|
ÖZET: Başvuran, Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) tarafından düzenlenen %60 istihdam garantili mesleki eğitim kursuna katıldığını, ancak kurs sonrasında istihdam edilmediğini ve işsizlik maaşının kısıtlandığını iddia etmiştir. Başvuru, kursa kayıt sırasında işsizlik maaşının kesileceği veya tüm katılımcıların istihdam edilmeyeceği konusunda bilgilendirilmediği yönündedir. Başvuran, kurs sonrası aylık ücret ödenmesini ve yanıltıcı olan kurs adının değiştirilmesini talep etmiştir.
İŞKUR, başvuranın kursa katılımının yasal düzenlemelere uygun olduğunu belirtmiş, kursiyerlerin işsizlik ödeneği almasının engellenmediğini ve kurs süresince zaruri giderlerin karşılandığını ifade etmiştir. Ayrıca, kursiyerlerin en az %50’sinin istihdam edilmesi gerektiği, ancak tüm katılımcıların istihdam edileceği yönünde bir taahhüt bulunmadığı vurgulanmıştır. Başvuranın, kursa katılım şartlarını ve istihdam koşullarını yanlış anladığı sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiş ve başvuranın iddialarının yasal çerçeveye uygun olmadığı belirtilmiştir. İlgili mevzuat ve yönetmelikler doğrultusunda, başvuranın taleplerinin yerinde olmadığı değerlendirilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/8234-S.21.13217
BAŞVURU NO : 2020/102504
KARAR TARİHİ : 31/05/2021
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : TÜRKİYE İŞ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
İŞKUR’un %60 istihdam garantili mesleki eğitim kursu sonucunda
BAŞVURUNUN KONUSU :
istihdam edilmediğinden kendisine ücret ödenmesi ve kursun adının değiştirilmesi talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 12/12/2020
I.BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza yapılan başvuruda, başvuran özetle; İşkur’un iş garantili meslek edindirme kursuna
22.07.2019-03.12.2019 tarihleri arasında katıldığını, kurs bitiminde istihdam edilmediğini, 2 sene işsizlik maaşı almasının kısıtlandığını, kursa kayıt olurken işsizlik maaşından kısıtlanacağının ya da kursa katılanların tamamının istihdam edilmeyeceğinin bildirilmediğini, idarenin bu şekilde işleri yüklenici firmaya vererek sorumlulukları devretmesinin kursiyerler açısından mağduriyetler yarattığını belirterek
803385 no’lu İşkur kursu istihdam garantili meslek edindirme kursu olduğundan Kurumsal Kaynak
Planlama Uzmanı eğitiminden mezun olduktan sonra ilgili kurumca aylık ücretlerin ödenmesini ve %50
İstihdam koşulu yeterli olduğundan kursiyerler için yanıltıcı olan bu kursların başka bir isimle adlandırılmasını talep etmiştir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 31/12/2020 tarihli ve sayılı bilgi-belge isteme yazısına cevaben Türkiye İş
Kurumu Genel Müdürlüğü Aktif İşgücü Hizmetleri Dairesi Başkanlığı’nın 31/01/2021 tarihli
sayılı yazısında konu hakkında özetle aşağıdaki bilgilere yer verilmiştir:
2.1) Başvuru sahibi kişiye ilişkin olarak Kurumumuz sistemi üzerinden yapılan sorgulama neticesinde
kişinin 22.07.2019-03.12.2019 tarihleri arasında İstanbul Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğümüz ile
Bilişim Hiz. ve Danışmanlık San.Tic.Ltd.Şti. unvanlı yüklenici ile hizmet alımı yöntemi ile
%60 istihdam garantili olarak düzenlenen mesleki eğitim kursuna katıldığı görülmüş olup kişinin durumunu gösterir belgeler yazımız ekinde değerlendirmelerinize sunulmuştur.
2.2) Mesleki eğitim kurslarına ilişkin usul ve esasların düzenlenmekte olduğu Aktif İşgücü Hizmetleri
Yönetmeliği’nin “Kurslara Katılma Şartları” başlıklı 32 inci maddesinin 7.fıkrasına göre, Kurumumuz tarafından belirlenen şartları sağlayarak İşsizlik Ödeneği almaya hak kazanan kişiler kendilerine teklif edilen mesleki eğitim kurslarına katılmak zorundadırlar.
