|
ÖZET: Başvuru, İstanbul Anadolu Adliyesi icra kâtipliği sözlü sınavına ilişkin olarak yapılmıştır. Başvuran, mülakatta tüm soruları doğru yanıtladığını iddia etmekte, ancak sonuçların açıklanmasının ardından başarısız olduğunu öğrenmiştir. Adalet Bakanlığı’nın sınav ilanında adalet programı mezunlarına öncelik tanındığı belirtilmesine rağmen, başvuranın mülakat puanının 70’in altında olduğu gerekçesiyle itirazı reddedilmiştir. Başvuran, sınav sürecinde yaşadığı haksızlıkların belgelenmesini ve mülakatın yeniden değerlendirilmesini talep etmektedir.
İdare, sınavın mevzuata uygun olarak gerçekleştirildiğini ve başvuranın puanının 70’in altında kaldığını savunmaktadır. Sınav kurulunun değerlendirmeleri sonucunda, başvuranın alan bilgisi, genel yetenek ve kültür gibi kriterlerden yeterli puanı alamadığı belirtilmiştir. Ayrıca, sınavın nesnelliği açısından gerekli özenin gösterilmediği ve değerlendirmelerin yeterince şeffaf olmadığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın mağduriyetinin giderilmesi amacıyla sözlü sınavın yeniden yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır. İdareye, gelecekteki sınavların daha şeffaf ve nesnel bir şekilde yürütülmesi için gerekli önlemleri alması tavsiye edilmiştir. Bu karar, Kamu Denetçiliği Kurumu tarafından onaylanmış ve ilgili taraflara tebliğ edilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/2006-S.24.3200
BAŞVURU NO : 2023/17871
KARAR TARİHİ : 20.02.2024
TAVSİYE KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : İSTANBUL ANADOLU ADLİ YARGI İLK DERECE
MAHKEMESİ ADALET KOMİSYONU
BAŞVURUNUN KONUSU : İcra kâtipliği sözlü sınavına ilişkindir.
BAŞVURU TARİHİ : 09.11.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran özetle; İstanbul Anadolu Adliyesi icra kâtipliği mülakatına girdiğini, mülakatta sorulan tüm
soruları doğru cevapladığını, 08.04.2023 tarihinde sonuçlar açıklandığında başarısız olduğunu gördüğünü, Adalet Bakanlığının sınav ilanında adalet programı mezunu olanların öncelikli olduğunun belirtildiğini, adalet programı mezunu olduğundan kararın düzeltilmesi için CİMER üzerinden İstanbul Anadolu Adli
Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu hakkında yaptığı başvurusunun -mülakat puanı 70 puanın altında olduğu gerekçesiyle- reddedildiğini, cevabi yazıda; Yönetmelikte belirlenen konularla ilgili kendisine yöneltilen soruların bir kısmını cevaplayamaması, anlama ve muhakeme yeteneğinin yeterli görülmemesi nedeniyle sözlü sınav puanının 70 puanın altında olduğunun ifade edilmiş olduğunu, sınava ilişkin haksızlığa maruz kaldığını ifade ve iddia etmiş olup cevaplayamadığı sorular, anlayamadığı konular ve muhakeme yeteneğinin yeterli görülmediği durumların yazılı ve görüntülü olarak idare tarafından ortaya konmasını, mülakat ve genel puanının belirtilmesini, mülakatın görüntülü ve yazılı kayıtlarının Kamu
Denetçiliği Kurumu tarafından incelenerek yapılan inceleme sonucuna göre atamasının yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 27.11.2023 tarihli ve sayılı bilgi ve belge talebine istinaden
İstanbul Anadolu İcra Daireleri Başkanlığı tarafından gönderilmiş olan 28.11.2023 tarihli ve
Muh sayılı yazıda özetle;
2.1) 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 1 inci maddesinin beşinci fıkrası ile İcra Personelinin Sınav, Atama,
Nakil, Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 24 üncü maddesi hükümleri kapsamında
Adalet Bakanlığı İcra İşleri Dairesi Başkanlığının 20.04.2023 tarihli ve sayılı Bakan Olur’u ile sınav kurulunun oluşturulduğu, Başkan Hakim (İcra Daireleri Başkanı), 1. Üye Hakim (İcra Daireleri Başkan Yardımcısı), 2. Üye Hakim (İcra Daireleri
Başkan Yardımcısı), 1. Yedek Üye Hakim , 2. Yedek Üye Cumhuriyet Başsavcı Vekili
