|
ÖZET: Bu karar, İstanbul Yeni Havalimanı güzergahında uygulanan trafik idari para cezalarının iptali talebine ilişkin bir uyuşmazlığı ele almaktadır. Başvuran vekili, hız sınırının 90 km/s olarak belirlenmesi gerektiğini savunurken, uygulanan hız sınırının 70 km/s olduğunu ve bu durumun yetersiz uyarı levhaları ve eski tip EDS cihazları nedeniyle mağduriyet yarattığını iddia etmiştir. Ancak, İçişleri Bakanlığı’nın açıklamaları doğrultusunda, hız sınırının Ulaşım Koordinasyon Merkezi tarafından belirlendiği ve bu sınırın mevzuata uygun olarak uygulandığı tespit edilmiştir.
Karar, başvurunun yargı organlarında incelenemeyeceği ve tebligatların mevzuata uygun yapıldığı yönündeki değerlendirmelerle, başvurunun kabul edilmesine ve idari para cezası tutanaklarının tebliğ sürecinin hızlandırılması için öneride bulunulmasına yöneliktir. Bu bağlamda, tebligatların geç yapılmasının, trafik düzenini olumsuz etkilediği ve sürücülerin gerekli önlemleri almasını zorlaştırdığı vurgulanmıştır. Dolayısıyla, idari para cezalarının tebliğ sürecinin günümüz şartlarına uygun olarak iyileştirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/12323-S.21.19787
BAŞVURU NO : 2021/5930
KARAR TARİHİ : 24/08/2021
TAVSİYE KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : İÇİŞLERİ BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Trafik idari para cezalarının iptal edilmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 12/03/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. San. Tic. Ltd. Şti. ve Diğerleri vekili Av. tarafından yapılan başvuruda, müvekkillerinin İstanbul Yeni Havalimanı gidiş-dönüş güzergahında hız sınırının 90 Km/s olduğunu düşündüklerini ancak hız sınırının 70 Km/s olarak belirlendiğini, bu nedenle söz konusu yolda
EDS ile hız sınırının aşılması sebebiyle idari trafik para cezaları uygulandığını, 01.03.2019-31.12.2019 tarihlerinden itibaren hız sınırına ilişkin cezaların uygulanmaya başlandığını, öncesinde bu uygulamanın yapılmadığını, söz konusu güzergâhın üçer şerit gidiş ve dönüşten oluştuğunu ve bölünmüş yol statüsünde bulunduğunu, Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 100 üncü maddesinde bölünmüş yollarda minibüs cinsi araçlar için hız sınırının 90 km/saat olarak belirlendiğini, ayrıca söz konusu güzergahta trafik para cezalarının uygulandığı tarihlerde minibüsler için anılan yönetmelikte belirtilen hız sınırı dışında başka bir hız sınırı belirlendiğini gösterir uyarıcı tabela ve levhanın bulunmadığını, minibüsler için hız sınırının 70 km/saat olduğunu gösterir tabelanın Ocak 2020 tarihinde konulduğunu, tebligatların geç ve toplu şekilde gönderilmesi nedeniyle ilgililerin gerekli önlem ve tedbirin almasının imkansızlaştırıldığını, aynı gün içinde söz konusu güzergâhta aynı plakalı araçlara birden fazla trafik cezası kesildiğini, ölçümleri yapan EDS cihazlarının yeterli teknik niteliklere sahip olmayan eski tip olduğunu ve periyodik teknik muayenelerinin yapılmadığını, yukarıda belirtilen durumlar nedeniyle ilgililerin son derece mağdur olduğunu iddia ederek
dilekçenin ekinde yer verilen ilgililere tebligatı geç yapılarak uygulanan ve mevzuata uygun olmayan trafik para cezalarının iptal edilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. İçişleri Bakanlığının başvuru konusuna ilişkin 30.04.2021 tarih ve sayılı yazısında özetle; 2.1. Düzenlenmiş olan trafik idari para cezası karar tutanaklarının iptali konusunda yetkili kurum kabahatin işlendiği yerin bağlı bulunduğu Sulh Ceza Hakimliği olduğundan, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 27.
maddesi hükmü gereği yasada belirtilen süreler içerisinde araçların tescil plakasına düzenlenen trafik idari para cezaları hakkında iptal talebi için ilgili hakimliklere müracaat edilmesi gerektiği, 2.2. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun “Hız sınırları” başlıklı 50 nci maddesinde “Motorlu araçların cins ve kullanma amaçlarına göre sürülebileceği en çok ve en az hız sınırları, şehirlerarası çift yönlü karayollarında 90 km/s, bölünmüş yollarda 110 km/s, otoyollarda 120 km/s hızı geçmemek üzere yönetmelikte belirlenir. İçişleri Bakanlığı yol standartlarını dikkate alarak yukarıda belirtilen hız sınırlarını otomobiller için 20 km/s artırmaya yetkilidir. En çok ve en az hız sınırlarını gösteren işaret levhaları, gerekli görülen yerlere, ilgili kuruluşlarca konulur. Bu Kanunla yetki verilen kuruluşlar tarafından yönetmelikte belirtilen hız sınırları yol ve trafik durumuna göre azaltılabilir veya çoğaltılabilir.
Bu hallerde durum trafik işaretleri ile belirtilir ve uygun vasıtalarla duyurulur.” hükmünün mevcut olduğu, 2.3. Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin “Hız sınırları” başlıklı 100 üncü maddesinde ise Yerleşim Yeri
İçinde, Yerleşim Yeri Dışında ve Otoyollarda otomobil, minibüs, otobüs, kamyonet, kamyon, motosiklet cinsi araçlar için hız limitleri belirlendiği, 2.4. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 12 nci maddesi ve Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 18 inci maddesinin 1 inci fıkrasının (f) bendi gereği, şehir içi karayollarında gerekli hal ve yerlerde en çok ve en az hız limitleri büyükşehirlerde Ulaşım Koordinasyon Merkezleri tarafından, diğer şehirlerde ise İl
Trafik Komisyonları tarafından belirlenebildiği, 2.5. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Ulaşım hizmetleri” başlıklı 9 uncu maddesinin ve
Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliği’nin 18 inci maddesinin l inci fıkrasının (ğ)
bendinin (Büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde, 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik
Kanunu’nun belirlediği sınırlar içinde araçların kullanacağı şeritleri ve yol kullanım esaslarını tespit etmek ve gerekli yasakları koymak, gerekli hal ve yerlerde en çok ve en az hız limitlerini belirlemekle görevli ve yetkilidir.) hükmü gereği, ilimiz içerisinde, Büyükşehir Belediyesi sorumluluğunda bulunan karayollarındaki hız limitlerinin yolun durumuna göre Ulaşım Koordinasyon Merkezinin (UKOME)
kararlarıyla yükseltilebildiği, gerekli levhalandırma işlemlerinin ise İstanbul Büyükşehir Belediye
Başkanlığı Trafik Müdürlüğü tarafından yapıldığı, bu bağlamda İlgi (c) yazı ekinde sunulduğu üzere Ulaşım
Koordinasyon Merkezinin 25.11.2015 tarih ve 2015/8-1 sayılı kararının 30. sırasında Hasdal KavşağıKemerburgaz Yolu-Hasdal Yassıören Otoyolu mevkiinde otomobiller için hız limiti saatte 90 km, diğer araç cinsleri (kamyon, kamyonet, otobüs, minibüs) için ise saatte 70 km olarak belirlendiği,
2.6. İstanbul ilinde halihazırda trafik kural ihlali tespitinde kullanılan EDS’lerin hazırlık dosyalarının
19.12.2017 tarihinde Emniyet Genel Müdürlüğüne gönderilmiş ve gönderilen dosya içerisinde EDS’lerin
30.03.2017 tarihinde ve 14.12.2017 tarihinde çekilmiş fotoğraflarının yer aldığı,
2.7. Ayrıca Emniyet Genel Müdürlüğü 21.08.2020 tarihli yazısı ile EDS işaret ve levhalarının 6 ayı geçmeyecek periyotlarla kontrol edilmesi istenilmiş ve Hasdal Kemerburgaz üzerindeki levhaların
25.08.2020 tarihinde kontrol edildiği, bu kontrolde fotoğrafların çekildiği, Emniyet Genel Müdürlüğünün
15.03.2021 tarihli yazısı ile EDS yer zemin işaret ve levhalarının 2021 yılı Mart ayından başlayarak 3 aylık
periyotlar halinde kontrol edilmesi istenilmiş olup, yer zemin işaretlemelerinin ve levha kontrol işlemlerinin bu doğrultuda yapılmaya devam edileceği, 2.8. Büyükşehir Belediyesi sorumluluğunda bulunan karayollarındaki hız limitlerinin yolun durumuna göre
Ulaşım Koordinasyon Merkezinin (UKOME) kararıyla yükseltilebilmekte, gerekli levhalandırma ve yer işaretlemeleri ile bakım onarım faaliyetlerinin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından yapıldığı, 2.9. 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 20 nci maddesince 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre idari para cezasını gerektiren fiilin işlendiği tarihi takip eden takvim yılının son günü bitimine kadar idari para cezası verilerek tebliğ edilmediği takdirde idari yaptırım kararı verilemediği, verilmiş olanların düşeceği, hükmü gereği idari para cezalarının tebligatının yasaya uygun şekilde yapıldığı, İstanbul ilinde kurulu bulunan EDS sistemleri tarafından alınan ihlal kayıtları görevli personelce tek tek incelenerek, kayıtların çözümü yapılmakta ve kural ihlali yaptığı anlaşılan araçlara bahse konu mevzuata uygun şekilde ihlal görüntüleri ve ceza makbuzlarının tebliğe çıkarıldığı, 2.10. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu maddelerince araçların tescil plakasına düzenlenen trafik idari para cezası karar tutanaklarının tebligatlarının PTT Müdürlüğü görevlilerince 7201 sayılı Tebligat Kanunu maddelerince yazılı olarak yapıldığı, 2.11. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na istinaden uygulanacak trafik idari para cezası karar tutanaklarının tebligatları; 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 20. maddesinde “2918 sayılı Karayolları
Trafik Kanununa göre idari para cezasını gerektiren fiilin işlendiği tarihi takip eden takvim yılının son günü bitimine kadar idari para cezası verilerek tebliğ edilmediği takdirde idari yaptırım kararı verilemez, verilmiş olanlar düşer” hükmünde belirtilen soruşturma zamanaşımı süreleri içerisinde yapıldığı, 2.12. 2019 yılı içerisinde işlenmiş ve tespit edilmiş bir trafik ihlali için düzenlenecek trafik idari para cezası karar tutanağının zamanaşımı süresi 2019 yılını takip eden takvim yılı olan 2020 yılının Aralık ayının son günü olduğu, 19.06.2019 tarihli ihlale istinaden düzenlenen seri sıra numaralı
Turizm’e ait ceza tutanağı 03.03.2020 tarihinde işyerinde daimi çalışana teslim bilgisi ile zamanaşımı süresi içerisinde 7201 sayılı Tebligat Kanunu maddesi hükmü ile ilgilisine tebliğ edildiği, 2.13. e-Devlet portalı üzerinde “Araç Plakasına Yazılan Ceza Sorgulama (Gerçek Kişi)” ve “Araç Plakasına
Yazılan Ceza (Tüzel Kişi)” başlıklı sayfalarda araçların tescil plakalarına yazılan idari para cezası karar tutanakları, ceza bilgilerinin sisteme girilmesiyle beraber sorgulanabildiği, ayrıca araç sahibinin cep
telefonu numarasının kayıtlı olması halinde kısa mesaj yolu ile bildirim yapıldığı, e-Devlet portalı üzerinden yapılan sorgu sonuçları veya kısa mesaj ile yapılan bildirimler, bilgilendirme mahiyetinde olup, tebligat işlemlerinin yukarıda anılan şekliyle yapıldığı, 2.14. İstanbul ilinde farklı sulh ceza hakimliklerince; İstanbul 1, 3, 4, 9, 10, 11, 12. Sulh Ceza Hakimlikleri ile Bakırköy 1. Sulh Ceza Hakimliği tarafından Turizm’in itiraz ettiği EDS cezaları ile ilgili mahkemelerce verilen ret kararlarının yazı ekinde sunulduğu, Turizmin itirazlarına mahkemelerin verdiği ret kararlarında özetle belirlenen hız limitinin üzerine geçildiğinin tespitinin yapıldığı ve görüntü ile sabit olduğu, düzenlenen tutanağın aksini ortaya koyan kesin ve inandırıcı itiraz edenin bir delili bulunmadığı, itiraz konusu idari yaptırım kararlarına usul ve yasaya aykırı başkaca bir husus tespit edilemediğinden bahisle Turizmin itirazlarının reddine dair kararların sunulduğu, 2.15. Başvuruda “EDS cihazlarının yeterli teknik niteliklere sahip olmayan eski tip olduğu ve periyodik teknik muayenelerinin yapılmadığı” şeklinde belirtilmiş ise de, İstanbul ilinde EDS’lerde kurulu kameralar ve diğer teknik ekipmanın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu Ek-16. Maddesi’nin Uygulanmasına
İlişkin Usul ve Esaslar ve ekinde Teknik Gereklilikler Dokümanında belirtilen asgari teknik özelliklere sahip olduğu, EDS’ler faaliyete geçmeden önce gerekli belge ve onayların alındığı, 2.16. Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından 07.03.2017 tarihli ve 30471 sayılı Resmi Gazete’de
Hız İhlal Tespit Donanımları Muayene Yönetmeliği yayımlanmış, yayımlanan yönetmeliğin “GEÇİCİ
MADDE 1 – (1) Bu maddenin yürürlük tarihinden önce piyasada kullanımda olan HİTD’lerin muayenelerinde tip onay şartı aranmaz. Ancak söz konusu HİTD’ler için kullanıcısı tarafından hazırlanacak damga planları Bakanlığa onaylattırılır. Bu işlemlerin, Yönetmeliğin tüm maddelerinin yürürlüğe gireceği 1/7/2018 tarihine kadar tamamlanmış olması gerekir. Damga planları onaylanan HİTD’ler için, servise müracaat edilerek muayene işlemlerinin yaptırılması zorunludur. Bu HİTD’lerin muayenelerinin 31/12/2018 tarihine kadar yaptırılması gerekir. Ayrıca söz konusu HİTD’ler, 7 nci maddenin birinci fıkrasında belirtilen muayeneye tabidir.” denildiği, söz konusu yönetmelikte belirtilen “31/12/2018” tarihi en son 20.11.2019 tarih 30954 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Hız İhlal Tespit Donanımları Muayene
Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile “31.12.2020” olarak değiştirildiği, bu doğrultuda İstanbul ilinde kurulu bulunan hız EDS’lerinin muayene çalışmalarının İstanbul Büyükşehir
Belediye Başkanlığı’nca Türk Standartları Enstitüsü (TSE) kurumuna yaptırıldığı, 2.17. 2019-2020 yıllarında da Hız Koridorları ile alakalı üniversitelerden doğrulama raporlarının alındığı, Yıldız Teknik Üniversitesi’nden alınan 22.10.2019 tarihli Ortalama Hız Tespit Sistemi Doğrulama
Raporunun bulunduğu, 2.18. Ayrıca 18.11.2016 tarihli Usul ve Esaslar’ın Mali Başlıklı 4. maddesinin 8. bendinde “Anlık hız ve ortalama hız ihlal tespit sistemlerinin doğru çalışıp çalışmadığının tespiti amacıyla denetim personelince ayda bir kez araç ile kontrol yapılarak en az 3 personelin imzasıyla tutanak düzenlenir. ” denildiği ve periyodik olarak kontrollerin yapıldığı, 24.10.2019 tarihli sistem kontrol tutanağının gönderildiği
İfade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinde: “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…” 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında: “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 5326 sayılı Kabahatler Kanunun; 5.1. “Soruşturma zamanaşımı” başlıklı 20 inci maddesinde: “…2918 sayılı Karayolları Trafik
Kanunu…belirtilen ve idari para cezasını gerektiren fiilin işlendiği tarihi takip eden takvim yılının son günü bitimine kadar idari para cezası verilerek tebliğ edilmediği takdirde idari yaptırım kararı verilemez, verilmiş olanlar düşer.” 5.2. “Kararların tebliği” başlıklı 26 ncı maddesinde: “İdarî yaptırım kararı, 11.2.1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre ilgili kişiye tebliğ edilir. Tebligat metninde bu karara karşı başvurulabilecek kanun yolu, mercii ve süresi açık bir şekilde belirtilir… İdari yaptırım kararları, Maliye
Bakanlığı ile idari yaptırım kararı verenler arasında yapılacak protokoller çerçevesinde, kararı verenler adına 213 sayılı Kanunun 107/A maddesi hükümlerine göre kurulan teknik altyapı kullanılmak suretiyle
Maliye Bakanlığı tarafından elektronik ortamda tebliğ edilebilir. Elektronik ortamda yapılan tebligat, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır. Bu şekilde yapılan tebligatlar, birinci fıkra kapsamındaki tebliğ yerine geçer.” 5.3. “Başvuru yolu” başlıklı 27 nci maddesinde: “İdarî para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idarî yaptırım kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde, sulh ceza hakimliğine başvurulabilir. Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde idarî yaptırım kararı kesinleşir.” 6. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun; 6.1. “İl ve ilçe trafik komisyonları” başlıklı 12nci maddesinde: “İl ve İlçe Trafik Komisyonlarının
kuruluşu ile görev ve yetkileri:
a) Kuruluş: İl sınırları içinde mahalli ihtiyaç ve şartlara göre trafik düzeni ve güvenliği bakımından
Yönetmelikte gösterilen konular ve esaslar çerçevesinde, illerde vali veya yardımcısının başkanlığında, belediye, emniyet, jandarma, milli eğitim, karayolları ve Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonuna bağlı ilgili odanın temsilcileri; Valilikçe uygun görülen trafikle ilgili üniversite, oda, vakıf ve kamuya yararlı dernek veya kuruluşların birer temsilcisinden oluşan İl Trafik Komisyonu, ilçelerde kaymakamın başkanlığında, aynı kuruluşların yöneticileri veya görevlendirecekleri temsilcilerinin katıldığı İlçe Trafik
Komisyonu kurulur.
b) Görev ve yetkiler: 1. İl sınırları içinde mahalli ihtiyaç ve şartlara göre trafik düzeni ve güvenliğini sağlamak amacıyla gerekli tedbirleri almak, 2. Trafiğin düzenli bir şekilde akımını sağlamak bakımından alt yapı hizmetleri ile ilgili tedbirleri almak, trafikle ilgili sorunları çözümlemek, bütün ülkeyi ilgilendiren
Trafik Güvenliği Yüksek Kurulunun müdahalesini gerektiren hususları İçişleri Bakanlığına iletmek. 3.
Karayolu taşımacılığına ait mevzuat hükümleri saklı kalmak üzere, trafik düzeni ve güvenliği yönünden belediye sınırları içinde ticari amaçla çalıştırılacak yolcu ve yük taşıtları ile motorsuz taşıtların çalışma şekil ve şartları, çalıştırılabileceği yerler ile güzergahlarını tespit etmek ve sayılarını belirlemek, 4. Gerçek ve tüzelkişiler ile resmi ve özel kurum ve kuruluşlara ait otopark olmaya müsait boş alan, arazi ve arsaları geçici otopark yeri olarak ilan etmek ve bunların sahiplerine veya üçüncü kişilere işletilmesi için izin vermek, 5. Bu Kanunla ve diğer mevzuatla verilen görevleri yapmak.” 6.2. “Hız sınırları” başlıklı 50 nci maddesinde: “Motorlu araçların cins ve kullanma amaçlarına göre sürülebileceği en çok ve en az hız sınırları, şehirlerarası çift yönlü karayollarında 90 km/s, bölünmüş yollarda 110 km/s, otoyollarda 120 km/s hızı geçmemek üzere yönetmelikte belirlenir. İçişleri
Bakanlığı yol standartlarını dikkate alarak yukarıda belirtilen hız sınırlarını otomobiller için 20 km/s artırmaya yetkilidir. En çok ve en az hız sınırlarını gösteren işaret levhaları, gerekli görülen yerlere, ilgili kuruluşlarca konulur. Bu Kanunla yetki verilen kuruluşlar tarafından yönetmelikte belirtilen hız sınırları yol ve trafik durumuna göre azaltılabilir veya çoğaltılabilir. Bu hallerde durum trafik işaretleri ile belirtilir ve uygun vasıtalarla duyurulur.”
7. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunun “Ulaşım hizmetleri” başlıklı 9 uncu maddesinde:
“Büyükşehir içindeki kara, deniz, su, göl ve demiryolu üzerindeki her türlü taşımacılık hizmetlerinin koordinasyon içinde yürütülmesi amacıyla büyükşehir belediye başkanı ya da görevlendirdiği kişinin başkanlığında, yönetmelikle belirlenecek kamu kurum ve kuruluşları ile, Türkiye Şoförler ve Otomobilciler
Federasyonunun görevlendireceği ilgili odanın temsilcisinin katılacağı Ulaşım Koordinasyon Merkezi kurulur. İlçe belediye başkanları kendi belediyesini ilgilendiren konuların görüşülmesinde koordinasyon merkezlerine üye olarak katılırlar. Ulaşım Koordinasyon Merkezi toplantılarına ayrıca gündemdeki konularla ilgili üye olarak belirlenmeyen ulaşım sektörü ile ilgili kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından ihtisas meslek odalarının temsilcileri de davet edilerek görüşleri alınır. Bu Kanun ile büyükşehir belediyesine verilen trafik hizmetlerini plânlama, koordinasyon ve güzergâh belirlemesi ile taksi, dolmuş ve servis araçlarının durak ve araç park yerleri ile sayısının tespitine ilişkin yetkiler ile büyükşehir sınırları dahilinde il trafik komisyonunun yetkileri ulaşım koordinasyon merkezi tarafından kullanılır.” 8. Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliğinin “Görev ve yetkileri” başlıklı 18 inci maddesinde: “UKOME, büyükşehir içindeki kara, deniz, göl, nehir, kanal ve demiryolu üzerinde her türlü taşımacılık hizmetlerinin koordinasyon içinde yürütülmesini sağlamak üzere; ulaşım, trafik ve toplu taşıma konularında üst düzeyde yönlendirici karar alma, uygulama, uygulatma ve ilgili mevzuattaki usulüne göre gereken tesisleri kurma, kurdurma ve işletme hak ve yetkilerine haizdir. Bu amaçla; a)
Büyükşehir belediyesinin sınırları içinde, mevzuatla yetkili kılındığı durumlarda mahalli ihtiyaç ve şartlara göre trafik düzeni ve güvenliğini sağlamak amacıyla gerekli tedbirleri almakla, b) Büyükşehir belediye ve mücavir alan sınırları içinde nazım plan çerçevesinde, arazi kullanım ve ulaşım planlama çalışmalarıyla
büyükşehir ulaşım planını yapmak, yaptırmak, uygulamak ve uygulatmak için gereken karar ve tedbirleri almakla, c) Trafiğin düzenli bir şekilde akımını sağlamak bakımından alt yapı hizmetleri ile ilgili tedbirleri almak, trafikle ilgili sorunları çözümlemek, trafikle ilgili olarak ülkeyi ilgilendiren veya mevzuat değişikliği gerektiren hususları İçişleri (Ek ibare:RG-23/5/2019-30782) ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığına iletmekle, ç) Kara, deniz, göl, nehir, kanal ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; otobüs, taksi, dolmuş ve servis durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek, gerçek ve tüzel kişiler ile resmi ve özel kurum ve kuruluşlara ait otopark olmaya müsait boş alan, arazi ve arsaları geçici otopark yeri olarak ilan etmek ve bunların sahiplerine veya üçüncü şahıslara işletilmesi için izin vermek, izin verilen otoparklar ile karayolu üzerindeki diğer park yerlerinde (Değişik ibare:RG-25/4/2014-28982) engelliler için işaretlerle belirlenmiş bölümler ayrılmasını sağlamakla, d)
Karayolu taşımacılığına ait mevzuat hükümleri saklı kalmak üzere, trafik düzeni ve güvenliği yönünden belediye sınırları içinde ticari amaçla çalıştırılacak yolcu ve yük taşıtları ile motorsuz taşıtların çalışma şekil ve şartları ile bu taşıtların teknik özelliklerini tespit etmek, çalıştırılabileceği yerler ile güzergâhlarını tespit etmek ve sayılarını belirlemek, bunlara izin ve çalışma ruhsatı vermekle, e) Büyükşehir belediyesinin sınırları içinde, ulaşım, toplu taşıma ve trafik mevzuatının büyükşehir belediyesine verdiği yetki doğrultusunda uygulamaya yönelik yönlendirici karar almak ve görüş oluşturmakla, f) İlçe (Ek ibare:RG25/4/2014-28982) belediyelerince (Mülga ibare:RG-25/4/2014-28982) (…) düzenlenen yol ve kavşaklar ile büyükşehir belediyesince yapılan sinyalizasyon sistemlerinde aksaklık tespit edildiği takdirde uyarıda bulunmak ve düzeltilmesini sağlamakla, g) Büyükşehir belediyesinin sınırları içinde kalan karayollarının bir kısmının veya tamamının yoldan faydalananların bir kısmına veya tamamına kapatılmasına, park edilecek yerler ile zaman ve süresinin ve araçların geliş ve gidiş yollarının ve yollara konulacak trafik işaretlerinin yerlerinin belirlenmesine karar vermekle, ğ) Büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde, 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun belirlediği sınırlar içinde araçların kullanacağı şeritleri ve yol kullanım esaslarını tespit etmek ve gerekli yasakları koymak, gerekli hal ve yerlerde en çok ve en az hız limitlerini belirlemekle, görevli ve yetkilidir.” 9. Karayolları Trafik Yönetmeliğinin; 9.1. “İl ve İlçe Trafik Komisyonunun Görev ve Yetkileri” başlıklı 18 inci maddesinde: “İl ve ilçe trafik komisyonunun görev ve yetkileri şunlardır; a) İl sınırları içinde mahalli ihtiyaç ve şartlara göre trafik düzeni ve güvenliğini sağlamak amacıyla gerekli tedbirleri almak, b) Trafiğin düzenli bir şekilde akımını sağlamak bakımından alt yapı hizmetleri ile ilgili tedbirleri almak, trafikle ilgili sorunları çözümlemek, bütün ülkeyi ilgilendiren Karayolu Trafik Güvenliği Yüksek Kurulunun müdahalesini gerektiren hususları
İçişleri Bakanlığına iletmek, c) Karayolu taşımacılığına ait mevzuat hükümleri saklı kalmak üzere, trafik düzeni ve güvenliği yönünden belediye sınırları içinde ticari amaçla çalıştırılacak yolcu ve yük taşıtları ile motorsuz taşıtların çalışma şekil ve şartları, çalıştırılabileceği yerler ile güzergahlarını tespit etmek ve sayılarını belirlemek, d) Gerçek ve tüzel kişiler ile resmi ve özel kurum ve kuruluşlara ait otopark olmaya müsait boş alan, arazi ve arsaları geçici otopark yeri olarak ilan etmek ve bunların sahiplerine veya üçüncü kişilere işletilmesi için izin vermek, izin verilen otoparklar ile karayolu üzerindeki diğer park yerlerinde (Değişik ibare:RG-17/4/2015-29329) engelliler için işaretlerle belirlenmiş bölümler ayrılmasını sağlamak, e) Karayollarının bir kısmının veya tamamının yoldan faydalananların bir kısmına
veya tamamına kapatılmasına, park edilecek yerler ile zaman ve süresinin ve araçların geliş ve gidiş yollarının ve yollara konulacak trafik işaretlerinin yerlerinin belirlenmesine karar vermek, f)
Karayollarında gerekli hal ve yerlerde en çok ve en az hız limitine göre yeniden hız sınırlarını belirlemek, g) Karayolları Trafik Kanunu ve bu Yönetmelikle verilen diğer görevleri yapmak. (Değişik ikinci fıkra:RG-19/2/2014-28918) İl trafik komisyonları, belediye sınırları içinden geçen devlet ve il yolları ile ilgili hususlarda Karayolları Genel Müdürlüğünün görüşünü alır.
9.2. “Hız sınırları” başlıklı 100 üncü maddesinde: “Karayolları Trafik Kanununda ve bu Yönetmelikte yazılı kayıt ve şartlar dışında ve aksine bir işaret bulunmadıkça yol durumlarına göre römorksuz araç cinsleri için saatteki asgari ve azami hız sınırları aşağıda gösterilmiştir.
YERLEŞİM YERİ DIŞINDA
YERLEŞİM
ŞEHİRLERARASI
ARAÇ CİNSİ YERİ OTOYOLLARDA
BÖLÜNMÜŞ
ÇİFT YÖNLÜ
İÇİNDE
YOLLARDA
KARAYOLLARINDA
Otomobil
50 90 110 120
(M1), (M1G),
Minibüs (M2), 50 80 90 100
Otobüs (M2-
50 80 90 100
M3),
Kamyonet (N1),
50 80 85 95
N1G)
(Ek satır:RG21/3/2012-
50 85 100 110
28240)
Panelvan (N1)
Kamyon (N2-
N3),
50 80 85 90
Çekici (N2-N3)
Motosiklet (L3) 50 80 90 100
Motosiklet (L4,
50 70 80 80
L5, L7)
Motorlu bisiklet
(L1, L2, L6)
30 45 45 Giremez
Motorsuz bisiklet (Değişik satır:RG17/4/2015-
29329) Tehlikeli
madde taşıyan
30 50 60 70
araçlar (Belgelerinde aksine bir hüküm yoksa)
(Ek satır:RG17/4/2015-
29329) Özel yük
taşıma izin belgesi veya özel izin belgesi
30 50 50 60
ile karayoluna çıkan araçlarda (Belgelerinde aksine bir hüküm yoksa)
Lastik tekerlekli
20 30 40 Giremez
traktörler
Arızalı bir aracı
20 20 30 40
çeken araçlar
Yolun yapım, bakım veya işletilmesinden sorumlu
İş makineleri 20 20 20 kuruluştan izin alınmadan giremez
kilometredir. İl ve ilçe trafik komisyonları ile ulaşım koordinasyon merkezleri, yerleşim yeri içinden geçen bölünmüş devlet ve il yolları ile belediyelerin yapım ve bakımından sorumlu olduğu taşıma kapasitesi yüksek, can ve mal güvenliği açısından gerekli tedbirlerin alındığı, yaya geçişlerinin alt ve üst geçişlerle sağlandığı bölünmüş karayollarında araç cinsleri için ayrı ayrı olmak üzere hız sınırlarını 32 km/s’e, yerleşim yeri içinde bulunan diğer bölünmüş karayollarında ise 20 km/s’e kadar artırmaya yetkilidir.
Yerleşim yeri içinden geçen ve Karayolları Genel Müdürlüğünün sorumluluğunda bulunan devlet ve il yollarında yapılacak hız artırımlarında, Karayolları Genel Müdürlüğünden yola ilişkin alınması gerekli tedbirler ile yolun işletim hızına ilişkin bilgiler alınarak göz önünde bulundurulur.” 10. Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanaklarının Düzenlenmesinde, Tahsilinde ve Takibinde
Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “Tutanakların tebliğ işlemleri” başlıklı 10 uncu maddesinde: “Trafik idari para cezası karar tutanaklarının tebliği, 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı
Kabahatler Kanununun 20 nci maddesinde yer alan soruşturma zamanaşımı süreleri içerisinde yapılır…
Elektronik ortamda düzenlenen trafik idari para cezası karar tutanağının (Ek-2/Ek-3/A) 5326 sayılı
Kanunun 26 ncı maddesi kapsamında elektronik tebligata uygun olması halinde, ilgili tutanak elektronik sistem üzerinden Hazine ve Maliye Bakanlığına muhatabına elektronik ortamda tebliğ edilmek üzere gönderilir.”
Düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
11. Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Tavsiye Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 12. San. Tic. Ltd. Şti. vekili Av. tarafından yapılan başvuruda, müvekkilinin İstanbul Yeni Havalimanı gidiş-dönüş güzergahında hız sınırının 90 Km/s olduğunu düşündüklerini ancak hız sınırının 70 Km/s olarak belirlendiğini, bu nedenle söz konusu yolda EDS ile hız
sınırının aşılması sebebiyle idari trafik para cezaları uygulandığını, 01.03.2019-31.12.2019 tarihlerinden itibaren hız sınırına ilişkin cezaların uygulanmaya başlandığını, öncesinde bu uygulamanın yapılmadığını, söz konusu güzergâhın üçer şerit gidiş ve dönüşten oluştuğunu ve bölünmüş yol statüsünde bulunduğunu, Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 100 üncü maddesinde bölünmüş yollarda minibüs cinsi araçlar için hız sınırının 90 km/saat olarak belirlendiğini, ayrıca söz konusu güzergahta trafik para cezalarının uygulandığı tarihlerde minibüsler için anılan Yönetmelikte belirtilen hız sınırı dışında başka bir hız sınırı belirlendiğini gösterir uyarıcı tabela ve levhanın bulunmadığını, minibüsler için hız sınırının 70 km/saat olduğunu gösterir tabelanın Ocak 2020 tarihinde konulduğunu, tebligatların geç ve toplu şekilde gönderilmesi nedeniyle ilgililerin gerekli önlem ve tedbirin almasının imkansızlaştırıldığını, ölçümleri yapan EDS cihazlarının yeterli teknik niteliklere sahip olmayan eski tip olduğunu ve periyodik teknik muayenelerinin yapılmadığını, yukarıda belirtilen durumlar nedeniyle ilgililerin son derece mağdur olduğunu iddia ederek tebligatı geç yapılan ve mevzuata uygun olmayan trafik para cezalarının iptal edilmesini talep etmektedir.
13. Karayollarında araçların hız sınırının belirlenmesinde (6) numaralı paragrafta yer verilen 2918 sayılı
Karayolları Trafik Kanunu’nun “Hız sınırları” başlıklı 50 nci maddesinde “Motorlu araçların cins ve kullanma amaçlarına göre sürülebileceği en çok ve en az hız sınırları, şehirlerarası çift yönlü karayollarında 90 km/s, bölünmüş yollarda 110 km/s, otoyollarda 120 km/s hızı geçmemek üzere yönetmelikte belirlenir… Bu Kanunla yetki verilen kuruluşlar tarafından yönetmelikte belirtilen hız sınırları yol ve trafik durumuna göre azaltılabilir veya çoğaltılabilir” hükmü yer almaktadır. Karayolları
Trafik Yönetmeliği’nin “Hız sınırları” başlıklı 100 üncü maddesinde ise Yerleşim Yeri İçinde, Yerleşim
Yeri Dışında ve Otoyollarda otomobil, minibüs, otobüs, kamyonet, kamyon, motosiklet cinsi araçlar için hız limitleri belirlenmiştir.
14. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunun “Ulaşım hizmetleri” başlıklı 9 uncu maddesi ve Büyükşehir
Belediyeleri Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliğinin “Görev ve yetkileri” başlıklı 18 inci maddesi (ğ)
bendinde büyükşehir sınırları içerisinde hız sınırlarını belirleme yetkisi Ulaşım Koordinasyon Merkezlerine verilmiştir. Bu doğrultuda Büyükşehir Belediyesi sorumluluğunda bulunan karayollarındaki hız limitlerinin yolun durumuna göre Ulaşım Koordinasyon Merkezinin (UKOME) kararlarıyla yükseltilebildiği anlaşılmaktadır. Yukarıda yer verilen yetkiye dayanılarak şikayete konu güzergahta İstanbul Büyükşehir
Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezinin 25.11.2015 tarih ve 2015/8-1 sayılı kararının 30. sırasında
Hasdal Kavşağı-Kemerburgaz Yolu-Hasdal Yassıören Otoyolu mevkiinde otomobiller için hız limiti saatte
90 km, diğer araç cinsleri (kamyon, kamyonet, otobüs, minibüs) için ise saatte 70 km olarak belirlendiği
görülmektedir.
15. Bu kapsamda eldeki bilgi ve belgeler çerçevesinde somut olaya bakıldığında; başvuruya konu olan güzergahta minibüsler için hız sınırı yukarıda yer verilen mevzuat çerçevesinde UKOME tarafından saatte
70 km olarak belirlendiği, başvuran vekili tarafından ifade edilen söz konusu güzergahta saatte 90 km
olması gerektiği iddiasının yerinde olmadığı tespit edilmiştir. Öte yandan şikâyete konu olan idari trafik para cezalarına karşı ilgili sulh ceza hakimliklerine itiraz başvuruları yapıldığı görüldüğünden 6328 sayılı
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Başvuru ve usulü” başlıklı 17 nci maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinde, “yargı organlarında görülmekte olan veya yargı organlarınca karara bağlanmış
uyuşmazlıklara ilişkin başvuruların incelenemeyeceği” düzenlenmesi gereğince Kurumumuzun görev alanına girmeyen başvurunun incelenmesine imkân bulunamamaktadır.
16. Başvuran vekilinin anılan güzergahta UKOME tarafından belirlenen hız sınırını gösterir uyarıcı tabela ve levhanın bulunmadığını iddiası hakkında yapılan incelemede; muhatap idare tarafından gönderilen cevabi yazı ve eklerinde söz konusu güzergahta hız sınırını gösteren uyarıcı tabela ve levhaların bulunduğunu gösteren 2017 yılına ait çekilmiş fotoğraflarına yer verdiği görülmüştür. Ayrıca Emniyet
Genel Müdürlüğü tarafından EDS işaret ve levhalarının 6 ayı geçmeyecek periyotlarla kontrol edilmesi istenilmiş ve Hasdal Kemerburgaz üzerindeki levhaların 25.08.2020 tarihinde kontrol edildiği, yine bu kontrolde fotoğrafların çekildiği, daha sonra söz konusu periyodik kontrollerin 3 aylık süreler içinde yapılması talep edildiği, yer zemin işaretlemelerinin ve levha kontrol işlemlerinin bu doğrultuda yapılmaya devam edildiği ifade edilmiştir. Buradan hareketle başvuran vekilinin bu iddiasının yerinde olmadığı görülmüştür.
17. Başvuran vekilinin EDS cihazlarının yeterli teknik niteliklere sahip olmayan eski tip olduğunu ve periyodik teknik muayenelerinin yapılmadığı iddiaları hakkında yapılan incelemede; İstanbul ilinde
EDS’lerde kurulu kameralar ve diğer teknik ekipmanın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu Ek-16.
Maddesi’nin Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar ve ekinde Teknik Gereklilikler Dokümanında belirtilen asgari teknik özelliklere sahip olduğu, EDS’ler faaliyete geçmeden önce gerekli belge ve onayların alındığı, İstanbul ilinde kurulu bulunan EDS’lerinin muayene çalışmalarının İstanbul Büyükşehir Belediye
Başkanlığınca Türk Standartları Enstitüsüne yaptırıldığı, 2019-2020 yıllarında da Hız Koridorları ile alakalı üniversitelerden doğrulama raporlarının alındığı ve Yıldız Teknik Üniversitesi’nden alınan 22.10.2019 tarihli Ortalama Hız Tespit Sistemi Doğrulama Raporunun bulunduğu, anlık hız ve ortalama hız ihlal tespit sistemlerinin doğru çalışıp çalışmadığının tespiti amacıyla denetim personelince ayda bir kez araç ile kontrollerin yapıldığı ve 24.10.2019 tarihli sistem kontrol tutanağının bulunduğu idarenin açıklamalarından anlaşılmıştır.
18. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na istinaden uygulanacak trafik idari para cezası karar tutanaklarının tebligatları 5326 sayılı Kabahatler Kanunun “Soruşturma zamanaşımı” başlıklı 20 inci maddesinde “…2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu…belirtilen ve idari para cezasını gerektiren fiilin işlendiği tarihi takip eden takvim yılının son günü bitimine kadar idari para cezası verilerek tebliğ edilmediği takdirde idari yaptırım kararı verilemez, verilmiş olanlar düşer.” yer verilen hüküm gereğince yapıldığı anlaşılmıştır.
19. 2021 yılında Adalet Bakanlığı tarafından yayımlanan İnsan Hakları Eylem Planı insanın maddi ve manevi varlığı ile onur ve saygınlığını devletin bütün kurum ve kuruluşlarıyla tüm işlem ve eylemlerinde koruma yükümlülüğüne vurgu yapmıştır. Bu yükümlülüğü Devletin tüm kurum ve kuruluşları, faaliyetlerini
Anayasa ve tarafı olduğumuz uluslararası sözleşmelerde güvence altına alınan ve aşağıda belirtilen ilkeleri esas alarak yerine getireceğini belirlemiştir. Bu ilkeler arasında “Mevzuat, tereddüt doğurmayacak şekilde açık, net, anlaşılır ve öngörülebilir kurallar içerir, kamu otoriteleri bu kuralları hukuk güvenliği ilkesinden ödün vermeden hayata geçirir.” Şeklinde mevzuatın uygulamasının net, anlaşılır ve hukuk güvenliğini sağlaması hedeflenmiştir.
20. Yine eylem planında Öngörülebilirlik ilkesi, hukuk güvenliği ilkesi ile de doğrudan bağlantılıdır.
Bireyler, hangi somut eylem ve olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun bağlandığını, bunların kamu otoritesine hangi müdahale yetkisini sağladığını, önceden bilecek durumda olmalıdır. Hukuki öngörülebilirliğin tam olarak sağlandığı bir sistem aynı zamanda bireylere hukuk kurallarının mutlaka hayata geçirileceği güvencesini verir (İnsan Hakları Eylem Planı, Nisan 2021, s.44). Hukuk, kişilerin makul ve haklı beklentilerini öngörülebilir kurallarla karşıladığı ölçüde güven verir. Açıklanan nedenlerle Eylem
Planı’nda, “Hukuki Öngörülebilirlik ve Şeffaflık” amacına yönelik olarak yasa ve ikincil düzenlemelerin kaliteli bir şekilde ve vakit geçirmeksizin yapılması belirlenmiştir (İnsan Hakları Eylem Planı, Nisan 2021, s.133). Örneğin İdareye yapılan başvurularda idarenin cevap verme süresi 60 günden 30 güne indirilmesi şartı getirilmiş, bu doğrultuda 8/7/2021 tarihli ve 7331 sayılı Kanun ile 2577 sayılı Kanunun 10, 11 ve 13 üncü maddelerinde yapılan değişiklik ile sürelerde değişikliğe gidilmiş ve 14/07/2021 tarihinde yürürlüğe girmiş ve idarelere başvurudan itibaren bekleme süreleri 60 günden 30 güne düşürülmüştür.
21. Bu doğrultuda şikâyete konu idari para cezalarının mevzuat hükmünün öngördüğü süre içerisinde tebligatının yapıldığı görülmüş ancak anılan Kanununda belirtilen tebligat süresinin zamanaşımı süresi olduğu, bu süre; fiilin işlendiği tarihten itibaren başlayarak gerekli işlemlerin sonuçlandırılması için ilgili idarelere tanınan en çok süreyi ifade ettiği, şikayete konu idari para cezaların tebligat süreleri incelendiğinde yaklaşık 9-10 ay sonra yapıldığı, bu sürelerin günümüz şartları düşünüldüğünde çok uzun süreler olduğu ve yukarıdaki açıklamada yer verilen hukuki güvenlik ilkesi ve öngörülebilirlik ilkesine uygun olmadığı, trafik idari para cezalarının uygulanma amacına bakıldığında karayollarında trafik düzenini sağlamak ve denetlemek olduğu göz önünde bulundurulduğunda idari para ceza tutanakların bu kadar geç tebliğ yapılmasının bu amaca uygun olmadığı ayrıca sürücülerin idari para cezası sonrası gerekli tedbir ve önlemi alması konusunda geç kalmalarına ve hatalı davranışları tekrarlamalarına yol açtığı, bu durumun trafik düzenini olumsuz etkilediği değerlendirilmektedir. Buradan hareketle günün teknolojik imkanları da kullanarak idari para cezalarının tebligatının olabilecek en kısa sürede ilgililerine tebligatının yapılması, bu sayede karayollarında düzenin sağlanmasına ve kurallara uyumun artmasına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
22. Başvuran vekilinin iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamında Kurumumuzca yapılan değerlendirmede; sulh ceza hakimliklerine itiraz başvurusu yapılan ve ilgili hakimlikler tarafın itirazı reddedilen şikayete konu trafik idari para cezalarının 6328 sayılı Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun “Başvuru ve usulü” başlıklı 17 nci maddesinin üçüncü fıkrasının (b)
bendinde, “yargı organlarında görülmekte olan veya yargı organlarınca karara bağlanmış uyuşmazlıklara ilişkin başvuruların incelenemeyeceği” düzenlenmesi gereğince Kurumumuzun görev alanına girmeyen başvurunun incelenmesine imkân bulunamamaktadır. Ancak yukarıda ifade edilen tebligatların geç yapılması sebebiyle oluşan mağduriyetlerin önlenmesi için Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanaklarının
Düzenlenmesinde, Tahsilinde ve Takibinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğinde trafik idari para cezası tutanakların günün şartlarına uygun olarak daha hızlı şekilde tebliğ edilmesi için anılan
Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin birinci fıkrasına “Tebligat işlemlerine 30 iş günü içinde başlanacağı
”hükmünün eklenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
23. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında ilgili idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “makul sürede karar verme”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkelerine uygun davranmadığı, bu nedenle söz konusu ilkelere uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkelere de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
24. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULUNE; Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanaklarının Düzenlenmesinde, Tahsilinde ve Takibinde Uygulanacak
Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğinin 10 uncu maddesinin birinci fıkrasına “Tebligat işlemlerine 30 iş günü içinde başlanacağı ”hükmünün eklenmesi hususunda İçişleri Bakanlığına TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
Kararın BAŞVURANA ve İÇİŞLERİ BAKANLIĞINA tebliğine,
6328 sayılı Kanun’un 20’inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, İçişleri Bakanlığınca bu karar üzerine
tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi