İskonto, vade farkı ve kur farkı KDV matrahını doğrudan etkileyen üç önemli unsurdur. Bu kalemlerin aynı şekilde değerlendirilmesi hatalıdır; her biri ekonomik niteliğine ve oluşma zamanına göre ayrı incelenir.
Faturada gösterilen iskonto
Ticari teamüle uygun ve faturada ayrıca gösterilen iskontolar KDV matrahına dahil edilmez. İskonto, mal veya hizmet bedelinin gerçek fiyat indirimi olmalıdır.
Sonradan yapılan iskonto
Satıştan sonra ciro, miktar veya kampanya şartına bağlı olarak yapılan gerçek fiyat indirimi, KDV Kanununun matrah düzeltme hükümleri çerçevesinde karşılıklı düzeltilebilir. Buna karşılık alıcının sağladığı ayrı bir reklam veya pazarlama hizmetinin karşılığı ‘prim’ olarak ödeniyorsa yeni hizmet işlemi doğabilir.
Vade farkı
Vadeli satış nedeniyle müşteriden alınan vade farkı, mal veya hizmet bedelinin unsuru olarak KDV matrahına dahildir. Sonradan vade uzatımı nedeniyle ayrıca doğan fark da asıl işleme uygulanan KDV oranıyla vergilendirilebilir.
Kur farkı
Dövizli veya dövize endeksli işlemde vergiyi doğuran olay ile ödeme arasında satıcı lehine oluşan kur farkı KDV matrahına dahil edilir. Kur farkının asıl işleme ilişkin kısmı, asıl işlemin KDV oranı üzerinden vergilendirilir.
Alıcı lehine kur farkı
Kurun düşmesi nedeniyle alıcı lehine fark oluşursa matrah azalması niteliğinde karşılıklı düzeltme gündeme gelir.
İstisna işlemlerde fark
Asıl işlem KDV’den istisnaysa, sonradan doğan fiyat veya kur farkının vergilendirilmesi de asıl işlemin hukuki niteliği dikkate alınarak değerlendirilir.