|
ÖZET: Başvuru sahibi, müteveffa anne ve babasından kalan taşınmazların tescilinde yaşanan isim hatasının düzeltilmesi için Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’ne yaptığı başvurunun reddedilmesine itiraz etmiştir. Başvurusunda, taşınmazların daha önce doğru isimle tescil edildiğini, ancak 32 yıl sonra isminin bilgisi ve talebi dışında yanlış bir şekilde değiştirildiğini belirtmiştir. Düzeltme işleminin harçsız yapılmasını talep eden başvuru sahibi, mevcut durumun mülkiyet hakkını kısıtlayarak geri dönülemez zararlara yol açabileceğini ifade etmiştir.
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, başvurunun reddedilme gerekçesi olarak, hatanın mirasçılık belgesinden kaynaklandığını ve düzeltme işlemi için harç tahakkuk etmesi gerektiğini belirtmiştir. İdare, 2016/2 sayılı genelgeye atıfta bulunarak, yalnızca kadastro çalışmalarından kaynaklanan hataların düzeltilmesinin harçsız olabileceğini, ancak bu durumun başvuru sahibinin talebine uygulanamayacağını ifade etmiştir. Sonuç olarak, başvurunun reddedilmesi, hukuka ve hakkaniyete uygun bulunmuştur. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuru sahibinin iddialarını ve idarenin açıklamalarını değerlendirerek, başvurunun reddedilmesi yönündeki kararın uygun olduğunu belirtmiştir. Başvuru sahibinin, mirasçılık belgesindeki isim hatasını düzeltmek için yetkili mahkemeye başvurması gerektiği vurgulanmıştır. Bu bağlamda, tapu harcı ve döner sermaye ücreti alınmasının hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/8223-S.22.12602
BAŞVURU NO : 2022/175
KARAR TARİHİ : 27/06/2022
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : TAPU VE KADASTRO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
İsim tashihinin harçsız düzeltilmesi hakkında.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 05/01/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza tarafından yapılan başvuruda başvuru sahibi, müteveffa anne-
babasından kalan taşınmaz malların daha önceden “ ” olarak tescil edildiğini, miras intikali tescilinde esasen doğru ismi olan “ ” olarak yapılan işlemlerin, sonradan 32 yıl sonra isminin bilgisi ve talebi dışında “ ” olarak değiştirildiğini, tescil kayıtlarının tekrar “ ” olarak düzeltilmesi işleminin harca tabi olduğunu, harç miktarlarının günümüz tarifesinden fiyatlamasının kabul edilemez olduğunu, hisselerinin bu şekilde sahipsiz bırakılarak mülkiyet hakkı kısıtlanarak geri dönülemez zararlara sebep olabileceğini belirterek idarenin kendi kusurundan kaynaklanan isim hatasının harçsız ve masrafsız olarak düzeltilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 17/01/2022 tarih ve sayılı şikâyet konusuna ilişkin bilgi/belge isteme
yazılarına istinaden Tapu Ve Kadastro Genel Müdürlüğünün 11/05/2022 tarih ve – – sayılı yazılarında; Pelitçik Mahallesi , , , , , , , parsellerin 1990 yılında yapılan intikal işlemiyle “ ” olarak tescil edildiği, hatanın mirasçılık belgesinden kaynaklandığı, düzeltme işleminde tahakkuk eden tapu harcına itiraz edildiği için talebin 2021 yılında reddedildiği ve red kararına itiraz edilmediği, tescil istem belgesinde “ ”, tapu kütüğünde
“ ”, tapu senetlerinde “ ” yazıldığı, 18.04.1990 tarihli yevmiyeli intikal ile oluşan iştirak grubunda 30.11.2021 tarihli yevmiye ile tekrar intikal işlemi yapıldığı, burada da adına ikinci bir hisse oluştuğu, ancak iki hissenin TAKBİS’te olarak geçtiği, 2016/2 sayılı genelgeye göre tapu harcı ve döner sermaye hizmet bedeli tahsil ettirilmeksizin talebin karşılanamayacağı,
Çamlıdere Tapu Müdürlüğü’nün ret kararma itiraz edilmediği için hükmen halli yolunu gidilebileceği yönünde; isim yanlışlığındaki hatanın kendi İdarelerinden kaynaklanmaması nedeni ile harç ve döner
Sermaye ücreti tahsil ettirilmeden talebin karşılanamayacağı,
2.1) Ankara İli, Çamlıdere İlçesi, Pelitçik Mahallesi , , , , , , , sayılı
parsellerin 3/16 hissesi tapulama nedeniyle muris (baba) oğlu adına kayıtlı iken, Ankara 8. Sulh Hukuk Mahkemesinin 05.09.1984 tarihli / E.- K sayılı mirasçılık belgesine istinaden
18.04.1990 tarihli yevmiyeli intikal işlemiyle mirasçıları ve diğerleri adına elbirliği
halinde tescil edildiği, kimlikte , mirasçılık belgesinde , tescil istem belgesinde , tapu kütüğü sayfasında , tapu senetlerinde
, Takbis’te olarak geçtiği, 1990 yılında yapılan intikal işlemine ait tescil belgesinde ‘in kimlik bilgilerinin – – – – Çamlıdere – Pelitçik – – – – ‘ şeklinde olduğu,
2.2) Ankara 6. Sulh Hukuk Mahkemesinin 04.11.2021 tarihli / E.- K. sayılı mirasçılık
belgesine göre muris (anne) ‘in vefatına istinaden 30.112021 tarihli yevmiyeli işlemle mirasçılar adına elbirliği halinde intikal işlemi yapıldığı, mirasçılık belgesinde , tescil istem belgesinde , tapu kütüğü sayfasında da iki farklı kayıtla ve
, Takbis’te anne ile babadan gelen hisseler ayrı ayrı gösterilerek oğlu ve oğlu adlarına iki kayıtla tescil yapıldığı, 2021 yılında yapılan intikal işlemine ait tescil belgesinde ‘in kimlik bilgilerinin ‘ – – – – Ankara – Çamlıdere – Pelitçik – Cilt: – Aile: Sıra: – TC: ‘ şeklinde olduğu,
2.3) 27.12.2021 tarihli yevmiyeli ret kararında; tapu kayıtlarının olarak
düzeltilmesi, hatanın kendi İdarelerinin eylemlerinden kaynaklandığı iddiasıyla harçsız düzeltilmesi talep edildiği, Çamlıdere Tapu Müdürlüğünce de hatanın mirasçılık belgesinden kaynaklandığı ve isim düzeltme işlemi için harç tahakkuk edeceği gerekçesiyle talebin reddedildiği, Keçiören Nüfus Müdürlüğü’nün
31.12.2021 tarihli yazısına göre ile ilgili MERNİS’te herhangi bir isim düzeltmesi
yapılmadığı,
2.4) oğlu ‘in babasından gelen miras payının 1990 yılında, annesinden gelen miras
payının 2021 yılında diğer mirasçılarla birlikte elbirliği halinde tescil edildiği, iki intikal işleminde de
/ adına tescillerin ve ‘den olma aynı kişi adına olduğu, kimlik bilgilerine ilişkin MERNİS’te düzeltme işlemi yapılmadığı, 1990 yılı işlem evraklarından kimlikte
, mirasçılık belgesinde yazılmışsa da, İdarece oluşturulan tescil istem belgesinde
, tapu kütüğü sayfasında , tapu senetlerinde , Takbis’te yazıldığı, kayıtların tutarlı olmadığı, el yazımından kaynaklı bazen u bazen ü harfi ile yazıldığı, keza 1990 yılında yapılan intikal işlemi sırasında tapu müdürlüğünce kimlik belgesi ile mirasçılık belgesi arasındaki farklılığın bir eksiklik gibi algılanmadığı ve düzeltme için veraset belgesinin tavzihine veya kimlik bilgisinin düzeltilmesine yönelik bir işlem yapılmadığı,
2.5) 2016/2 (1770) sayılı genelgeye göre, yalnızca kadastro çalışmalarından kaynaklanan hataların
düzeltilmesi işlemi tapu harcı ve döner sermaye hizmet bedelinden muaf olduğundan ve söz konusu hatanın
kendi idarelerinden kaynaklanmadığı anlaşıldığından tapu harcı ve döner sermaye hizmet bedeli tahsil ettirilmeksizin talebin karşılanamayacağı, Çamlıdere Tapu Müdürlüğünce talebin 27/12/2021 tarih, yevmiye ile reddedilmesi üzerine herhangi bir itirazda bulunulmadığından halihazırda konunun idari bir işlemle çözümlenemeyeceği, Açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Vergi Ödevi” başlıklı 73.
maddesinin 3. fıkrasında; “Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır.”
3.1) “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74. maddesinin 3. ve 4.
fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5. maddesinin 1.
fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 492 sayılı Harçlar Kanununun “Mevzuu:” başlıklı 57. maddesinde; “Tapu ve kadastro işlemlerinden
bu kanuna bağlı (4) sayılı tarifede yazılı olanları, tapu ve kadastro harçlarına tabidir.”;
5.1) “Harçtan müstesna tutulan işlemler:” başlıklı 59. maddesinde; “c) İlgililerin kusurları olmaksızın
tapu ve kadastro idareleri tarafından yapılacak hataların tashihleri,”;
5.2) “Re’sen yapılan işlemler:” başlıklı 126. maddesinde; “Herhangi bir istek olmaksızın re’sen yapılacak
işlemlere ait harçlar, bu kanunda aksine hüküm yoksa, lehine işlem yapılan kişilerden alınır.”;
5.3) “Memurların Sorumluluğu:” başlıklı 128. maddesinde; “Gerekli harçları tamamen almadan işlem
yapan memurlar harcın ödenmesinden mükellefler ile müteselsilen sorumludurlar.”;
6) 4721 Sayılı Türk Medeni Kanununun ‘Mirasçılık belgesi’ başlıklı 598’inci maddesinde, Başvurusu
üzerine yasal mirasçı oldukları belirlenenlere, sulh mahkemesince veya noterlikçe mirasçılık sıfatlarını gösteren bir belge verilir. Mirasçı atamaya veya vasiyete ilişkin ölüme bağlı tasarrufa mirasçılar veya başka vasiyet alacaklıları tarafından kendilerine bildirilmesinden başlayarak bir ay içinde itiraz edilmedikçe, lehine tasarrufta bulunulan kimseye, sulh mahkemesince atanmış mirasçı veya vasiyet alacaklısı olduğunu gösteren bir belge verilir.
7) 31.05.2016 tarih ve 2016/2 (1770) sayılı Tapu Sicilindeki Düzeltmelere İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkındaki Genelgenin; ‘İşlemin mali yönü’ başlıklı 8’nci maddesinde, “(1) Tapu kütüğüne tescile tabi kimlik bilgilerinin düzeltilmesinden tapu harcı ve döner sermaye hizmet bedeli tahsil edilir. (2) Kadastro çalışmalarından kaynaklanan hataların düzeltilmesinden tapu harcı ve döner sermaye hizmet bedeli
alınmaz. (3) Tescile tabi kimlik bilgileri dışındaki kimlik bilgilerinin güncellenmesi ve eksikliklerin giderilmesinden tapu harcı ve döner sermaye hizmet bedeli alınmaz.”
Düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8) Başvuru sahibinin iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı
birlikte değerlendirildiğinde başvuru konusuna ilişkin “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden
9) Başvuran, , müteveffa anne-babasından kalan taşınmaz malların daha önceden “ ”
olarak tescil edildiğini, miras intikali tescilinde esasen doğru ismi olan “ ” olarak yapılan işlemlerin, sonradan 32 yıl sonra isminin bilgisi ve talebi dışında “ ” olarak değiştirildiğini, tescil kayıtlarının tekrar “ ” olarak düzeltilmesi işleminin harca tabi olduğunu, harç miktarlarının günümüz tarifesinden fiyatlamasının kabul edilemez olduğunu, Tapu Müdürlüğü tarafından düzenlenen, imzalı onaylı verilen resmi belgelerdeki bilgilerinin (tarih, esas doğru isim, beyanı) dikkate alınmaması, düzeltme talebine işlemin mali yönünün öncelikli gerekçe gösterilmesini, hisselerinin bu şekilde sahipsiz bırakılarak mülkiyet hakkının kısıtlanarak geri dönülemez zararlara sebep olabileceğini belirterek idarenin kendi kusurundan kaynaklanan isim hatasının harçsız ve masrafsız olarak düzeltilmesini talep etmektedir.
10) Söz konusu başvuruyla ilgili İdare tarafından Pelitçik Mahallesi , , , , , , ,
parsellerin 1990 yılında yapılan intikal işlemiyle “ ” olarak tescil edildiği, tescil istem belgesinde “ ”, tapu kütüğünde “ ”, tapu senetlerinde “ ” yazıldığı,
18.04.1990 tarihli yevmiyeli intikal ile oluşan iştirak grubunda 30.11.2021 tarihli yevmiye ile
tekrar intikal işlemi yapıldığı, burada da adına ikinci bir hisse oluştuğu, ancak iki hissenin
TAKBİS’te olarak geçtiği, 2016/2 sayılı genelgeye göre tapu harcı ve döner sermaye hizmet bedeli tahsil ettirilmeksizin talebin karşılanamayacağı,
10.1) Ankara 8. Sulh Hukuk Mahkemesinin 05.09.1984 tarihli / E.- K sayılı mirasçılık belgesine
istinaden 18.04.1990 tarihli yevmiyeli intikal işlemiyle mirasçıları ve diğerleri adına elbirliği halinde tescil edildiği, kimlikte , mirasçılık belgesinde
, tescil istem belgesinde , tapu kütüğü sayfasında , tapu senetlerinde , Takbis’te olarak geçtiği, hatanın mirasçılık belgesinden kaynaklandığı ve isim düzeltme işlemi için harç tahakkuk edeceği gerekçesiyle talebin reddedildiği, 1990 yılında yapılan intikal işlemi sırasında tapu müdürlüğünce kimlik belgesi ile mirasçılık belgesi arasındaki farklılığın bir eksiklik gibi algılanmadığı ve düzeltme için veraset belgesinin tavzihine veya kimlik bilgisinin düzeltilmesine yönelik bir işlem yapılmadığı, 2016/2 (1770) sayılı genelgeye göre, yalnızca kadastro çalışmalarından kaynaklanan hataların düzeltilmesi işlemi tapu harcı ve döner sermaye hizmet bedelinden muaf olduğundan ve söz konusu hatanın kendi idarelerinden kaynaklanmadığı anlaşıldığından tapu harcı ve döner sermaye hizmet bedeli tahsil ettirilmeksizin talebin karşılanamayacağı belirtilmiştir.
11) Somut olayda başvuru sahibine müteveffa anne-babasından intikal eden taşınmazlarla ilgili hatanın
mirasçılık belgesinden kaynaklandığı, zira Ankara 8. Sulh Hukuk Mahkemesinin 05.09.1984 tarihli
/ E.- K sayılı mirasçılık belgesine istinaden 18.04.1990 tarihli yevmiyeli intikal işlemiyle mirasçıları ve diğerleri adına elbirliği halinde tescil edildiği, kimlikte
, mirasçılık belgesinde , tescil istem belgesinde , tapu kütüğü sayfasında , tapu senetlerinde , Takbis’te olarak geçtiği, miras intikali tescilinde esasen doğru ismi olan “ ” olarak yapılan işlemlerin, sonradan isminin bilgisi ve talebi dışında “ ” olarak değiştirildiği ve tescil kayıtlarının tekrar
“ ” olarak düzeltilmesi işleminin harca tabi olduğu, ancak söz konusu düzeltme talebinin mevzuat hükümleri gereğince tapu harcı ve döner sermaye hizmet bedelinden muaf olmadığından res’en düzeltilmediği anlaşılmaktadır. Buna göre, 1990 yılında yapılan intikal işlemi sırasında tapu müdürlüğünce kimlik belgesi ile mirasçılık belgesi arasındaki farklılığın bir eksiklik gibi algılanmadığı ve düzeltme için veraset belgesinin tavzihine veya kimlik bilgisinin düzeltilmesine yönelik bir işlem yapılmadığı görülmektedir. Dolayısıyla söz konusu düzeltme talebi tapu idaresinin kendi işleminden kaynaklanmadığı için tapu harcı ve döner sermaye hizmet bedeli tahsil ettirilmeksizin karşılanamadığı ifade edilmiştir.
12) Bilindiği üzere vergi, resim, harç ve benzeri malî yükümlülükler kanunla konulacağı, değiştirileceği
veya kaldırılacağı, vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerin muaflık, istisnalar ve indirimleriyle oranlarına ilişkin hükümlerinde kanunun belirttiği yukarı ve aşağı sınırlar içinde değişiklik yapmak yetkisi
Cumhurbaşkanına verildiği, İdarenin kuruluş ve görevleriyle bir bütün ve kanunla düzenleneceği, ayrıca
İdarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu Anayasada açıkça belirtilmiştir.
13) 492 sayılı Harçlar Kanununun “Harçtan müstesna tutulan işlemler:” başlıklı 59’uncu maddesinde; “c)
İlgililerin kusurları olmaksızın tapu ve kadastro idareleri tarafından yapılacak hataların tashihleri” düzenlemesine yer verilmiştir. Somut olayda da düzeltme işleminin mirasçılık belgesi düzenlenmesi işleminden kaynaklandığı, tapu müdürlüğünden kaynaklanmadığı görülmüştür.
14) Yine Harçlar Kanunu’nun yukarıda bahsi geçen maddesinde, hangi işlemlerin harçtan müstesna
tutulduğu tek tek sayılmış, son bentte ise “Yukarıda yer alan istisnalara ilave olarak özel kanunlarda yer alan muafiyet ve istisnalara ilişkin hükümler saklıdır.” düzenlemesine yer verilmiştir.
15) Harçlar Kanunu’nun “Re’sen yapılan işlemler:” başlıklı 126’ıncı maddesinde; “Herhangi bir istek
olmaksızın re’sen yapılacak işlemlere ait harçlar, bu kanunda aksine hüküm yoksa, lehine işlem yapılan kişilerden alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Düzeltme işlemi de başvuran lehine olduğundan, ondan tapu harcı alınması kanuna uygundur.
16) Tapu Sicil Tüzüğü’nün 5’inci maddesinde, tapu sicilinin, Devletin sorumluluğu altında, tescil ve açıklık
ilkelerine göre taşınmazlar ile üzerindeki hakların durumlarını göstermek üzere tutulan sicil olarak tanımlanmıştır.
17) Türk Medeni Kanunu’nun 1007/1 hükmünde de tapu sicilinin tutulmasından doğan bütün zararlardan
Devletin sorumlu olduğu açık bir şekilde düzenlenmiştir. Bu şekilde Devlet kendi eliyle tuttuğu sicile olan güvenin de artmasını sağlamayı amaçlamıştır (YILDIRIM, s.34.).
18) Devletin bu kusursuz sorumluluğun sonucu olarak, tapu sicilinin eksiksiz tutulması, hukuka aykırı
tutulmaması hususu son derece önem arz etmektedir. Nitekim tapu siciline hakim olan ilkelerden aleniyet ilkesi uyarınca, tapu sicili herkese açıktır. Türk Medeni Kanunu’nun 1020/2 hükmünde de “İlgisini inanılır kılan herkes, tapu kütüğündeki ilgili sayfanın ve belgelerin tapu memuru önünde kendisine gösterilmesini veya bunların örneklerinin verilmesini isteyebilir.” düzenlemesine yer verilmiştir.
19) Tapu sicili, taşınmazlarda ayni haklara aleniyet sağlama ve bu hakkın güvenilir şekilde devrini
sağlamak amacıyla kurulduğundan, herkesin sicildeki kayıtların tam ve doğru olduğuna inanma hakkı vardır (Bkz., YILDIRIM, s. 36). Yine Türk Medeni Kanunu’nun 1023’üncü maddesinde de, tapu kütüğündeki tescile iyiniyetle dayanarak mülkiyet veya bir başka aynî hak kazanan üçüncü kişinin bu kazanımının korunacağı düzenlenmiştir.
20) Tapu sicilinin aleniyeti, tescile güvenin korunması ve Devletin kusursuz sorumlu olması, sicillerin de
kusursuz bir şekilde tutulmasını gerektirmektedir. Bu nedenle Tapu Sicil Tüzüğü’nde düzeltmelerin ne şekilde yapılacağına ilişkin ayrıntılı bir düzenlemeye yer verilmiştir. Tüzüğün 74/3 hükmünde, ana veya yardımcı siciller üzerinde yapılmış hata veya eksikliklerin, ilgililerce sunulan veya başka idarelerce düzenlenen belgelerden kaynaklanması hâlinde ilgililerin gerçek durumu kanıtlayıcı belgelere dayalı başvuruları üzerine istemin yevmiye defterine kaydedilerek gerekli düzeltmenin yapılacağı düzenlenmiştir.
Daha da açık ifadeyle, talep eden yönünden tapu sicilinde yapılması talep edilen bir düzeltmenin gerçek duruma dayalı belgeye dayandırılması; tapu memurları bakımından da bu düzeltmeyi yapmak sicilin güvenilirliğini sağlamak bakımından zorunludur. Tapu sicil kütüklerinden sorumlulukta olduğu gibi, Türk
Medeni Kanunu’nun 38’inci maddesi uyarınca, kişisel durum sicilinin tutulmasından doğan zarardan
Devletin sorumlu olduğu düzenlenmiştir.
21) Somut olayın irdelenmesinde, düzeltme işlemine konu olan hususun Ankara 8. Sulh Hukuk
Mahkemesinin 05.09.1984 tarihli / E.- K sayılı mirasçılık belgesinden kaynaklandığı, söz konusu belgeye istinaden 18.04.1990 tarih ve yevmiyeli intikal işlemi sebebi mirasa konu taşınmazların
“ ” ve diğerleri adına elbirliği halinde tescil gördüğü, tapu kütüğüne “ ” olarak tescil edilen ismin işleme ait tapu senetlerinde “ ” olarak yazıldığı, 30/11/2021 tarih, yevmiye ile tekrar intikal işlemi yapıldığında yani iki intikal sonucunda tapu kütüklerinde hem
“ ” hem de “ ” adına hisse oluştuğu, ancak TAKBİS kayıtlarında her iki hissenin de “ ” olarak geçtiği anlaşılmaktadır.
22) Söz konusu mirasçılık belgesinin Türk Medeni Kanununda belirtildiği üzere sulh mahkemesince veya
noterlikçe mirasçılık sıfatlarını ortaya koyan, atanmış mirasçı veya vasiyet alacaklısını olduğunu gösteren bir belge olduğu, mirasın ispatına hizmet eden, mevcut hakkı belgeleyen bir niteliği olduğu anlaşılmaktadır.
Başvuru sahibi ve diğer mirasçılar lehine düzenlenen mirasçılık belgesinde gerçekte “ ” olması gerekirken “ ” olarak belirtildiği için intikali yapılan taşınmazlarda isim tutarsızlığı olduğu görülmektedir. Buna göre, İdare tarafından yapılan açıklamalarından mirasçılık belgesindeki hatanın kendi idarelerinden kaynaklanmadığı, tapu idaresinin mirasçılık belgesindeki bilgilerle bağlı olduğu, belgedeki bilgilerin doğruluğunun aksini belgedeki mirasçıların belgeyi düzenleyen yetkili mahkeme nezdinde düzeltmesi gerekecektir. Diğer taraftan 492 Sayılı Harçlar Kanununun 57. ve 59’uncu maddeleri gereğince sadece ilgililerin kusurları olmaksızın tapu ve kadastro idareleri tarafından yapılacak hataların tashihlerinin harçtan muaf olduğu, Tapu Sicilindeki Düzeltmelere İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkındaki Genelgesiyle de tapu kütüğüne tescile tabi kimlik bilgilerinin düzeltilmesinden tapu harcı ve döner sermaye hizmet bedelinin tahsil edileceği düzenlemeleri yer almaktadır. İsim değişikliğine ilişkin tapuda yapılacak her bir tashih işlemi için 492 sayılı Kanuna bağlı (4) sayılı tarifenin 1/13-c fıkrası gereğince harç tahsil edilmesi gerektiği açıktır. İlgililerin kusuru olmaksızın doğacak herhangi bir hata istisna kapsamına alınmamış, istisna için hem ilgililerin kusurun bulunmaması hem de tapu idaresinin kusuru açıkça aranmıştır. Bilinçli bir düzenleme olduğunda da bir şüphe bulunmamaktadır.
23) Sonuç olarak tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Anayasa’nın vergilerin (harçların)
kanuniliğine ilişkin hükmü ve Harçlar Kanunu’nun 59. maddesi uyarınca, başvurandan tapu harcı ve döner sermaye ücreti alınmasının hukuka uygun olduğu; taşınmaz intikal işlemine konu olan mirasçılık belgesindeki isim hatasının herhangi bir idareye atfedilemeyeceği, nitekim belgeyi düzenleyen mahkeme nezdinde başvuru sahibinin düzeltme talebinde bulunmasının gerektiği, diğer taraftan Harçlar Kanunu hükümleri gereğince belirtilen istisnalar haricince kalan her nevi kayıt tashihinde işlem başına maktu harç alınacağı açıkça hüküm altına alındığından başvuruya konu isim tashihinin harçsız ve masrafsız yapılması işlemin İdarece reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
24) İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 sayılı mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6. maddesinde yer verilmiş olup, söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; şikâyet başvurusunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgeler bakımından idare tarafından süresi içerisinde işlem tesis edildiği; böylece “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davranıldığı görülmüştür.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
24) 6328 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ
tarihinden itibaren ilgili idare işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara Vergi Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve TAPU VE KADASTRO GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi