|
ÖZET: Başvuru sahibi, özel bir iş yerinden ayrıldıktan sonra işsizlik ödeneği almak için yaptığı başvurunun tarihinin yanlış girilmesi nedeniyle 725 TL eksik ödeme aldığını iddia ederek, hatalı hesaplanan miktarın ödenmesini talep etmiştir. Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü, başvuru sahibinin işsizlik ödeneğine hak kazanmış olmasına rağmen, işbaşı eğitim programından haklı bir gerekçe göstermeden ayrılması nedeniyle ödeneğin kesildiğini belirtmiştir. Başvuru sahibi, eğitim programına katılma iradesini 24/07/2018 tarihinde gösterdiğinde ödeneği yeniden almaya başlamıştır.
İlgili mevzuata göre, işsizlik ödeneği almak için belirli koşulların sağlanması gerekmektedir. Bu koşullar arasında, işten ayrılma tarihinden itibaren 30 gün içinde başvuru yapılması ve eğitim programlarına katılım zorunluluğu bulunmaktadır. Başvuru sahibinin, eğitim programından ayrılma tarihindeki talebinin reddedilmesi, ancak sonrasında başka bir eğitime katılma iradesinin gösterilmesi, ödeneğin yeniden bağlanması açısından önem taşımaktadır. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuru sahibinin mağduriyetinin giderilmesi için öneride bulunmuş ve işsizlik ödeneğinin 02-24/07/2018 tarihleri arasındaki sürede ödenmesi gerektiğini belirtmiştir. Sonuç olarak, Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü’ne, eğitimlere katılmaya hazır olunduğuna dair iradelerin somutlaştırılması yönünde önlemler alınması ve belirtilen tarih aralığında işsizlik ödeneğinin ödenmesi tavsiye edilmiştir. Bu karar, başvuru sahibine ve Türkiye İş Kurumu’na tebliğ edilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/12851-S.19918
BAŞVURU NO : 2019/10269
KARAR TARİHİ : 11/12/2019
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : TÜRKİYE İŞ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : İşsizlik ödeneği hakkında.
BAŞVURU TARİHİ : 21/05/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuru sahibi özetle özel bir şirketten ayrılması neticesinde işsizlik maaşı almaya
başladığını, işsizlik maaşına başvuru tarihinin yanlış girildiği için işsizlik maaşının yanlış hesaplandığını ve yaklaşık 725,00 TL eksik ödendiğini belirterek söz konusu hatalı hesaplanan kalan miktarın ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 25/07/2019 tarih ve … sayılı şikâyet konusuna ilişkin bilgi/belge isteme
yazısına istinaden, Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğünün (İŞKUR) 22/08/2019 tarih ve …
sayılı yazılarında;
2.1) Başvuru sahibinin 22/01/2018 tarihli fesih ile aynı tarihte işsizlik sigortası hizmetlerinden
faydalanmak amacıyla başvurduğu 240 gün süreyle işsizlik ödeneği almaya hak kazandığı, İşbaşı Eğitim Protokolü kapsamında katılmış olduğu eğitimden her hangi bir neden belirtilmeden 02/07/2018 tarihinde ayrılması nedeniyle ödeneğin “Eğitimi Red” gerekçesi ile kesildiği, 24/07/2018 tarihinde bir sonraki eğitime katılmak için dilekçe verilmek suretiyle işsizlik ödeneğinin yeniden başlatılması talebinde bulunduğu, ödeneğin 4447 sayılı yasanın 52 inci maddesi gereğince ödemenin süresi başlangıçta belirlenmiş olan toplam hak sahipliği süresinin sonunu geçmeyecek şekilde başvuru tarihi ile başlatıldığı,
2.2) 22/01/2018 tarihli feshi ile işsizlik ödeneğine hak kazanmışken 10/05/2018 tarihi itibariyle