2.3) Aktif İşgücü Hizmetleri Yönetmeliği ve Aktif İşgücü Hizmetleri Genelgesi gereğince mesleki eğitim
kurslarına katılmak isteyenlerin Aktif İşgücü Hizmetleri Yönetmeliği’nin 32 inci maddesinde sayılmakta olan şartları sağlamaları gerekmektedir. Şartları sağlayan kişilerin bizzat veya online başvuru yapmasının ardından kişiler kurs öncesinde iş ve meslek danışmanlığı hizmetinden faydalandırılarak kursa katılmalarının uygun olup olmadığı değerlendirilmektedir. İş ve meslek danışmanlığı hizmeti sunulmasının temel amacı kursa katılmak isteyen kişilere katılım sağlayacakları kurslarla ilgili olarak öğrenmek istedikleri hususlar hakkında bilgilendirme yapılması ve kişilerin kursa katılma konusunda nihai olarak karar vermelerinin sağlanmasıdır.
2.4) Mesleki eğitim kurslarına katılan kişilerin işsizlik ödenekleri kesilmemekte olup kişilerin kursa devam
ettikleri süre boyunca hem Aktif İşgücü Hizmetleri Yönetmeliği’nin 44/1.maddesi hükmü kapsamında kendilerine yapılan kursiyer zaruri giderlerini hem de işsizlik ödeneği kapsamında yapılan ödemeleri almalarının önünde engel bir durum bulunmamaktadır. Aktif İşgücü Hizmetleri Yönetmeliği’nin 44/1.maddesi kapsamında kursiyer zaruri gideri ödenmekte olup kursun tamamlanmasının ardından gerek
Kurumumuz gerekse ilgili yüklenici tarafından ücret veya başka bir adla herhangi bir ödeme yapılması söz konusu olmayıp kişinin bu yönde bir ücret talep etme hakkı bulunmamaktadır.
2.5) Kurumumuz tarafından düzenlenen mesleki eğitim kurslarını başarı ile tamamlayan kursiyerlerin
istihdamları ile yine Yönetmelik ve ilgili Genelgeler ile belirlenen usul ve esaslar kapsamında ilgili yükleniciler tarafından gerçekleştirilmekte olup ilgili yükleniciler en az belirlenen düzeyde kursiyeri istihdam etmeleri durumunda yükümlülüklerini yerine getirmektedirler. Bu çerçevede başvuran kişinin katılmış olduğu mesleki eğitim kursunda ilgili yüklenicinin asgari istihdam yükümlülüğü %60 olup yapılan incelemede yüklenicinin asgari istihdam yükümlülüğünü yerine getirmiş olduğu görülmüş olup düzenlenen kursa katılan kursiyerlere kursun ardından istihdam olanaklarına ilişkin olarak gerekli bilgilendirmeler hem hizmet sağlayıcılar hem de iş ve meslek danışmanları tarafından yapılmaktadır.
2.6) Kursa katılacak kursiyerlere ayrıca Aktif İşgücü Hizmetleri Genelgesi’nin ekinde yer almakta olan ve
kursiyerlerin kurslar hakkında bilgilendirilmesini amacıyla ıslak imzalı olarak bizzat kendileri tarafından imzalanan “EK-15: Mesleki Eğitim Kursları Kursiyer Taahhütnamesi” ile kursa alınmaktadırlar. Bu kapsamda kişiler ayrıca katılmış oldukları kurslarla ilgili olarak kursun her aşamasında kendilerine danışmanlık hizmeti vermek üzere görevlendirilen ve iletişim bilgileri kursiyerlerin erişimine açık olan iş ve meslek danışmanı ile iletişime geçerek her konuda bilgi edinme imkanına sahiptirler.
2.7) Kişinin katılmış olduğu kursu düzenleyen İstanbul İl Müdürlüğümüzden alınan bilgilere göre en geç
kursun başlayacağı gün yapılan görüşmede, kurs açılışında kursun önemi, devam zorunluluğu, kursiyer cep harçlığı alma koşulları, GSS primleri, kursiyerin istihdamı vb. hususların kursiyerlere anlatıldığı, kursiyer taahhütnamesinin kursiyerlere okutularak imzalatıldığı belirtilmiştir. Belirtilen hususlar kursiyer taahhütnamesinde açıkça yer almaktadır.
2.8) Kurumumuz tarafından hizmet alımı yöntemi ile düzenlenen mesleki eğitim kurslarına katılan kişilerin
belirlenen sürelerde işe yerleştirilmesi zorunlu olup bu yükümlülük hizmet alımı yapılan yükleniciler tarafından yerine getirilmektedir. Yüklenici tarafından bu yükümlülüğün yerine getirilip getirilmediği
Kurumumuz tarafından düzenli olarak kontrol edilmekte ayrıca eğitim alan kişiler doğrudan
Kurumumuzdan tarafından da açık işlere yönlendirilmektedir.
2.9) Kurumumuz tarafından istihdamın korunmasına ve artırılmasına, işsizlerin mesleki niteliklerinin
geliştirilmesine işsizliğin azaltılmasına ve özel politika gerektiren grupların işgücü piyasasına kazandırılmasına yardımcı olmak üzere kurs ve programlar düzenlenmektedir. Mevzuatımızda “iş garantili mesleki eğitim kursu” ifadesi bulunmamakta olup mevzuatta yer alan ifade “mesleki eğitim kursları” ifadesidir. Bu kapsamda düzenlenen mesleki eğitim kursları istihdam garantili ve istihdam garantisiz olarak açılabilmektedir. Aktif İşgücü Hizmetleri Yönetmeliği’nin 40/1.maddesi hükmünden anlaşılacağı üzere
Kurumumuz tarafından düzenlenmekte olan istihdam garantili mesleki eğitim kurslarına katılan kursiyerlerin en az %50’sinin yüklenici tarafından istihdam edilmesi zorunlu olup, yüklenici tarafından
%100 istihdam taahhüdü verilmemesi halinde kursa katılanların tamamının istihdam edilmesi gibi bir durum söz konusu olmamaktadır. Mevzuat kapsamında istihdam garantili kurslardan kursiyerlerin tamamının istihdam edileceği şeklindeki husus kursiyer tarafından yanlış anlaşılmış olup bu konuya dair başka kursiyerlerden bir talep gelmemiştir.
2.10) İstanbul İl Müdürlüğümüz ile yapılan görüşmede kişinin idaremize yapmış olduğu herhangi bir
başvurusunun bulunmadığı belirtilmiştir. Konuyla ilgili gerçek veya tüzel kişilerce yargı organlarında açılmış, devam eden veya sonuçlanmış bir dava bulunmamaktadır. Yukarıda açıklanan gerekçelerle mesleki eğitim kurslarına devam ettikleri süre boyunca kişilerin işsizlik ödeneklerini de almalarının önünde engel bulunmadığından konunun dostane çözüm yoluyla giderilmesine ilişkin yapılabilecek bir işlem bulunmamaktadır.
hususları açıklanmış ve yazı ekinde başvuranın Kursiyer Taahhütnamesi, Uygunluk belgesi ve Kursiyer
Geçmiş Bilgisini içeren belge gönderilmiştir
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın,
3.1) V. Çalışma ve sözleşme hürriyeti başlıklı 48 inci maddesinde, “Herkes, dilediği alanda çalışma ve
sözleşme hürriyetlerine sahiptir. Özel teşebbüsler kurmak serbesttir. Devlet, özel teşebbüslerin milli ekonominin gereklerine ve sosyal amaçlara uygun yürümesini, güvenlik ve kararlılık içinde çalışmasını sağlayacak tedbirleri alır.”;
3.2) V. Çalışma ile ilgili hükümler, A. Çalışma hakkı ve ödevi başlıklı 49 uncu maddesinde, “Çalışma,
herkesin hakkı ve ödevidir. (Değişik fıkra: 3/10/2001-4709/19 md.) Devlet, çalışanların hayat seviyesini yükseltmek, çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları ve işsizleri korumak, çalışmayı desteklemek, işsizliği önlemeye elverişli ekonomik bir ortam yaratmak ve çalışma barışını sağlamak için gerekli tedbirleri alır.”
