|
ÖZET: Başvuran, isteği dışında ve gerekçe gösterilmeksizin yapılan naklen atamasının iptal edilerek eski görevine iade edilmesini talep etmiştir. Sağlık Yatırımları Genel Müdürlüğü, başvuranın hizmetine ihtiyaç duyulmadığı gerekçesiyle 07/05/2020 tarihinde Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğüne yazı göndermiş ve 08/05/2020 tarihinde başvuranın Sincan Dr. Nafiz Körez Devlet Hastanesine atanması gerçekleştirilmiştir. Başvuran, atama kararını tebellüğ etmekten imtina etmiş ve daha sonra başka bir hastaneye tayin edilmiştir. Ancak, başvuranın atamasını gerektirecek bir gerekçeli karar tarafına bildirilmemiştir.
İdarenin başvuranın hizmetine ihtiyaç duyulmadığına dair gerekçeleri, başvuranın daha önceki görevlerinde aktif olarak yer aldığı ihalelerle çelişmektedir. İdare, başvuranın atanmasına ilişkin gerekçeleri sunarken, bu durumu destekleyen somut belgeler sunmamıştır. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın isteği dışında yapılan atamanın hukuka ve etik ilkelere aykırı olduğunu değerlendirerek, atama işleminin iptal edilmesi ve başvuranın eski görevine iade edilmesi yönünde idareye tavsiyede bulunmuştur. Bu durum, kamu hizmetinin gereği olarak memurların haklarının korunması gerektiğini ortaya koymaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/10492-S.21.16887
BAŞVURU NO : 2020/97158
KARAR TARİHİ : 13/07/2021
TAVSİYE KARARI
,TCKN:
Adres:
SAĞLIK BAKANLIĞI
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın atamasının iptale edilerek eski görev yerine iade edilmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 23/09/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran, Kurumumuza yaptığı başvurusunda, özetle;
1.1) Sağlık Yatırımları Genel Müdürlüğünde olarak görev yapmakta iken isteği dışında,
hiçbir sebebe dayanmadan, gerekçesi dahi belirtilmeden Bakanlık Merkez Teşkilatı dışına (Sincan
Dr. Nafiz Körez Devlet Hastanesine) tayininin yapıldığını,
1.2) Son bir ayda tarafına yapılan görevlendirmelerinden de görüleceği üzere, en son 06/05/2020
tarihinde üç adet ihalede ve 07/05/2020 tarihinde bir ihale komisyon üyesi olarak görevlendirilmesine rağmen, devamlılık ve güvenilirlik ilkelerine aykırı bir şekilde, 07/05/2020 tarihinde Sağlık Yatırımları Genel Müdürlüğü tarafından Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğüne hizmetine ihtiyaç bulunmadığı şeklinde yazılan bir yazıyla, genel veya soyut hiçbir sebebe ve mesnete dayanmadan, gerekçesi ve dahi belirtilmeden merkez teşkilatı dışına atamasının teklif edildiği,
1.3) Ardından tarafından dilekçe alınarak yasal hakları saklı kalmak kaydıyla Ankara Gülhane Eğitim
Araştırma Hastanesine tayininin yapıldığını,
1.4) Ancak tayinini gerektirecek herhangi bir gerekçeli kararın tarafına bildirilmediğini
ifade ederek; idare tarafından nedeni belirtilmeyen tayininin iptal edilmesini (Sağlık Yatırımları
Genel Müdürlüğündeki görevine iade edilmesini) talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Sağlık Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 30/11/2020 tarihli ve E.287804 sayılı
yazısında;
2.1) Bakanlık merkez teşkilatında 8 adet 1 inci derece tekniker kadrosunun münhal olduğu,
2.2) Ülkemizin içinde bulunduğu pandemi döneminde hastanelerin hizmet yükünün artması ve buna
bağlı olarak sağlık tesislerinin personel ihtiyacından ötürü başvuranın talebi hakkında işlem yapılamadığı,
3) Sağlık Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü 30/11/2020 tarihli ve E. sayılı
yazısının ekinde yer alan Sağlık Bakanlığı Sağlık Yatırımları Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri
Daire Başkanlığının 17/11/2020 tarihli ve E. sayılı yazısı ve eklerinde;
3.1) olan başvuranın 17/10/2007 tarihinden 19/03/2012 tarihine kadar (mülga) Müstakil
İnşaat Onarım Daire Başkanlığı bünyesinde, o tarihten itibaren de 11/06/2020 tarihine kadar Sağlık