… Güvenlik Hizmetleri A.Ş adlı işyerinde müşteri temsilcisi olarak İşbaşı Eğitim Programı’na dâhil edildiği, 02/07/2018 tarihinde programdan haklı bir gerekçe sunmadan ayrıldığı ve aynı gün işsizlik ödeneği talep dilekçesiyle başvurduğu,
2.3) İşsizlik ödeneğinin, programdan ayrılma tarihi olan 02/07/2018 tarihi itibariyle “Eğitimi
Reddetme” gerekçesi ile kesildiği, 24/07/2018 tarihinde tekrar aktif işgücü programlarına katılacağı beyanıyla 02/07/2018-23/07/2018 dönemi hak sahipliğinden düşülecek şekilde 24/07/2018 tarihinde tekrar başlatıldığı, 02/07/2018 ile 24/07/2018 tarihleri arasında hak sahipliğinden düşülen işsizlik ödeneğinin ödenmesi için başvuru yaptığı, ancak programı haklı bir gerekçe sunmadan bıraktığı için talebi yönünde işlem yapılmadığı,
2.4) “Eğitimi Reddetme” gerekçesi ile ödeneği kesilenlerin ödeneğinin başlatılabilmesi için bu
durumun ortadan kalkmış olması, ilgililerin reddettikleri kursa katılmaları (Hak kaybına uğratılmadan başlatılır.) veya kursa gitmeye hazır olduklarını bildirmeleri (Hak kaybına uğratılarak başlatılır.) gerektiği,
2.5) Programdan haklı bir neden belirtilmeden istifa ettiği tarih olan 02/07/2018 tarihinde
işsizlik ödeneği talep dilekçesi verdiği, ancak ayrılmış olduğu kursa katılma yönünde bir talebi ve iradesi olmadığı, bu sebeple ilgili yasa hükmü doğrultusunda 02/07/2018 tarihindeki talep dilekçesi işsizlik ödeneğinin yeniden başlatılması noktasında dikkate alınamadığı, 24/07/2018 tarihinde aktif işgücü programlarına katılmayı kabul ettiğine ilişkin vermiş olduğu dilekçe doğrultusunda ödeneği 24/07/2018 tarihinde hak kaybına uğratılarak başlatıldığı, açıklaması yapılmıştır.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) Anayasamızın “Çalışma hakkı ve ödevi” başlıklı 49 uncu maddesinde; “…(Değişik
fıkra: 3/10/2001-4709/19 md.) Devlet, çalışanların hayat seviyesini yükseltmek, çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları ve işsizleri korumak, çalışmayı desteklemek, işsizliği önlemeye elverişli ekonomik bir ortam yaratmak ve çalışma barışını sağlamak için gerekli tedbirleri alır.” “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı’ başlıklı 74’üncü maddesinin üçüncü fıkrasında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.”
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun ‘Kurumun görevi’ başlıklı 5 inci
maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükümleri yer almaktadır.
5) 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun İşsizlik sigortasına ilişkin genel hükümler
başlıklı 48 inci maddesinde: “İşsizlik sigortası zorunludur. Bu Kanun kapsamına giren ve halen çalışmakta olanlar bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte, yeni girenler ise işe başladıkları tarihten itibaren sigortalı olurlar.
“…İşveren, hizmet akdi 51 inci maddede belirtilen hallerden birisine dayalı olarak sona ermiş olan sigortalılar hakkında; örneği Kurumca hazırlanacak üç nüsha işten ayrılma bildirgesi düzenleyip, 15 gün içinde bir nüshasını Kuruma göndermek, bir nüshasını sigortalı işsize vermek ve bir nüshasını da işyerinde saklamakla yükümlüdür.”
“…Sigortalı işsizin, bu maddede belirtilen ödeme ve hizmetlerden yararlanabilmesi için işten ayrılma bildirgesi ile birlikte hizmet akdinin feshedildiği tarihi izleyen günden itibaren otuz gün içinde Kuruma doğrudan veya elektronik ortamda başvurması gerekir. Mücbir sebepler dışında, başvuruda gecikilen süre işsizlik ödeneği almaya hak kazanılan toplam süreden düşülür.”
“Sigortalı işsizlere bu Kanunda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde, Kurumca aşağıda belirtilen ödemeler yapılır ve hizmetler sağlanır; a) İşsizlik ödeneği, b) (Değişik: 17/4/20085754/90 md.) 5510 sayılı Kanun gereği ödenecek sigorta primleri, c) Yeni bir iş bulma, d) Aktif işgücü hizmetleri kapsamında kurs ve programlar.
5.1) Yine Kanunun İşsizlik ödeneğinin; miktarı, ödeme süreleri ve zamanı ile sigorta
primleri başlıklı 50 nci maddesinde: “Hizmet akdinin sona ermesinden önceki son 120 gün prim ödeyerek sürekli çalışmış olanlardan, son üç yıl içinde; a) 600 gün sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi ödemiş olan sigortalı işsizlere 180 gün, b) 900 gün sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi ödemiş olan sigortalı işsizlere 240 gün, c) 1080 gün sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi ödemiş olan sigortalı işsizlere 300 gün, Süre ile işsizlik ödeneği verilir.
İşsizlik ödeneği başvuruları izleyen ayın sonuna kadar sonuçlandırılır. İşsizlik ödeneği, her ayın beşinde aylık olarak işsizin kendisine ödenir.
5.2) Söz konusu Kanunun “İşsizlik ödeneği ödenmesinde hak düşürücü nedenler” başlıklı
52 inci maddesinde; İşsizlik ödeneği almakta iken;
a) Kurumca teklif edilen mesleklerine uygun ve son çalıştıkları işin ücret ve çalışma koşullarına yakın ve ikamet edilen yerin belediye mücavir alanı sınırları içinde bir işi haklı bir nedene dayanmaksızın reddeden, c) Kurum tarafından önerilen meslek geliştirme, edindirme ve yetiştirme eğitimini haklı bir neden göstermeden reddeden veya kabul etmesine karşın devam etmeyen, d) Haklı bir nedene dayanmaksızın Kurum tarafından yapılan çağrıları zamanında cevaplamayan, istenilen bilgi ve belgeleri öngörülen süre içinde vermeyen, Sigortalı işsizlerin işsizlik ödenekleri kesilir.
Ancak (c) ve (d) bendlerinde öngörülen ödeneklerin kesilme gerekçesinin ortadan kalkması halinde, işsizlik ödeneği ödenmesine yeniden başlanır. Şu kadarki bu suretle yapılacak ödemenin süresi başlangıçta belirlenmiş olan toplam hak sahipliği süresinin sonunu geçemez.
Hükümleri yer almaktadır.
6) 12/03/2013 tarih ve 28585 Sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Aktif İşgücü Hizmetleri
Yönetmeliğinin “Kursa Katılım Şartları” başlıklı 32 nci maddesinin yedinci fıkrasında
“(7) İşsizlik ödeneği almakta olanların; asgari son çalıştığı işin koşullarını sağlamak, kişisel kariyer ve statülerine, eğitim, yaş ve sağlık koşullarına uygun bir eğitim olanağı sağlandığı takdirde eğitime katılmaları gerekir. Geçerli bir neden sunmadan eğitim almayı kabul etmeyen veya katıldığı eğitimi geçerli neden olmaksızın tamamlamayan kişilerin bu tarihten itibaren işsizlik ödeneği kesilir.” hükmü ile “Devam zorunluluğu” başlıklı 54 üncü maddesinde; (1)
Katılımcıların programa devam etmeleri zorunludur. Kabul edilebilir mazereti olan katılımcılara, işveren ya da işveren vekili tarafından, mazeret izni verilebilir. Bu izinler, katılımcıların devam çizelgelerine yazılır. Ancak, bu izin sürelerinin toplamı, doktor raporu ile tevsik edilebilen en fazla beş günlük sağlık izni dışında, hangi sebeple olursa olsun toplam program süresinin onda birini aşamaz. Bu sürenin aşımı halinde, katılımcıların programla ilişikleri kesilir. Beş günü aşan sağlık izinleri onda birlik izin süresinden düşülür.
7) 12/10/2018 Tarihli ve 30563 Sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2018/13 sayılı
Cumhurbaşkanlığı Genelgesinde; …Kamu hizmetlerinde hantallığa sebebiyet veren hususların ortadan kaldırılması, milletimize hizmetlerin süratli ve en iyi şekilde sunulması, devlet ve millet bütünleşmesini zedeleyen davranışlardan kaçınılması gerekmektedir.
Bu itibarla; kamu kurum ve kuruluşlarına yapılan tüm başvurularda, talebin sonuçlandırılması başka bir idari makamın görev alanında kalsa dahi, başvurular anında incelenerek takip edilecek, talebin ilk başvuru yerinde neticelendirilmesine özen gösterilecek, başvuru sahibine yapılan işlemler hakkında gecikmeksizin nihai ve kesin bilgi verilecek, başvuruların süratli ve doğru sonuçlandırılması amacıyla gerekli tüm tedbirler alınacaktır.
Düzenlemeleri yapılmıştır.
IV. KAMU DENETÇİSİ CELİLE ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
8) Başvuru sahibinin iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya
kapsamı birlikte değerlendirildiğinde başvuru konusuna ilişkin “Tavsiye Karar Önerisi” Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9) Başvuran iş başı eğitim programından 02/07/2018 tarihinde istifa ettikten sonra işsizlik
ödeneği ödenmesi talebinin reddedildiğini, 24/07/2018 tarihinden programa yeniden katılacağının beyan edilmesi üzerine bu ödeneğinin ödenmeye başladığını ancak 02/07/2018 ile 24/07/2018 tarihleri arasındaki sürenin ödenmediğini belirterek mağduriyetinin giderilmesini talep etmiştir.
10) 4447 sayılı Kanunun gerekçesinde; ülkelerin, işsizliğin sebeplerini gidermek amacıyla
ekonominin istihdam kapasitesini genişletici, tasarrufu, yatırımları ve üretim teknolojilerini geliştirici, işgücü piyasasına dönük etkin önlemlere yönelik uzun vadeli politikalar ile işsizliğin sonuçlarını giderici, geçici gelir kayıplarını ya da azalışlarını tazmin edici, yeni iş bulununcaya ya da yeniden istihdam imkânı verecek olan eğitim tamamlanıncaya kadar gelir kayıplarını karşılayarak gelir devamlılığı sağlayacak politikaları uygulamak zorunda oldukları belirtilmiştir. Ayrıca “İşsizlik sigortasının, bir iş ya da iş yerinde çalışırken, çalışma istek, yetenek, sağlık ve yeterliliğinde olmasına karşın tamamen kendi istek ve kusuru dışında işini kaybeden çalışanlara bir yandan yeni bir iş bulunmasına gayret edilirken, diğer yandan da bunların işsiz kalmaları nedeni ile uğradıkları gelir kaybını kısmen de olsa karşılayarak, kendisinin ve ailesinin zor duruma düşmesini önlemek amacı ile belli süre ve ölçüde ödemeyi kapsayan, sigortacılık tekniği ile faaliyet gösteren, Devlet tarafından kurulmuş, zorunlu bir sigorta kolu” olduğu açıklanmıştır. Bu bağlamda işsizlik sigortasının önemli unsurlarından birisinin işsiz kalan sigortalılara mesleklerine uygun, en son çalıştıkları işin çalışma ve ücret koşullarına yakın bir iş bulunması olduğu ayrıca sigortalı işsizlere mesleklerine uygun, en son çalıştıkları işin çalışma ve ücret koşullarına yakın bir iş bulunamadığı takdirde meslek değiştirme, meslek edindirme ve yetiştirme eğitimlerinin verilmesinin de işsizlik sigortasının önemli öğelerinden olduğu vurgulanmıştır. Sonuç olarak; çalışanlara işsiz kaldıkları dönemde gelir güvencesi getiren, işverenlere de teknolojik değişmelere bağlı yapısal bazı değişiklikleri gerçekleştirme imkânı sağlayan işsizlik sigortasının çalışma yaşamımıza getirilmesi hem sosyal devlet ilkesinin, hem de çağdaş ve demokratik dünya ile bütünleşme hedefimizin bir gereği olarak düşünüldüğü ifadelerine yer verilmiştir. Bu bağlamda işsiz kalınan dönemde yeni bir iş buluncaya veya mesleki edinimi kazanıncaya kadar sigortalı işsizlerin hayatlarına devam edebilmeleri için gerekli olan ödeneğin ödenmesi hususuna ayrı bir önem atfedildiği değerlendirilmektedir.
11) Mevzuata bakıldığında işsizlik ödeneğine hak kazanılabilmek için; “- Kendi istek ve kusuru
dışında işsiz kalmak,- Hizmet akdinin sona ermesinden önceki son 120 gün hizmet akdine tabi olmak (İlgilinin işsizlik ödeneğine konu olan fesih tarihinde yürürlükte olan mevzuatta son 120 gün kesintisiz prim ödemiş olma şartı yer almaktadır),- Hizmet akdinin feshinden önceki son üç yıl içinde en az 600 gün süre ile işsizlik sigortası primi ödemiş olmak,- Hizmet akdinin feshinden sonraki 30 gün içinde en yakın İŞKUR birimine şahsen ya da elektronik ortamda başvurmak” koşullarının sağlanması gerektiği anlaşılmaktadır.
12) 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun 52 inci maddesi gereğince; İşsizlik ödeneği
almakta iken; İŞKUR tarafından önerilen meslek geliştirme, edindirme ve yetiştirme eğitimini haklı bir neden göstermeden reddeden veya kabul etmesine karşın devam etmeyen ve haklı bir nedene dayanmaksızın Kurum tarafından yapılan çağrıları zamanında cevaplamayan, istenilen bilgi ve belgeleri öngörülen süre içinde vermeyenlerin işsizlik ödenekleri kesilmektedir. Ancak, bu hallerin sona ermesi durumunda, ödemelere yeniden başlanmaktadır. Ödemenin süresi başlangıçta belirlenmiş olan toplam hak sahipliği süresinin sona erdiği tarihi geçememektedir. Bununla ilgili olarak yönetmelikte de işsizlik ödeneği almakta olanların; asgari son çalıştığı işin koşullarını sağlamak, kişisel kariyer ve statülerine, eğitim, yaş ve sağlık koşullarına uygun bir eğitim olanağı sağlandığı takdirde eğitime katılmaları gerektiği, geçerli bir neden sunmadan eğitim almayı kabul etmeyen veya katıldığı eğitimi geçerli neden olmaksızın tamamlamayan kişilerin bu tarihten itibaren işsizlik ödeneği kesileceği açıkça belirtilmiştir.
13) Öte yandan başvuru sahibi tarafından; söz konusu “İşbaşı Eğitim Programından”
başvuranın çalışma koşullarında anlaşmazlık olduğunu ileri sürerek ayrılmak istediğini beyan ettiği, bununla ilgili olarak kendisine herhangi bir ayrılma durumunda işsizlik ödeneğinin kesilmeyeceği bilgisinin verildiği ileri sürülmüştür. Nitekim somut olayda; başvuranın işbaşı eğitim programından ayrıldığı tarihte yani 02/07/2019 tarihinde işsizlik ödeneği talebini idareye bildirdiği, ancak talebinin reddedildiği bununla birlikte başvuranın 24/07/2018 tarihinde eğitimlere katılacağına yönelik yazılı beyanda bulunması ve idare tarafından konuyla ilgili tutanak tutulması üzerine başvurana 24/07/2018 tarihi itibariyle yeniden işsizlik ödemesinin yapılmaya başlandığı anlaşılmaktadır.
14) İdare tarafından yapılan açıklamada; ödenekleri “Eğitimi Reddetme” gerekçesiyle
kesilenlerin, reddettikleri kursa katılmaları halinde ilgililerin ödenekleri yanlış kesme gerekçesiyle tekrar başlatılacağı” ve “ödeneğin kesilme gerekçesinin ortadan kalkması halinde (kursa gitmeye hazır olduğunu bildirmesi), işsizlik ödeneği ödenmesine başvuru tarihi itibariyle yeniden başlanacağı ve bu suretle yapılacak yeniden başlatmalarda hak kaybının söz konusu olduğu hususunun İşlemler El Kitabında düzenlendiği belirtilmiştir.
15) Bir diğer ifadeyle; söz konusu ödeneğin yeniden başlatılması için ilgililerin “kursa
katılmaya hazır olduğu” beyanı yeterli görülmüş olup ilgililerin “ret” gerekçesiyle kurstan ayrılmalarından sonra bir başka mesleki eğitim faaliyetine katılmaya hazır olduklarını bildirmeleri halinde kesme ve başlatma tarih aralığındaki süre hak kaybına uğrayacak şekilde kesilen işsizlik ödeneklerinin başlatılması gerektiği, ilgililerin reddettikleri kursa katılmaları halinde de hak kaybına uğratılmadan başlatılması gerektiği yönünde bir düzenleme yapılmıştır.
16) Dolayısıyla somut olayda; başvuranın istifa ettiği tarih olan 02/07/2018 tarihinde işsizlik
ödeneği talep dilekçesi vermiş olmakla birlikte, ayrılmış olduğu kursa katılma yönünde bir talebi ve iradesi olmadığı kanaatine varılarak 02/07/2018 tarihindeki işsizlik ödeneğinin yeniden başlatılması talebi reddedilmiştir. Ancak ödeneğin ödenmesi için kursa katılma beyanın yeterli olması göz önünde bulundurulduğunda; eğitimi ret gerekçesiyle işsizlik ödeneği kesilen ilgililerin yeniden ödenek bağlanması için talepte bulunduğunda kursa katılma iradelerinin de bulunduğunun değerlendirilmesi gerekmektedir. Nitekim başvuranın 24/07/2018 tarihinde vermiş olduğu dilekçe de başvuranın başka kurslara katılma iradesini gösterdiği ve bu kapsamda ödemelere yeniden başlandığı anlaşılmaktadır. Kaldı ki başvuran, 02/07/2018 tarihinde kurstan ayrıldıktan sonra herhangi bir işlem yapmadan doğrudan 24/07/2018 tarihinde kursa katılma beyanı ile birlikte işsizlik ödeneği ödenmesi yönünde bir talepte bulunması durumunda da başvurana 24/07/2018 tarihi itibariyle bu ödeneğin ödenmesi gerekirdi. Bu bağlamda başvuranın 02/07/2018 tarihinde ödenek ödenmesi talebi ile başvuru yaptığında kursa katılma iradesi gösterdiği kanaatine varılmaktadır. Ayrıca yeniden işsizlik ödeneği ödenmesi için yapılan başvuru esnasında ilgililerin reddettikleri kursa katılmaları durumunda hak kaybına uğratılmadan başlatılacağı veya kursa gitmeye hazır olduklarını bildirmeleri durumunda hak kaybına uğratılarak başlatılacağı gibi bilgilerin ayrıntısıyla verilmesi hususunun işsizlik ödeneği almak için başvuranların menfaat kayıplarının önlenmesi için önemli olduğu değerlendirilmektedir. Her ne kadar işsizlik ödeneği için yapılan başvuruda “eğitimleri haklı bir neden göstermeden reddeden kişilerin ödeneklerinin kesileceği ve bu halin sona ermesi halinde yeniden başlatılacağı” yönünde yazılı bilgi verilmiş olsa da ödeneklerin yeniden başlatılabilmesi için bu konuda talepte bulunmanın yanı sıra başvuranların
“eğitimi ret gerekçesinin sona erme halinin” ortaya konulması gerektiği konusunda daha ayrıntılı bilgilendirilmeleri, bu anlamda ilgililerin kurslara katılmaya hazır olduğuna ilişkin iradelerinin ayrı bir form veya yazılı beyan ile somutlaştırılması gerekmektedir.
17) Kurumumuzca yapılan değerlendirmede; başvuru sahibinin söz konusu programdan
ayrılması ve işsizlik ödeneğinin yeniden bağlanmaması işleminde idareyle sürekli bir iletişim halinde olduğunun kabul edilmesi gerektiği, ödeneğin ödenmesi için kursa katılma beyanın yeterli olması göz önünde bulundurulduğunda; eğitimi ret gerekçesiyle işsizlik ödeneği kesilen ilgililerin yeniden ödenek bağlanması için talepte bulunduğunda kursa katılma iradelerinin de bulunduğunun kabul edilmesi gerektiği, esasen sonradan verdiği dilekçede de bu durumun anlaşıldığı, başvuru sahibi tarafından 24/07/2018 tarihinde sunulan gerekçeden ve açıklamadan da işsizlik ödeneği için 02/07/2018 tarihinde yapılan başvurudan itibaren zımnen başka kurslara katılma iradesini gösterdiği, buna göre hukukun genel ilkelerinden olan haklı beklenti ilkesine göre ve idare ve hukuka duyulan güven gereğince belli bir süre sonra elde edileceğine inanılan, ümit edilen hakların korunmasının beklendiği İdarenin yaptığı işlemlerle veya istikrar kazanmış uygulamaları neticesinde ilgili nezdinde oluşan haklı beklentilerin göz ardı edilmemesi ve bu durumun hukuki istikrar ve güvenlik ilkesinin bir sonucu olarak korunması gerektiği ve ödeneğin ödenmesi için kursa katılma beyanın yeterli olması göz önünde bulundurulduğunda; eğitimi ret gerekçesiyle işsizlik ödeneği kesilen ilgililerin yeniden ödenek bağlanması için talepte bulunduğunda kursa katılma iradelerinin de bulunduğu tespitinden hareketle 02-24/07/2018 tarihleri arasındaki işsizlik ödeneğinin ödenmemesi işleminin hakkaniyet ilkelerine aykırı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
18) 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği
Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri süresinde gönderdiği ve “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, yine idare tarafından şikâyetçiye makul sürede cevapların verildiği ancak şikâyetçiye verilen cevaplarda işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle
“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranılmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
19) 6328 sayılı Kanunun “Dava açma süresinin yeniden işlemeye başlaması” başlıklı 21 inci
maddesinde, Kamu Denetçiliği Kurumunun inceleme ve araştırmasını, başvuru tarihinden itibaren altı ay içinde sonuçlandıramaması hâlinde durmuş olan dava açma süresinin kaldığı yerden işlemeye başlayacağı belirtilmiştir. Bu kapsamda incelemenin altı ayda bitirilememe gerekçesi, dava açma süresinin kaldığı yerden yeniden işlemeye başlayacağı hususu ve yargı yolu başvurana 15/11/2019 tarihli ve … sayılı yazı ile bildirilmiştir
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre, BAŞVURUNUN KABULÜNE, İşsizlik ödeneğinin ödenmesinde ilgililerin “eğitimlere katılmaya hazır olduğuna” ilişkin iradelerinin somutlaştırılması yönünde önlemler alınması ve Başvurana 02/07/201824/07/2018 tarihleri arasındaki dönem için işsizlik ödeneğinin ödenmesi yönünde TÜRKİYE
İŞ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA
Bu kararın BAŞVURANA ve TÜRKİYE İŞ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine;
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası
uyarınca, idare tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi