İSKİ’de muhasebe şube müdürü olarak geçen sürenin staj süresinden sayılması için iktisadi kamu kuruluşu olma şartı aranır mı (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/12197-S.21.19589 –

BAŞVURU NO : 2021/5755

KARAR TARİHİ : 20/08/2021

RET KARARI ,TCKN:

Adres:

BAŞVURUYA KONU İDARE : TÜRKİYE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER VE

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER ODALARI BİRLİĞİ

BAŞKANLIĞI

BAŞVURUNUN KONUSU : Yaptığı görevin staj süresinden sayılması talebi hakkında

BAŞVURU TARİHİ : 09/03/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran , İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSKİ) Genel Müdürlüğünde Muhasebe

Şube Müdürü ve Muhasebe Yetkilisi olarak yaklaşık 6 yıl görev yaptığını, 3568 sayılı Serbest Muhasebeci

Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa istinaden, staj dosyası açtırdığını ve staj başlatma sınavını kazandığını, aynı Kanunun 6/ı maddesine göre, yaptığı görevin stajdan sayılan sürelerden olduğunu ve yeterlilik sınavlarına kabul edilmek istediğini, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali

Müşavirler Odaları Birliğinden ve İstanbul SMMM Odasından da TESMER’den de talep etmesine rağmen reddedildiğini, reddedilme gerekçesi olarak Kanunda yer alan Kamu Kuruluşları ifadesinin İktisadi Devlet

Teşekkülleri olduğunun belirtildiğini ve yapmış olduğu hizmetin vekaleten yürütüldüğünün ifade edildiğini, ancak yapmış olduğu hizmeti asaleten yaptığını belirterek söz konusu görevin stajdan sayılan görevlerden sayılmasını talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuru konusunun çözümüne dayanak teşkil etmek üzere 09.04.2021 tarihinde TÜRMOB’dan bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur. TÜRMOB tarafından Kurumumuza gönderilmiş olan 28.04.2021 tarihli ve sayılı cevabi yazıda özetle;

– 3568 Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu’nun “Staj ve staj süresinden sayılan hizmetler” başlıklı 6. maddesinin 1. fıkrasında; “Serbest muhasebeci mali müşavirlik stajı, bağımsız çalışan serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavir yanında veya şirketlerinde yapılır. Staja başlayabilmek için staja giriş sınavını kazanmak ve Birlik tarafından kurulan

Temel Eğitim ve Staj Merkezinin eğitim programını tamamlayıp başarılı olmak şarttır. Temel Eğitim ve

Staj Merkezinin kurs ve seminerlerinde geçen ve altı ayı aşmayan süreler. staj süresinden sayılır. İkinci fıkranın (a), (b), (c), (d), (e), (f), (g). (h) ve (i) bentlerindeki stajdan sayılan hizmetlerde bulunanlar bu fıkra kapsamı dışındadır.” hükmüne yer verildiği,

– Öte yandan mezkur maddenin ikinci fıkrasında sınırlı sayıda sayılan birtakım hizmetlerin stajdan sayılabileceğinin düzenlendiği, dava konusu işleme esas 6/2-(ı) bendinde; “Kumu kuruluşlarının veya bilanço esasında defter tutan özel kuruluşların muhasebe birimlerinde birinci derece imza yetkisini haiz, muhasebenin fiilen sevk ve idare edilmesinden veya mali denetiminden sorumlu bulunanların bu hizmetlerde geçen süreleri ile bu birimlerde görev yapan serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavirlerin gözetim ve denetiminde bunların sayısını geçmemek üzere, oda nezdinde staj dosyası açtırmış ve staja başlama sınavını kazanmış olan aday meslek mensuplarının staja başlama sınavını kazandıkları tarihten itibaren staj koşullarını yerine getirmeleri halinde bu hizmetlerde geçen süreleri,” hükmüne yer verildiği,

– 3568 sayılı Yasa’nın 6. maddesinde geçen “kamu kuruluşları” ibaresinin dikkate alınıp, niteliğine bakılmaksızın kamu kuruluşlarının muhasebe birimlerinde birinci derece imza yetkisi ile çalışan herkesin hizmetlerinin stajdan sayılması, Vergi Dairesi ile ilgili işlemlerin yerine getirilmediği. Kurumlar Vergisi

Mükellefi olmayan, ticari esaslara göre faaliyet göstermeyen kuruluşların 3568 sayılı Yasa açısından değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, – 3568 sayılı Yasa’nın yürürlüğünden bu yana, maddede geçen “kamu kuruluşları” ibaresinden iktisadi kamu kuruluşlarının anlaşıldığı ve yargı kararları da dikkate alınarak uygulamaya bu şekilde yön verildiği;