Yatırımları Genel Müdürlüğünde İhale Daire Başkanlığı bünyesine görev yaptığı,
3.2) Bakanlığın yatırım programlarında bulunan sağlık tesisi ve hizmet binası yatırımları ile bu
yatırımların tasarım, denetim ve muayene işlemlerinin Sağlık Yatırımları Genel Müdürlüğü tarafından yürütüldüğü; Sağlık Yatırımları Genel Müdürlüğünün bu hizmetleri 4734 sayılı Kamu
İhale Kanunu, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ve 6428 sayılı Kanun, bu kanunların ilgili yönetmelikleri ve diğer mevzuatları (Yapım İşleri Genel Şartnamesi, Yapım İşleri Muayene ve Kabul Yönetmeliği vb.) çerçevesinde yürüttüğü; yürütülen bu faaliyetlerin ilgili kanun ve mevzuat çerçevesinde imza yetkileri olması sebebiyle doğrudan Mimar/Mühendis personeller eli ile gerçekleştirilmekte olduğu,
3.3) Sağlık Yatırımları Genel Müdürlüğünde yıllar içinde değişiklik göstermekle birlikte şu aşamada 316
personelin görev yapmakta olduğu, bunların 167 adedinin Mimar/Mühendis unvanlı teknik personel olduğu,
3.4) Sağlık Yatırımları Genel Müdürlüğü bünyesinde görev yapan 26 adet Tekniker/Teknisyen ünvanlı
personelin ise denetim ve muayene hizmetlerine yardımcı mahiyette çalışmakta olduğu, ihtiyaç fazlası olması sebebiyle bu personelden bir kısmının idari hizmetlerde değerlendirildiği,
3.5) Mimar/Mühendis/Tekniker/Teknisyen ünvanlı personelin sadece Bakanlık Merkez Teşkilatında
değil, taşra teşkilatı ve özellikle hastaneler bünyesinde de bulunduğu, yaklaşık 2100 teknik personelin bu şekilde taşra teşkilatında görev yapmakta olduğu,
3.6) Ülkemizde yaşanan Covid-19 Pandemisinin, hastanelerin hizmet yükünü arttırdığı, buna bağlı
olarak binaların bakım ve onarım ihtiyaçlarına bağlı çalışmaların hız kazandığı, bu doğrultuda özellikle Büyükşehirlerdeki İl Sağlık Müdürlüklerinin ve Hastane Başhekimliklerinin sıklıkla teknik personel talebinde bulunduğu,
3.7) Bu süreçte adı geçen personelimizin hizmetine taşra teşkilatında daha fazla ihtiyaç duyulduğundan
Bakanlıkça atamasının gerçekleştirildiği,
4) Sağlık Bakanlığı Sağlık Yatırımları Genel Müdürlüğünün 21/04/2021 tarihli ve sayılı yazısının
ekinde sunulan İhale Daire Başkanlığının 16/03/2021 tarihli ve sayılı yazısında;
4.1) Başvuranın 06/05/2020 tarihinde görevli olduğu 3 adet işin hizmet satın alma işi olup ihale iş ve
işlemleri olarak değerlendirilmediği,
4.2) Başvuranın 07/05/2020 tarihinde Batman 500 yataklı Devlet Hastanesi Uygulama Projeleri
Hazırlanması İşi ihalesinde görevlendirildiği, ancak bu ihalenin daha sonra iptal edildiği,
4.3) Yine başvuranın 13/05/2020 tarihinde görevli olduğu 2 ihalenin Samsun 900 Yataklı Şehir
Hastanesi Uygulama Projeleri Hazırlanması işi TGUA-1(tasarım gözetmeni) ve TGUA-5 hizmet alımı ihaleleri olup, bu ihalelerin de iptal edildiği,
4.4) Başvuranın mesai saatlerine riayetteki keyfiyeti, iyi niyetli uyarılara rağmen düzene sokulamaması,
amirlerince verilen emir ve görevlerin zamanında yerine getirilmesinde gecikmelerin yaşanması ve mazeretlerle işlerin yavaşlatılması, amirlerine ve iş arkadaşlarına karşı hal ve hareketlerinin ekip çalışma ruhuna uygun olmaması gibi hususlarda gerekli uyarıların yapılmasına rağmen olumlu bir gelişme olmadığı görüldüğünden ilgilinin hizmetine ihtiyaç duyulmadığından dolayı durumun
Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğüne yazılı olarak bildirildiği, ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
5) 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine
başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
6) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci
maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
7) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun
7.1) “Davranış ve işbirliği” başlıklı 8 inci maddesinde;
“Devlet memurları, resmi sıfatlarının gerektirdiği itibar ve güvene layık olduklarını hizmet içindeki ve dışındaki davranışlarıyla göstermek zorundadırlar.
Devlet memurlarının işbirliği içinde çalışmaları esastır.”
7.2) “Amir durumda olan devlet memurlarının görev ve sorumlulukları” başlıklı 10 uncu
maddesinde; “Devlet memurları amiri oldukları kuruluş ve hizmet birimlerinde kanun ve diğer mevzuatla belirlenen görevleri zamanında ve eksiksiz olarak yapmaktan ve yaptırmaktan,
maiyetindeki memurlarını yetiştirmekten, hal ve hareketlerini takip ve kontrol etmekten görevli sorumludurlar.
Amir, maiyetindeki memurlara hakkaniyet ve eşitlik içinde davranır. Amirlik yetkisini kanun ve diğer mevzuatta belirtilen esaslar içinde kullanır.”
7.3) “Devlet memurlarının görev ve sorumlulukları” başlıklı 11 inci maddesinde;
“Devlet memurları kanun ve diğer mevzuatta belirtilen esaslara uymakla ve amirler tarafından verilen görevleri yerine getirmekle yükümlü ve görevlerinin iyi ve doğru yürütülmesinden amirlerine karşı sorumludurlar.”
7.4) “Memurların kurumlarınca görevlerinin ve yerlerinin değiştirilmesi” başlıklı 76 ncı
maddesinde; “Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler.”
7.5) “Disiplin cezalarının çeşitleri ile ceza uygulanacak fiil ve haller” başlıklı 125 inci maddesinde;
“Devlet memurlarına verilecek disiplin cezaları ile her bir disiplin cezasını gerektiren fiil ve haller
şunlardır:
A – Uyarma: Memura, görevinde ve davranışlarında daha dikkatli olması gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir.
Uyarma cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:
a) Verilen emir ve görevlerin tam ve zamanında yapılmasında, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasların yerine getirilmesinde, görevle ilgili resmi belge, araç ve gereçlerin korunması, kullanılması ve bakımında kayıtsızlık göstermek veya düzensiz davranmak, b) Özürsüz veya izinsiz olarak göreve geç gelmek, erken ayrılmak, görev mahallini terk etmek, … f) Görevine veya iş sahiplerine karşı kayıtsızlık göstermek veya ilgisiz kalmak, … h) Görevin işbirliği içinde yapılması ilkesine aykırı davranışlarda bulunmak.
B – Kınama: Memura, görevinde ve davranışlarında kusurlu olduğunun yazı ile bildirilmesidir.
Kınama cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:
a) Verilen emir ve görevlerin tam ve zamanında yapılmasında, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasların yerine getirilmesinde, görevle ilgili resmi belge, araç ve gereçlerin korunması, kullanılması ve bakımında kusurlu davranmak, … c) Görev sırasında amire hal ve hareketi ile saygısız davranmak, … g) İş arkadaşlarına, maiyetindeki personele ve iş sahiplerine kötü muamelede bulunmak, h) İş arkadaşlarına ve iş sahiplerine söz veya hareketle sataşmak,
… l) Kurumların huzur, sükûn ve çalışma düzenini bozmak.
… C – Aylıktan kesme: Memurun, brüt aylığından 1/30 – 1/8 arasında kesinti yapılmasıdır.
Aylıktan kesme cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:
a) Kasıtlı olarak; verilen emir ve görevleri tam ve zamanında yapmamak, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasları yerine getirmemek, görevle ilgili resmi belge, araç ve gereçleri korumamak, bakımını yapmamak, hor kullanmak,”
8) 10/07/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 1 Nolu Cumhurbaşkanlığı
Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin
8.1) “Sağlık Yatırımları Genel Müdürlüğü” başlıklı 359 uncu maddesinde;
“(1) Sağlık Yatırımları Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri şunlardır:
a) Bakanlığın ve bağlı kuruluşların hizmetlerinde kullanılacak binalar için belirlenen ihtiyaç programlarına uygun olarak mühendislik hizmetlerini yürütmek, projelerini hazırlamak veya hazırlatmak, b) Gerektiğinde ön veya tam proje ile inşaat ihalelerini yapmak ve bu hizmetler için müşavirlik hizmeti satın almak, c) Gerektiğinde Bakanlık ve bağlı kuruluşların inşaatlarının kontrollüğünü yapmak veya yaptırmak, ç) Sağlık yapılarının standartlarını belirlemek ve mimarisini geliştirmeye yönelik çalışmalar yapmak, d) Bakanlığın ihtiyaç duyduğu taşınmazların kamulaştırma işlemlerini yürütmek, e) Bakanlığın ve bağlı kuruluşların ihtiyacı olan tesislerin yapımını ve mevcut tesislerin yenilenmesini kamu özel ortaklığı modeli veya diğer usûller ile gerçekleştirmek, f) Sağlık hizmeti sunumunda ihtiyaç duyulan ve ileri teknoloji gerektiren tıbbî cihaz, ürün ve hizmetlerin üretimine, teknolojilerinin geliştirilmesine ve yurtdışından transferine yönelik yerli ve yabancı yatırım ve teknoloji imkânlarını araştırmak, teşvik etmek ve bu ürünlerin off–set ticaretini düzenlemek, g) Bakan tarafından verilen diğer görevleri yapmak.
8.2) “Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü” başlıklı 366 ncı maddesinde;
“(1) Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri şunlardır:
a) Bakanlığın personel planlaması ile personel sisteminin geliştirilmesi ve performans ölçütlerinin oluşturulması konusunda çalışmalar yapmak ve tekliflerde bulunmak, b) Bakanlık personelinin atama, nakil, terfi, emeklilik ve benzeri özlük işlemlerini yürütmek, /
c) 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu hükümleri çerçevesinde, kiralama ve satın alma işlerini yürütmek, temizlik, güvenlik, aydınlatma, ısınma, onarım, taşıma ve benzeri hizmetleri yapmak veya yaptırmak, ç) Bakanlığın taşınır ve taşınmazlarına ilişkin işlemleri ilgili mevzuat çerçevesinde yürütmek, d) Genel evrak ve arşiv faaliyetlerini düzenlemek ve yürütmek, e) Bakan tarafından verilen diğer görevleri yapmak.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın atamasının iptal
edilerek eski görev yerine iadesi için gerekli işlemlerin tesisi konusunda idareye tavsiyede bulunulması gerektiği yönünde hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10) Başvuran, gerekçe gösterilmeksizin isteği dışında yapılan naklen atamasının iptal edilerek Sağlık
Yatırımları Genel Müdürlüğündeki görevine iade edilmeyi talep etmektedir.
11) Somut olayımızda,
11.1) Başvuran Sağlık Yatırımları Genel Müdürlüğünde olarak görev yapmakta iken
Sağlık Yatırımları Genel Müdürlüğü tarafından Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğüne gönderilen 07/05/2020 tarihli ve E. sayılı yazı ile başvuranın hizmetine ihtiyaç duyulmadığı gerekçesiyle merkez teşkilatı dışında ihtiyaç duyulan bir birim emrine atanmasının istendiği,
11.2) Bunun üzerine, 08/05/2020 tarihli ve sayılı atama kararıyla başvuranın tayininin Sincan Dr.
Nafiz Körez Devlet Hastanesine yapıldığı, başvuranın 12/05/2020 tarihinde kendisine tebliğ edilmek istenen atama kararını tebellüğ etmekten imtina etmesi üzerine bu durumun tutanakla kayıt altına alındığı, bu sebeple başvuranın 12/05/2020 tarihinde Sağlık Yatırımları Genel
Müdürlüğündeki görevinden ayrılmak durumunda kaldığı,
11.3) Başvuranın 20/05/2020 tarihli ve sayılı dilekçesiyle tayinini durdurulmasını talep ettiği,
ancak bu dilekçesine idarece cevap verilmediği,
11.4) Akabinde, başvuranın ikametgahına daha yakın olan SBÜ Ankara Gülhane Eğitim ve Araştırma
Hastanesine tayinin yapılmasını talep ettiği 05/06/2020 tarihli dilekçesi üzerine 08/06/2020 tarihli ve sayılı kararla önceki atama kararı iptal edilerek SBÜ Ankara Gülhane Eğitim ve Araştırma
Hastanesine naklen tayininin yapıldığı, söz konusu kararın aynı tarihte başvurana tebliğ edildiği, tebliğ sırasında başvuranın yasal hakları saklı kalmak şartıyla kararı tebellüğ ettiği ve 11/06/2020 tarihinde ayrılışını yaparak 12/06/2020 tarihinde görevine başladığı,
11.5) Bunun ardından, başvuranın 22/06/2020 tarihli dilekçesiyle atamasının durdurularak atamasının ilk
görev yeri olan Sağlık Yatırımları Genel Müdürlüğüne yapılmasını, aksi takdirde atamasını
gerektirecek olan gerekçeli kararın tarafına bildirilmesini talep ettiği, ancak bu dilekçesine Yönetim
Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 12/10/2020 tarihli ve E. sayılı yazısıyla Bakanlık merkez teşkilatı insan gücü planlama ile istihdam ve kadro durumu göz önünde bulundurularak talebi hakkında işlem yapılmadığı şeklinde cevap verildiği, görülmektedir.
12) 657 sayılı Kanun’un 76 ncı maddesiyle, idareye memurları kazanılmış hak aylık dereceleriyle
bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atama konusunda takdir yetkisi tanınmıştır.
13) Ancak, şüphesiz ki, idarenin takdir yetkisine sahip olması, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği
anlamına gelmemektedir. İdareye yasalarla tanınan takdir yetkisi mutlak olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır. İdare, takdir yetkisini kullanırken kendisine verilen yetkinin amacı doğrultusunda hareket etmeli, nesnellik ve tarafsızlık içinde davranmalı, eşitlik kuralını gözetmeli, orantılılık ilkesine uymalı, hukuken geçerli ve makul bir sebebe dayanmalı, mevzuatın belirlediği sınırlar içinde kalmalı, kanunlar özel koşullar öngörmüşse bunlara uymalı; bu yetkiyi kamu yararı ve hizmetin gereklerine uygun bir şekilde kullanmalıdır.
14) Ayrıca, idarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde hareket etmesi
hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir. İdari işlemin belli ve geçerli bir sebebe dayanması gerektiği açık bir kuraldır. İdari işlemlerin bir sebebe ve gerekçeye dayalı olması hukukun genel ilkelerinden olduğundan, bu ilke genel anlamda düzenleme veya işlem yapan idareyi uyguladığı ve düzenleme yaptığı alanda doğru ve anlamlı olgular ortaya koymaya ve denetim yapmaya zorlar. İşlemlerde gösterilen sebep ve gerekçe, işlemin yasaya uygunluğu ve dayanağını değerlendirme, itiraz edip etmeme konusunda ilgililere yardımcı olmakla birlikte, idarenin saydamlığı, savunma hakları ve idareye güven ilkeleri ve hukuk devleti anlayışının oluşumu açısından da büyük öneme sahiptir.
15) Somut olayımızda, başvuranın Sincan Dr. Nafiz Körez Devlet Hastanesine atandığı 08/05/2020
tarihinden iki gün önce 3 adet satın alma işinde görevlendirilmiş olduğu, Sağlık Yatırımları Genel
Müdürlüğünce hizmetine ihtiyaç duyulmadığının bildirildiği 07/05/2020 tarihinde bir adet ihale komisyon üyeliğinde ve atama tarihinden sonra 13/05/2020 tarihinde ise 2 adet ihale komisyon üyeliğinde görevlendirilmiş olduğu görülmektedir. Bununla birlikte, idare tarafından başvuranın görevlendirildiği 07/05/2020 tarihindeki bir adet ihalenin ve 13/05/2020 tarihli 2 adet ihalenin iptal edildiği bilgisi verilmiş olsa da, Kurumumuzun başvuranın görevlendirildiği işlere ilişkin bilgi belge talebine istinaden iptal edildiği ifade edilen söz konusu ihale işlerine ilişkin görevlendirme yazıları ile bu işlerin iptaline ilişkin belgeler gönderilmemiştir.
16) Her ne kadar söz konusu ihaleler iptal edilmiş olsa da, bir kısmı idarece gönderilen başvuranın
Kurumumuza gönderdiği bilgi ve belgelere göre, hizmetine ihtiyaç duyulmadığından bahisle başka bir birime atanmasının istendiği tarihin öncesindeki 2 haftalık süreçte iptal edilenler dahil 11 satın alma ve ihale komisyon üyeliği işinde görevlendirildiği görülmektedir. Dolayısıyla, başvuranın hizmetine ihtiyaç duyulmadığı ifade edilmiş olmasına rağmen, başvuranın birçok ihalede asil olarak komisyon üyeliği işinde görevlendirildiği ve komisyon tarihinden önceki ihale dokümanlarının hazırlanması işinde aktif olarak görev yapmakta olduğu anlaşılmıştır.
17) Bunun yanında, idarece, Sağlık Yatırımları Genel Müdürlüğü bünyesinde daha az görev süresi
bulunan ve dolayısıyla birim işlerinde daha az deneyimi olan başka personel bulunmasına, ayrıca
daha alt eğitim seviyesine sahip teknisyen unvanlı personel bulunmasına rağmen, 33 yıl kıdemi olan ve 07/05/2020 tarihi itibariyle Genel Müdürlük bünyesinde görev yapmakta olan 8 içerisinde Yatırım İnşaat ve Onarım Daire Başkanlığı döneminden itibaren görev yapmakta olan en kıdemli 5 personel arasında olan başvuranın hizmetine ihtiyaç bulunmadığının bildirilmesinin, diğer bir ifadeyle hangi nedenle başvuranın tercih edildiğinin gerekçesi de açıklanamamaktadır.
18) Diğer yandan, Kurumumuzun bilgi belge talebi üzerine, Sağlık Yatırımları Genel Müdürlüğü
Destek Hizmetleri Daire Başkanlığının 09/11/2020 tarihli ve sayılı yazısına cevaben İhale
Daire Başkanlığı tarafından Destek Hizmetleri Daire Başkanlığına gönderilen bila tarihli ve bila sayılı yazıda, taşra teşkilatında daha fazla ihtiyaç bulunması nedeniyle başvuranın atamasının gerçekleştirildiği ifade edilmiştir. Ancak, başvuranın atanması öncesinde, Yönetim Hizmetleri
Genel Müdürlüğünün taşra teşkilatından gelen talepler nedeniyle atama yapılmak üzere hizmetine ihtiyaç duyulmayan personelin bildirilmesi konusunda Sağlık Yatırımları Genel Müdürlüğüne yazılan bir resmi yazı bulunmadığı gibi, söz konusu tarih atama tarihi öncesinde Nafiz Körez Devlet
Hastanesi ve Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi başhekimliklerinin talebinde bulunduğuna ilişkin herhangi bir belge Kurumumuza ibraz edilememiştir.
19) Devlet memurlarının Anayasa ve kanunlara sadakatle bağlı kalma, Devletin menfaatlerini koruma,
Devlet itibarını ve görev haysiyetini zedeleyici fiil ve davranışlarda bulunmama, görev ve sorumluluklarını bilme, bunları tarafsızlık ve eşitlik ilkelerine uygun biçimde uygulama, resmi sıfatlarının gerektirdiği itibar ve güvene layık olduklarını hizmet içindeki ve dışındaki davranışlarıyla gösterme, işbirliği içinde çalışma, amirleri tarafından verilen görevleri yerine getirme vb. görev ve sorumlulukları bulunduğu gibi; aynı zamanda kendisi de bir Devlet memuru olan amirlerin de, amiri oldukları hizmet birimine mevzuatla verilen görevlerin bir düzen içerisinde ve eksizsiz bir şekilde yerine getirilmesini sağlama, amirlik görevini mevzuatla belirlenen esaslar çerçevesinde kullanma, maiyetindeki memurları yetiştirme, çalışanlara eşitlik ve hakkaniyet içinde davranma, personel için güvenli ve sağlıklı koşular yaratma ve çalışma hayatının kalitesini yükseltme, çalışanların haklarına saygı duyma ve adil davranma gibi görev ve sorumlukları bulunmaktadır.
20) Sağlık Bakanlığı Sağlık Yatırımları Genel Müdürlüğünün 21/04/2021 tarihli ve 1603 sayılı yazısının
ekinde sunulan İhale Daire Başkanlığının 16/03/2021 tarihli ve 876 sayılı yazısında, başvuranın mesai saatlerine riayetteki keyfiyeti, iyi niyetli uyarılara rağmen düzene sokulamaması, amirlerince verilen emir ve görevlerin zamanında yerine getirilmesinde gecikmelerin yaşanması ve mazeretlerle işlerin yavaşlatılması, amirlerine ve iş arkadaşlarına karşı hal ve hareketlerinin ekip çalışma ruhuna uygun olmaması gibi hususlarda gerekli uyarıların yapılmasına rağmen olumlu bir gelişme olmadığı görüldüğünden ilgilinin hizmetine ihtiyaç duyulmadığından dolayı durumun Yönetim Hizmetleri
Genel Müdürlüğüne yazılı olarak bildirildiği ifade edilmiştir.
21) İdare tarafından Kurumumuza bildirilen bu gerekçeler, başvuranın cezaen başka bir birime
gönderildiğinin itirafı mahiyetindedir. Danıştay ve idare mahkemelerinin yerleşik içtihadında geçici görevlendirme, naklen atama gibi işlemlerin, hizmetin gerekleri ve kamu yararı gözetilmeden sırf memuru cezalandırma ya da görevinden fiilen uzaklaştırma amacıyla tesis edilemeyeceği, aksi durumun idarenin sorumluluğunu gerektireceği kabul edilmektedir (Danıştay idari Dava Daireleri
Kurulunun 01/06/2015 tarihli ve E:2013/2413, K:2015/2181 sayılı kararı).
22) Kamu personel rejimimizde personelin hizmetindeki kusur ve ihmalleri nedeniyle yapılan yer
değiştirme işlemleri ancak soruşturma sonucunda getirilen teklifler üzerine görevinin başında kalmasında sakınca bulunan personel hakkında hizmet gereği olarak yapılabilmektedir. Bunun dışında, kamu hizmetinin gereği gibi yürütülebilmesi bakımından kamu görevlilerinin mevzuat uyarınca yerine getirmek zorunda oldukları ödev ve sorumlulukları ifa etmemeleri veya mevzuatta yasaklanan fiillerde bulunmaları durumunda disiplin cezası yaptırımı uygulanması gerekmektedir.
23) Ancak, somut olayımızda, idare tarafından, başvuranın mesaiye uymaması, işlerin geciktirilmesi ve
amirine ve iş arkadaşlarına karşı hal ve hareketlerinin ekip çalışma ruhuna uygun olmaması gibi hususlarda yazılı olarak uyarıldığına ilişkin somut bir belge veya tutanak sunulmamıştır. Kaldı ki, başvuranın atanmasına gerekçe gösterilen hususların her biri ayrı birer disiplin cezasını gerektirmekte olup, usulüne göre disiplin soruşturması açılmak suretiyle, ilgilinin savunmasının alınarak ihmal veya kusurunun gerçekten vaki olup olmadığı ve vaki ise olayın meydana gelişinde ilgilinin haklı bir mazeretinin olup olmadığı araştırılmaksızın ceza mahiyetinde bir atama işlemi yapılması hukuka ve etiğe aykırıdır.
24) Ayrıca, Sağlık Yatırımları Genel Müdürlüğü tarafından Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğüne
gönderilen 07/05/2020 tarihli ve E. sayılı yazıda, başvuranın hizmetine ihtiyaç duyulmadığından bahsedilmesinin ardından, başvuranın merkez teşkilatı dışında bir birim emrine atanmasının istenmesinin de iyi niyetli bir yaklaşım olmadığı değerlendirilmektedir. Zira, personelin atama işlemlerinin yürütülmesi Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğünün görev ve yetki alanına girmekte olup, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğünce başvuranın merkez teşkilatı içinde ihtiyaç duyulan bir birime atanması mümkünken, Sağlık Yatırımları Genel Müdürlüğünce yönlendirici bir yazıyla başvuranın özellikle merkez teşkilatı dışında bir birime atanmasının istenmesi iyi niyet ilkeleriyle bağdaşmamaktadır,
25) Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; yukarıda yer alan açıklamalar ve
tespitler çerçevesinde, başvuranın isteği dışında merkez teşkilatı dışında bir birime atanmasına yönelik işlemin, hizmet gereklerine uygun olmadığı ve personelin cezalandırılması amacıyla tesis edildiği değerlendirildiğinden, atama işleminin iptal edilerek eski görev yerine geri dönmesi için gerekli işlemlerin tesis edilmesi yönünde idareye tavsiyede bulunulması gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
26) Günümüzde demokratik, modern ve katılımcı yönetim anlayışında idarelerden sadece hukuka uygun
olarak hareket etmeleri değil aynı zamanda iyi yönetim ilkelerine de uygun işlem tesis etmeleri beklenmektedir. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde iyi yönetim ilkelerine yer verilmiştir.
27) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Bilgi ve belge isteme” başlıklı 18 inci
maddesinin birinci fıkrasında, Kamu Denetçiliği Kurumunun inceleme ve araştırma konusu ile ilgili olarak istediği bilgi ve belgelerin, bu isteğin tebliğ edildiği tarihten itibaren 30 gün içinde verilmesinin zorunlu olduğu, bu süre içinde istenen bilgi ve belgeleri haklı bir neden olmaksızın vermeyenler hakkında Başdenetçi veya denetçinin başvurusu üzerine ilgili merciin soruşturma açacağı, anılan maddenin ikinci fıkrasında da Devlet sırrı veya ticari sır niteliğindeki bilgi ve belgelerin, yetkili mercilerin en üst makam veya kurulunca gerekçesi belirtilmek suretiyle
verilmeyebileceği, ancak, Devlet sırrı niteliğindeki bilgi ve belgelerin Başdenetçi veya görevlendireceği denetçi tarafından yerinde incelenebileceği ifade edilmiş olup, buna göre devlet sırrı olmadığı sürece idarelerin Kurumumuzca talep edilen bilgi ve belgelerin zamanında ve kesiksiz bir şekilde göndermesi gerekmektedir.
28) Kurumumuzun ilk bilgi belge isteme yazısına istinaden idarenin cevabi yazısı süresi içerisinde
Kurumumuza gönderilmekle birlikte, başvuru konusuna ilişkin istenen bütün bilgi ve belgelerin gönderilmemesi nedeniyle, eksik bilgi ve belgeler ile gerekli olan ilave bilgi ve belgelerin istendiği ikinci yazımız üzerine, idare 30 günlük süre içesinde cevap vermemiş, Kurumumuzun cevabi yazının gönderilmesi için gerçekleştirdiği müteaddit telefon görüşmesinden de sonuç alınamamış; ancak Kurumumuzun te’kit yazısı sonrasında, yaklaşık 2 buçuk ay sonra ve yine talep edilen bilgilerin bir kısmı eksik olarak gönderilmiştir.
29) İdare tarafından Kurumumuza gönderilen son bilgi ve belgeler incelendiğinde ise, Kurumumuzun
ikinci bilgi ve belge isteme yazısı üzerine, Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı’nın 16/02/2021 tarihli ve sayılı yazısıyla Kurumumuzun yazısı gönderilerek İhale Daire Başkanlığından bilgi ve belgelerin 3 gün içerisinde gönderilmesi talep edilmesine rağmen, İhale Daire Başkanlığı tarafından başvuru konusuna ilişkin bir kısım cevapların Kurumumuzun yazısının üzerinden 30 günden fazla zaman geçtikten sonra 16/03/2021 tarihli ve sayılı yazıyla Destek Hizmetleri Daire
Başkanlığına gönderildiği, buna rağmen Sağlık Yatırımları Genel Müdürlüğünce cevabi yazı yine 1 aydan fazla bekletildikten sonra, ancak Kurumumuzun tekit yazısı göndermesi üzerine İhale Daire
Başkanlığının mezkur yazısına birkaç hazır belge eklenmek suretiyle gönderildiği tespit edilmiştir.
30) Buna göre, Kurumumuza yapılan başvuruların incelenmesi sırasında ihtiyaç duyulan bilgi ve
belgelerin süresi içerisinde gönderilmemesi ve eksik bilgi ve belge gönderilmesi açıkça Kanuna aykırılık ve suç teşkil etmekte olup, idarenin bundan böyle Kurumumuzca talep edilen bilgi ve belgelerin zamanında ve eksiz olarak gönderilmesi konusunda gerekli hassasiyeti göstermesi, bu konuda bütün birimleri bilgilendirmesi ve gerekli diğer tedbirleri alması beklenmektedir.
31) Bu çerçevede, idarenin, Kurumumuzun istediği bilgileri zamanında ve tam olarak göndermemesi
nedeniyle “kanunlara uygunluk” ve “hesap verebilirlik” ilkelerine; başvuranın talebini reddederken bu işlem karşısında hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğinin göstermemiş olması nedeniyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine, ayrıca başvuranın talebine rağmen atama işleminin gerekçesinin başvurana bildirmemesi veya başvuranın talebini reddetmesi nedeniyle “dilekçe hakkı”, “haklı beklentiye uygunluk” ve “işlemin gerekçesini bildirme” ilkelerine uymadığı tespit edilmiş olup, idareden bundan böyle bu ilkelere de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
32) 6328 sayılı Kanunun “Dava açma süresinin yeniden işlemeye başlaması” başlıklı 21 inci maddesinde,
Kamu Denetçiliği Kurumunun inceleme ve araştırmasını, başvuru tarihinden itibaren altı ay içinde sonuçlandıramaması hâlinde durmuş olan dava açma süresinin kaldığı yerden işlemeye başlayacağı belirtilmiştir. Bu kapsamda incelemenin altı ayda bitirilememe gerekçesi, dava açma süresinin kaldığı yerden yeniden işlemeye başlayacağı hususu ve yargı yolu, başvurana 23/03/2021 tarihli ve S.21.7513 sayılı yazı ile bildirilmiştir.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre, Başvuranın atamasının iptal edilerek eski görev yerine iadesi için gerekli işlemlerin tesisi yönünde
SAĞLIK BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
SAĞLIK BAKANLIĞI tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın Başvurana ve gereği için SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi