|
ÖZET: Bu karar, işitme engelli bir öğrencinin staj sürecine ilişkin yaşadığı mağduriyetin tazmini talebine ilişkindir. Başvuran, çocuğunun staja zamanında başlatılmadığını ve okul müdürünün olumsuz ifadeler kullandığını iddia ederek maddi ve manevi tazminat talep etmiştir. Ancak, yapılan incelemede, öğrencinin staja tabi olmadığı ve bu nedenle staj ücretinin ödenemeyeceği sonucuna varılmıştır.
Ayrıca, okul yönetiminin olumsuz tutumuna dair somut bir delil bulunmadığı belirtilmiştir. 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu’nun 25. maddesi gereğince, staj yapacak uygun işletme bulunamadığı için öğrencinin staj ücretinin ödenmesi mümkün görülmemektedir. Sonuç olarak, başvuranın maddi ve manevi tazminat talebi reddedilmiştir. Bu durum, eğitimde eşitlik ve engelli bireylerin hakları açısından önemli bir hukuki değerlendirme sunmaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/7032-S.20.11144
BAŞVURU NO : 2019/22046
KARAR TARİHİ : 07/05/2020
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : AĞRI VALİLİĞİ
BAŞVURUNUN KONUSU : İşitme engelli oğlunun staja zamanında başlatılmaması nedeniyle oluşan mağduriyetin tazmini talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 12/12/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran adına velisi tarafından Kurumumuza yapılan tarihli başvuruda, özetle; işitme engelli oğlu ’ın Ağrı t Anadolu ve Teknik Lisesi öğrencisi olduğunu, engelli olduğu için staja başlatılmadığını, Türkiye Eşitlik ve İnsan Hakları Kurumuna başvurusunun ardından staja başlatıldığını ancak bu sefer de staj ücretinin mevzuat ile belirlenen asgari tutarın altında belirlendiğini, okulun müdürü tarafından oğluna “Sen engellisin, senin okuman yazman yok, seni nereye alalım?” denildiğini ifade etmekte oğlunun stajda geçirmesi gereken dönem itibariyle mahrum kaldığı staj ücretinin tarafına ödenmesi ile okul müdürünün oğluna olan tutumu nedeniyle 5.000 TL manevi tazminat ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 23/03/2020 tarihli ve S. sayılı bilgi-belge isteme yazısına cevaben gönderilen Ağrı Valiliği’nin 13/04/2020 tarih ve E. sayılı yazısı ve eklerinde; “… Öğrencimizin velisi her ne kadar öğrencisinin staja başlatılmadığını iddia etmiş olsa da; öğrencimiz staja tabi tutulan bir öğrenci olmayıp İşletmelerde Mesleki Eğitim alması gereken bir öğrencidir. Staja ilişkin hükümler Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları
Yönetmeliği’nin 126-133 aralığındaki maddelerinde açıklamıştır. Anılan Yönetmeliğin 132 maddesinin I. fıkrası “Stajın okul müdürlüğünce planlanması, yarıyıl ve yaz tatillerinde yaptırılması esastır. „” hükmü gereği öğrencimiz staj yapması gereken bir öğrenci değildir. Bu yönüyle değerIendirildiğinde öğrenci velisinin “Öğrencim engelli olduğu için staja başlatılmadı” şeklindeki ithamı hukuki dayanaktan yoksun bir ithamdır kanaatindeyiz.
Staja tabi olmayan bu öğrencimiz Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları
Yönetmeliği’nin 136. Maddesine göre İşletmelerde mesleki eğitim alması gereken bir öğrencidir…
Okulumuzun bulunduğu ilin sosyo-ekonomik durumu göz önünde bulundurulduğunda bütün
Öğrencilerimizi yerleştireceğimiz yeterli sayıda işletme bulunmadığından; Öğrenciler 2. Fıkra hükümleri doğrultusunda sıralama yapılarak işletmelere yerleştirilmiştir. Öğrencimiz taşıdığı engel durumu dolayısıyla 3. Fıkra kapsamındaki öğrenci olmadığından sıralamaya tabi tutulmuştur. Akademik başarısı diğer Öğrencilerimizin biraz gerisinde kalan Öğrencimiz okulların eğitim öğretime başladığı tarih itibariyle işletmelere yerleştirilememiştir. Mesleki eğitime başlatılamayan bu öğrencimiz okulda eğitime tabi tutulmuş olup, daha sonraki süreçte de işletmelerle görüşmelere devam edilmiştir. Bu görüşmeler neticesinde bir işletme bulunup öğrencimiz 01.11.2019 tarihinden itibaren beceri eğitimine alınmıştır. Yönetmeliğin 127.