3.3) VII. Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı başlıklı 74 üncü maddesinde,
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin
birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5) 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun İşsizlik sigortasına ilişkin genel hükümler başlıklı 48 inci
maddesinde, “İşsizlik sigortası zorunludur. Bu Kanun kapsamına giren ve halen çalışmakta olanlar bu
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte, yeni girenler ise işe başladıkları tarihten itibaren sigortalı olurlar. (…)
Sigortalı işsizlere bu Kanunda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde, Kurumca aşağıda belirtilen ödemeler yapılır ve hizmetler sağlanır; a) İşsizlik ödeneği, b) (Değişik: 17/4/2008-5754/90 md.) 5510 sayılı Kanun gereği ödenecek sigorta primleri, c) Yeni bir iş bulma, d) (Değişik: 4/4/2015-6645/23 md.) Aktif işgücü hizmetleri kapsamında kurs ve programlar.(…)”
6) 12 Mart 2013 tarihli 28585 sayılı Resmi Gazate’de yayımlanarak yürürlüğe giren Aktif İşgücü
Hizmetleri Yönetmeliği’nin,
6.1) Kursa katılma şartları başlıklı 32 nci maddesinin 7 nci fıkrası “ (7) İşsizlik ödeneği almakta
olanların; asgari son çalıştığı işin koşullarını sağlamak, kişisel kariyer ve statülerine, eğitim, yaş ve sağlık koşullarına uygun bir eğitim olanağı sağlandığı takdirde eğitime katılmaları gerekir. Geçerli bir neden sunmadan eğitim almayı kabul etmeyen veya katıldığı eğitimi geçerli neden olmaksızın tamamlamayan kişilerin bu tarihten itibaren işsizlik ödeneği kesilir.”
6.2) İstihdam yükümlülüğü başlıklı 40 ıncı maddesinde “(1) Kursiyerlerin en az yüzde ellisi, kurs sınav
sonucunun açıklandığı tarihten itibaren en geç otuz gün içinde işe başlatılmak şartı ile yüz yirmi günden az olmamak üzere en az fiili kurs (Değişik ibare:RG-12/2/2016-29622) günü kadar istihdam edilir. (…) (3)
(Değişik fıkra:RG-12/2/2016-29622) İstihdam yükümlülüğünün yerine getirilmesi yüklenicinin sorumluluğundadır. (…) (6) İstihdam yükümlülüğü, kesinleşen kursiyer sayısına göre tespit edilir. İstihdam edilmesi gereken kişi sayısı; kesinleşen kursiyer sayısının, istihdam yükümlülük oranı ile çarpımı sonucu bulunacak sayıdır. Bu çarpım sonucu bulunacak kesirli rakamlar, tama iblağ olunur ve yüklenicinin istihdam etmesi gereken kişi sayısı bu şekilde belirlenir. (7) Özel sektör işyerleri ile düzenlenen kurslarda; istihdam yükümlülüğünün yerine getirilebilmesi için kursiyerlerin yükleniciye bağlı işyeri veya işyerlerinde istihdam edilmesi gerekir. (…) (15) İstihdam yükümlülüğünün; a) Süresi içinde hiç yerine getirilmemesi halinde; kursiyerler için ödenen sigorta primleri ve kursiyer zaruri giderleri hariç, yükleniciye yapılan
KDV dahil tüm giderler yasal faizi ile birlikte alınır,(Ek ibare:RG-12/2/2016-29622) varsa teminat gelir kaydedilir ve yüklenici ile yirmi dört ay süresince hizmet alımı ve işbirliği kapsamında sözleşme veya protokol imzalanmaz.”
6.3) Kursiyer zaruri giderlerinin ödenmesi başlıklı 44 üncü maddesi birinci fıkrasında “Kurslara
katılan kursiyerlerin her birine, katıldıkları her tam fiili eğitim günü için, miktarı Kurum Yönetim
Kurulunca belirlenen kursiyer zaruri gideri ödenir. Yarım gün veya daha az süre ile kursa katılmış olan kursiyerlere bu günler için ödeme yapılmaz.”
Hükümleri düzenlenmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ CELİLE ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7) Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte
değerlendirilerek hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8) Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; İşkur’un iş garantili meslek edindirme kursu bitiminde
istihdam edilmediğini, 2 sene işsizlik maaşı almasının kısıtlandığını, kayıtta işsizlik maaşından kısıtlanacağının ya da kursa katılanların tamamının istihdam edilmeyeceğinin bildirilmediğini belirterek
Kurumsal Kaynak Planlama Uzmanı eğitiminden mezun olduktan sonra ilgili kurumca aylık ücretlerin ödenmesini ve kursiyerler için yanıltıcı olan %50 istihdam koşullu bu kursların başka bir isimle adlandırılmasını talep etmiştir.
9) Başvuranın aynı konudaki 26/06/2020 tarihli ilk başvurusuna ilişkin 2020/78129 sayılı Gönderme Kararı
ile başvuranın talepleri idareye iletilmiştir. Aktif İşgücü Hizmetleri Dairesi Başkanlığı’nın 9/12/2020 tarihli cevabi yazısında özetle; mesleki eğitim kurslarına ilişkin usul ve esaslar Aktif İşgücü Hizmetleri
Yönetmeliği ve Aktif İşgücü Hizmetleri Genelgesi’nde yer aldığı, Yönetmeliği’n 40/1 maddesine göre kursiyerlerin en az yüzde ellisinin istihdam edildiği, 40/3 maddesine göre istihdam yükümlülüğünün yerine getirilmesinin yüklenicinin sorumluluğunda olduğu, ilgili yüklenici tarafından kursu başarı ile tamamlayan kursiyerlerin tamamına yakınının kurs sınav sonucu açıklandığı tarihten itibaren söz konusu meslekte işgücü talebi olan işverenlere yönlendirildiği, yönlendirilen kursiyerlerin hangilerinin işe alınacağı konusunda nihai olarak işverenler tarafından karar verildiği, en yakın İŞKUR birimine başvurması durumunda başvuranın eğitimini almış olduğu meslekte işgücü talebi olması halinde gerekli yönlendirmelerin yapılacağı kaydedilmiştir.
10) Konuyla ilgili Anayasal düzenlemelere göre, devlet, özel teşebbüslerin milli ekonominin gereklerine
ve sosyal amaçlara uygun yürümesini, güvenlik ve kararlılık içinde çalışmasını sağlamak, çalışanların hayat seviyesini yükseltmek, çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları ve işsizleri korumak, çalışmayı desteklemek amacıyla gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür. Devlet bu yükümlülüğünü, aynı zamanda sosyal devlet ilkesi gereğince bireylerin çalışma hakkı ve özgürlüğü, sosyal güvenlik hakkı gibi sosyal hakları bağlamında yerine getirmektedir. 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu kapsamında işsizlik sigortasının zorunlu olduğu düzenlenmiş; Kurumca yapılan ödemeler ve sağlanan hizmetler arasında işsizlik ödeneği ve aktif işgücü hizmetleri kapsamında kurs ve programlar sayılmıştır.
11) Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü tarafından istihdamın korunmasına ve artırılmasına, işsizlerin
mesleki niteliklerinin geliştirilmesine, işsizliğin azaltılmasına ve özel politika gerektiren grupların işgücü piyasasına kazandırılmasına yardımcı olmak üzere kurs ve programlar düzenlendiği, herhangi bir mesleği olmayan, bir mesleği olmakla birlikte mesleğinde iş bulamayan veya mesleğinde yeterli olamayanların, niteliklerini geliştirerek istihdam edilebilirliklerini artırmak amacıyla düzenlenen meslek edindirme, geliştirme ve değiştirme eğitimlerinin kurs olarak tanımlandığı, Aktif İşgücü Hizmetleri Yönetmeliği’nin
Mesleki eğitim kurslarının açılması başlıklı 9 uncu maddesine göre, yıllık işgücü eğitim planında yer alan mesleklerde kurs açılabilmesi için işgücü piyasasından veya işverenlerden talep gelmesi gerektiği, söz konusu talebin, il müdürlüğünce yapılacak çalışmalar sonucunda Kurum kayıtlarından karşılanamaması halinde, sadece karşılanamayan kısım için mesleki eğitim kursu açılabildiği, ancak kamu kurum ve kuruluşları ile talep alınmaksızın da istihdam garantisiz olarak kurs düzenlenebildiği kaydedilmiştir.
12) Somut olayda başvuran, iş garantili meslek edindirme kursu bitiminde istihdam edilmediğini, 2 sene
işsizlik maaşı almasının kısıtlandığını, kayıtta işsizlik maaşından kısıtlanacağının ya da kursa katılanların
tamamının istihdam edilmeyeceğinin bildirilmediğini iddia etmiştir. Yönetmeliğin Kursa katılma şartları başlıklı 32 inci maddesine göre, işsizlik ödeneği almakta olanların; asgari son çalıştığı işin koşullarını sağlamak, kişisel kariyer ve statülerine, eğitim, yaş ve sağlık koşullarına uygun bir eğitim olanağı sağlandığı takdirde eğitime katılmaları gerekir. Geçerli bir neden sunmadan eğitim almayı kabul etmeyen veya katıldığı eğitimi geçerli neden olmaksızın tamamlamayan kişilerin bu tarihten itibaren işsizlik ödeneği kesilir. Somut olayda başvuran işsizlik maaşının kısıtlandığını iddia etmekle birlikte işsizlik ödeneği için başvurduğuna dair bir beyanda bulunmamış ve belge sunmamıştır. İdarenin ilettiği bilgi belge kapsamında kayıtlarda başvuranın işsizlik ödeneği başvurusu bulunduğuna ve ilgili Yönetmelik kapsamında işsizlik ödeneğinin kesildiğine ilişkin herhangi bir bilgi sunulmamıştır.
13) Yönetmeliğin İstihdam yükümlülüğü başlıklı 40 ıncı maddesine göre, kursiyerlerin en az yüzde ellisi,
kurs sınav sonucunun açıklandığı tarihten itibaren en geç otuz gün içinde işe başlatılmak şartı ile yüz yirmi günden az olmamak üzere en az fiili kurs günü kadar istihdam edilir. Mesleki eğitim kurslarının istihdam garantili ve istihdam garantisiz olarak düzenlendiği ve istihdam garantili olarak düzenlenen kurslarda kursiyerlerin en az %50’sinin istihdam edildiği ilgili mevzuatta açıkça düzenlenmiştir. Bunun yanı sıra mesleki eğitim kurslarına katılacakların mutlaka iş ve meslek danışmanlığı hizmetinden faydalanmış olması gerekmektedir. Söz konusu kursiyerlerin kurstan yararlanma şartlarını taşıyıp taşımadığı iş ve meslek danışmanları tarafından kontrol edilmektedir. Kursiyer olarak belirlenen kişiler, kursiyerlere ilişkin şartların belirlendiği taahhütnameyi imzalamadan kursa katılamamaktadır.
14) Mesleki eğitim kurslarına katılım ve şartları ilgili Yönetmelik ve Aktif İşgücü Genelgesinde
detaylarıyla açıklanmış olup ayrıca bilgi belge talebine idarenin cevabı ekindeki EK-15: Mesleki Eğitim
Kursları Kursiyer Taahhütnamesi’nde (2016/1 Sayılı Genelge Eki) katılım koşulları, devam durumu, istihdam durumu, zaruri giderlerin ödenmesi, sigorta primleri işlemleri, izleme ve denetim başlıkları altında önemli hususlar belirtilmiştir. Başvuranın 22/07/2019 tarihinde taahhütnameyi imzaladığı görülmüştür.
İdare bilgi belge ekinde başvurana ait kişi bilgisi, kişinin devam ettiği ve aday olduğu kurslar bilgisini gösteren Kursiyer Geçmiş Bilgisini sunmuş olup İŞKUR elektronik sistemi çıktısı olduğu anlaşılan bu sayfada Kurs Türü başlığı altında “MEK/İstihdam Garantili” yazdığı görülmektedir. Fakat ilgili mevzuat kapsamında İŞKUR’un kursiyerlerin tamamının istihdam edildiği bir mesleki eğitim kursu zaten bulunmadığı ve başvuranın katılım şartlarıyla ilgili belgeleri okuyarak imzalamış olduğu gözetildiğinde bu çıktının başvuranın iddiasına dayanak oluşturmasına imkan bulunmamaktadır. Nitekim idarenin sunduğu bilgi belgede de başvuranın istihdam koşulunu yanlış anladığı değerlendirilmiş ve kişinin bu yönde bir ücret talep etme hakkı bulunmadığı bildirilmiştir.
15) Ayrıca Yönetmeliğin 35 inci maddesi gereğince yükleniciler, kursiyer seçiminden önce bu maddede
belirtilen hususları içeren Yüklenici Taahhütnamesini (EK-14) il müdürlüğüne vermek zorundadırlar. Bu çerçevede yükleniciler; kursiyerlerin kurs bitiminden sonra istihdam edilebileceği işyerleri, bu işyerlerinin çalışma koşulları ve imkanları, ücret miktarları gibi konuları içeren taahhütnameyi Kuruma vermek ve bu taahhütnamede yer alan konulara ilişkin olarak kursiyerleri bilgilendirmek zorundadır. Aktif İşgücü
Genelgesine göre, Yönetmeliğin 40/6. maddesi gereğince istihdam edilmesi gereken kişi sayısı, kesinleşen kursiyer sayısı ile istihdam taahhüt oranı çarpılarak hesaplanmaktadır. İdare yaptığı incelemede başvuranın katılmış olduğu mesleki eğitim kursunda ilgili yüklenicinin %60 olan asgari istihdam yükümlülüğünü yerine getirmiş olduğunun görüldüğünü bildirmiştir.
16) Yukarıdaki düzenleme ve açıklamalara ilave olarak, İŞKUR web sayfasından tarih seçilerek Türkiye
genelinde kurs araması yapıldığında tüm kursların listesine ulaşıldığı ve herhangi bir kurs programı
seçildiğinde erişilen Kurs/Program Başvuru sayfasında kullanıcılara yönelik olarak İŞKUR’un düzenlediği
Aktif İşgücü Programlarının ve Mesleki Eğitim Kurslarının nitelikleri, koşulları, ücretleri ve işsizlik ödeneği ile ilgili kısa bir bilgilendirme notuna da yer verildiği görülmüştür. Bunun yanı sıra Aktif İşgücü
Hizmetleri Sıkça Sorulan Sorular (https://www.iskur.gov.tr/sikca-sorulan-sorular/aktif-isgucu-hizmetleri/)
başlığı altında “Mesleki eğitim kursu sonunda kursiyerler istihdam edilir mi?” sorusuna cevaben “Mesleki eğitim kursları istihdam garantili ve istihdam garantisiz olarak düzenlenmektedir. İstihdam garantili olarak düzenlenen kurslarda kursiyerlerin en az %50’si, kurs sınav sonucunun açıklandığı tarihten itibaren en geç 30 gün içinde işe başlatılmak şartı ile 120 günden az olmamak üzere en az fiili kurs günü kadar istihdam edilir.” şeklinde açıklamaya yer verilmektedir.
17) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın iddiaları ve idarenin açıklamaları ile
konuyla ilgili mevzuat çerçevesinde başvuranın İŞKUR tarafından bilgilendirilmediğini iddia ederek kurs bitiminde istihdam edilme ve işsizlik maaşı kısıtlandığı gerekçesiyle kurumca aylık ücretlerinin ödenmesi taleplerinin yerinde olmadığı, bunun yanı sıra kursiyerler açısından yeterli ve gerekli bilgilendirmelerin mevzuatın yanı sıra hem kursiyerlerce imzalanan belgelerle hem de çevrimiçi ortamda yapıldığı tespit edildiğinden başvuranın yanıltıcı olduğunu iddia ettiği %60 istihdam koşullu bu kursların başka bir isimle adlandırılmasına ihtiyaç bulunmadığı, idarenin işleminin hukuka uygun olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
18) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü tarafından söz konusu ilkelere uygun davranıldığı değerlendirilmiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
19) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret
Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden artakalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İstanbul iş mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve TÜRKİYE İŞ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi