ISO 9001:2008 belgesinin doğalgaz iç tesisat işlerini kapsaması gerektiğine dair bir düzenleme olmaması ihale sürecini nasıl etkiler (KİK)

İstanbul Gaz Dağıtım San. ve Tic. A.Ş.tarafından gerçekleştirilen “Doğalgaz Sayaçları Sökme-Takma, Kalibrasyon ve Tamirat” ihalesine ilişkin olarak Manas Enerji Yönetimi San. ve Tic. A.Ş. itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 28.11.2014 tarihli ve 2014/UH.I-3871 sayılı Kurul kararı ile “1) Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

2) Manas Enerji Yönetimi San. ve Tic. A.Ş adına Bolu Belediye Başkanlığı tarafından mevzuata aykırı olarak iş deneyim belgesi düzenlenmesi nedeniyle, iş deneyim belgesinin iptali hususunun Bolu Belediye Başkanlığı’na bildirilmesine,“karar verilmiştir.

Davacı Manas Enerji Yönetimi San. ve Tic. A.Ş. tarafından anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, Ankara 2. İdare Mahkemesinin 16.06.2015 tarihli ve E:2014/2142, K:2015/339 sayılı kararı ile dava konusu işlemin davacı şirketin 1. ve 3’üncü iddiaları yönünden reddine ilişkin kısmının iptaline, 2’inci iddiaya yönelik kısmının ise reddine karar verilmiştir.

Anılan Mahkeme kararının gereklerini yerine getirmek üzere Kurulca alınan 08.07.2015 tarihli ve 2015/MK-300 sayılı Kurul kararı ile

“1-Kamu İhale Kurulunun 28.11.2014 tarihli ve 2014/UH.I-3871 sayılı kararının 1 ve 3’üncü iddia ile ilgili kısmının iptaline,

2-Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda başvuru sahibinin 1’inci iddiası yönünden 4734 sayılı Kanunun 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

3- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda başvuru sahibinin 3’üncü iddiası yönünden esasın incelenmesine geçilmesine,“karar verilmiştir.

Anılan Mahkeme kararı gereği yapılan inceleme sonucunda Kurulca alınan 29.07.2015 tarihli ve 2015/UH.I-2074 sayılı kararı ile “Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,“karar verilmiştir.

Kamu İhale Kurulu’nun 29.07.2015 tarihli ve 2015/UH.I-2074 sayılı kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle davacı Manas Enerji Yönetimi San. ve Tic. A.Ş. tarafından açılan davada, Ankara 2. İdare Mahkemesinin 13.11.2015 tarihli ve E:2015/2382, K:2015/1555 sayılı kararı ile “Davalı idarece tesis edilen işlemin gerekçesinde her ne kadar; idarenin istediğinin ISO 9001 kalite yönetim sistem belgesi olduğu, bu düzenlemeden kalite yönetim sistem belgesinin doğalgaz iç tesisat işlerini de kapsaması gerektiği anlamına ulaşılamayacağı, belgenin içeriğiyle ilgili bir yoruma gidilemeyeceği, İdari Şartname’de de kalite yönetim sistem belgesinin belli bir içerikte olması gerektiğiyle ilgili bir düzenlemenin yer almadığı, idare tarafından iç tesisat faaliyetleri ile ilgili yeterliğe ilişkin olarak “İç Tesisat ve Servis Hatları Sertifikası” istenildiği, ihale üzerinde bırakılan İstanbul Uyg. Gaz ve Enr. Tekn. Araşt. Müh. San. ve Tic. AŞ.nin söz konusu sertifikayı sunduğu görüldüğünden kalite yönetim sistem belgesinde tekrar bu hususun aranmasına gerek olmadığı iddia edilmiş ise de; teknik şartnamede ISO 9001 belgesi ve İç Tesisat ve Servis Hatları Sertifikasının yüklenicilerde olması gereken belgeler olarak ayrı ayrı arandığı ve söz konusu bu istenilen belgelerin içeriğinde de ne olması ve neleri karşılaması gerektiğinin ayrıntılı bir şekilde düzenlendiği gibi bu belgelerin birbirinin muadili olmadığı içerik olarak da farklı olduğu dikkate alındığında, ihaleye teklif veren istekliler tarafından sunulan “ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi” belgelerin içeriklerinin teknik şartnamede belirtilen unsurları içermemesinin söz konusu olamayacağı anlaşılmaktadır.

Bu durumda; İstanbul Uyg. Gaz ve Enr. Tekn. Araşt. Müh. San. ve Tic. AŞ.nin idareye sunduğu ISO 9001 Kalite Yönetimi Sistemi belgesinin EPDK Doğalgaz Piyasası İç Tesisat Yönetmeliği, Standartlar, başlığı altında; Madde 5′ de belirtilen şekilde olması gerektiğinden bu şartı dikkate almadan tesis edilen işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.” gerekçesi ile “dava konusu işlemin iptaline” karar verilmiştir.

Anılan Mahkeme kararının gereklerini yerine getirmek üzere Kurulca alınan 23.12.2015 tarihli ve 2015/MK-513 sayılı Kurul kararı ile “1- Kamu İhale Kurulunun 29.07.2015 tarihli ve 2015/UH.I-2074 sayılı kararının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, yeniden esasın incelenmesine geçilmesine” karar verilmiştir.

Anılan Mahkeme kararı gereği yapılan inceleme sonucunda Kurulca alınan 14.01.2016 tarihli ve 2016/UH.I-108 sayılı kararı ile “Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,“karar verilmiştir.

Söz konusu Mahkeme kararının davacı tarafından temyizi üzerine Danıştay Onüçüncü Dairesi tarafından verilen 20.12.2021 tarihli ve E:2016/198, K:2021/5222 sayılı kararda “Dosyanın incelenmesinden, ihale üzerinde bırakılan İstanbul Uygulamalı Gaz A.Ş. tarafından teklif dosyasında ISO 9001:2008 Kalite Yönetimi Sistem Belgesinin ve 24/09/2013 tarihli IGDAS tarafından verilen İç Tesisat ve Servis Hatları Sertifikasının sunulduğu, söz konusu Kalite Yönetimi Sistem Belgesinde “Teknik ve Mesleki Eğitim Faaliyetleri, Teknik Test Analiz ve Kalibrasyon Hizmetleri, Denetim, Muayene ve Teknik Danışmanlık Hizmetleri, Mühendislikle İlgili Araştırma ve Geliştirme Faaliyetleri” ifadesine yer verildiği, sunulan sertifikada da “Semirici dağıtım şebekesine ait iç tesisat ve servis hatlarının, proje, müşavirlik, kontrol, denetim, iç tesisat yapım, bakım, onarım, servis hattı yapım, bakım, onarım faaliyetlerini 10 yıl süreyle yapmak üzere 4646 sayılı Doğalgaz Piyasası Kanunu ile ilgili mevzuat uyarınca IGDAS Sertifika Komisyonu’nun 24.09.2013 tarih ve 25 sayılı kararıyla verilmiştir.” ibaresinin yer aldığı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, idarenin isteklilerden teklifleri ekinde sunmalarını istediği belgenin ISO 9001:2008 Kalite Yönetim Sistem Belgesi olduğu, istenen belgenin içeriğine yönelik bir belirlemenin idare tarafından ihale dokümanında yapılmadığı, yalnızca söz konusu belgenin neden istendiğine dair Teknik Şartname’de açıklama yapıldığı, bu bağlamda istenen belgeni doğalgaz iç tesisat islerini de kapsaması gerektiği anlamına ulaşılamayacağı, başka bir anlatımla, ihale dokümanında kalite yönetim sistem belgesinin belli bir içerikte olması gerektiğiyle ilgili bir düzenlemenin yer almadığı, idare tarafından iç tesisat faaliyetleri ile ilgili yeterliğe ilişkin olarak ayrıca “İç Tesisat ve Servis Hatları Sertifikası” istenildiği ve ihale uhdesinde bırakılan İstanbul Uygulamalı Gaz A.S.’nin söz konusu sertifikayı da sunduğu

anlaşıldığından, davacının itirazen şikâyet başvurusunun reddine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukuk isabet görülmemiştir.” gerekçesiyle “mahkeme kararının bozulmasına, davanın reddine” kesin olarak karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1) Kamu İhale Kurulunun 23.12.2015 tarihli ve 2015/MK-513 sayılı kararı ile bu karar gereği yapılan inceleme sonucu alınan 14.01.2016 tarihli ve 2016/UH.I-108 sayılı kararının iptaline,

2) Anılan Danıştay kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, Kamu İhale Kurulunun 29.07.2015 tarihli ve 2015/UH.I-2074 sayılı kararının hukuken geçerliliğini koruduğuna,

Oybirliği ile karar verildi.