İstekli tarafından teklif edilen bedelin analizi sunulan bedelden yüksek olmasının teklifin değerlendirme dışı bırakılmasını gerektirip gerektirmeyeceği (KİK)

20.08.2008 tarih ve 06.102.05.0225/2008-24E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

            Ordu Üniversitesi Rektörlüğü Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı’nca 30.06.2008 tarihinde Açık İhale Usulü ile yapılan “Ordu Üniversitesi Ziraat Fakültesi Ek Bina İkmal İnşaatı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Ahmet Şafak’ın 18.07.2008 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 21.07.2008 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin  31.07.2008 tarih ve 21356 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 31.07.2008 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi gereğince düzeltici işlem tesis edilmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihalede en düşük teklifi sundukları, idare tarafından anahtar teknik personelinin sosyal sigorta kayıtlarının uygun olmaması ve teklif ekinde sunulan analizler ile teklif edilen fiyatların uyuşmaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldıkları ancak idare tarafından tesis edilen bu işlemlerin kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin ilk fıkrasının (b) bendinin 4 numaralı altbendinde ihaleye katılacak isteklilerden, mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak organizasyon yapılarına ve ihale konusu işi yerine getirmek için yeterli sayıda ve nitelikte personel çalıştırdıklarına veya çalıştıracaklarına ilişkin bilgi ve/veya belgelerin istenebileceği hüküm altına alınmıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 41 inci maddesinin ikinci fıkrasında ise asgari yeterlik kriteri olarak anahtar teknik personel öngörülmesi halinde, ilgilinin en az beş yıl deneyimli mimar veya mühendis olmasının yeterli olacağı ancak, bu kişilerin ihale tarihinden önce işe alınmış ve ihale tarihi itibarıyla isteklinin bünyesinde bulunuyor olması şartlarının aranması zorunlu olduğu, özel sektörde geçen deneyim süresinin ilgili meslek odası kayıt süresini gösteren belgeyle, kamuda geçen deneyim süresinin hizmet çizelgesi ve/veya meslek odası üye kayıt belgesiyle; isteklinin bünyesinde bulunuyor olduğu hususunun ise, ilgili adına prim ödendiğini veya ilgilinin işe alındığını gösteren sosyal güvenlik kurumu onaylı belgeler ile tevsik edileceği yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalede, yeterlik ölçütü olarak isteklilerin anahtar teknik personel olarak beş yıl deneyimli iki adet inşaat mühendisi, bir adet mimar, bir adet elektrik mühendisi ve bir adet makine mühendisinin bünyelerinde çalıştığına ilişkin belgeleri sunacakları düzenlenmiştir. Başvuru sahibi ise yukarıda anılan düzenlemeye koşut olarak makine mühendisi Ali Bülent Gümüştekin’i anahtar teknik personel olarak beyan etmiş ve bu kişiye ait Sosyal Güvenlik Kurumu Tekrar İşe Giriş Bildirgesini idareye sunarak personelin bünyesinde çalıştığını tevsik etmiştir. İhaleyi yapan idare tarafından anılan belge incelenmiş, söz konusu personelin 05.09.2007 tarihinde istekli bünyesinde işe başladığı anlaşılmış, daha sonra makine mühendisi Ali Bülent Gümüştekin’in sigorta sicil numarası kullanılarak Sosyal Güvenlik Kurumu elektronik veritabanı üzerinde sorgulama yapılmış ve bu kişinin 31.10.2007 tarihinde işten ayrıldığı tespiti yapılarak başvuru sahibi değerlendirme dışı bırakılmıştır.

506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 63 üncü maddesinin (b) bendinde anılan  Kanuna göre yaşlılık aylığı almakta iken sigortalı olarak bir işte çalışmaya başlayanların yazılı talepte bulunmaları halinde yaşlılık aylıklarının ödenmesine devam olunacağı ancak bunlardan prime esas kazançları üzerinden yüzde 30 oranında Sosyal Güvenlik Destek Primi kesileceği hüküm altına alınmıştır. Dolayısıyla sosyal sigorta mevzuatına göre bir kişinin yaşlılık aylığı almakla birlikte sosyal güvenlik destek primi ödeyerek 506 sayılı Kanuna göre çalışması mümkündür.

Sosyal Güvenlik Kurumu üzerinden yapılan sorgulamada Ali Bülent Gümüştekin’in 2103209450 tahsis numarası ile yaşlılık aylığı almakta olduğu ve Kamu İhale Kurumu tarafından Trabzon Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü’ne yazılan 19.08.2008 tarih ve 218 sayılı yazıyla Ahmet Şafak adlı isteklinin ihale tarihi itibariyle bünyesinde çalışan kişilere ilişkin bilgi talebine gelen yanıtta Ali Bülent Gümüştekin’in Ahmet Şafak bünyesinde çalıştığı ve adına sosyal güvenlik destek primi ödendiği anlaşılmıştır. Yukarıda anılan mevzuat hükümleri ve Sosyal Güvenlik Kurumu ile yapılan yazışmalardan hareketle başvuru sahibinin beyan etmiş olduğu kişinin ihale tarihi itibariyle bu isteklinin bünyesinde çalıştığı, bu haliyle söz konusu makine mühendisinin kamu ihale mevzuatı gereği anahtar teknik personel olarak değerlendirilmesi gerektiği dolayısıyla ihaleyi yapan idarenin bu bilgilere ulaşmadan ihaleyi sonuçlandırmasında kamu ihale mevzuatına uyarlık bulunmadığı açıktır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinde ihaleye katılımda isteklilerin mesleki ve teknik yeterlikleri ile ekonomik ve mali yeterliklerinin belirlenmesi amacıyla istenecek belgeler belirtilmiş, Yapım İşleri Uygulama Yönetmeliğinin 34 üncü maddesinde ise idarelerin aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere, idarelerce isteklilerden tekliflerinin ekinde; anahtar teslimi götürü bedel işlerde, teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetveli; teklif birim fiyatlı işlerde ise, teklif edilen fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına uygun analizler isteyebileceği hüküm altına alınmıştır.

Başvuruya konu ihalenin ilanında ve idari şartnamesinde isteklilerin aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ve sözleşmenin uygulaması aşamasında kullanılmak üzere tekliflerinin ekinde, teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına uygun analizler, gerçek piyasa fiyatlarını gösteren proforma fatura veya teklif mektupları ve teklif bedelini gösteren hesap cetvelini sunacakları düzenlenmiştir.

Başvuru sahibinin teklif mektubu içinde bu düzenlemeye istinaden sunmuş olduğu birim fiyatlar ve analizler incelendiğinde ihale konusu işi oluşturan inşaat işleri için 2.686.336,11 YTL, makine işleri için 228.224,46 YTL ve elektrik işleri için 332.492,80 YTL bedel teklif ettiği anlaşılmış bu ana kalemlerinin toplanması sonucunda da ortaya toplam 3.247.053,37 YTL tutar çıktığı anlaşılmıştır. Öte yandan isteklinin sunmuş olduğu teklif mektubunda teklif bedeli 3.350.000,00 YTL’dir. Yukarıda anılan mevzuat hükümlerinden hareketle idarenin istemiş olduğu analizlerin amacı aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmasıdır. Başvuru sahibinin sunmuş olduğu analizlerden de bu amaca ulaşılabileceği açıktır. Kaldı ki, isteklinin analizlerindeki toplam bedel teklif edilen bedelden 102.947 YTL düşük olup bu durum analizi yapılan toplam bedelle işin yapılmasının mümkün olduğunu göstermektedir. Dolayısıyla istekli tarafından teklif edilen bedelin analizi sunulan bedelden yüksek olmasının mevzuata aykırılık oluşturmayacağı, idarenin teklifi sağlıklı biçimde değerlendirmesini engellemeyeceği ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılacak fiyatların öğrenilmesinin mümkün olduğu açık olduğu için başvuru sahibinin bu nedenle değerlendirme dışı bırakılmasında kamu ihale mevzuatına uyarlık bulunmamaktadır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikteki işlemler olduğu tespit edildiğinden, tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi gereğince düzeltici işlem tesis edilmesine,

   Oybirliği ile karar verildi.