– Çukurova Üniversitesi Döner Sermaye Saymanlığında Döner Sermaye Saymanı olarak görev yapan, – Kayseri Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü’nde Muhasebe

Şube Müdürü olarak görev yapan, – Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı’nda Muhasebe

Kesin Hesap Raporlama Şube Müdürü ve Muhasebe Yetkilisi olarak görev yapan, – Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Dekanlığı İktisadi İşletmesinde Muhasebe Müdürü olarak görev yapan, – Tekirdağ İl Özel İdaresi’nde Mali Hizmetler Müdürü olarak görev yapan, – İSKİ Genel Müdürlüğü’nde Müfettiş olarak görev yapan, – TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi’nde birinci derecede imza yetkisi ile muhasebenin fiilen sevk ve idaresinden sorumlu Muhasebe Müdürü olarak görev yapan, – Yükseköğrenim Kurumu Kredi ve Yurtlar Kurumu Gaziantep Bölge Müdürlüğü’nde Muhasebe

Müdürü olarak görev yapan, – Milli Savunma Bakanlığı İç Tedarik Bölge Başkanlığı’nda Maliye Şube Müdürü olarak görev yapan, – Emekli Sandığı Genel Müdürlüğü Muhasebe ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı’nda Şube Müdürü olarak görev yapan,

Kişilerin çalışmalarının stajdan sayılması istemlerinin mahkemeler tarafından mümkün görülmeyerek reddedildiği, dolayısıyla başvuranın görev yaptığı kuruluşun iktisadi alanda faaliyet gösteren bir kamu kuruluşu (iktisadi kamu kuruluşu) olmadığı,

– Nitekim Ajansı’ndaki çalışmalarının staj süresinden sayılmasına yönelik talebi

Birliklerince reddedilen bir başka şahıs tarafından yapılan şikayet başvurusunun da Kurumumuzun

28.09.2018 gün ve sayılı kararı ile aynı gerekçelerle reddedildiği,

Açıklamalarına yer verilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının;

3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye

Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler. ”

3.2. “Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları” başlıklı 135 inci maddesinde; “Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve üst kuruluşları; belli bir mesleğe mensup olanların müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, meslekî faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak, meslek mensuplarının birbirleri ile ve halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hâkim kılmak üzere meslek disiplini ve ahlâkını korumak maksadı ile kanunla kurulan ve organları kendi üyeleri tarafından kanunda gösterilen usullere göre yargı gözetimi altında, gizli oyla seçilen kamu tüzel kişilikleridir.”

4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun

4.1. “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmü bulunmaktadır.

5. 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu’nun;

5.1. “Serbest muhasebeci mali müşavir olabilmenin özel şartları” başlıklı 5 inci maddesinde;

“Serbest muhasebeci mali müşavir olabilmek için aşağıdaki özel şartlar aranır.

a) Hukuk, iktisat, maliye, işletme, muhasebe, bankacılık, kamu yönetimi ve siyasal bilimler dallarında eğitim veren fakülte ve yüksekokullardan veya denkliği Yükseköğretim Kurumunca tasdik edilmiş yabancı yükseköğretim kurumlarından en az lisans seviyesinde mezun olmak veya diğer öğretim kurumlarından lisans seviyesinde mezun olmakla beraber bu fıkrada belirtilen bilim dallarından lisan üstü seviyesinde diploma almış olmak.

b) (Değişik: 10/7/2008-5786/3 md.) En az üç yıl staj yapmış olmak.

c) Serbest muhasebeci mali müşavirlik sınavını kazanmış olmak.

(Değişik ikinci paragraf: 10/7/2008-5786/3 md.) Kanunları uyarınca vergi inceleme yetkisini almış ve mesleki yeterlilik sınavında başarılı olduktan sonra yeminli mali müşavirlik sınavını vermiş olanlarda, serbest muhasebeci mali müşavirlik sınavını kazanmış olma şartı aranmaz.

d) Serbest muhasebeci mali müşavirlik ruhsatını almış olmak. ”

5.2. Aynı Kanun’un “Staj ve staj süresinden sayılan hizmetler” başlıklı (Değişik: 10/7/2008-5786/4 md.) 6’ncı maddesinde; “Serbest muhasebeci mali müşavirlik stajı, bağımsız çalışan serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavir yanında veya şirketlerinde yapılır. Staja başlayabilmek için staja giriş sınavını kazanmak ve Birlik tarafından kurulan Temel Eğitim ve Staj Merkezinin eğitim programını tamamlayıp başarılı olmak şarttır. Temel Eğitim ve Staj Merkezinin kurs ve seminerlerinde geçen ve altı ayı aşmayan süreler, staj süresinden sayılır.”, aynı maddenin (ı) bendinde ise; “Kamu kuruluşlarının veya bilanço esasında defter tutan özel kuruluşların muhasebe birimlerinde birinci derece imza yetkisini haiz, muhasebenin fiilen sevk ve idare edilmesinden veya mali denetiminden sorumlu bulunanların bu hizmetlerde geçen süreleri ile bu birimlerde görev yapan serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavirlerin gözetim ve denetiminde bunların sayısını geçmemek üzere, oda nezdinde staj dosyası açtırmış ve staja başlama sınavını kazanmış olan aday meslek mensuplarının staja başlama sınavını kazandıkları tarihten itibaren, staj koşullarını yerine getirmeleri halinde bu hizmetlerde geçen süreleri,”

Düzenlemeleri mevcuttur.

IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

6. Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme

7. Başvuran, 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere; İski Genel Müdürlüğünde Muhasebe Şube Müdürü ve Muhasebe Yetkilisi olarak yaklaşık 6 yıl görev yaptığını belirterek söz konusu sürelerin staj süresinden sayılmasını talep etmektedir.

8. Konuyla ilgili olarak, TÜRMOB tarafından, 3568 sayılı Kanun’un 6. Maddesinin birinci fıkrasında geçen

“kamu kuruluşları” ibaresinin dikkate alınıp, niteliğine bakılmaksızın kamu kuruluşlarının muhasebe birimlerinde birinci derece imza yetkisi ile çalışan herkesin hizmetlerinin stajdan sayılmasının mümkün olmadığı, ilgili Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten bu yana, maddede geçen “kamu kuruluşları” ibaresinden iktisadi kamu kuruluşlarının anlaşıldığı, başvuranın görev yaptığı kuruluşun iktisadi alanda faaliyet gösteren bir kamu kuruluşu (iktisadi kamu kuruluşu) olmadığı gerekçesiyle istemin reddedildiği ifade edilmiştir.

9. Bununla birlikte, Ankara 10. İdare Mahkemesinin 16/01/2002 tarihli E:2001/1008 – K:2002/55 sayılı kararında;

“3568 sayılı Serbest Muhasebecilik Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik

Kanununun staj süresinden sayılan hizmetler başlıklı 6. maddesinin (b) bendinde “Kamu kuruluşlarının veya bilanço usulünde defter tutan özel kuruluşların muhasebe birimlerinde birinci derecede imza yetkisine haiz ve muhasebenin fiilen sevk ve idare edilmesinden veya mali denetiminden sorumlu bulunanların bu hizmetlerinde geçen sürelerinin staj süresinden sayılacağı” hükmüne yer verilmiş olup, Serbest

Muhasebecilik Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Gereğince

Yapılacak Başvurular Hakkında Yönetmeliğin Staj Süresinden Sayılan Hizmetlerdeki Yetkili İmza başlıklı 8.maddesinin (a) bendinde; “Kamu kuruluşlarında, notere tasdik edilmiş ticaret sicili gazetesinde ve imza sirkülerinde birinci derecede imza yetkilisi olduğu ilan edilenlerin” birinci derecede imzaya yetkili sayılacağı belirtilmiştir.

Öte yandan, 3568 sayılı Kanunun 6/b maddesinde yer alan kamu kuruluşlarından, iktisadi kamu kuruluşlarının anlaşılması gerektiği, kamu kurumu niteliğini haiz belediyelerin ise hukuki yapıları itibariyle iktisadi devlet teşekküllerinden farklı oldukları tartışmasızdır.

Olayda, davacının Büyükşehir Belediyesinde Muhasebe Şube Müdürü olarak yaptığı görevin yukarıda açıklaması yer alan mevzuat hükümleri kapsamında olmadığı ve kamu kurumu niteliğine haiz belediyelerin hukuki yapıları itibariyle iktisadi alanda faaliyet gösteren iktisadi devlet teşekkülü sayılamayacağı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.” şeklinde karar verildiği ve kararın aynı gerekçelerle Danıştay 8. Dairesinin sayılı kararıyla onandığı anlaşılmaktadır.

10. Başvuranın ise 9 nolu paragrafta dava konusu yapılan işlemle benzer şekilde İski Genel Müdürlüğünde

Muhasebe Şube Müdürü ve Muhasebe yetkilisi olarak çalıştığı ve bu nedenle 3568 sayılı Kanunun 6’ncı maddesinin (ı) bendinde bahsi geçen kamu kuruluşlarından birinde çalışmadığı değerlendirilmektedir.

11. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, başvuranın İski Genel Müdürlüğünde Muhasebe

Şube Müdürü olarak görev yaptığı 6 yıllık sürenin ilgili İdare tarafından staj süresinden sayılmaması işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

1.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

12. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi

Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği “makul sürede karar verme” ilkesine uygun davrandığı değerlendirilmiştir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

13. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın BAŞVURANA ve TÜRKİYE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER ve

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER ODALARI BİRLİĞİNE tebliğ edilmesine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi