ÖZET: Danıştay İkinci Dairesi, karar düzeltme talebinin reddine karar vermiştir. Dava, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin tasarrufuna bırakılan bir taşınmazın kullanımına ilişkin ecrimisil talebine dayanmakta olup, davalı idare, karar düzeltme isteminde, Maliye Bakanlığı’nın onayı ile taşınmazın tasarrufuna bırakıldığını ve kira sözleşmesinin süresinin dolduğunu ileri sürmüştür. Ancak, Danıştay, düzeltme talebinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun Geçici 8. maddesi ve 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi çerçevesinde değerlendirildiğinde, ileri sürülen nedenlerin bu maddelerde belirtilen düzeltme nedenlerine uymadığını tespit etmiştir.

Sonuç olarak, Danıştay, karar düzeltme istemini reddederek, ecrimisil talebinin hukuka uygun olduğunu ve davalı idarenin bu konuda yetkili olduğunu belirtmiştir. Bu durum, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin tasarrufuna bırakılan taşınmazın izinsiz kullanımının haksız zilyetlik oluşturduğunu ve dolayısıyla ecrimisil talep edilebileceğini ortaya koymaktadır. Karar, kamu malının korunması açısından önemli bir içtihat niteliği taşımaktadır.

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2021/18516 E.  ,  2022/4003 K.

“İçtihat Metni”

T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/18516
Karar No : 2022/4003

KARARIN DÜZELTİLMESİNİ
İSTEYEN (DAVALI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı

VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … ve Ortakları
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : İstanbul ili, Maltepe ilçesi, … Mahallesinde bulunan Bostancı-Adalar vapur iskelesi karşısında … ada, …parsel numaralı taşınmazın 2.691,00 m²’lik kısmının günübirlik turistik tesis, çay bahçesi, kafeterya yapılmak suretiyle 01/06/2013-31/01/2015 tarihleri arasındaki dönemde davacı tarafından işgal edildiği gerekçesiyle düzenlenen 400.000,00 TL miktarlı … günlü, … sayılı ecrimisil ihbarnamesi ile … günlü, … sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istemiyle açılan davada; Danıştay Onuncu Dairesinin 24/01/2017 günlü, E:2016/12491, K:2017/319 sayılı bozma kararına uyularak, dava konusu işlemin iptali yolunda … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın onanmasına ilişkin Danıştay İkinci Dairesinin 28/06/2021 günlü, E:2021/12057, K:2021/2308 sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.

KARAR DÜZELTME TALEBİNDE
BULUNANIN İDDİALARI : Davalı İdare tarafından, Maliye Bakanlığının 06/06/2005 günlü oluruyla denize dolgu alanlarının İstanbul Büyükşehir Belediyesinin tasarrufuna bırakıldığı, ayrıca davanın kira sözleşmesinin süresinin de dolduğu ileri sürülerek, Danıştay İkinci Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Karar düzeltme isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Danıştay dava daireleri ile idari veya vergi dava daireleri kurulları tarafından verilen kararların düzeltme yolu ile yeniden incelenebilmelerini gerektiren nedenler, 2577 sayılı Kanun’un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesinin 1. fıkrasında gösterilmiş, aynı maddenin 2. fıkrasında ise, anılan daire ve kurulların kararın düzeltilmesi isteminde ileri sürülen nedenlerle bağlı oldukları belirtilmiş bulunmaktadır.
Dilekçede ileri sürülen düzeltme nedenlerinin anılan maddede sayılan nedenlere uymadığı anlaşılmıştır.

KARAR SONUCU :
1. Karar düzeltme isteminin REDDİNE,
2. Karar düzeltme giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 29/06/2022 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

(X)-KARŞI OY :