Maddesinin 2. Fıkrasının (2) (Değişik:RG-1/9/2018-30522) Bu Yönetmelik kapsamında; işletmelerde en az bir dönem meslekî eğitim gören Öğrenciler, eğitim ve öğretim etkinlikleri dışında okullardaki döner sermaye kapsamında mal ve hizmet üretiminde en az staj süresi kadar fiilen çalışanlarla Meslekî Açık Öğretim Lisesine kayıtlı olup yüz yüze eğitime devam eden öğrencilerden kayıtlı oldukları alan/dalda kalfalık belgesine sahip olanlar staj süresini tamamlamış sayılır.. ‘ hükmü gereğince öğrencimiz Eylül ve Ekim aylarında İşletmelerde
Mesleki Eğitime tabi tutulamamasına rağmen, işletmelere gittiği süre itibariyle eğitimini tamamlamış sayılır.
3308 Sayılı Mesleki Eğitim Kanunu’nun 25. maddesine göre öğrencinin ücreti asgari ücretin
net tutarının yüzde otuzundan az olamaz. Öğrenci işletmelerde beceri eğitimi veya staj yaptığı süre içerisinde o dönemde ödenen asgari ücretin en az yüzde otuzu tutarında ücret alır.
Öğrencimizin staj ücreti 2019 yılı için yürürlükteki net asgari ücretin yüzde otuzu olarak hesaplanan 548,71 TL, 2020 yılı için yürürlükteki net asgari ücretin yüzde otuzu olarak hesaplanan 631,19 TL’ dir. 2019 yılı için ödenmesi gereken staj ücretinin 2/3 ü olarak 365,80
TL, 2020 yılı için ödenmesi gereken staj ücretinin 2/3 ü olarak 420,79TL tutarındaki devlet katkısı öğrencinin çalıştığı kurum tarafından ödeme yapılan gün hesabi da dikkate alınarak ödenmiştir. Kurum kendi üzerine düşen 2019 ve 2020 yılları için belirlenen 1/3 oranındaki tutarı ödeme yapılan gün sayısını da dikkate alarak ödememiştir. Kurumla yapılan ikili görüşmeler neticesinde kurumun ödemesi gereken tutar hesaplanarak kuruma iletilmiştir.
Hesaplanan 718,30 TL kendilerine ödenmesi sağlanmıştır. Ödeme ilişkin evraklar yazımız ekinde sunulmuştur.
Öğrenci
Ödeme
Çalışan TC Devlet Toplam
Ay İşletme adı yapılan Devamsızlık Kurum
Ad sayısı Kimlik no Desteği tutar gün soyad
Smmm
Kasım 0 248… 28 2 341,42 170,71 512,13
Smmm
Aralık 0 248… 30 0 365,80 182,90 548,70
Smmm
Ocak 0 248… 30 0 420,79 210,40 631,19
Smmm
Şubat 1 248… 22 1 308,58 154,29 462,87
718,30
Anılan kanunun 25. maddesinin “Aday çırak ve çıraklar ile işletmelerde mesleki eğitim gören, staj veya tamamlayıcı eğitime devam eden öğrencilere işletmeler tarafından ödenecek ücret ve bu ücretlerdeki artışlar, düzenlenecek sözleşme ile tespit edilir. Ancak, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler ile mesleki ve teknik ortaöğretim Okul ve kurumlarında staj veya tamamlayıcı eğitim gören öğrencilere asgari ücretin net tutarının; yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde otuzundan, yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde onbeşinden, aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin yüzde otuzundan aşağı ücret ödenemez. Bu amaçla kamu kurum ve kuruluşları qerekli tedbirleri alır. Staj yapacak işletme bulunamaması nedeniyle staiım okulda yapan ortaöğretim öğrencileri ile yükseköğretim kurumları ve birimlerinde yapan yükseköğretim öğrencilerinin yaptıkları stajlar bu fıkra hükmü kapsamı dışındadır. “hükmü gereğince staj yapacağı uygun işletme bulunamadığı için öğrencinin staja gitmediği Eylül ve Ekim aylarına ilişkin staj ücretinin ödenmesi mevzuat açısından mümkün görünmemektedir.
…
23.03.2020 Tarih ve 2019 22046-S Sayılı yazınıza istinaden Okulumuz öğrencisi
adına velisi tarafından kurumunuza verilen dilekçede öğrencisinin
İşletmelerde Beceri Eğitimine tabi tutulmadığı ve bu süreçte oğluna yönelik olarak “Sen engellisin, senin okuman yazman yok, seni nereye alayım” denildiğini, bu suretle okul müdürü olarak şahsımdan 5.000 TL manevi tazminat talebi bulunduğu anlaşılmaktadır. Adı geçen öğrencimiz duyma problemi olması münasebetiyle Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı (BEP)
kapsamında eğitim-öğretim hizmeti alan bir öğrencimizdir. Bu öğrencimizle ilgili olarak gerek okulumuz rehberlik servisince gerekse dersine giren öğretmenlerce sürekli kişilik gelişimleri ve duyma problemi göz önünde bulundurularak eğitim-öğretim hizmeti verilmiştir. Millî Eğitim
Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliğinin 136. Maddesi öğrencilerin hangi durumda işletmelerde Beceri Eğitimine gönderileceğini belirtmiştir. Anılan yönetmelik doğrultusunda koordinatör müdür yardımcısı tarafında yapılan planlamaya göre 2019-2020 eğitim-öğretim yılının başlamasıyla birlikte öğrencilerimiz puan üstünlüğüne göre öğrenci talebi olan kurumlara yerleştirilmiştir. Yerleştirilemeyen öğrenciler ise okulda eğitimlerine devam etmekle birlikte ilimizdeki özel ve kamu kurumlarıyla bu öğrencilerin beceri eğitimi almaları için görüşmeler devam etmiş ve bu görüşmeler sonucunda adı geçen öğrencimiz 01.11.2019 tarihi itibariyle bir özel kuruma yerleştirilerek beceri eğitimine alınmıştır. Dört yıllık eğitimi süresince öğrenci velisi sıfatıyla sadece babasıyla görüşmeler yapılmış ve öğrencimizin annesi ile hiçbir şekilde görüşme yapılmamıştır. Duyma problemi olan öğrencimizin bu durumu göz önünde bulundurulduğunda “Sen engellisin, senin okuman yazman yok, seni nereye alayım” şeklinde bir ifadeyi duymuş olması mümkün görülmemektedir. Annesi hiçbir şekilde okula gelen bir veli olmadığından, onun yanında da böyle bir ifademi duymuş olma ihtimali bulunmamaktadır. Adı geçen öğrenci okulda uyumsuz davranışlar defa hatla göstermiş olmasına rağmen kendisine yardımcı olunmuş ve disiplin kuruluna sevk edilmemiştir. Destek eğitim odasında birebir ders verilmiş olup yardımcı olunmuştur. Taşıma kapsamında her gün düzenli olarak yemeğini yemiş olup her anlamda yardımcı olunan bir öğrencimizdir.
Devamsızlık konusunda da kendisine yardımcı olunmuştur. Öğrencinin şahsına ve kişiliğine yönelik tek bir olumsuz söz ve davranışta bulunulmamıştır. Bu hususlar gözönüne alındığında bunun bir iftira olduğunu beyan etmek isterim.
Okulumuzda öğrenimine devam eden ve işitme yetersizliği olan adlı öğrenciye; Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği uyarınca yıllar itibariyle; Bireysel eğitim programı tüm branş öğretmenleri tarafından hazırlanmış ve uygulanmıştır. BEP toplantılarında öğrencimizin durumu ile ilgili görüşmeler yapılıp öğrencimizin velisi ile de iletişim sağlanmıştır. Öğrencimiz sınıf içerisinde ön sıralara oturtulmuştur. Öğrencimizin sınavları kendi kazanımına uygun olarak yapılmıştır. Öğrencimizin rapor yenilemelerinde aksaklık olmaması için “Bireysel Gelişim Raporu” düzenli olarak Ağrı Rehberlik ve Araştırma
Merkezi’ ne DYS üzerinden gönderilmiştir. Öğrencimizin 2020 YKS’de mağdur olmaması için velisi ile iletişime geçilmiş ve sınav esnasında işitme cihazı kullanabilmesi için ÖSYM’ye dilekçe gönderilmiştir.
Okulumuzda 10. Sınıfta 1(Bir) öğrencimiz ve 12. Sınıfta da olmak üzere 2 engelli öğrencimiz bulunmaktadır. dışında Staj dönemi gelen işitme engelli öğrencimiz bulunmamaktadır. …” ifadelerine yer verilmiş ilgili bilgi ve belgeler Kurumumuza iletilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler” hükmü yer almaktadır.
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmünü amirdir.
5. 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu’nun ‘Ücret ve Sosyal Güvenlik’ başlıklı 25’inci maddesinde; “(Değişik: 2/12/2016-6764/45 md.) Aday çırak ve çıraklar ile işletmelerde mesleki eğitim gören, staj veya tamamlayıcı eğitime devam eden öğrencilere işletmeler tarafından ödenecek ücret ve bu ücretlerdeki artışlar, düzenlenecek sözleşme ile tespit edilir.
Ancak, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler ile mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarında staj veya tamamlayıcı eğitim gören öğrencilere asgari ücretin net tutarının; yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde otuzundan, yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde onbeşinden, aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin yüzde otuzundan aşağı ücret ödenemez. Bu amaçla kamu kurum ve kuruluşları gerekli tedbirleri alır.
Staj yapacak işletme bulunamaması nedeniyle stajını okulda yapan ortaöğretim öğrencileri ile yükseköğretim kurumları ve birimlerinde yapan yükseköğretim öğrencilerinin yaptıkları stajlar bu fıkra hükmü kapsamı dışındadır.(2) Aday çırak, çırak ve öğrencinin eğitimi sırasında işyerinin kusuru halinde meydana gelecek iş kazaları ve meslek hastalıklarından işveren sorumludur. Aday çırak, çırak ve öğrencilere ödenecek ücretler her türlü vergiden müstesnadır.
(Değişik: 2/12/2016-6764/45 md.) Aday çırak, çıraklar, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler ile mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarında okumakta iken staja, tamamlayıcı eğitime veya alan eğitimine tabi tutulan öğrencilerin sigorta primleri asgari ücretin yüzde ellisi üzerinden, Bakanlık ile mesleki ve teknik eğitim yapan yükseköğretim kurumlarının bağlı olduğu üniversitelerin bütçesine konulan ödenekten karşılanır.” denilmektedir.
6. 07/09/2013 tarih ve 28758 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı
Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği’nin; (1)
6.1. ‘Staj (Mülga ibare:RG-13/9/2014-29118) (…) süresi’ başlıklı 127’nci maddesinde; “(1)(Değişik:RG-28/10/2016-29871) Mesleki ve teknik ortaöğretim kurumları öğrencilerinin staj süresi 40 iş günüdür. Stajın 15 iş gününe kadar olan kısmı 10 uncu sınıfın sonunda yapılabilir. (2) (Değişik:RG-1/9/2018-30522) Bu Yönetmelik kapsamında; işletmelerde en az bir dönem meslekî eğitim gören öğrenciler, eğitim ve öğretim etkinlikleri dışında okullardaki döner sermaye kapsamında mal ve hizmet üretiminde en az staj süresi kadar fiilen çalışanlarla
Meslekî Açık Öğretim Lisesine kayıtlı olup yüz yüze eğitime devam eden öğrencilerden kayıtlı oldukları alan/dalda kalfalık belgesine sahip olanlar staj süresini tamamlamış sayılır ve doğrudan staj bitirme sınavına girmeye hak kazanırlar. Aynı alanda olmak kaydıyla ustalık belgesi sahipleri ise stajdan muaf tutulur. (3) Okul dışında staj (Mülga ibare:RG-13/9/201429118)(1)(…)yapan öğrencilerin çalışmaları, görevlendirilen koordinatör öğretmen tarafından işletmelerde mesleki eğitim esaslarına göre izlenir. (4) Çeşitli nedenlerle stajı eksik kalan öğrencilerin bu çalışmaları, okul veya işletmelerde tamamlattırılır. (5)Okulda staj (Mülga ibare:RG-13/9/2014-29118)(1)(…)yapan öğrenci sayısı dikkate alınarak gözetim ve denetim görevi verilecek öğretmen sayısının belirlenmesinde Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı (Değişik ibare:RG-5/9/2019-30879)Eğitim KurumlarıYönetici ve Öğretmenlerinin Norm
Kadrolarına İlişkin Yönetmelik hükümleri uygulanır. (6) İşletmelerde staj (Mülga ibare:RG13/9/2014-29118)(1)(…) yapan öğrenciler, okul müdürlüğünce planlanan program dâhilinde koordinatör olarak görevlendirilen (Değişik ibare:RG-5/9/2019-30879) atölye ve laboratuvar öğretmenleri tarafından denetlenir. Aynı işletmede staj veya yaz uygulaması yapan en fazla 15 öğrenci için bir koordinatör öğretmen görevlendirilir.” denilmektedir.
6.2. ‘Staj uygulama takvimi’ başlıklı 132’nci maddesinde; “(1) Stajın okul müdürlüğünce planlanması, yarıyıl ve yaz tatillerinde yaptırılması esastır. Ancak, stajı eksik olduğu için okuldan mezun olamayan ve okula devam etmeyenler stajını ders yılı içinde de yapabilir. Okul dışında staj (Mülga ibare:RG-13/9/2014-29118)(1)(…)yapan öğrencilerin dosyası, uygulamanın bitimini izleyen ilk hafta içinde okul müdürlüğüne teslim edilir.” denilmektedir.
6.3. ‘İşletmelerde mesleki eğitim göreceklerin belirlenmesi’ başlıklı 136’ncı maddesinde; “(1) Bir meslek alan/dalında işletmelerde mesleki eğitim görecek öğrenci sayısının işletmelere gönderilecek öğrenci sayısından fazla olması durumunda, koordinatör müdür yardımcısının başkanlığında en az üç üyeden oluşan komisyon kurulur. (2) Komisyon, öğrencilerin; a) Alt sınıflara ait yılsonu başarı puanlarının aritmetik ortalamasını, b) Kısa süreli uzaklaştırma cezasından daha ağır ceza almamış olmasını, c) Genel durumunu dikkate alarak sıralama ve seçimini yapar. (3) (Değişik:RG-1/7/2015-29403) 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle
Mücadele Kanunu, 3/11/1980 tarihli ve 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması
Hakkında Kanun veya 2330 sayılı Kanun hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren kanunlar, 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun 56ncı, mülga 45 inci ve 64 üncü maddeleri ile 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 47 nci maddesi kapsamında harp veya vazife malulü sayılanlar ile 24/2/1968 tarihli ve 1005 sayılı İstiklal Madalyası Verilmiş Bulunanlara Vatani
Hizmet Tertibinden Şeref Aylığı Bağlanması Hakkındaki Kanun kapsamında aylık bağlanan şehit ve gazi çocuklarıyla 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu kapsamında eğitim tedbiri kararı verilen çocuklar ve 24/5/1983 tarihli ve 2828 sayılı Soysal Hizmetler Kanunu kapsamında koruma altına alınan öğrenciler sıralamaya tabi tutulmaksızın işletmelerde mesleki eğitime gönderilir.” denilmektedir.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddi gerektiği hususundaki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuru, lise son sınıf stajına başlatılması gerekirken başlatılmadığı iddia edilen işitme engelli öğrencinin staj yapmadığı döneme ilişkin ayrıca engeli ileri sürülerek okul müdürünce tarafına olumsuz sözler sarf edilmesi sebebiyle mağduriyet oluştuğu iddiasını ve anılan mağduriyetin tazmin edilmesi talebi hakkındadır.
9. Dosya kapsamının incelenmesinden; başvuranın, 04/10/2019 tarihinde Ağrı
Anadolu ve Teknik Lisesi Müdürlüğü’ne “Velisi olduğu okul öğrencilerinden ’ın lise son sınıfta yapması gereken staj eğitimi ilgili idare tarafından hiçbir gerekçe belirtilmeden başlatılmamıştır. Çocuk sağlık durumu açısından engellidir. Anayasanın 10. Maddesi 3.
Fıkrası gereğince çocuklar, yaşlılar özürlüler harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri malul ve gaziler için alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı sayılmaz. Anayasada da izah edildiği gibi işitme engelli çocuğa staja alınmada öncelik tanınması gerekir.… İYUK 10 maddesi gereğince ilgili idare tarafından başvurumuz dikkate alınıp staj eğitimi başlatılıp çocuğun staja gönderilmesi aksi halde zımni ret süresi olan 60 günden sonra idari yargıda tam yargı ve iptal davasının birlikte açılacağı bildirilir.” denilerek başvuranın staja başlatılmasının talep edildiği, anılan dilekçeye Müdürlük tarafından bir yanıt verilmediği, talebinin zımnen reddedilmesine ilişkin başvuranın mahrum kaldığı staj nedeniyle uğradığı mağduriyetin maddi ve manevi tazmini talebi ile Kurumumuza başvurduğu, ayrıca başvuranın oğluna pozitif ayrımcılık yapılması talebi ile Türkiye Eşitlik ve İnsan Hakları Kurumuna başvuruda bulunduğu görülmektedir.
10. Kurumumuza iletilen bilgi ve belgeler ile mevzuatın değerlendirilmesinden; 10.1. Başvuranın hukuken Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Yönetmeliği’nin ‘İşletmelerde mesleki eğitim göreceklerin belirlenmesi’ başlıklı 136’ncı maddesine tabi olduğu, mezkur
Yönetmelik hükmüne göre oluşturulan Komisyon tarafından öğrencinin alt sınıflara ait yılsonu başarı puanlarının aritmetik ortalaması, kısa süreli uzaklaştırma cezasından daha ağır ceza almamış olması ve genel durumu dikkate alınarak sıralama ve seçimin yapıldığı, somut olayda başvuranın mezkur Yönetmelik hükmü uyarınca yapılan sıralama çerçevesinde okulların eğitim öğretime başladığı tarih itibariyle işletmelere yerleştirilemediği, mesleki eğitime başlatılamayan öğrencinin okulda eğitime tabi tutulmaya devam ettiği, sonraki süreçte de işletmelerle görüşmelere devam edildiği, görüşmeler neticesinde bir işletme bulunduğu ve başvuranın 01/11/2019 tarihinden itibaren beceri eğitimine alındığı, mezkur Yönetmeliğin 127’nci maddesi uyarınca da Eylül ve Ekim aylarında işletmelerde mesleki eğitime tabi tutulamamasına rağmen işletmelere gittiği süre itibariyle eğitimini tamamlamış sayıldığı görülmektedir.
10.2. Başvuranın Kasım, Aralık, Ocak ve Şubat aylarında görmüş olduğu mesleki beceri eğitimi karşılığında 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu’nun 25’inci maddesi uyarınca hesaplanan devlet katkısının başvuruya konu okul tarafından makul sürede ödendiği, başvuranın eğitim gördüğü kurum tarafından ücretin ödenmesi yönünde okul yönetiminin ikili görüşmeler gerçekleştirdiği ve kurumun da üzerine düşen meblağın ödendiği, başvurana Kasım, Aralık, Ocak ve Şubat ayların devlet katkısı ve kurumun payı birlikte olmak üzere sırasıyla 512,13 TL, 548,70 TL, 631,19 TL ve 462,87 TL tutarında ücretin ödendiği, başvurana Eylül ve Ekim aylarında mesleki beceri eğitimi görmediği için 3308 sayılı Kanunun 25’inci maddesi uyarınca ödenmediği anlaşılmaktadır.
10.3. Diğer yandan, başvurana okul yönetimi tarafından “Sen engellisin, senin okuman yazman yok, seni nereye alalım?” ifadesinin kullanıldığı, adı geçen öğrenciye olumsuz tutum sergilendiği iddiasını destekler herhangi bir unsur bilgi ve belgelerin tetkikinden tespit edilememektedir. Dolayısıyla, maddi ve/veya manevi tazminata konu olabilecek somut unsurların oluşmadığı değerlendirilmekle birlikte başvuran tarafından da ortaya çıkan zararın belgeleri ile birlikte ortaya konulamadığı görülmektedir.
11. Tüm dosya kapsamı değerlendirildiğine; başvuranın stajda geçirmesi gereken dönem itibariyle mahrum kaldığı staj ücretinin tarafına ödenmesi talebinin 3308 sayılı Kanunun 25’inci maddesi uyarınca hukuken korunmadığı, ayrıca bu talebe konu mesleki beceri eğitiminin yasal mevzuat çerçevesinde uygulandığı, başvurana okul yönetimi tarafından engel durumu ile ilgili olumsuz ifadelerin sarf edildiği iddiasına ilişkin somut bilgi ve belgelere dosya kapsamında rastlanılmadığı dolayısıyla bu iddiaların da mücerret kaldığı, bu itibarla başvuranın maddi ve manevi tazminat talebinin reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmaktadır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 12. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup Ağrı
Valiliği’nin ‘kararların gerekçeli olması’ ilkelerine uygun davrandığı görülmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
13. 6328 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarelerin işlemlerine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ağrı İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve AĞRI VALİLİĞİNE tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi