçek veya tüzel kişi yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşları” şeklinde tanımlanmış olup işveren adına hareket eden, işin ve işyerinin yönetiminde görev alan işveren vekillerinin, bu Kanunun uygulanması bakımından işveren sayılacağı belirtilmektedir.
Mezkûr Kanunun 22 nci maddesinde, “(1) Elli ve daha fazla çalışanın bulunduğu ve altı aydan fazla süren sürekli işlerin yapıldığı işyerlerinde işveren, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili çalışmalarda bulunmak üzere kurul oluşturur. İşveren, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına uygun kurul kararlarını uygular.
(2) Altı aydan fazla süren asıl işveren-alt işveren ilişkisinin bulunduğu hallerde;
Asıl işveren ve alt işveren tarafından ayrı ayrı kurul oluşturulmuş ise, faaliyetlerin yürütülmesi ve kararların uygulanması konusunda iş birliği ve koordinasyon asıl işverence sağlanır.
Asıl işveren tarafından kurul oluşturulmuş ise, kurul oluşturması gerekmeyen alt işveren, koordinasyonu sağlamak üzere vekâleten yetkili bir temsilci atar.
İşyerinde kurul oluşturması gerekmeyen asıl işveren, alt işverenin oluşturduğu kurula iş birliği ve koordinasyonu sağlamak üzere vekâleten yetkili bir temsilci atar.
ç) Kurul oluşturması gerekmeyen asıl işveren ve alt işverenin toplam çalışan sayısı elliden fazla ise, koordinasyonu asıl işverence yapılmak kaydıyla, asıl işveren ve alt işveren tarafından birlikte bir kurul oluşturulur.
(3) Aynı çalışma alanında birden fazla işverenin bulunması ve bu işverenlerce birden fazla kurulun oluşturulması hâlinde işverenler, birbirlerinin çalışmalarını etkileyebilecek kurul kararları hakkında diğer işverenleri bilgilendirir.” hükmüne yer almaktadır.
Diğer taraftan, 18.1.2013 tarihli ve 28532 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulları Hakkında Yönetmeliğin 5 inci maddesinde, “(1) İşverene bağlı, fabrika, müessese, işletme veya işletmeler grubu gibi birden çok işyeri bulunduğu hallerde elli ve daha fazla çalışanın bulunduğu her bir işyerinde ayrı ayrı kurul kurulur.
(2) Birinci fıkrada belirtilen durumlarda ihtiyaç duyulması halinde kurullar arasında koordinasyon ve bilgi alış verişi işverence sağlanır. İşveren, birden çok işyerinin her birinde kurulacak kurulların çalışma usullerini düzenlemek, iş ve görüş birliğini sağlamak amacıyla bu işyerlerine ait iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili raporların, en az üç ayda bir, ilgili teknik eleman ve uzmanlarca incelenmesini sağlar. Ayrıca bu raporları göz önünde tutarak alınması gereken tedbirleri tespit eder ve uygulanmasını sağlar.” hükmüne yer verilmiş olup 6 ncı maddesinde de oluşturulacak kurulun zorunlu üyelerinden biri olarak işveren vekili sayılmıştır.
6331 sayılı Kanunun amacı; işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması ve mevcut sağlık ve güvenlik şartlarının iyileştirilmesi için işveren ve çalışanların görev, yetki, sorumluluk, hak ve yükümlülüklerini düzenlemektir. Çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olan işveren bu yükümlülüğünü iş sağlığı ve güvenliği kurulu vasıtası ile yerine getirmektedir. Elli ve daha fazla çalışanın bulunduğu ve altı aydan fazla devam eden sürekli işlerin yapıldığı işyerlerinde işveren, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili çalışmalarda bulunmak üzere kurul oluşturmaktadır. Birden çok işyeri bulunduğu hallerde elli ve daha fazla çalışanın bulunduğu her bir işyerinde ayrı ayrı kurul kurulması gerekmektedir.
Mezkûr Kanun işveren vekilinin Kanunun uygulanması bakımından işveren gibi kabul edileceğini belirtmekle birlikte kaç tane vekil atanabileceği hususunda bir belirleme yapmamıştır. Ancak, kurumun yapısı gereği birden fazla kurul oluşturulması halinde işveren vekilinin de kurul sayısı kadar olacağı açıktır. Hatta birden fazla kurulun olması durumunda işyerinin merkezinde bu kurullar arasında koordinasyon sağlayacak en az bir işveren vekilinin de atanması mümkün bulunmaktadır.
Yine, 6331 sayılı Kanunda çalışan, “Kendi özel kanunlarındaki statülerine bakılmaksızın kamu veya özel işyerlerinde istihdam edilen gerçek kişi” olarak tanımlanmış olmakla birlikte, iş yerinde kurulacak kurul için belirlenecek işveren vekillerinin idareciler (müdür gibi) seçilmesinin uygulamanın daha sağlıklı yürütülmesi açısından önem arz etmektedir.
Bu itibarla, Başkanlığınızda İSG işveren adına işveren vekili sayısı ve kimler tarafından yürütüleceği konusunda yukarıda yer verilen hüküm ve açıklamalar çerçevesinde hareket edilmesinin uygun olacağı mütalaa edilmektedir.
Bilgilerini rica ederim.
Bakan a.
Yerel Yönetimler Genel Müdürü