Ecrimisil; haksız zilyetten işgal nedeniyle alınan bir tazminat olup, bu tazminatın talep edilmesi özel hukuk hükümlerine tabidir. Ancak 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 75. maddesi ile özel bir düzenleme getirilerek Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmazların zilyetliğinin haksız bir şekilde ele geçirilmesini veya tasarruf edilmesini önlemek maksadıyla idarenin özel hukuk hükümlerine tabi olmadan ve doğrudan ecrimisil tahakkuk ettirebileceği kabul edilmiştir. Kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, Hazine taşınmazının zilyetliğini, yetkili idarenin izni dışında eline geçiren, elinde tutan veya her ne şekilde olursa olsun bu malı kullanan veya tasarrufunda bulunduran ise fuzuli şagil sayılmıştır.
Uyuşmazlıkta, sözkonusu alanın 06/06/2005 tarihli Maliye Bakanlığı onayı ile İstanbul Büyükşehir Belediyesinin tasarrufuna bırakıldığı, davalı idarenin 06/06/2005 tarihinden sonraki dönemde taşınmazın, davacı ve ortaklıkları tarafından kullanılarak, Kartal Belediyesi arasında 01/05/1992 tarihinde imzalanmış olan kira sözleşmesi; Maltepe Belediyesinin idari birim olarak kurulması üzerine Maltepe Belediyesi ile devam edilerek kira bedellerinin ödendiği; dava konusu taşınmazın 06/06/2005 tarihli Maliye Bakanlığı onayı ile davalı idare tasarrufuna bırakılmasının ardından davalı idarece dava konusu işlemlerin tesis edildiği görülmekltedir.
Ecrimisil istenilen taşınmazların tasarrufunun, İstanbul Büyükşehir Belediyesine bırakıldıktan sonra da davacı ve ortakları tarafından kullanıldığı ve taşınmazların kullanımı için davacıya muvafakat verilmediği tartışmasızdır. Maltepe Belediyesi ile davacılar arasında sürdürülen kira sözleşmesi, bu sözleşmenin tarafı olmayan İstanbul Büyükşehir Belediyesinin, söz konusu taşınmazların kullanımına muvafakat vermesi sonucu doğurmamaktadır.
Öte yandan, Maltepe Belediyesi ile davacılar arasında sürdürülen kira sözleşmesi nedeniyle doğacak olan itilafların; sözleşmelerin tarafları arasında görevli yargı yerinde çözümlenmesi gerekeceği, bu sözleşmelerin tarafı olmayan İstanbul Büyükşehir Belediyesinin uyuşmazlık çıkarmaya zorlanamayacağı açıktır.
Bu durumda; İstanbul Büyükşehir Belediyesinin tasarrufuna bırakılan taşınmazı, bu idarenin izni olmadan kullanan davacılardan ecrimisil istenmesine ilişkin işlemde, bu yönüyle mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin karar düzeltme isteminin kabulü ile Mahkeme kararının bozulması gerektiği oyu ile karar düzeltme isteminin reddi yönündeki Daire kararına katılmıyorum.

İÇERİĞE İLİŞKİN KISA SORU VE CEVAPLAR:
1. **Danıştay İkinci Dairesinin Kararı Düzeltilmeli mi?**
Kararın düzeltilmesi için dava konusu işlemin yasağına tabi olan nedenlerden biri olması gerektiği açıktır.
2. **İçtihat Metni Nedir?**
İçtihat metni, Danıştay’ın verdiği bir kararın temelini oluşturan ve genellikle diğer mahkemelerce örnek alınmak üzere yayımlanan hukuksal görüşlerdir.
3. **Tasarrufun Haksız Ele Geçirilmesi Nedeniyle Ecrimisil İhtiyacı Olabilir Mi?**
Haksız zilyetten işgal nedeniyle alınan bir tazminat olan ecrimisilin, kamu malının yetkili idarenin izni dışında ele geçirildiğinin kanıtlanması koşuluyla talep edilmesi mümkündür.
4. **Karar Düzeltme İsteminde Bulunanın İddiaları Nedir?**
Dava konusu işlemlerin tesis edildiği dönemde davalı idarece İstanbul Büyükşehir Belediyesinin tasarrufuna bırakılan taşınmazın kullanımında haksız zilyetlik oluştuğundan bahisle ecrimisil tahsisi, özel hukuk hükümlerine tabidir.
5. **Özel Hukuka Tabi Olmayan Ecrimisil Tahsisine İlişkin Düzenleme Nedir?**
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 75. maddesi ile idarenin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmazların zilyetliğinin haksız bir şekilde ele geçirilmesi veya tasarruf edilmesini önlemek maksadıyla ecrimisil tahsisi yapma yetkisini düzenlemiştir.
6. **İstanbul Büyükşehir Belediyesinin Tasarrufuna Bırakılan Taşınmazın Kullanımında Haksız Zilyetlik Oluşabilir Mi?**
İstanbul Büyükşehir Belediyesinin tasarrufuna bırakılan taşınmazın kullanımında davalı idarenin izni olmadan kullanıldığı durumlarda haksız zilyetlik oluşabilir.
7. **Maltepe Belediyesi ile Davacılar Arasındaki Kira Sözleşmesinin Durumu Nedir?**
Maltepe Belediyesi ile davacılar arasında sürdürülen kira sözleşmesi, İstanbul Büyükşehir Belediyesinin tasarrufuna bırakılan taşınmazın kullanımında haksız zilyetlik oluşmasını önleyici bir etkide bulunmamaktadır.
8. **Maltepe Belediyesi ile Davacılar Arasındaki Kira Sözleşmesinin Uyuşmazlık Çıkarmasına Yönelik Etkisi Nedir?**
Maltepe Belediyesi ile davacılar arasındaki kira sözleşmesi, sözleşme tarafları arasında görevli yargı yerinde çözümlenmesine ihtiyaç duyulacak uyuşmazlıkların ortaya çıkmasını sağlayabilir.
9. **Haksız Zilyetlik Oluştuğundan Bahisle Ecrimisil Tahsisi Yapıldığı Durumda Mevzuata Uygun Mu?**
Haksız zilyetlik oluştuğundan bahisle ecrimisil tahsisi yapılan işlem, İstanbul Büyükşehir Belediyesinin tasarrufuna bırakılan taşınmazın kullanımında haksız zilyetlik oluştuğu konusunda mevzuata uygun bir nitelendirme yapabilir.