İstekli olabilecek sıfatına sahip firmaların tekliflerinin geçerliliği nasıl değerlendirilir (KİK)

Hatay Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Abone İşleri Dairesi Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen 2016/405945 ihale kayıt numaralı “I Bölge (Antakya- Altınözü İlçeleri) için 2017 Yılı İçerisinde “Sayaç Okuma, İhbarname Dağıtımı, Bilgisayar Yazılım Donanım Destek Hizmeti, Sayaç Sökme- Takma, Mühürleme, Kaçak Su Tespit Takip ve Bildirimi Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Oska Müh. Elk. İnş. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuş ve Kurulca alınan 08.03.2017 tarihli ve 2017/UH.II-781 sayılı karar ile; “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince, düzeltici işlem belirlenmesine“karar verilmiştir.

Davacı Oska Müh. Elk. İnş. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada, Ankara 2. İdare Mahkemesinin 22.06.2017 tarihli ve E:2017/904, K:2017/2253 sayılı kararı ile dava konusu işlemin kısmen iptaline karar verilmiştir.

Anılan mahkeme kararının gereklerinin yerine getirilmesini teminen Kamu İhale Kurulu’nun 22.11.2017 tarihli ve 2017/MK-458 sayılı kararı ile “1- Kamu İhale Kurulunun 08.03.2017 tarihli ve 2017/UH.II-781 sayılı kararının birinci iddiasının görev yönünden reddedilen kısmının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, anılan istekli adına tanzim edilen iş deneyim belgelerinin belirtilen gerekçeyle iptal edilmesi gerektiği iddiasının esastan incelenmesine,” karar verilmiştir.

Söz konusu Kurul kararının gereklerini yerine getirmek üzere alınan 22.12.2017 tarihli ve 2017/UH.I-3467 sayılı Kurul kararı ile ise “Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,” karar verilmiştir.

Ankara 2. İdare Mahkemesinin kararına karşı yapılan temyiz başvurusu üzerine Danıştay Onüçüncü Dairesinin 10.01.2018 tarihli ve E:2017/2742, K:2018/104 sayılı kararında “…davacının 1. iddiasının istekli adına tanzim edilen diğer iş deneyim belgelerinin belirtilen gerekçeyle iptal edilmesi talebine yönelik kısmı incelendiğinde ise, davacının iş deneyim belgelerinin iptal edilmesi isteminin ihale üzerinde kalan isteklinin ihale konusu alanda faaliyet göstermediği iddiasına dayandığı ve mevcut ihale yönünden diğer iş deneyim belgelerinin de yeterliliğinin tek tek incelenerek karar verilmesi gerekirken, Kurul tarafından başvurunun görev yönünden reddedilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı, ayrıca, davacının 2. iddiasının “ihale üzerinde kalan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının ilgili mevzuat hükümlerine ve ihale dokümanı düzenlemelerine aykırı olduğu, bu nedenle tekliflerinin reddedilmesi gerektiği” şeklinde olduğu, ihale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında öngörülen işçilik ücretlerinin işçilik hesaplama modülüne ve Teknik Şartname’ye uygun olarak hesaplandığı, 9 ve 10 poz numaralı iş kalemleri için sunulan açıklamanın ilgili mevzuat hükümleri ve ihale dokümanı düzenlemelerine uygun olduğu, davacının aksi yöndeki iddialarla yaptığı başvurunun reddine yönelik Kamu İhale Kurulu kararının bu kısmında da hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle “dava konusu işlemin ihale uhdesinde kalan istekli adına tanzim edilen iş deneyim belgelerinin belirtilen gerekçeyle iptal edilmesi talebinin görev yönünden reddedilmesine ilişkin kısmı yönünden iptaline karar verilmiş, bu karar davalı idare tarafından temyiz edilmiştir.

4734 sayılı Kamu ihale Kanunu’nun 53. maddesinin 1.fıkrasının (b)bendinin birinci alt bendinde, bu Kanun’a göre yapılacak ihalelerle ilgili olarak, ihalenin başlangıcından sözleşmenin imzalanmasına kadar olan süre içerisinde idarece yapılan işlemlerde bu Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olmadığına ilişkin şikâyetleri inceleyerek sonuçlandırmak Kamu İhale Kurumu’nun görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8. maddesinin dokuzuncu fıkrasında, “Aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, birden fazla kişi tarafından aynı ihaleye veya birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulamaz.” düzenlemesi yer almaktadır.

Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından, hem idareye şikâyet dilekçesinde hem de itirazen şikâyet dilekçesinde, “bu sebeple (dava dışı isteklinin) teklifinin değerlendirme dışı bırakılması, ayrıca idareniz tarafından anılan istekli adına düzenlenen iş deneyim belgelerinin belirtilen gerekçeyle iptal edilmesi gerekmektedir…” iddialarına yer verildiği; Kurul tarafından yapılan değerlendirme sonucunda, ihale konusu alanda faaliyet gösterdiği anlaşılan isteklinin, “istekli olabilecek” sıfatını haiz olduğu ve bu istekli tarafından sunulan teklifin idarece geçerli kabul edilmesi işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılarak, teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddiası yönünden başvurunun reddine, iş deneyim belgesinin iptal edilmesi gerektiği iddiaları bakımından ise başvurunun görev yönünden reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Davacı tarafından, dava dışı şirketin dava konusu ihaleye ilişkin alanda faaliyet göstermediği, bu nedenle söz konusu şirketin daha önce gerçekleştirilen ihaleler dolayısıyla adına düzenlenen iş deneyim belgelerinin geçersiz olduğu ve Kamu İhale Kurumu tarafından iptaline karar verilmesi gerektiği ileri sürülerek yapılan itirazen şikâyet başvurusunun, ihale sürecine ilişkin bir başvuru olarak nitelendirilemeyeceği ve yukarıda anılan mevzuat hükümlerine göre Kamu İhale Kurumu’nun görev alanında bulunmadığı anlaşıldığından, bu kısım bakımından itirazen şikâyet başvurusunun görev yönünden reddine ilişkin Kurul kararında hukuka aykırılık, temyize konu İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır…” gerekçeleriyle mahkeme kararının bozulmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır. Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Açıklanan nedenlerle, anılan Kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerektiğinden,

1. Kamu İhale Kurulu’nun 22.11.2017 tarihli ve 2017/MK-458 sayılı kararının iptaline,

2) Kamu İhale Kurulu’nun 22.11.2017 tarihli ve 2017/MK-458 sayılı kararı gereğince yapılan inceleme sonucunda alınan 22.12.2017 tarihli ve 2017/UH.I-3467 sayılı kararının iptaline,

3) Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda Kamu İhale Kurulu’nun 08.03.2017 tarihli ve 2017/UH.II-781 sayılı kararının hukuken geçerliğini koruduğuna,

Oybirliği ile karar verildi.