, 3. Yedek Üye Cumhuriyet Savcısı olacak şekilde mevzuata uygun olarak teşkil etmiş olduğu,
2.2) Sözlü sınav sürecinin; İcra Personelinin Sınav, Atama, Nakil, Görevde Yükselme ve Unvan
Değişikliği Yönetmeliğinin 11/A maddesi gereğince Başkanlık Sınav Kurulu tarafından yapılan uygulama sınav sonuçlarının ilan edilmesiyle birlikte adliye internet sayfasından duyurulduğu, adı geçenin sözlü sınav tarihinin 22.06.2023 olarak belirlendiği ve adı geçen aday tarafından belirlenen tarihte sözlü sınava katılım sağlandığı, sözlü sınava ilişkin görüntü ve ses kaydı bulunmadığı,
2.3) Söz konusu Yönetmeliğin 22 nci maddesi uyarınca nihai sonuçların adliye internet sayfasından ilan
edildiği tarih olan 04.08.2023 tarihinden bugüne kadar adı geçen tarafından Başkanlığa ibraz edilen herhangi bir itiraz dilekçesinin bulunmadığı,
2.4) Bahsi geçen Yönetmeliğin 27 nci maddesinin üçüncü fıkrası, 28 inci maddesinin son fıkrası ile 3/A
maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi hükümlerinden anlaşılacağı üzere, adalet meslek yüksekokulu mezunu adayların diğer adaylara öncelikli olabilmesinin ön koşulunun sözlü sınavda başarılı olmak olduğu, bir diğer ifadeyle KPSS puanı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalamasının 70 puan ve üzerinde olması gerektiği, başvuru sahibi adayın ise Yönetmelikte belirlenen konularla ilgili kendisine yöneltilen soruların bir kısmını cevaplayamaması, anlama ve muhakeme yeteneğinin yeterli görülmemesi nedeniyle sözlü sınav puanının 70 puanın altında olduğu, KPSS puanı ile sözlü sınav puanının aritmetik ortalamasının da 70 puanın altında olması nedeniyle adayın adalet meslek yüksekokulu mezunu dahi olsa başarısız sayılacağı hususunun açık olduğu,
2.5) Yapılan sözlü sınavında alan bilgisine ilişkin ilgiliye; usulsüz tebligatın sonuçları, cebri icra çeşitleri,
iflasın sonuçları ve iflas kararını kimin verdiğinin sorulduğu, sorulan sorulardan sadece iflas kararını Asliye
Ticaret Mahkemesinin verdiğine ilişkin beyan alınabildiği, genel kültürüne yönelik Atatürk ilkelerini saymasının istendiği, bu soruya kendiliğinden tam ve eksiksiz cevap veremediği, sorulara verdiği cevaplar sırasında duraksaması, cevaplarının açık ve net olmaması ve fiziki görünümü açısından kıyafetlerinin kılık kıyafet yönetmeliği çerçevesinde bir memurdan beklenebilecek asgari şartları taşımamasının kendisi açısından olumsuz değerlendirilmiş olduğu, ilgilinin genel kültürden İsmet Özel hakkında sorulan soruya cevap verebildiği, aday tarafından her ne kadar adalet mezunu olduğu beyan edilse de klavye sınavını kazanan 166 aday arasında 118 puan alarak 162 nci sırada yer aldığını, adayın kendisinden sonra gelen diğer dört adayın da yine 118 puan aldığını, sözlü puanına itiraz eden adaya adalet mezunu olması nedeni ile sıralamada diğer adayların önüne alınarak pozitif bir ayrımcılık yapıldığı, ayrıca sınav salonu dışında bekleme alanında bulunan İstanbul Anadolu İcra Daireleri Başkanlığında çalışan memurların, ilgilinin aceleci tavırlar sergileyerek bir an önce sözlü sınava alınması için aceleci davrandığı ve kendileri üzerinde baskı yapmaya çalıştığını beyan ettikleri,
2.6) Açıklanan nedenlerle isimli adayın İcra Personelinin Sınav, Atama, Nakil, Görevde
Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 27 nci maddesinde düzenlenen alan bilgisi, genel yetenek ve genel kültürü, bir konuyu kavrayıp özetleme ve ifade yeteneği ile muhakeme gücü, genel görünümü,
davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu ile liyakati hususlarında Başkanlık Sınav Kurulu tarafından yapılan değerlendirme neticesinde “Başarısız” sayılması nedeniyle anılan yönetmelik hükümleri gereğince ve Başkanlık Sınav Kurulu tarafından yapılan değerlendirme neticesinde, sınavda başarısız olan adayın adalet mezunu dahi olsa İcra Katipliği görevini ifa edecek yeterliliğe sahip olamayacağı sonucuna varıldığından başvuranın talebi yönünde yeni bir işlem tesis edilemeyeceği açıklamalarına yer verilmiş olup talep edilen veriler gönderilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı”
başlıklı 74 üncü maddesinde “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin
birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun “İcra daireleri” başlıklı 1 inci maddesinin beşinci fıkrasında
“İcra katipliğine ilk defa atanacaklar, kamu görevlerine ilk defa atanacaklar için yapılacak merkezî sınavda başarılı olanlar arasından Adalet Bakanlığı veya Bakanlığın bu konuda yetki vereceği adli yargı ilk derece mahkemesi adalet komisyonları tarafından yapılacak uygulama ve sözlü sınav sonucuna göre; unvan değişikliği suretiyle atanacaklar ise uygulama ve sözlü sınav sonucuna göre atanırlar. Unvan değişikliği suretiyle icra katipliğine atanacaklar tahsis edilen kadronun yüzde ellisini geçemez.”,
6) İcra Personelinin Sınav, Atama, Nakil, Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin;
6.1) “İcra kâtipliğine atama şartları” başlıklı 3/A maddesinin birinci fıkrasının (j) bendinde “İcra
kâtipliğine açıktan ilk defa veya naklen atanacaklarda;…
j) Uygulama sınavında ve sözlü sınavda başarılı olmak, gerekir.”
6.2) “İcra kâtipliği uygulama ve sözlü sınavlarına çağrılacakların belirlenmesi” başlıklı 11/A
maddesinde (Ek: RG-19/11/2013-28826) “İcra kâtipliği uygulama ve sözlü sınavlarına başvurup da bu
Yönetmelikteki şartları taşıyanlardan, ilk defa açıktan veya naklen atanmak için başvuranların, merkezi sınavda aldıkları puana göre en yüksek puandan başlayarak ilan edilen kadronun yirmi katı kadarı; unvan değişikliği suretiyle atanmak isteyenlerin ise tamamı uygulama sınavına çağrılır.
Uygulama sınavında başarılı olanlardan, doğru kelime sayısı esas alınmak kaydıyla en fazla doğru kelime yazandan başlayarak ilan edilen kadronun üç katı kadarı sözlü sınava çağrılır.
Birinci ve ikinci fıkralara göre oluşturulan listelerde son sıradakilerle aynı sayıda doğru kelime yazanlar veya aynı puana sahip olanlar da sınavlara girmeye hak kazanırlar.
İcra kâtipliği sınavlarına girmek isteyenler, (Değişik ibare:RG-14/9/2022-31953)sınav kurulundan veya sınav birimlerinden sadece birine başvurabilirler.
(Değişik fıkra:RG-14/9/2022-31953)Bakanlık tarafından bir sınav birimine veya kuruluna birden fazla mahal için sınav yapma yetkisi verilebilir. Bu durumda adayların hangi mahal için başvurduklarını açıkça bildirmeleri gerekir.
(Mülga fıkra:RG-14/9/2022-31953)
(Ek fıkra:RG-14/9/2022-31953) Bu maddeye göre uygulama ve sözlü sınavlarına girecekler ile sınav yeri ve zamanı, sınav biriminin bulunduğu adliye internet sitesinde veya sınav kurulunun yaptığı sınavlar açısından Bakanlık internet sitesinde ilan edilir. Uygulama ve sözlü sınav sonuçları da aynı usulle ilan edilir.”,
6.3) “Yazılı sınav sonucuna itiraz” başlıklı 22 nci maddesinde (Değişik: RG-19/11/2013-28826) “Yazılı
sınava katılanlar, sınav sonucunun (Değişik ibare:RG-14/9/2022-31953) sınavı yapan kurumun internet sitesinden ilan edildiği tarihten itibaren on gün içinde bir dilekçe ile sınavı yapan kuruma itiraz edebilirler.
İtiraz sonucu, ilgililere ve ilgilendirmesi halinde (Değişik ibare:RG14/9/2022-31953) Bakanlığa bildirilir.”,
6.4) “Sınav kurulunun oluşumu” başlıklı 24 üncü maddesinde (Değişik:RG-14/9/2022-31953) “Sınav
kurulu; Bakanlıkça icra müdür ve icra müdür yardımcılığı sözlü sınavı için uygun görülecek bir başkan ve dört üyeden; icra kâtipliği uygulama ve sözlü sınavı için ise uygun görülecek bir başkan ve iki üyeden oluşur. Yedek üyelerin belirlenmesinde de aynı usul uygulanır. Gerektiğinde aynı usulle birden fazla sınav kurulu oluşturulabilir.
Sınav kurulunun başkan ve üyeleri; eşlerinin, üçüncü dereceye kadar (bu derece dâhil) kan ve ikinci dereceye kadar (bu derece dâhil) kayın hısımlarının katıldıkları sınavlarda görev alamazlar. Bu durumda olan üyelerin yerine yedek üye katılır.”,
6.5) “Sözlü sınavda değerlendirme” başlıklı 27 nci maddesinin üçüncü fıkrasında “(Değişik fıkra:RG-
18/11/2015-29536) Sınav kurulu veya sınav biriminin her bir üyesi tarafından verilen puanlar ilgisine göre bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-2 ve Ek-3 Değerlendirme Formlarına ayrı ayrı kayıt olunur. Sözlü sınavda başarılı sayılmak için, üyelerin yüz tam puan üzerinden verdikleri notların aritmetik ortalamasının en az yetmiş puan olması gerekir.”,
6.6) “Nihai Başarı Listesi” başlıklı 28 inci maddesinin son fıkrasında “İcra kâtipliği kadroları için
yapılan sınav sonucu; açıktan ilk defa veya naklen atanacaklar için merkezi ve sözlü sınavda aldıkları puanların aritmetik ortalamasına, unvan değişikliği suretiyle atanacaklar için sözlü sınav sonucuna göre en yüksek puandan başlayarak nihai başarı listesi düzenlenir. (Değişik cümle:RG-14/9/2022-31953) Nihai başarı listesi düzenlenirken; hukuk fakültesi, adalet meslek yüksekokulu veya meslek yüksekokullarının adalet ile adalet ön lisans programı, lise veya meslek liselerinin adalet alanı ve ilgili mevzuat uyarınca bunlara denkliği kabul edilen program veya alan mezunları en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere sıralanır. (Ek cümle:RG-14/9/2022-31953)Diğer adaylar ise bu sıralamayı takiben kendi aralarında en yüksek puandan başlayarak sıralanır.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde hazırlanan “Tavsiye Karar
Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8) İstanbul Anadolu Adliyesi icra kâtipliği sözlü sınavında sorulan tüm soruları doğru cevapladığını ve
08.04.2023 tarihinde sonuçlar açıklandığında başarısız olduğunu gördüğünü belirten başvuran tarafından,
anılan sınav ilanında adalet programı mezunu olanların öncelikli olduğu belirtildiğinden bahisle, mülakatın incelenerek yapılan inceleme sonucuna göre atamasının yapılması talep edilmektedir.
9) 2004 sayılı Kanunda, icra katipliğine ilk defa atanacakların, kamu görevlerine ilk defa atanacaklar için
yapılacak merkezî sınavda başarılı olanlar arasından Adalet Bakanlığı veya Bakanlığın bu konuda yetki vereceği adli yargı ilk derece mahkemesi adalet komisyonları tarafından yapılacak uygulama ve sözlü sınav sonucuna göre atanacakları hükmüne yer verilmiştir. 2004 sayılı Kanunun 1 inci maddesine dayanılarak, icra başmüdürlerinin görevlendirilmesi, icra müdürleri ve icra müdür yardımcıları ile icra kâtiplerinin göreve atanmalarında aranacak şartları, tabi olacakları sınavları, görev bölgeleri ile buralardaki asgari hizmet süreleri, nakil, görevde yükselme ve unvan değişikliği usul ve esaslarını düzenlemek amacıyla hazırlanmış olan İcra Personelinin Sınav, Atama, Nakil, Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği
Yönetmeliğinde; icra kâtipliği uygulama ve sözlü sınavı için sınav kurulunun bir başkan ve iki üyeden oluşacağı, yedek üyelerin belirlenmesinde de aynı usulün uygulanacağı, gerektiğinde aynı usulle birden fazla sınav kurulu oluşturulabileceği; icra kâtipliğine açıktan ilk defa veya naklen atanacaklarda uygulama sınavında ve sözlü sınavda başarılı olmak gerektiği; uygulama ve sözlü sınavlarına girecekler ile sınav yeri ve zamanının, sınav biriminin bulunduğu adliye internet sitesinde ilan edileceği, uygulama ve sözlü sınav sonuçlarının da aynı usulle ilan edileceği; sınav sonucunun sınavı yapan kurumun internet sitesinden ilan edildiği tarihten itibaren on gün içinde bir dilekçeyle sınavı yapan kuruma itiraz edilebileceği; sınav kurulu veya sınav biriminin her bir üyesi tarafından verilen puanların, ilgisine göre Değerlendirme Formlarına ayrı ayrı kayıt olunacağı, sözlü sınavda başarılı sayılmak için üyelerin yüz tam puan üzerinden verdikleri notların aritmetik ortalamasının en az yetmiş puan olması gerektiği, yapılan sınav sonucu icra kâtipliği kadroları için unvan değişikliği suretiyle atanacaklar için sözlü sınav sonucuna göre en yüksek puandan başlayarak nihai başarı listesinin düzenleneceği, nihai başarı listesi düzenlenirken; hukuk fakültesi, adalet meslek yüksekokulu veya meslek yüksekokullarının adalet ile adalet ön lisans programı, lise veya meslek liselerinin adalet alanı ve ilgili mevzuat uyarınca bunlara denkliği kabul edilen program veya alan mezunlarının en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere sıralanacağı, diğer adayların ise bu sıralamayı takiben kendi aralarında en yüksek puandan başlayarak sıralanacağı hususları düzenlenmiştir.
10) Kamu hizmetlerinin ehil ve yetişmiş kamu görevlileri eliyle yürütülmesi için yapılan sözlü sınavların,
kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve aynı zamanda yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönünden denetime imkân tanıyacak şekilde yapılması, hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir.
11) Birçok yargı kararında da benimsendiği üzere, Danıştay 2. Dairesinin 02.03.2016 tarihli ve
E.2016/309, K.2016/997 sayılı Kararında; “Kamu hizmetlerinin ehil ve yetişmiş kamu görevlileri eliyle yürütülmesi için yapılan sözlü sınavların, kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve aynı zamanda yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları yönünden yargısal denetime imkan tanıyacak şekilde yapılması esas olmalıdır. İdari işlemin yetki ve şekil gibi salt usule ilişkin unsurlarıyla sınırlı olmak üzere yapılan bir yargısal denetimin, hukuk devleti ilkesinin sağladığı güvenceyi temin etmeyeceği açıktır…
Dolayısıyla sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin yargısal denetimini sağlayacak alt yapının tüm unsurlarıyla oluşturulmasını sağlamak hukuka bağlı idarenin görevidir. …sözlü sınava ilişkin
Görevde Yükselme Sözlü Sınavı Değerlendirme Formunda yer alan kriterlerden bir kısmı gözlem ve kanaate dayalı olmakla birlikte, söz konusu kriterler çerçevesinde bir bütün olarak yapılan değerlendirme sonucunda adayın başarılı ya da başarısız olduğunun belirlendiği dikkate alındığında; gözlem ve kanaate dayalı kriterler yönünden ilgilinin başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların ortaya konulması, somut bilgi ve belgeye dayandırılması mümkün olan haneler bakımından ise başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların somut bilgi ve belgeyle kanıtlanması gerekmektedir.” değerlendirmelerine yer verilmiştir.
12) İdare tarafından; başvuranın girmiş olduğu sözlü sınavla ilgili olarak sınav kurulunun mevzuata uygun
olarak teşkil edildiği, sözlü sınavda komisyon üyelerinin değerlendirmeleri sonucunda başvuranın puanının başarılı sayılabilmek için gereken puanın (70 puan) altında kaldığı, dolayısıyla yapılan puanlama neticesinde başvuranın başarısız sayıldığı ifade edilmiştir. Sınav kurul üyeleri tarafından başvuran hakkında düzenlenen ‘Aday Değerlendirme Form’ları incelendiğinde başvurana; “Alan bilgisi”, “Genel yetenek ve genel kültürü”, “Bir konuyu kavrayıp özetleme ve ifade yeteneği ile muhakeme gücü”, “Genel fiziki görünümü, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu ve liyakati” alanlarının her biri için üç kurul üyesi tarafından da ‘10’ar puan verildiği, her bir kurul üyesinin verdiği puan toplamının 40 puan olduğu ve sınav kurulunun mevzuat çerçevesinde oluşturulduğu dosyaya sunulan belgelerden görülmüştür.
13) Sözlü sınav öncesinde sınav soruları ile birlikte cevap anahtarının hazırlanması, sorulan bilgi
sorularına adayların verdiği yanıtlara ve kişisel niteliklerine göre yapılan değerlendirmede hangi komisyon üyesince hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı ve gerekçeleriyle gösterilmesi, sözlü sınavın nesnelliği açısından aranan kriterlerdir.
14) Buna göre; yazıyla talep edilmesine rağmen sözlü sınav öncesinde adaylara sorulacak soruların ve
cevapların hazırlanmasına ilişkin idare tarafından herhangi bir veri sunulamadığı, dolayısıyla sınav öncesi oluşturulan soru havuzundan kura ile belirlenen soruların adaya sorulması yönteminin benimsendiğinden de bahsedilemeyeceği, sınav kurul üyeleri tarafından adaya hangi soruların sorulduğu ve adayın verdiği cevaplara dair Aday Değerlendirme Formunda herhangi bir açıklayıcı unsura yer verilmediği, her bir kurul üyesi tarafından ilgili alana dair yapılan puanlamalarda ‘10’ar puanın verilmiş olduğu, ancak sınav kurul üyelerince verilen puanların gerekçesine dair herhangi bir açıklama yapılmamış olduğu, 2.5 ve 2.6 numaralı paragraflarda yer verilen hususlar idare tarafından belirtilmişse de buna ilişkin herhangi bir belgenin dosya kapsamına sunulamadığı anlaşılmakla, sınav kurulu tarafından takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak kullanıldığına ve sübjektif değerlendirmeden uzak olunduğuna dair herhangi bir veriye dosya kapsamında rastlanılmadığından, sözlü sınavın sınav kurulunca yapılan değerlendirmesinde gereken özenin gösterilmediği, güvenilirliğinin zayıf olduğu, objektif ve bilimsel değerlendirme kriterlerinden uzaklaşıldığı kanaatine varılmıştır. Diğer taraftan; bahsedilen tespitler, başvuranın atamasının yapılması sonucunu doğurmayacak olup başvuruya konu sözlü sınavının yenilenmesini gerektirmektedir.
15) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın 22.06.2023 tarihinde katılmış olduğu
İstanbul Anadolu Adliyesi icra kâtipliği sözlü sınavına ilişkin tesis edilen işlemlerde hukuka ve hakkaniyete uyarlık olmadığı değerlendirilmekle, başvuranın mağduriyetin giderilmesi için sözlü sınavın yeniden yapılması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16) İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi
Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği görülmüştür.
17) İdare tarafından sözlü sınav öncesinde sınav soruları ile birlikte cevap anahtarının hazırlanması,
yapılan değerlendirmede hangi komisyon üyesince hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı ve ‘gerekçeleriyle’ gösterilmesi sözlü sınavın nesnelliği açısından aranan kriterlerdir. Sözlü sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik”
ve “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun yapılmasını teminen; idarenin bundan sonra düzenleyeceği sözlü sınavlar öncesinde bilgi sorularını ve cevap anahtarlarını hazırlaması, sınavlara giren adaylara verilen puanların gerekçelerini ortaya koyacak tedbirler alması, sözlü sınavın objektifliğini ve güvenirliğini artıracak şekilde belirlenen kriterler çerçevesinde daha hassas değerlendirme sistemleri geliştirmesi beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ
tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup İstanbul İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;
1. Başvuranın mağduriyetin giderilmesi için sözlü sınavın yeniden yapılması,
2. Sözlü sınavların iyi yönetim ilkelerine uygun yapılmasını teminen bundan sonra düzenlenecek sözlü sınavlarda; sınav öncesinde soruların ve cevap anahtarının hazırlanması, adaylara verilen puanların gerekçelerini ortaya koyacak tedbirler alınması, adayların kapalı zarf içerisinden soruları rastgele seçme uygulamasının gerçekleştirilmesi, yapılan değerlendirmede hangi komisyon üyesince hangi notun takdir edildiğinin ilgili formda gerekçeleriyle gösterilmesi, sesli ve görüntülü kayıt imkânlarından faydalanılması, sözlü sınavın objektifliğini ve güvenirliğini artıracak şekilde belirlenen kriterler çerçevesinde daha hassas değerlendirme sistemleri geliştirmesi
yönünde İSTANBUL ANADOLU İCRA DAİRELERİ BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, idare tarafından bu karar üzerine tesis
edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURAN ile İSTANBUL ANADOLU İCRA DAİRELERİ BAŞKANLIĞINA tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi