|
ÖZET: Bu karar, işitme engelli bir öğrencinin Batman İbn-i Sina Lisesi’ne nakil talebinin reddedilmesine ilişkin bir hukuki uyuşmazlığı ele almaktadır. Öğrenci, okul müdürünün aşağılayıcı tavırları ve nakil için gerekli sağlık raporunun istenmesi gibi sebeplerle mağduriyet yaşadığını iddia etmektedir. Milli Eğitim Bakanlığı, öğrencinin mevcut okulunda eğitim gördüğünü ve nakil talebinin reddedilmesinin gerekçelerini açıklamıştır.
Yapılan incelemelerde, okul idaresinin yönetmeliklere uygun hareket ettiği, öğrencinin sağlık durumunun nakil için elverişli olmadığının tespit edildiği belirtilmiştir. Ayrıca, velinin sağlık raporunu zamanında teslim etmemesi nedeniyle nakil işleminin gerçekleştirilemediği ifade edilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın talebinin reddedilmesinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığına karar verilmiştir. Bu karar, eğitim hakkı ve ayrımcılık yasağı gibi temel hakların korunması açısından önemli bir içtihat oluşturmaktadır. İdarenin, başvuranın durumunu değerlendirirken hukuka uygun hareket ettiği ve gerekli incelemeleri yaptığı sonucuna varılmıştır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/7552-S.22.11574
BAŞVURU NO : 2022/369
KARAR TARİHİ : 10/06/2022
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
Başvuran çocuk, Batman Merkez İbn-i Sina Mesleki ve Teknik
BAŞVURUNUN KONUSU :
Anadolu Lisesi Anadolu Meslek Programı Sağlık Hizmetleri alanına nakil müracaatı talebinde yaşadığını iddia ettiği mağduriyetin giderilmesini talep etmektedir.
BAŞVURU TARİHİ : 08/01/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza çocuk internet sayfası (www.kdkcocuk.gov.tr) üzerinden yapılan başvuruda, , lise ikinci sınıf öğrencisi olduğunu, okulunu değiştirmek istediğini, Batman İbn-i Sina Lisesine kaydını yaptırmak istediğini ama okul müdürünün aşağılayıcı tavırla olmayacağını belirttiğini, işitme engelli olduğu için okul alamayacaklarını söylediğini, rehberlik hocası tarafından da yapılacak testte olumlu sonuçlar aldığı taktirde geçişinin olabileceğinin belirtildiğini, testinin olumlu geçtiğini, bu sefer de okul müdürünün almak istemediğini, sağlık raporu istediklerini, akıl sağlığının yerinde olmadığını belirttiklerini, bu duruma çok üzüldüğünü, hemşirelik okumak istediğini bu yüzden de bu okula gitmek istediğini belirterek bu konuda yardımcı olunmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kamu Denetçiliği Kurumunun 08/03/2022 tarihli ve sayılı yazısına istinaden Milli Eğitim
Bakanlığı Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 08/04/2022 tarihli ve sayılı cevabî yazıda özetle; 2.1. 2021-2022 eğitim ve öğretim yılı Batman Merkez Kültür Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Anadolu
Meslek Programı Çocuk Gelişimi ve Eğitimi alanında öğrenim gören 10 uncu sınıf öğrencisi
‘ın (T.C.: ), Batman Merkez İbn-i Sina Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Anadolu
Meslek Programı Sağlık Hizmetleri alanına nakil müracaatında bulunduğu, 2.2. Okul müdürlüğünün kendisini aşağıladığını, işitme engeli olduğu için okula alamayacaklarını ve okulda boş kontenjan olmadığının tarafına bildirildiğini ancak başka bir öğrencinin naklinin yapıldığı iddiasıyla Kurumumuza yapmış olduğu şikayet başvurusu ile ilgili Batman İl Millî Eğitim Müdürlüğü
Maarif Müfettişlerince inceleme başlatıldığı, 2.3. Batman İl Millî Eğitim Müdürlüğü Maarif Müfettişlerince yapılan inceleme sonucunda inceleme raporu düzenlendiği ve raporun ekte gönderildiği, belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının; “Devletin temel amaç ve görevleri” başlıklı 5 inci maddesinde; “Devletin temel amaç ve görevleri, Türk milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik vesosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır.”,
3.1. “Kanun önünde eşitlik” başlıklı 10 uncu maddesinde; “Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir…
Çocuklar, yaşlılar, özürlüler, harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve gaziler için alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı sayılamaz.”, 3.2. “Ailenin korunması ve çocuk hakları” başlıklı 41 inci maddesinde; “Aile, Türk toplumunun temelidir ve eşler arasında eşitliğe dayanır. Devlet, ailenin huzur ve refahı ile özellikle ananın ve çocukların korunması ve aile planlamasının öğretimi ile uygulanmasını sağlamak için gerekli tedbirleri alır, teşkilatı kurar. Her çocuk, korunma ve bakımdan yararlanma, yüksek yararına açıkça aykırı olmadıkça, ana ve babasıyla kişisel ve doğrudan ilişki kurma ve sürdürme hakkına sahiptir. Devlet, her türlü istismara ve şiddete karşı çocukları koruyucu tedbirleri alır.”,
3.3. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “…
Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.
… ”
3.4. 90 ıncı maddesinde; “ Usulüne göre yürürlüğe konulmuş Milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir.
3.5. 42 inci maddesinde; “Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz.”
3.6. 65 inci maddesinde; “Devlet, sosyal ve ekonomik alanlarda Anayasa ile belirlenen görevlerini, bu görevlerin amaçlarına uygun öncelikleri gözeterek malî kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getirir.”
hükümleri amirdir.
4.14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” düzenlemesi yer almaktadır.
5. Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşmenin, 5.1. 1 inci maddesinde; “Bu Sözleşme uyarınca çocuğa uygulanabilecek olan kanuna göre daha erken yaşta reşit olma durumu hariç, onsekiz yaşına kadar her insan çocuk sayılır.” 5.2. 2 nci maddesinde; “1. Taraf Devletler, bu Sözleşmede yazılı olan hakları kendi yetkileri altında bulunan her çocuğa, kendilerinin, ana babalarının veya yasal vasilerinin sahip oldukları, ırk, renk, cinsiyet, dil, siyasal ya da başka düşünceler, ulusal, etnik ve sosyal köken, mülkiyet, sakatlık, doğuş ve diğer statüler nedeniyle hiçbir ayrım gözetmeksizin tanır ve taahhüt ederler.” 5.3. 3 üncü maddesinde; “1. Kamusal ya da özel sosyal yardım kuruluşları, mahkemeler, idari makamlar veya yasama organları tarafından yapılan ve çocukları ilgilendiren bütün faaliyetlerde, çocuğun yararı temel düşüncedir.” 5.4. 4 üncü maddesinde; “Taraf Devletler, bu Sözleşmede tanınan hakların uygulanması amacıyla gereken her türlü yasal, idari ve diğer önlemleri alırlar. Ekonomik, sosyal ve kültürel haklara ilişkin olarak, Taraf
Devletler eldeki kaynaklarını olabildiğince geniş tutarak, gerekirse uluslararası işbirliği çerçevesinde bu tür önlemler alırlar.” 5.5. 12 inci maddesinde; “Taraf Devletler, görüşlerini oluşturma yeteneğine sahip çocuğun kendini ilgilendiren her konuda görüşlerini özgürce ifade etme hakkını bu görüşlere çocuğun yaşı ve olgunluk derecesine uygun olarak, gereken özeni gösterilmek suretiyle tanırlar.” 5.6. 18 inci maddesinde; “Bu Sözleşmede belirtilen hakların güvence altına alınması ve geliştirilmesi için
Taraf Devletler, çocuğun yetiştirilmesi konusundaki sorumluluklarını kullanmada ana-baba ve yasal vasilerin durumlarına uygun yardım yapar ve çocukların bakımı ile görevli kuruluşların, faaliyetlerin ve hizmetlerin gelişmesini sağlarlar.” 5.7. 23 üncü maddesinin birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarında; “Taraf Devletler, zihinsel ya da bedensel özürlü çocukların saygınlıklarını güvence altına alan, özgüvenlerini geliştiren ve toplumsal yaşama etkin biçimde katılmalarını kolaylaştıran şartlar altında eksiksiz bir yaşama sahip olmalarını kabul ederler.
Taraf Devletler, özürlü çocukların özel bakımdan yararlanma hakkını tanırlar ve eldeki kaynakları yeterliliği ölçüsünde ve yapılan başvuru üzerine, yardımdan yararlanabilecek durumda olan çocuğa ve onun bakımından sorumlu olanlara, çocuğun durumu ve anne-babasının veya çocuğa bakanların içinde bulundukları koşullara uygun düşecek yardımın yapılmasını teşvik ve taahhüt ederler.
Özürlü çocuğun, özel bakıma gereksinimi olduğu bilincinden hareketle bu maddenin 2. fıkrası uyarınca yapılması öngörülen yardım, çocuğun ana-babasının ya da çocuğa bakanların parasal (mali) durumları göz önüne alınarak olanaklar ölçüsünde ücretsiz sağlanır. Bu yardım; özürlü çocuğun eğitimi, meslek eğitimi,
tıbbi bakım hizmetleri, rehabilitasyon hizmetleri, bir işte çalışabilecek duruma getirme hazırlık programları ve dinlenme/eğlenme olanaklarından etkin olarak yararlanmasını sağlamak üzere düzenlenir ve çocuğun en eksiksiz biçimde toplumla bütünleşmesi yanında, kültürel ve ruhsal yönü dahil bireysel gelişmesini gerçekleştirme amacını güder.”, 5.8. 28 inci maddesinde; “Taraf Devletler, çocuğun eğitim hakkını kabul ederler ve bu hakkın fırsat eşitliği temeli üzerinde aşamalı olarak gerçekleştirilmesi…” 6. Birleşmiş Milletler Engelli Kişilerin Haklarına İlişkin Sözleşmenin; 6.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu Sözleşme’nin amacı, engellilerin tüm insan hak ve temel özgürlüklerinden tam ve eşit şekilde yararlanmasını teşvik ve temin etmek ve insanlık onurlarına saygıyı güçlendirmektir. Engelli kavramı diğer bireylerle eşit koşullar altında topluma tam ve etkin bir şekilde katılımlarının önünde engel teşkil eden uzun süreli fiziksel, zihinsel, düşünsel ya da algısal bozukluğu bulunan kişileri içermektedir.”, 6.2. “Genel İlkeler” başlıklı 3 üncü maddesinde; “İşbu Sözleşme’nin dayandığı ilkeler şunlardır: (a)
Kendi seçimlerini yapma özgürlükleri ve bağımsızlıklarını da kapsayacak şekilde, kişilerin insanlık onuru ve bireysel özerkliklerine saygı gösterilmesi; (b) Ayrımcılık yapılmaması; (c) Engellilerin topluma tam ve etkin katılımlarının sağlanması; (d) Farklılıklara saygı gösterilmesi ve engellilerin insan çeşitliliğinin ve insanlığın bir parçası olarak kabul edilmesi; (e) Fırsat eşitliği; (f) Erişilebilirlik; (g) Kadın-erkek eşitliği; (h) Engelli çocukların gelişim kapasitesine ve kendi kimliklerini koruyabilme haklarına saygı duyulması.”, 6.3. “Genel Yükümlülükler” başlıklı 4 üncü maddesinde; “1. Taraf Devletler engelliliğe dayalı herhangi bir ayrımcılığa izin vermeksizin tüm engellilerin insan hak ve temel özgürlüklerinin eksiksiz olarak yaşama geçirilmesini sağlamak ve engellilerin hak ve özgürlüklerini güçlendirmekle yükümlüdür. Bu amaç doğrultusunda Taraf Devletler; (a) Bu Sözleşme’de tanınan hakların uygulanması için gerekli tüm yasal, idari ve diğer tedbirleri almayı; (b) Yürürlükte mevcut, engelliler aleyhinde ayrımcılık teşkil eden yasalar, düzenlemeler, gelenekler ve uygulamaları değiştirmek veya ortadan kaldırmak için gerekli olan, yasama faaliyetleri dâhil uygun tüm tedbirleri almayı; (c) Tüm politika ve programlarda engellilerin insan haklarının korunmasını ve güçlendirilmesini dikkate almayı; (d) Bu Sözleşme’yle bağdaşmayan eylemler veya uygulamalardan kaçınmayı ve kamu kurum ve kuruluşlarının bu Sözleşme’ye uygun davranmalarını sağlamayı; (e) Kişiler, örgütler veya özel teşebbüslerin engelliliğe dayalı ayrımcı uygulamalarını engellemek için gerekli tüm uygun tedbirleri almayı;… taahhüt eder.” 2. Taraf Devletler ekonomik, sosyal ve kültürel haklarla ilgili olarak kaynakları ölçüsünde azami tedbirleri almayı ve gerektiğinde uluslararası işbirliği çerçevesinde engellilerin bu haklardan tam olarak yararlanmasını aşamalı olarak sağlamak için işbu Sözleşme ‘de yer alan ve uluslararası hukuka göre derhal uygulanması gereken yükümlülükleri yerine getirmeyi taahhüt eder.
3. Taraf Devletler işbu Sözleşme’nin uygulanmasını sağlayacak yasalar ve politikaların geliştirilmesi ve yaşama geçirilmesi ile engellilere ilişkin diğer karar alma süreçlerinde engelli çocuklar da dahil olmak üzere engellilere onları temsil eden örgütler aracılığıyla sürekli danışacak ve etkin bir şekilde bu sürece dahil edeceklerdir….”, 6.4. “Ayrımcılık Yapılmaması ve Eşitlik” başlıklı 5 inci maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “3. Taraf Devletler eşitliği sağlamak ve ayrımcılığı ortadan kaldırmak üzere engellilere yönelik makul düzenlemelerin yapılması için gerekli tüm adımları atar.
4. Engellilerin fiili eşitliğini hızlandırmak veya sağlamak için gerekli özel tedbirler işbu Sözleşme amaçları doğrultusunda ayrımcılık olarak nitelendirilmez.”, 6.5. “Engelli çocuklar” başlıklı 7 nci maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; “Taraf Devletler, engelli çocukların diğer çocuklarla eşit bir şekilde tüm temel insan hak ve özgürlüklerinden tam olarak yararlanmasını sağlamak için gerekli tüm tedbirleri alır.
Engelli çocuklarla ilgili tüm eylemlerde çocuğun en üst çıkarının gözetilmesine öncelik verir”, 7. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 8. Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği 3 üncü fıkrasında; “Mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarına kayıt yaptıracak öğrencilerin sağlık durumlarının ilgili mesleğin öğrenimine elverişli olması gerekir. Bu durum, programın özelliğine göre gerektiğinde, sağlık/sağlık kurulu raporuyla belgelendirilir….” 8.1. Alan ve dala geçiş başlıklı 31’inci maddesinin 4 üncü fıkrasında; “Öğrencinin sağlık durumunun, geçmek istediği alanın öğrenimine elverişli olması gerekir. Tam zamanlı kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitimlerine devam eden özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerin meslek alanı ve dalına yönlendirilmesinde öğrencilerin yetenekleri, sağlık ve engel durumları ile özellikleri dikkate alınır. Bu öğrencilerin bireyselleştirilmiş eğitim programı (BEP) geliştirme biriminin önerisi ve öğrenci yerleştirme ve nakil komisyonunun kararı doğrultusunda alan ve dal tercihi yapmaları sağlanır.” hükümlerini ihtiva eder.
IV. KAMU DENETÇİSİ SN. CELİLE ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
9. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret
Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Kurumumuza çocuk internet sayfası (www.kdkcocuk.gov.tr) üzerinden yapılan başvuruda, başvuran çocuk, lise ikinci sınıf öğrencisi olduğunu, okulunu değiştirmek istediğini, Batman İbn-i Sina Lisesine kaydını yaptırmak istediğini ama okul müdürünün aşağılayıcı tavırla olmayacağını belirttiğini, işitme engelli olduğu için okul alamayacaklarını söylediğini, rehberlik hocası tarafından da yapılacak testte olumlu sonuçlar aldığı taktirde geçişinin olabileceğinin belirtildiğini, testinin olumlu geçtiğini, bu sefer de okul müdürünün almak istemediğini, sağlık raporu istediklerini, akıl sağlığının yerinde olmadığını belirttiklerini, bu duruma çok üzüldüğünü, hemşirelik okumak istediğini bu yüzden de bu okula gitmek istediğini belirterek bu konuda yardımcı olunmasını talep etmektedir.
11. Milli Eğitim Bakanlığı Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 08/04/2022 tarihli ve sayılı cevabî yazıda başvuran çocuğun, 2021-2022 eğitim ve öğretim yılı Batman
Merkez Kültür Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Anadolu Meslek Programı Çocuk Gelişimi ve Eğitimi alanında öğrenim gördüğü, 10 uncu sınıf öğrencisi olduğu, Batman Merkez İbn-i Sina Mesleki ve Teknik
Anadolu Lisesi Anadolu Meslek Programı Sağlık Hizmetleri alanına nakil müracaatında bulunduğu belirtilmiştir.
12. Okul müdürlüğünün kendisini aşağıladığını, işitme engeli olduğu için okula alamayacaklarını ve okulda boş kontenjan olmadığının tarafına bildirildiğini ancak başka bir öğrencinin naklinin yapıldığı iddiasıyla
Kurumumuza yapmış olduğu şikayet başvurusuna istinaden Batman İl Millî Eğitim Müdürlüğü Maarif
Müfettişlerince inceleme yapıldığı, yapılan inceleme sonucunda inceleme raporu düzenlendiği belirtilerek rapor Kurumumuza gönderilmiştir.
13. Batman İl Millî Eğitim Müdürlüğü Maarif Müfettişlerince yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 18/03/2022 tarih ve sayılı “ ’ın İbn-i Sina Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi’ne nakli ile ilgili Ombudsmanlık başvurusunda oluşan aksaklık ve mağduriyetler hakkında hususların değerlendirilmesi ve inceleme yapılması” konulu inceleme raporu incelendiğinde;
Yapılan İnceleme Çalışmaları Bölümünde; 24/12/2021 tarihinde ilgili velinin nakil başvurusu ile ilgili olarak kaynaştırma öğrencisi olduğu için nakil koşulları kendilerine bildirildiği, AMP meslek alanlarına geçişlerde öğrencinin sağlık durumunun geçmek istediği alanın öğrenimine elverişli olması gerektiği, öğrencilerin tercih ettikleri meslek alanlarına sağlık durumlarının uygun olduğunu beyan etmiş sayılacağı, tam zamanlı kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla öğrenimlerine devam eden özel eğitim ihtiyacı olan öğrenciler de dahil olmak üzere sağlık durumunun yerleştirildiği alanın öğrenimime elverişli olmadığı sonradan tespit edilen öğrencilerden programın özelliğine göre sağlık/sağlık kurulu raporu istenebileceği, istenen raporu temin edemeyen öğrenciler için en geç 9 uncu sınıf birinci dönemin sonuna kadar durumlarına uygun başka meslek alanlarına yönlendirileceği, veliden öğrencinin 10 uncu sınıf öğrencisi olması itibari ile Sağlık Hizmetleri Alanında
Okuyabilir sağlık kurulu raporu istendiği, ilgili veliye hem sözlü hem de 20/12/2021 tarih ve sayılı yazı ile bildirildiği, daha sonra tarih ve sayılı yazı ile CİMER üzerinden şikayet başvurusunda bulunulduğu, şikayete ilişkin 21/01/2022 tarihli yazı ile idareye cevap verildiği, velinin sağlık personeli olmasında sakınca yoktur sağlık kurulu raporunu ise 03/02/2022 tarihinde okula tutanakla teslim ettiği, bunun üzerine nakli onaylama için E-Okul sistemine girildiğinde dönem atlatma işlemleri olması dolayısıyla ve 2.dönem başladığından nakil başvurusu onaylanamadığı, 2.dönem nakil başvurusunda bulunduğunda nakil talebinin okul tarafından onaylanacağı söylendiği, başvuran çocuğun babası çocuğunun halihazırda kendi okulunda okuduğunu, ilgili idareyle görüştüğünü, naklinin olamayacağının kendisine söylendiğinin, işlerinin yoğun olduğunun bundan dolayı geciktiğinin ve kızının halen sağlık lisesine gitmek istediğini söylediği, okul müdürünün başvuran çocuğun kaynaştırma öğrencisi olduğu, sağlık alanında okuyabilmesi için sağlık kurulu raporu olmadan naklinin kabul edilemeyeceğinin kendisine bildirildiği, aşağılayıcı tavırda bulunmadığı, öğrencinin psikolojik teste tabi tutulmadığı belirtilmiştir.
Sonuç-Kanaat ve Teklif Bölümünde :
Okul idaresinin yönetmelikler ve kılavuzlar doğrultusunda hareket etmiş olduğu, velinin iş yoğunluğu nedeniyle okul idaresi tarafından kendisinden istenen sağlık kurulu raporunu zamanında okula teslim etmediği, okul idaresi olarak sistemin kendilerine 2. Dönem kapalı olduğu ancak İl Millî Eğitim Müdürlüğü
Nakil Komisyonu tarafından engelli raporuna istinaden öğrencinin naklinin İl Millî Eğitim Müdürlüğü
Nakil Komisyonunca yapılabileceği ya da Milli Eğitim Bakanlığından bu hususla ilgili görüş talebinde bulunabileceği belirtilmiştir.
Kurumumuzca başvuran çocuğun babası ile yapılan telefon görüşmesinde; okul idaresi olarak sistemin kendilerine 2. Dönem kapalı olduğu ancak İl Millî Eğitim Müdürlüğü Nakil Komisyonu tarafından engelli raporuna istinaden öğrencinin naklinin İl Millî Eğitim Müdürlüğü Nakil Komisyonunca yapılabileceği ya da Milli Eğitim Bakanlığından bu hususla ilgili görüş talebinde bulunabileceği belirtilmiş olsa da ikinci dönemin bitmek üzere olduğu, çocuğunun iş bu tarihten sonra gerekli eğitimi alamayacağı ilk dönemde mağduriyet yaşanıldığı aktarılmıştır.
Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği 3 üncü fıkrasında, “Mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarına kayıt yaptıracak öğrencilerin sağlık durumlarının ilgili mesleğin öğrenimine elverişli olması gerekir. Bu durum, programın özelliğine göre gerektiğinde, sağlık/sağlık kurulu raporuyla belgelendirilir….”, Alan ve dala geçiş başlıklı 31’inci maddesinin 4 üncü fıkrasında, “Öğrencinin sağlık durumunun, geçmek istediği alanın öğrenimine elverişli olması gerekir. Tam zamanlı kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitimlerine devam eden özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerin meslek alanı ve dalına yönlendirilmesinde öğrencilerin yetenekleri, sağlık ve engel durumları ile özellikleri dikkate alınır. Bu öğrencilerin bireyselleştirilmiş eğitim programı (BEP) geliştirme biriminin önerisi ve öğrenci yerleştirme ve nakil komisyonunun kararı doğrultusunda alan ve dal tercihi yapmaları sağlanır.” hükümlerine istinaden sağlık durumunun yerleştirildiği alanın öğrenimime elverişli olmadığı sonradan tespit edilen öğrencilerden programın özelliğine göre sağlık/sağlık kurulu raporu istenildiği, veliye hem sözlü hem de 20/12/2021 tarih ve sayılı yazı ile bu hususun bildirildiği, velinin sağlık personeli olmasında sakınca yoktur sağlık kurulu raporunu ise 03/02/2022 tarihinde okula tutanakla teslim ettiği, bunun üzerine nakli onaylama için E-Okul sistemine girildiğinde dönem atlatma işlemleri olması dolayısıyla ve 2.dönem başladığından nakil başvurusu onaylanamadığı, velinin iş yoğunluğu nedeniyle okul idaresi tarafından kendisinden istenen sağlık kurulu raporunu zamanında okula teslim etmediği, bunun yerine sürekli dilekçe vererek kayıt işlemini belirlenmiş olan sürede yapamadığı, 10.sııfın ikinci döneminden sonra da Yönetmelik gereği kaydının sistemsel olarak mümkün olmadığı tespit edilmiştir.
14. Çocuğun üstün yararı dikkate alınarak Kurumumuzca yapılan değerlendirmeler neticesinde; yukarıda da izah edildiği üzere başvuranın talebine ilişkin olarak Batman İl Millî Eğitim Müdürlüğü Maarif
Müfettişlerince yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 18/03/2022 tarih ve sayılı İnceleme
Raporu düzenlediği, gerekli incelemelerin detaylı olarak yapıldığı, okul idaresinin yönetmelikler ve kılavuzlar doğrultusunda hareket etmiş olduğu, velinin iş yoğunluğu nedeniyle okul idaresi tarafından kendisinden istenen sağlık kurulu raporunu zamanında okula teslim etmediği dikkate alındığında idarenin başvuranın talebinin reddedilmesinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden başvurunun reddedilmesi sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliği’nin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvurunun incelenmesi ve araştırılması kapsamında, Kurumumuzca istenilen
bilgi ve belgelerin İdare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, böylece
“kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; ancak
İdarenin, başvurana verdiği cevaplarda hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği, bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkeye de uygun davranması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
16. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birincisi fıkrası uyarınca, bu kararın başvurana tebliğ edildiği tarihten itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Batman İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın BAŞVURANA ve MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI MESLEKİ VE TEKNİK EĞİTİM GENEL
MÜDÜRLÜĞÜ’NE tebliğine; Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi