|
ÖZET: Başvuran, 14 Şubat 2018 tarihinden bu yana Malatya Darende Hulusi Efendi Hastanesi’nde Anesteziyoloji ve Reanimasyon uzmanı olarak görev yapmaktadır. Isparta’da ikamet ettiği dönemde, mecburi hizmet süresi sona erdikten sonra Isparta Eğirdir Devlet Hastanesi’ne tayin talep etmiştir. Ancak, Sağlık Bakanlığı, Isparta’daki kadronun dolu olduğu gerekçesiyle bu talebi reddetmiştir. Başvuran, Isparta Eğirdir Devlet Hastanesi’nde 14 Şubat 2024’te boşalan kadro için tekrar başvuruda bulunmuş, ancak yine doluluk sebebiyle talebi kabul edilmemiştir.
Sağlık Bakanlığı’nın açıklamalarına göre, başvuranın tayin talebi, Isparta ilinin Personel Dağılım Cetveli’nde (PDC) mevcut kadro sayısının dolu olması nedeniyle reddedilmiştir. İlgili mevzuat, kamu görevlilerinin yer değişikliği taleplerinin, idarenin ihtiyaçları ve personel durumuna göre değerlendirileceğini belirtmektedir. Bu çerçevede, başvuranın talebinin reddedilmesi, hukuka ve hakkaniyete uygun bulunmuştur. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın iddialarını ve idarenin açıklamalarını değerlendirerek, Isparta’ya tayin talebinin reddinin hukuka uygun olduğunu belirtmiştir. Ancak, idarenin başvuruya verdiği cevapta, başvuranın hangi mercilere başvurabileceği konusunda yeterli bilgi vermediği tespit edilmiştir. Bu durum, iyi yönetim ilkelerine uygunluk açısından eleştirilmiştir. Başvuranın, idarenin kararına karşı yargı yoluna başvurma hakkı bulunmaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/10305-S.24.15836
BAŞVURU NO : 2024/4852
KARAR TARİHİ : 27.09.2024
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BAKANLIĞI
Isparta iline tayin talebi hk.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 15.04.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran; 14.2.2018 tarihinden itibaren Malatya Darende Hulusi
Efendi Hastanesi’nde Anesteziyoloji ve Reanimasyon uzmanı olarak görev yaptığını, 2005-2018 yılları arasında Isparta’da ikamet etmiş olup mecburi hizmeti bittikten sonra tekrar Isparta’ya dönmeyi istediğini ve 6 yıldan uzun süredir, mecburi hizmet için atandığı 5. bölge hizmet grubunda yer alan Darende Hulusi
Efendi Hastanesi’nde çalıştığını Isparta Eğirdir Devlet Hastanesi’nde Anesteziyoloji ve Reanimasyon uzmanı olarak çalışan Dr. ‘ın 14.2.2024’te ayrılması üzerine 19.2.2024 te Sağlık
Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nde bulunan madde 31/A’ ya istinaden 3. Bölge hizmet grubunda bulunan Isparta Eğirdir Devlet Hastanesi’ndeki boş anestezi uzmanı kadrosuna tayin talebinde bulunduğunu ancak Isparta ili Personel Dağılım Cetveli dolu gerekçesiyle talebinin reddedildiğini, 22.3.2024’te 2024 Yılı İlk Defa ve Yeniden Atama Kurası sonuçları açıklandığında Isparta Eğirdir Devlet
Hastanesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon kadrosuna kimsenin yerleşmediğini, bunun üzerine 22.3.2024 tarihinde tekrar dilekçe verdiğini ancak doluluk gerekçesiyle yine reddedildiğini belirterek, tayininin Isparta
Eğirdir Devlet Hastanesi’ne yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebi yazımıza istinaden Sağlık Bakanlığı tarafından gönderilen cevabi yazısı ve eklerinde özetle; 2.1. Başvuranın, Malatya İl Sağlık Müdürlüğünün 26/03/2024 tarihli ve sayılı yazısına ekli dilekçesi üzerine Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 31/A. maddesine istinaden (Çalışma Süresine Bağlı Yer Değişikliği) Isparta iline naklen tayin talebinde bulunduğu,
2.2. Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin Çalışma süresine bağlı yer değişikliği başlıklı 31/A Maddesinin 1 inci fıkrasında “PDC” uygun olması halinde” a) bendinde “6ncı hizmet bölgesinde son atandıkları tarihten itibaren; 2 yıl görev yapanlar 6 ve 5 inci hizmet bölgesinin, 3 yıl görev yapanlar 4 üncü hizmet bölgesinin, 4 yıl görev yapanlar 3 üncü hizmet bölgesinin, 6 yıl görev yapanlar 2 nci hizmet bölgesinin, 8 yıl görev yapanlar 1 inci hizmet bölgesinin, C ve D hizmet grubu illerine hizmet puanı ve döneme bağlı kalmaksızın atanabilirler.” hükmü ile, b) bendinde “5inci hizmet bölgesinde son atandıkları tarihten itibaren; 4 yıl görev yapanlar 5 ve 4üncü hizmet bölgesinin, 5 yıl görev yapanlar 3üncü hizmet bölgesinin,7 yıl görev yapanlar 2nci hizmet bölgesinin, 9 yıl görev yapanlar 1inci hizmet bölgesinin, C ve D hizmet grubu illerine hizmet puanı ve döneme bağlı kalmaksızın atanabilirler. Ancak yukarıdaki hizmet bölgelerinde belirlenen süreden bir yıl fazla süre ile görev yapanlar A ve B hizmet grubu illere de atanabilirler.” hükmünün yer aldığı,
2.3. Bu minvalde; ilgilinin müracaat ettiği tarihteki Anesteziyoloji ve Reanimasyon branşında Isparta İlinin
Personel Dağılım Cetveline göre (PDC:21 Çalışan:25) kadrosunun dolu olduğu anlaşıldığından adı geçenin talebi doğrultusunda işlem tesis edilemediği,
ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5. 23/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Yer değiştirme suretiyle atanma” başlıklı 72 nci maddesinde; “Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmalar; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiye’nin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır.”
6. 25/06/1983 tarih ve 18088 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Devlet
Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişin Yönetmeliğin, 6.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu Yönetmelik; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 2 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile değişik 2 nci maddesi ve aynı Kanunun 2670 sayılı Kanunla değişik
72 nci maddesine dayanılarak, Devlet Memurlarının aynı kurum içinde yer değiştirme suretiyle
atanmalarını sağlamak amacıyla düzenlenmiştir.”
6.2. “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinin birinci fıkrasında; “a) Yer değiştirme suretiyle atanma, aynı kurumda çalışan memurların, bu Yönetmelikte tespit edilen hizmet bölgelerine belirli süreler dahilinde
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun değişik 76 ncı maddesindeki esaslar çerçevesinde atanmasını, …
ifade eder.”
7. 26/03/2013 tarih ve 28599 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sağlık Bakanlığı
Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin “Çalışma süresine bağlı yer değişikliği” başlıklı 31/A maddesinde; “(1) PDC’nin uygun olması halinde; …
b) 5 inci hizmet bölgesinde (Ek ibare:RG-9/2/2019-30681) son atandıkları tarihten itibaren;
1) 4 yıl görev yapanlar (Ek ibare:RG-16/1/2020-31010) 5 ve 4 üncü hizmet bölgesinin,
2) 5 yıl görev yapanlar 3 üncü hizmet bölgesinin,
3) 7 yıl görev yapanlar 2 nci hizmet bölgesinin,
4) 9 yıl görev yapanlar 1 inci hizmet bölgesinin,
C ve D hizmet grubu illerine hizmet puanı ve döneme bağlı kalmaksızın atanabilirler. Ancak yukarıdaki hizmet bölgelerinde belirlenen süreden bir yıl fazla süre ile görev yapanlar A ve B hizmet grubu illere de atanabilirler.
(2) 5 ve 6 ncı hizmet bölgesine Devlet hizmeti yükümlülüğü kapsamında atanarak 5 ve 6 ncı hizmet bölgesinde Devlet hizmeti yükümlülüğünü tamamlamış olmak ve en az iki yıl süre ile görev yapmış olmak şartıyla 4, 5 ve 6 ncı hizmet bölgesine atama taleplerinde yukarıda belirlenen süre şartları aranmaz.
(3) 6 ncı hizmet bölgesi ile 5 inci hizmet bölgesi dışında aile hekimliği ve sözleşmeli olarak geçirilen süreler ile aylıksız veya ücretsiz izinli olarak geçirilen süreler, çalışma süresinden sayılmaz. 6 ncı hizmet bölgesinde geçirilen süreler 5 inci hizmet bölgesi süresinden sayılır.”
düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SN. SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan Ret
Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran özetle, tayininin Isparta Eğirdir Devlet Hastanesi’ne yapılmasını talep etmektedir.
10. İdareler kamu hizmetini etkin ve verimli olarak sunmak için kamu personeline ihtiyaç duymaktadır. Bu açıdan kamu kurumları ihtiyaç duydukları personeli temin etmek için sınav ilan etmekte ve yeterli şartları taşıyan personeli istihdam etmektedir. Kamuda çalışan her personel kamu hizmetine bir statü ile girmekte ve bu statünün tabi olduğu şartları kabul etmiş sayılmaktadır. Hukuki istikrar ve hukuk güvenliği için kamu görevlisinin tabi olduğu şartların ve yükümlülüklerin önceden belirlenmesi çok önemlidir. İdareler ihtiyaç duydukları personeli bu şartlar altında istihdam etmekte, kamu hizmetinin aksamaması için keyfiyetin önüne bu yolla geçilmiş olmaktadır. Aksi durumda yani statünün gereklerinin göz ardı edilmesi durumunda;
kamu hizmetlerini yürütmek amacıyla kurulmuş olan kamu kurumlarının görevlerini yerine getirmekte zorlanmalarına, giderek görevlerini aksatmalarına neden olabileceği ve personelin istihdamı konusunda genel kabul görmüş belirli ilkelerin uygulanmasının engelleneceği açıktır. (Danıştay 5. Dairesinin 10/11/1998 tarihli, ve E.1996/311, K. 1998/2618 sayılı kararı)
11. Bu bağlamda, kamu görevlisi olarak istihdam edilme, kişiye bir takım ayrıcalıklar ve avantajlar sağlamakla birlikte, bir takım külfet ve sorumluluklara katlanmayı ve diğer kişilerin tabi olmadığı bir takım sınırlamalara tabi olmayı gerektirmektedir. Kamu personeli olmak, bu statünün gerektirdiği ayrıcalıklardan yararlanmayı ve külfetlere katlanmayı gerektirmekte ve kamu hizmetinin kendine has özellikleri, bu avantaj ve sınırlamaları zorunlu kılmaktadır. (Anayasa Mahkemesinin 20/02/2014 tarihli ve 2012/606 başvuru numaralı kararı)
12. Devlet memurlarının bir takım mazeretler çerçevesinde başka yerde görevlendirilme konusunda talep hakları var ise de buna ilişkin mazeretlerini değerlendirip karara bağlayacak olan idarenin, kendi mevzuatı çerçevesinde, ifa edilen kamu hizmetinin gerekleri, kamu hizmetinin sürekliliğinin sağlanması, insan kaynaklarının etkili ve verimli kullanılması, teşkilat yapısının elverişliliği ve benzeri faktörleri dikkate alması kaçınılmazdır. Zira kamu hizmetinin sağlıklı ve kesintisiz bir şekilde yerine getirilmesi için gerekli tedbirleri almak, ilgili idarenin öncelikli görevi ve sorumluluğudur. Bu bağlamda, kamu hizmetini etkin ve verimli olarak sunmak isteyen idareler, kurum içi yer değişikliği taleplerinde, mevzuatta öngörülen zorunlu durumlar dışında, hizmet gereklerini ve personel ihtiyacını ön plana çıkararak kendilerine iletilen talepleri takdir yetkileri çerçevesinde reddedebilmektedir.
13. Elbette ki, İdareye belli konularda takdir yetkisinin tanınması idarenin görevlerinin niteliği gereği zorunlu olduğu gibi idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına da gelmemektedir. Bu doğrultuda, idare, takdir yetkisini kullanırken yasanın koyduğu sınırlar içinde kalmalı, eşitlik ilkesine önem vermeli, bu yetkiyi kamu yararı için kullanmalı, yasanın öngördüğü amaçtan başka ya da kamu yararı dışında bir amaç için kullanamamalı ve bu yetkiyi gerekçeli olarak kullanmalıdır (Bkz. Prof. Dr. Şeref GÖZÜBÜYÜK, “Yönetim Hukuku”, Eylül/1991 s.204).
14. Başvuru konusuna ilişkin olarak, Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 31/A maddesinde; PDC’nin uygun olması kaydıyla bu Yönetmekteki süre ile ilgili hükümleri sağlıyorsa kişinin istediği yere atanabileceği hükmüne yer verilmiştir. Başvuranın şu an çalıştığı Malatya Darende Hulusi
Efendi Devlet Hastanesinde devlet hizmet yükümlüsü olarak 14.02.2018 tarihinde göreve başladığı, anılan mevzuatın 31/A maddesi kapsamında tayin olmak için gereken süreyi doldurduğu ancak İdarenin gönderdiği yazılardan Malatya’da PDC 36 iken aktif çalışanın 33 olduğu, Isparta’da ise PDC 21 iken aktif çalışanın 25 olduğu, başvuranın çalıştığı hastanede PDC 1 iken aktif çalışanın da 1 olduğu bu nedenle başvuranın istediği Isparta ilinde çalışabileceği kadrolarda zaten fazlalığın mevcut olduğu anlaşılmaktadır.
15. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, yargı kararları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Başvuranın, Isparta iline yer değişikliği talebinin kadro doluluğu nedeniyle idare tarafından reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı kanaat ve sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 16. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, böylece
“kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; idarenin, başvurucuya verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini de göstermediği, bu nedenle
“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup; Malatya İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre,
Başvuranın, Isparta iline atanma talebinin REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA ve SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi