ISO 9000 belgesinin her hizmet alanı için ayrı sunulması rekabeti engelleyici midir (KİK)

Erdemli Devlet HastanesiBaşhekimliği’nce 01.11.2007 tarihinde Açık İhale Usulü ile yapılan “36 Aylık Malzemeli Genel Temizlik, İlaçlama, Malzemeli Yemek Pişirme Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri İşi” ihalesine ilişkin olarak Y.K. Grup Dekorasyon Mermer İnş. Tem. İlaç. Mak. San. Tic. Ltd. Şti.‘ nin itirazen şikayet başvurusu üzerine Kamu İhale Kurulu’nun 21.01.2008 tarih ve 2008/UH.Z-286 sayılı Kararında, “4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,“ karar verilmiştir.

Davacı Özyurt Temizlik İnşaat Gıda Taşımacılık Reklamcılık Turizm Tic. ve San.Ltd. Şti. ve Uygar Yemekçilik Güvenlik Turizm Temizlik Taahhüt Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığının Vekili Av.Haydar HAN tarafından anılan Kararın yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle açılan davada, Ankara Bölge İdare Mahkemesinin 14.05.2008 tarih ve YD İtiraz No:2008/2052 sayılı kararında;

“Dosyanın incelenmesinden, Erdemli Devlet Hastanesi tarafından “36 Aylık Malzemeli Genel Temizlik, İlaçlama, Malzemeli Yemek Pişirme Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri” işinin açık ihale usulü ile ihaleye çıkarıldığı, 01.11.2007 tarihinde yapılan ihaleye, davacı firmaların oluşturduğu ortaklık ile birlikte toplam 7 firmanın teklif sunduğu, bu firmalardan ikisinin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin teklifi değerlendirmeye alınan 5 firmadan en düşük teklifi sunan davacı firmalardan oluşan iş ortaklığı üzerinde bırakıldığı, teklifi değerlendirme dışı bırakılan Y.K. Grup Dekorasyon Mermer İnş. Turz. Tem. İlç. Mak. San. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından Kamu İhale Kurulu nezdinde yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine; ihalenin malzemeli genel temizlik, ilaçlama ile malzemeli yemek pişirme dağıtım ve sonrası hizmetleri olarak iki ayrı alana ilişkin olduğu, bu işlerin ayrı ayrı uzmanlık, ekipman ve teçhizat gerektiren işler olduğu, bu işlerin ayrı ayrı ihale edilmeleri halinde ihaleye daha çok katılım olacağı ve rekabetin daha fazla gerçekleşeceği, idari şartname ile ihale uhdesinde kalan firmadan idarece gösterilen yerlerde tadilat ile yine gösterilen bir yerde yaklaşık 320 m² prefabrik yemekhane ünitesi kurulmasının istenildiği, bu işinBenzer işlere Dair Tebliğinde “IV Grup işler” den olduğundan hizmet alımı işi ile birlikte ihale edilemeyeceği, ayrıca şartnamede ISO 9000 Kalite Yönetim sistemi belgeleriyle ilgili olarak her bir iş alanıyla ilgili ayrı ayrı belge istenildiği, ihalede yalnızca ihale konusu alanlardan yalnızca biri konusunda iş deneyimi bulunan isteklinin, farklı sektörleri ilgilendiren sözkonusu belgelerden birine sahip olmaması halinde ihaleye katılamayacağı, bu nedenle bu düzenlemenin rekabeti daraltıcı nitelikte olduğu gerekçeleri ile Kamu İhale Kurulu’nca dava konusu ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır.

Kamu İhale Kanunu’nun yukarıda yer verilen 5. maddesinde; aralarında kabul edilebilir bir bağ olmayan mal alımı, hizmet alımı ve yapım işlerinin bir arada ihale edilemeyeceği kuralına yer verilmiş ancak, uyuşmazlık konusu ihalede olduğu gibi birden çok hizmet alımı işinin bir arada ihale edilemeyeceğine dair açık bir kurala yer verilmemiştir.

O halde, aynı alana ilişkin birden çok işin bir arada ihale edilmesi konusunda idarenin takdir yetkisine sahip olduğunun kabulü gerekmektedir.

Ancak, bu takdir yetkisi de mutlak ve sınırsız olmayıp yukarıda zikredilen Yasa maddesinin 1. fıkrasında sözedilen bağlamda ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanıp karşılanmadığı yönlerinden kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı bulunmaktadır.

Olayda ise; davacı firmalarca oluşturulan iş ortaklığı üzerinde kalan dava konusu ihalede farklı iş alanlarına dair hizmet alımları ihaleye konu edilmişse de, idarenin ihtiyaçları göz önünde bulundurulduğunda ihalede ihale ilkelerine, dolayısıyla da kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı davranıldığına dair bir saptamaya yer verilmediği, zira yaklaşık maliyeti 5:054.698,90 YTL olan ihalede 5 firmanın teklifleri değerlendirmeye uygun görüldüğü, söz konusu yaklaşık maliyetin altında sunulan tekliflerden en düşük (avantajlı) olanın ihale üzerinde bırakıldığından rekabet koşullarının oluşmadığından söz edilemeyeceği, dava konusu ihaleye ilişkin idari şartnamenin son hükümlerinde yer alan düzenleme ile, yükleniciden istenilen tadilat ve prefabrik ünite işlerinin ücretsiz olarak temin edileceği kuralına şartnamede açıkça yer verildiğinden, bu hususun ayrı bir iş kalemi olarak ihale edildiğinin kabulünün mümkün olmadığı, yine idari şartnamede sözü edilen ISO 9000 Kalite Yönetim Sistemi belgesinin her bir hizmet alanı için ayrıca sunulması koşulunun, dava konusu ihale teklif sunan firmaların sayısı dikkate alındığında ihalede rekabet koşullarını engeller niteliğe sahip olmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, yukarıda yer verilen saptamalar uyarınca dava konusu ihaleye dair ihale işlemleri ve ihale kararının iptali yönündeki Kamu İhale Kurulu kararında hukuka uyarlık görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle itirazın kabulüne; Ankara 6. İdare Mahkemesi’nin 25.04.2008 gün ve E;2008/394 sayılı kararının kaldırılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 27. maddesinde öngörülen koşullar gerçekleştiğinden dava konusu işlemin teminat aranmaksızın yürütmesinin durdurulmasına, 14.05.2008 tarihinde
Oybirliğiyle karar verildi.” denilmektedir.

Anayasanın 138/4 üncü maddesinde, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 27/2 maddesinde; Danıştay veya idari mahkemelerin, idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda gerekçe göstererek yürütmenin durdurulmasına karar verebileceği, aynı Kanunun 28/1 maddesinde ise; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerektiğinden,

Açıklanan nedenlerle;

1) Kamu İhale Kurulunun 21.01.2008 tarih ve 2008/UH.Z-286 sayılı Kararının iptaline,

2) Anılan mahkeme kararı gereği, 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun uygun bulunmadığına,

Oybirliği ile karar verildi.