|
ÖZET: İskenderun Teknik Üniversitesi Rektörlüğü’nden alınan cevap yazısında, üniversitedeki promosyon ödemelerinin 20 Temmuz 2007 tarihli ve 26588 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2007/21 sayılı Genelge çerçevesinde gerçekleştirildiği belirtilmiştir. Ek bir düzenleme yapılmadığı ve herhangi bir çalışmaya ihtiyaç duyulmadığı ifade edilmiştir. 30 Kasım 2018 tarihinde yapılan banka promosyon ihalesi sonucunda Türkiye Halk Bankası A.Ş. ile imzalanan sözleşme gereği, maaş alan personele 3 yıllık 2.080,00 TL peşin olarak ödenmiştir. Ayrıca, sözleşme sonrası göreve başlayan personelin promosyon ödemeleri, ilgili süre hesaplanarak belirli dönemlerde yapılmaktadır.
Yazıda, benzer durumdaki personellere yönelik herhangi bir işlem yapılmadığı ve promosyon sözleşmesine aykırı bir uygulamanın söz konusu olmadığı vurgulanmıştır. Promosyon ödemesi yapılabilmesi için, ilgili kişinin sözleşmenin tarafı olan Türkiye Halk Bankası A.Ş. maaş müşterisi olması gerektiği, bu yükümlülüğün bankaya ait olduğu belirtilmiştir. İlgili mevzuat çerçevesinde, başvuranın kamu görevinden çıkarıldığı tarihten göreve başladığı tarihe kadar olan süreye ilişkin promosyon tutarının ödenmesi için İskenderun Teknik Üniversitesi Rektörlüğü’ne tavsiyede bulunulmuştur. |
3. Kurumumuz tarafından bilgi-belge isteme yazısına istinaden İskenderun Teknik
Üniversitesi Rektörlüğü’nden alınan cevabi yazının ekinde yer alan “Kamu Denetçiliği
Kurumu (Ombudsmanlık) Tarafından Yapılan Araştırma Hakkında Bilgi Formu” başlıklı yazıda;
“1- Üniversitemizde promosyon ödemeleri 20/07/2007 tarihli ve 26588 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2007/21 sayılı Genelge kapsamında gerçekleştirilmektedir.
2- Bu kapsamda ilave bir düzenleme yapılmamıştır.
3- Bu kapsamda herhangi bir çalışmaya ihtiyaç duyulmamıştır.
4- Üniversitemizce 30/11/2018 tarihli düzenlenen 2019-2021 yıllarını kapsayan ‘Kurum
Personelinin Aylık ve Ücret Ödemelerine İlişkin Banka Promosyon İhalesi’ neticesinde ihaleyi kazanan Türkiye Halk Bankası A.Ş. ile üniversitemiz arasında imzalanan ekli promosyon sözleşmesi hükümlerine göre gerçekleştirilmektedir.
5- Promosyon sözleşmesi hükümleri uyarınca sözleşme yürürlük tarihinde maaş alan personele
3 yıllık 2.080,00 TL peşin olarak Türkiye Halk Bankası A.Ş. tarafından ödenmiştir. Ayrıca,
promosyon sözleşmesi imza tarihinden sonra açıktan veya naklen ataması yapılan ve ücretsiz izinden dönen personelin promosyon ödemeleri geriye kalan süre hesap edilerek orantılı olarak göreve başladığı tarihi izleyen aybaşından geçerli olmak üzere Ocak ve Temmuz aylarında peşin olarak, Türkiye Halk Bankası A.Ş. tarafından ilgili personele ödenmektedir.
6- Benzer konumda olup; işlem tesis edilen personel bulunmamaktadır.
7- Promosyon sözleşmesinde konuya ilişkin hususlar madde 12 de düzenlenmiştir.
8- Promosyon sözleşmesine aykırı ya da sözleşmeden bağımsız herhangi bir uygulama söz konusu değildir.
9- Bu hususta birimimizde herhangi bilgi-belge mevcut değildir.
10- Bu hususta birimimizde herhangi bilgi-belge mevcut değildir.
11- Üniversitemiz ile Türkiye Halk Bankası A.Ş. arasında imzalanan promosyon sözleşmesi uyarınca şikayetçiye promosyon ödemesi yapılabilmesi için ilgilinin sözleşme yürürlük tarihi itibariyle sözleşmenin tarafı olan Türkiye Halk Bankası A.Ş. maaş müşterisi olması gerekmekle birlikte promosyon ödeme yükümlülüğü Türkiye Halk Bankası A.Ş. de olup; talebe ilişkin üniversitemizce yapılacak herhangi bir işlem bulunmamaktadır.
12- Yürürlükteki banka promosyonu sözleşmesi kapsamında üniversitemizce yapılacak herhangi bir işlem bulunmamaktadır.
13- Yürürlükteki banka promosyonu sözleşmesi kapsamında üniversitemizce yapılacak herhangi bir işlem bulunmamaktadır.
14- Yürürlükteki banka promosyonu sözleşmesi kapsamında üniversitemizce yapılacak herhangi bir işlem bulunmamaktadır.
15- Konuya ilişkin birimimizce daha önceden yapılan yazışma bulunmamaktadır.
16- Konuya ilişkin birimimizce daha önceden yapılan yazışma bulunmamaktadır.
17- Şikayete ilişkin banka promosyon sözleşmesi ve 2007/21 sayılı Genelge ekte sunulmuştur.”, şeklinde açıklamalara yer verilmiştir.
III.İLGİLİ MEVZUAT
4. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının,
4.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde;
“Vatandaşlar… kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.”,
4.2. “Yargı yolu” başlıklı 125 inci maddesinde;
“…İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür.”,
4.3. “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler: Genel ilkeler” başlıklı 128 nci maddesinde;
“…Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır…”,
5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun, “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde;
“Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir”,
6. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun, “Aylığın Ödeme Zamanı ve Esasları” başlıklı
164 üncü maddesi;
“Aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel
Kanunu, 3466 sayılı Uzman Jandarma Kanunu, 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu ve
2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu hükümlerine göre almakta bulunan Devlet
memurları ve diğer kamu görevlileri (sözleşmeli statüdeki personel dahil) ile kamu ve özel kesimde iş kanunlarına göre istihdam edilen işçilere çeşitli adlar altında yapılan nakdi ve ayni nitelikteki tüm ödemelerin hesaplanma kolaylığını ve basitliğini sağlamak amacıyla, bordro düzenlemesine, tahakkuk ve ödeme işlem ve sürelerine ilişkin esas ve usulleri tesbit etmeye, aydan daha kısa ya da daha uzun sürelerde yapılan ödemelerin aylık dönemler itibariyle tahakkuk ettirilmesi ve ödenmesine karar vermeye Maliye ve Gümrük Bakanlığı yetkilidir.
Üçüncü fıkra kapsamına giren personelin her türlü özlük haklarının ve tahakkuk işlemlerinin belli merkezlerden yapılabilmesi ve ödemelerin bankacılık sistemi aracılığı ile gerçekleştirilmesi için gerekli düzenlemeleri yapmaya ve gerekli tedbirleri almaya Maliye
Bakanlığı yetkilidir.”,
7. 08/03/2018 tarihli ve 30354 sayılı Mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan ve 7075 sayılı
“Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun ” ile kabul edilen 685 sayılı Olağanüstü
Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin;
7.1. “Komisyonun oluşumu” başlıklı 1’inci maddesinde;
“ (1) Anayasanın 120 nci maddesi kapsamında ilan edilen ve 21/7/2016 tarihli ve 1116 sayılı
Türkiye Büyük Millet Meclisi Kararıyla onaylanan olağanüstü hal kapsamında, terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti, aidiyeti, iltisakı veya bunlarla irtibatı olduğu gerekçesiyle başka bir idari işlem tesis edilmeksizin doğrudan kanun hükmünde kararname hükümleri ile tesis edilen işlemlere ilişkin başvuruları değerlendirmek ve karara bağlamak üzere Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu kurulmuştur.”,
7.2. “Komisyonun görevleri” başlıklı 2 nci maddesinde;
“Komisyon, olağanüstü hal kapsamında doğrudan kanun hükmünde kararnameler ile tesis edilen aşağıdaki işlemler hakkındaki başvuruları değerlendirip karar verir.
a) Kamu görevinden, meslekten veya görev yapılan teşkilattan çıkarma ya da ilişiğin kesilmesi,
b) Öğrencilikle ilişiğin kesilmesi,
c) Dernekler, vakıflar, sendika, federasyon ve konfederasyonlar, özel sağlık kuruluşları, özel öğretim kurumları, vakıf yükseköğretim kurumları, özel radyo ve televizyon kuruluşları, gazete ve dergiler, haber ajansları, yayınevleri ve dağıtım kanallarının kapatılması. …” ,
7.3. “Kararların uygulanması” başlıklı 10 uncu maddesinde;
“Kamu görevinden, meslekten veya görev yapılan teşkilattan çıkarılan ya da ilişiği kesilenlere ilişkin başvurunun kabulü hâlinde karar, kadro veya pozisyonunun bulunduğu kuruma, yükseköğretim kurumlarında kamu görevinden çıkarılan öğretim elemanları için
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına bildirilir. Kamu görevine iade edilmesine karar verilenlerin eski kadro veya pozisyonuna atanması esastır. Ancak müdür yardımcısı veya daha üstü ile bunlara eşdeğer yöneticilik görevinde bulunmakta iken kamu görevinden çıkarılmış olanların atamalarında, söz konusu yöneticilik görevlerinden önce bulundukları kadro ve pozisyon unvanları dikkate alınır. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına bildirilenlerin atama teklifleri; Ankara, İstanbul, İzmir illeri dışında ve 2006 yılından sonra kurulan yükseköğretim kurumlarına öncelik verilmek kaydıyla, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından kamu görevinden çıkarıldığı yükseköğretim kurumu haricinde tespit edilecek yükseköğretim kurumlarından birine önceki kadro unvanlarına uygun olarak on beş gün içinde yapılır.
Kurumlar, bildirim veya atama teklif tarihini takip eden otuz gün içerisinde atama işlemlerini tamamlar. Bu kapsamda yer alan personele ilişkin kadro ve pozisyonlar, ilgililere ilişkin atama onaylarının alındığı tarih itibarıyla diğer kanunlardaki hükümlere bakılmaksızın ve başka bir işleme gerek kalmaksızın ilgili mevzuatı uyarınca ihdas, tahsis ve vize edilmiş sayılır. Söz konusu kadro ve pozisyonlar, herhangi bir şekilde boşalmaları hâlinde başka bir işleme gerek kalmaksızın iptal edilmiş sayılır. Atama emri, ilgili kamu kurum ve kuruluşu tarafından 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre ilgililere tebliğ edilir.
Tebliğ tarihini takip eden on gün içerisinde göreve başlamayanların bu maddeden doğan atanma hakkı ile mali hakları düşer. Kamu kurum ve kuruluşları atama ve göreve başlatma işlemlerinin sonucunu, işlemlerin tamamlanmasını takip eden on beş gün içinde Devlet
Personel Başkanlığına bildirirler. İlgililerin kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin kanun hükmünde kararname hükümleri, bu fıkrada belirtilen kişiler bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ortadan kalkmış sayılır. Bu kapsamda göreve başlayanlara, kamu görevinden çıkarılma tarihlerini takip eden aybaşından göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakları ödenir. Bu kişiler, kamu görevinden çıkarılmalarından dolayı herhangi bir tazminat talebinde bulunamaz.
Kapatılan kurum ve kuruluşlara ilişkin başvurunun kabulü halinde ilgili kanun hükmünde kararname hükümleri, söz konusu kurum ve kuruluş bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte söz konusu kanun hükmünde kararnamenin yayımı tarihinden geçerli olmak üzere ortadan kalkmış sayılır. Buna ilişkin işlemler ilgisine göre İçişleri Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı veya Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından yerine getirilir.
Komisyonun karara bağladığı dosyaya ilişkin olarak Komisyonda bulunan tüm evrak, birinci fıkra kapsamına giren dosyalarda ilgilinin son görev yaptığı kurum veya kuruluşa, ikinci fıkra kapsamına giren dosyalarda ilgili kurum veya kuruluşa, diğer dosyalarda ise ek 1 inci maddeye göre husumetin yöneltileceği kurum veya kuruluşa devredilir.”, hükümlerine amirdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ AV. HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
8. İlgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, başvuru konusuna ilişkin
“Tavsiye Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. Başvuran, İskenderun Teknik Üniversitesinde öğretim üyesi olarak görev yapmakta iken
İskenderun Teknik Üniversitesi yönetimi tarafından ihraç edildiğini, OHAL Komisyonu tarafından başvurusunun kabul edildiğini, YÖK tarafından Adana Alparslan Türkeş Bilim ve
Teknoloji Üniversitesine atandığını, işe iade edilen kişilerin geriye dönük tüm hakların iade edileceği yasa ile sabit olduğunu, ancak İskenderun Teknik Üniversitesi’nin geçmişe dönük alacaklarına ilişkin taleplerini ret ettiğini, İskenderun Teknik Üniversitesi ve ilgili banka arasında personel maaşlarına ilişkin yapılan banka promosyon antlaşması kapsamında
İskenderun Teknik Üniversitesinde görevli tüm personellere promosyon ücreti verildiğini, kendisinin de ihraç edilmemiş olsaydı ilgili promosyon ücretini alabileceğini iddia edip geçmişe dönük olarak açıkta ve ihraçta geçen sürelerine karşılık gelen banka promosyon ücretinin tarafına ödenmesini talep ettiği tespit edilmiştir.
10. İskenderun Teknik Üniversitesi Rektörlüğü’nün cevabi yazısında, özet olarak, promosyon ödemeleri 20/07/2007 tarihli ve 26588 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2007/21 sayılı Genelge kapsamında gerçekleştirildiği; ilave bir düzenleme yapılmadığı; herhangi bir çalışmaya ihtiyaç duyulmadığı; 30/11/2018 tarihli, 2019-2021 yıllarını kapsayan “Kurum
Personelinin Aylık ve Ücret Ödemelerine İlişkin Banka Promosyon İhalesi” neticesinde ihaleyi kazanan Türkiye Halk Bankası A.Ş. ile üniversite arasında imzalanan promosyon sözleşmesi hükümlerine göre gerçekleştirildiği; promosyon sözleşmesi hükümleri uyarınca sözleşme yürürlük tarihinde maaş alan personele 3 yıllık 2.080,00 TL peşin olarak Türkiye Halk Bankası
A.Ş. tarafından ödendiği; promosyon sözleşmesi imza tarihinden sonra açıktan veya naklen ataması yapılan ve ücretsiz izinden dönen personelin promosyon ödemeleri geriye kalan süre hesap edilerek orantılı olarak göreve başladığı tarihi izleyen aybaşından geçerli olmak üzere
Ocak ve Temmuz aylarında peşin olarak, Türkiye Halk Bankası A.Ş. tarafından ilgili personele ödendiği ifade edilmiştir.
11. Yazının devamında; benzer konumda olan ve işlem tesis edilen personel bulunmadığı; promosyon sözleşmesinde konuya ilişkin hususlar madde 12 de düzenlendiği; promosyon sözleşmesine aykırı ya da sözleşmeden bağımsız herhangi bir uygulama söz konusu olmadığı; üniversite ile Türkiye Halk Bankası A.Ş. arasında imzalanan promosyon sözleşmesi uyarınca başvurana promosyon ödemesi yapılabilmesi için ilgilinin sözleşme yürürlük tarihi itibariyle sözleşmenin tarafı olan Türkiye Halk Bankası A.Ş. maaş müşterisi olması gerekmekle birlikte promosyon ödeme yükümlülüğü Türkiye Halk Bankası A.Ş. de olması gerektiği; talebe ilişkin üniversite tarafından yapılacak herhangi bir işlem bulunmadığı; yürürlükteki banka promosyonu sözleşmesi kapsamında üniversite tarafından yapılacak herhangi bir işlem bulunmadığı ifade edilmiştir.
12. Bilindiği gibi 15 Temmuz 2016 tarihinde başlatılan hain darbe girişimi nedeniyle kamu kurum ve kuruluşlarında çeşitli kadrolarda görev yapmakta iken FETÖ/PDY terör örgütü ile irtibatı / iltisakı bulunduğu gerekçesiyle kamu görevinden çıkarılan ancak sonrasında yapılan incelemeler neticesinde terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti, aidiyeti, iltisak veya bunlarla irtibatı olmadığı tespit edilenler çeşitli kanun hükmünde kararnameler ile yine doğrudan başka bir idari işlem tesis edilmesine gerek olmadan kamu görevine iade edilmişlerdir.
13. Söz konusu Kanun Hükmünde Kararnamelerin “İade hükümleri” başlıklı maddelerinde; daha önce çeşitli OHAL kararnameleri ile kamu görevinden çıkarılan ilgililerin kamu görevine iadeleri hususundaki usul belirtilerek; iade olan kamu görevlileri hakkında anılan OHAL kararnamelerinin tüm hüküm ve sonuçlarının yayım tarihinden itibaren ortadan kalkmış sayılacağı, ilgililerin kamu görevinden çıkarıldıkları tarihten göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal haklarının ödeneceği hüküm altına alınmıştır.
14. Diğer yandan, 23/1/2017 tarihli ve 29957 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 685 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun
Hükmünde Kararnamenin “Komisyonun Oluşumu” başlıklı 1 inci maddesinde;
“Anayasanın 120 nci maddesi kapsamında ilan edilen ve 21/712016 tarihli ve 1116 sayılı
Türkiye Büyük Millet Meclisi Kararıyla onaylanan olağanüstü hal kapsamında, terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti, aidiyeti, iltisakı veya bunlarla irtibatı olduğu gerekçesiyle başka bir idari işlem tesis edilmeksizin doğrudan kanun hükmünde kararname hükümleri ile tesis edilen işlemlere ilişkin başvuruları değerlendirmek ve karara bağlamak üzere Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu kurulmuştur” hükmü ile Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu kurulmuştur.
15. Ancak 685 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında
Kanun Hükmünde Kararnamede ilgililerin göreve iadesi durumunda kamu görevinden çıkarıldıkları tarihten göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal haklarının ödenmesine ilişkin hüküm bulunmaması nedeniyle OHAL Komisyonuna yapılan başvurunun kabulü sonucu kamu görevine iade usulü ile anılan Komisyon kurulmadan önce olağanüstü hal kanun hükmünde kararnameleri ile yapılan iade usulü farklılığını gidermek amacıyla 25/7/2018 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 7145 sayılı Bazı Kanun ve Kanun
Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 7075 sayılı Olağanüstü Hal
İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 10 uncu maddesinde yapılan değişiklik ile ilgililerin kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin kanun hükmünde kararname hükümlerinin, bu fıkrada belirtilen kişiler bakımından tüm hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ortadan kalkmış sayılacağı bu kapsamda göreve başlayanlara, kamu görevinden çıkarılma tarihlerini takip eden aybaşından göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal hakların ödeneceği hüküm altına alınmıştır.
16. Somut olayda da, başvuranın 06/01/2017 tarihinde 679 sayılı Kanun Hükmünde
Kararname uyarıca kamu görevinden ihraç edildiği, Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme
Komisyonun Kararı ile kamu görevine iade edildiği, 26/08/2019 tarihinde Adana Alparslan
Türkeş Bilim ve Teknoloji Üniversitesi’nde görevine başladığı, 30/11/2018 tarihli İskenderun
Teknik Üniversitesi Rektörlüğü ile Türkiye Halk Bankası A.Ş. arasında maaş promosyon protokolü yapıldığı, yapılan bu protokole göre 3 yıllık 2.080,00 TL peşin olarak promosyon ödenmesinin yapılmasının kararlaştırıldığı, başvurana promosyon ödemesinin yapılmadığı, yapılmayan promosyon ödemesi için idareye başvuran tarafından başvuru yapıldığı, başvurunun ret edildiği, anlaşılmıştır.
17. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 164 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkrası;
“Aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel
Kanunu, 3466 sayılı Uzman Jandarma Kanunu, 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu ve
2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu hükümlerine göre almakta bulunan Devlet
memurları ve diğer kamu görevlileri (sözleşmeli statüdeki personel dahil) ile kamu ve özel kesimde iş kanunlarına göre istihdam edilen işçilere çeşitli adlar altında yapılan nakdi ve ayni nitelikteki tüm ödemelerin hesaplanma kolaylığını ve basitliğini sağlamak amacıyla, bordro düzenlemesine, tahakkuk ve ödeme işlem ve sürelerine ilişkin esas ve usulleri tesbit etmeye, aydan daha kısa ya da daha uzun sürelerde yapılan ödemelerin aylık dönemler itibariyle tahakkuk ettirilmesi ve ödenmesine karar vermeye Maliye ve Gümrük Bakanlığı yetkilidir.
Üçüncü fıkra kapsamına giren personelin her türlü özlük haklarının ve tahakkuk işlemlerinin belli merkezlerden yapılabilmesi ve ödemelerin bankacılık sistemi aracılığı ile gerçekleştirilmesi için gerekli düzenlemeleri yapmaya ve gerekli tedbirleri almaya Maliye
Bakanlığı yetkilidir” hükmünü amirdir.
18. Söz konusu düzenleme gereğince çıkarılan 17/07/2012 tarihli ve 28356 sayılı Resmi
Gazetede yayımlanan Muhasebat Genel Müdürlüğünün 34 Sıra No lu Genel Tebliği ise, kamu personelinin maaşlarının bankalar vasıtasıyla ödenmesine yönelik usul ve esasları belirlemiştir.
19. Bu doğrultuda kamu personelinin maaşlarının ödenmesi için ilgili kurumlarla anlaşan bankalar, söz konusu mali haklara ilişkin protokoller akdetmekte ve bu protokoller gereğince elde ettiği gelirler üzerinden “promosyon” adı verilen ek mali imkanları ilgili kurumlara sağlamaktadır. Bankaların sunduğu bu imkânların, kamu kurum-kuruluşları tarafından ne şekilde değerlendirileceği ve personelin bunlardan yararlanıp yararlanmayacağına ilişkin uygulamada yeknesaklığın bulunmayışı sebebiyle 20/07/2007 tarihli ve 26588 sayılı Resmi
Gazetede yayımlanan 2007/21 sayılı Başbakanlık Genelgesi hazırlanmıştır.
20. Bilindiği gibi Hukuk devletinin gereklerinden biri de idarenin hukukla bağlı olması ve hukuka aykırı işlem ve eylemlerinden dolayı kişilere verdiği zararların tazmini olup, Anayasanın 125 inci maddesinde de İdarenin, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu açıkça hüküm altına alınmıştır.
21. Söz konusu Genelge, bankalarla yapılacak protokollere ilişkin uyulması gereken genel çerçeveyi çizmiş olup promosyon ödemeleri bağlamındaki tereddütleri bir noktaya kadar gidermiştir. Ancak zaman içinde değişen şartlarla birlikte, Genelgenin 5 inci ve 4 üncü maddesinin yeniden ele alınması gerekmiş ve bu kapsamda söz konusu maddelerde değişiklik öngörmek üzere sırasıyla 2008/18 sayılı ve 2010/17 sayılı Başbakanlık Genelgeleri çıkarılmıştır. 2007/21 sayılı Genelgenin 5 inci maddesindeki değişiklikle, kamu kurum ve kuruluşlarının promosyon ödemelerini ne miktarda ve ne kadar sürede yapacaklarına ilişkin sınırlayıcı hüküm ortadan kaldırılmıştır. Böylece ilgili kurumların kendi öznel şartlarını değerlendirerek bu ödemeyi yapmaları hususunda geniş bir takdir sahası oluşturulmuştur. Söz konusu Genelgenin 4 üncü maddesinde yapılan değişiklikle ise, bankadan alınacak promosyon miktarının tamamının personele dağıtılacağı esası benimsenmiş ve bu suretle promosyon bedelinin üçte birine kadarki kısmının ilgili kurum personelinin ihtiyaçları doğrultusunda kullanılabileceğine ilişkin yaklaşım terkedilmiştir. Bu husus, promosyon bedelinin doğrudan kamu personelinin aylık veya ücretinin tamamlayıcı parçası olduğu gerçeğinin kabulüne işaret etmektedir.
22. Bilindiği gibi Hukuk devletinin gereklerinden biri de idarenin hukukla bağlı olması ve hukuka aykırı işlem ve eylemlerinden dolayı kişilere verdiği zararların tazmini olup, Anayasanın 125 inci maddesinde de İdarenin, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu açıkça hüküm altına alınmıştır. Bu çerçevede ülkemizde 15
Temmuz 2016 tarihinde Devletimize ve milletimize karşı başlatılan hain darbe girişimi nedeniyle kamu düzeni ve güvenliği açısından Anayasanın 120 inci maddesi ve 2935 sayılı
Olağanüstü Hal Kanununu uyarınca ülke genelinde olağanüstü hal ilan edilmesine karar verilmiş, alınan tedbirler çerçevesinde Anayasa ile kurulan demokrasi düzeninin korumak amacıyla terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen; vakıf, dernek, televizyon ve sair birçok müessese kapatılmış ve birçok kamu görevlisi de ihraç edilerek başta FETO/PDY olmak üzere terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca devletin milli güvenliğine karşı faaliyette karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edilmiştir. İdarenin bundan sonra bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
30. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Hatay
İdare Mahkemesi’nde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan nedenlerle BAŞVURUNUN KABULÜNE,
Başvurana, kamu görevinden çıkarıldığı tarihten göreve başladığı tarihe kadar olan sürece ilişkin olarak mahrum kaldığı promosyon tutarının ödenmesi yönünde yeni bir işlem tesisi için İSKENDERUN TEKNİK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE
TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanunun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, ilgili idare tarafından
bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURANA ve İSKENDERUN TEKNİK ÜNİVERSİTESİ
REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi