TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/3168-S.4523
BAŞVURU NO : 2019/1619
KARAR TARİHİ : 16/05/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
İstifa sonrası tekrar atanma talebi hakkındadır
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 27/01/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran özetle; 04/09/2016 tarihinde Aksaray İli Ortaköy İlçesi … İlköğretim Okulunda
öğretmen olarak göreve başladığını, 2007 yılında aday memurluğunun kaldırılarak asaleten atamasının yapıldığını, 2016 Yılında Milli Eğitim Bakanlığının muvafakati ile İçişleri
Bakanlığına idari bir kadroya atandığını, 04/08/2017 tarihinde bu görevinden 657 sayılı Devlet
Memurları Kanununun 20 inci ve 94 üncü maddelerine göre ayrıldığını, 657 sayılı Kanun ve
Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değişikliği Yönetmeliği uyarınca tekrar öğretmenlik mesleğine geri dönmek için Milli Eğitim Bakanlığına başvurduğunu ancak talebinin kabul edilmediğini belirterek, öğretmenlik mesleğine tekrar atanma talebiyle
Kurumumuza başvurmuştur
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 19/02/2019 tarihli ve … sayılı bilgi ve belge talebine istinaden Milli Eğitim
Bakanlığı tarafından Kurumumuza gönderilmiş olan 04/03/2019 tarihli ve … sayılı yazıda özetle; Milli Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim kurumları öğretmen ihtiyacının Milli Eğitim
Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği, Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına
İlişkin Yönetmelik ve Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının 20/02/2014 tarihli ve 9 sayılı
Kararı çerçevesinde yapılan duyurular doğrultusunda müracaatları kabul edilen adaylar arasından atama yapılmak suretiyle karşılandığı,
İlgili mevzuat hükümlerine göre gerekli şartları yerine getirerek kendi isteği ile görevden ayrılanların tekrar atanmaları konusunda Bakanlıkça ayrı bir kontenjan ayrılmamakla beraber ilgililerin yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri doğrultusunda atama başvurusu yapabildikleri, Bakanlığa tahsis edilen öğretmen kadrosunun sözleşmeli öğretmen istihdamına yönelik olduğundan son dönemlerde yapılan öğretmen atamalarının öncelikle kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerde olmak üzere boş öğretmen norm kadrosu bulunan örgün ve
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
yaygın eğitim kurumlarında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B)
fıkrası kapsamında 03/08/2016 tarihli ve 29790 sayılı Resmi Gazete ’de yayımlanan Sözleşmeli
Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik çerçevesinde alım yapıldığı, Bu bağlamda Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmeliğin yayımlandığı tarihten itibaren Sözleşmeli Öğretmen istihdamı gerçekleştirildiğinden, Milli Eğitim Bakanlığı
Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmelik hükümlerinde yer alan “Yeniden atama ve kurumlar arası yeniden atama” kapsamında yapılmakta olan kadrolu öğretmen ataması yapılmadığı, Ayrıca Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin İlk atama başlıklı 7 nci maddesinin üçüncü fıkrasında; “Öğretmenlikte adaylığı daha önce kaldırılmış olanlardan yeniden atanma ve kurumlar arası yeniden atama yoluyla öğretmenliğe atanabilme niteliğini taşıyanlar, istemeleri halinde ilk atama kapsamanda da başvuruda bulunabilir.” hükmüne yer verildiği, bu nedenle başvuranın, istemesi halinde sözleşmeli ilk atama kapsamında Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelikteki diğer şartları da taşıması halinde başvuru yapabileceği açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu
denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci
maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Memurluktan çekilenlerin yeniden
atanmaları” başlıklı 92 nci maddesinde; “İki defadan fazla olmamak üzere memurluktan kendi istekleriyle çekilenlerden veya bu Kanun hükümlerine göre çekilmiş sayılanlardan tekrar memurluğa dönmek isteyenler, ayrıldıkları sınıfta boş kadro bulunmak ve bu sınıfın niteliklerini taşımak şartıyla ayrıldıkları tarihte almakta oldukları aylık derecesine eşit bir derecenin aynı kademesine veya 71 inci madde hükümlerine uyulmak suretiyle diğer bir sınıfta eşit derecedeki kadrolara atanabilirler.”
6) 1 Numaralı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesinin “Milli Eğitim Bakanlığının görev ve yetkileri” başlıklı 301 inci maddesinin (b) fıkrasında; “Eğitim ve öğretimin her kademesi için ulusal politika ve stratejilerin belirlenmesi amacıyla gerekli çalışmaları yapmak, uygulamak, uygulanmasını izlemek ve denetlemek, ortaya çıkan yeni hizmet modellerine göre güncelleyerek geliştirmek,”
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
7) 17/04/2015 tarihli ve 29329 sayılı Resmi Gazete ‘de Yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı
Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin “ Atama usulleri” başlıklı 6 ncı maddesinde; “ (1) Öğretmen kadrolarına atama usulleri şunlardır: a) İlk atama, b) Yeniden atama ve kurumlar arası yeniden atama c) Milli sporcuların ataması ç) Engellilerin ataması (2) Başvurularda; ilk atama, yeniden atama veya kurumlar arası yeniden atama usullerinden yalnızca biri tercih edilebilir.”
7.1) “İlk atama” başlıklı 7 nci maddesinde; “ (1) Öğretmenlikte adaylığı daha önce
kaldırılmamış olanlardan 5 inci maddede belirtilen atama şartlarını taşıyanlar, aday öğretmenliğe atanmak üzere ilk atama kapsamında başvurabilir.
(2) Aday veya asıl Devlet memuru olarak halen Bakanlık veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapanlar, Devlet memuru olarak görev yapmakta iken kendi istekleriyle bu görevlerinden ayrılanlar ile aday öğretmenlik veya aday memurluk döneminde başarısız olmaları nedeniyle görevine son verilenler, 5 inci maddede belirtilen atama şartlarını taşımaları kaydıyla ilk atama kapsamında başvuruda bulunabilir.
(3) Öğretmenlikte adaylığı daha önce kaldırılmış olanlardan yeniden atama ve kurumlar arası yeniden atama yoluyla öğretmenliğe atanabilme niteliklerini taşıyanlar, istemeleri halinde ilk atama kapsamında da başvuruda bulunabilir.”
7.2) “Yeniden atama ve kurumlar arası yeniden atama” başlıklı 8 inci maddesinin 1 inci
bendinde; “(1) Devlet memurluğundan ayrılmış olanlar, daha önce eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfına dahil öğretmen unvanlı kadroda adaylıklarının kaldırılmış olması şartıyla, öğretmen olarak atanmak üzere yeniden atama kapsamında başvurabilir.”
7.3) “Kontenjanların belirlenmesi” başlıklı 11 inci maddesinde; “ (1) Atama izni verilen
öğretmen kadrolarının en fazla %1’i yeniden atama ve kurumlar arası yeniden atamada kullanılır.
(2) Yeniden atama ve kurumlar arası yeniden atama için ayrılan kontenjanın dışında kalan kadrolar ilk atama için kullanılır. Beden eğitimi öğretmenliğine ilk atama kapsamında ayrılan kontenjanın en fazla %10’u milli sporcuların atamalarında kullanılır.
(3) İl milli eğitim müdürlükleri Bakanlıkça tahsis edilen kontenjanları, alanlar itibarıyla öğretmen ihtiyacına göre altıncı hizmet alanındaki eğitim kurumlarından başlamak suretiyle dağıtır ve Bakanlığa bildirir.
(4) Atama usullerine ve alanlara göre belirlenen kontenjandan daha az sayıda başvuru olması durumunda artan kontenjan, öğretmen ihtiyacı çerçevesinde diğer atama usullerine ve alanlara aktarılabilir.”
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
8) 03/08/2016 tarih ve 29790 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren
Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmeliğin “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde; “(1) Bu Yönetmelik, öncelikle kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerde olmak üzere Milli Eğitim Bakanlığının boş öğretmen norm kadrosu bulunan örgün ve yaygın eğitim kurumlarında 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası kapsamında istihdam edilen sözleşmeli öğretmenleri kapsar.”
Düzenlemeleri bulunmaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
9) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde, idarece tesis edilen
işlemin hukuka uygun olduğu değerlendirilerek şikâyetin reddi yönündeki öneri Kamu
Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10) Başvuran, 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere istifa sonrası tekrar öğretmenlik
mesleğine geri dönmek amacıyla Kurumumuza başvuru yapmıştır.
11) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Memurluktan çekilenlerin yeniden atanmaları”
başlıklı 92’nci maddesinde, “İki defadan fazla olmamak üzere memurluktan kendi istekleriyle çekilenlerden veya bu Kanun hükümlerine göre çekilmiş sayılanlardan tekrar memurluğa dönmek isteyenlerin, ayrıldıkları sınıfta boş kadro bulunmak ve bu sınıfın niteliklerini taşımak şartıyla ayrıldıkları tarihte almakta oldukları aylık derecesine eşit bir derecenin aynı kademesine veya 71 inci madde hükümlerine uyulmak suretiyle diğer bir sınıfta eşit derecedeki kadrolara atanabileceği ifade edilmiştir.
12) Ayrıca, 08/02/2015 tarih ve 29261 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 5 Seri No.lu Kamu
Personeli Genel Tebliğinde de; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memur olarak çalışmış olup da iki defadan fazla olmamak üzere kendi istekleriyle memuriyetten çekilen veya bu
Kanun hükümlerine göre çekilmiş sayılanlardan, yeniden memurluğa dönmek isteyenlerin, 657 sayılı Kanunun 97 nci maddesinde belirtilen bekleme sürelerini doldurmuş olmaları halinde, atanmak istedikleri kamu kurum ve kuruluşlarına başvurmaları gerektiği, memuriyete dönmek isteyenlerin 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memur olarak istihdamları, durumlarına uygun boş kadro bulunması ve hizmetlerine ihtiyaç duyulması halinde, başvuracakları kamu kurum ve kuruluşlarının takdirinde bulunduğunun belirtildiği görülmüştür.
13) 657 sayılı Kanun ve 1739 sayılı Kanuna dayanılarak çıkarılan Milli Eğitim Bakanlığı
Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 8 inci maddesinde de; “Yeniden atama ve kurumlar arası yeniden atama tanımlanmış olup (açıktan atama) buna göre; Devlet
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
memurluğundan ayrılmış olanların, daha önce eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfına dahil öğretmen unvanlı kadroda adaylıklarının kaldırılmış olması şartıyla, öğretmen olarak atanmak üzere yeniden atanmasının mümkün olduğu ifade edilmiş, aynı Yönetmeliğin 11inci maddesinde de atama izni verilen öğretmen kadrolarından en fazla % 1’inin atama ve kurumlar arası yeniden atamalarda kullanılabileceği düzenlemelerine yer verilmiştir.
14) Diğer yandan Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesinin (1 numaralı) 301inci maddesinde ise, eğitim ve öğretimin her kademesi için ulusal politika ve stratejilerin belirlenmesi amacıyla gerekli çalışmaları yapmak, uygulamak, uygulanmasını izlemek ve denetlemek, ortaya çıkan yeni hizmet modellerine göre güncelleyerek geliştirme görev ve yetkisi Milli Eğitim Bakanlığına verilmiştir.
15) Somut olay bakımından değerlendirildiğinde Milli Eğitim Bakanlığı tarafından gönderilen
belgelerde, başvurucunun 04/09/2006 tarihinde Aksaray İli Ortaköy İlçesi … İlköğretim
Okuluna Türkçe Öğretmeni olarak atandığı, 04/09/2007 tarihinde adaylık kaldırma işleminin tamamlandığı, 15/07/2016 tarihinde ise Milli Eğitim Bakanlığının muvafakati ile İçişleri
Bakanlığında İdari bir kadroya atandığı, bu görevinden de 04/08/2017 tarihinde istifa ettiği görülmüştür.
16) Diğer yandan Başvuran, Milli Eğitim Bakanlığından, İçişleri Bakanlığına naklen
(muvafakat ile) geçtikten sonra istifa ettiğinden dolayı, öğretmenlik mesleğine geri dönme talebinin, istifa sonrası tekrar atanma isteği olarak değil de, 657 sayılı Devlet Memurları
Kanunu’nun “Memurların bir kurumdan diğerine nakilleri” başlıklı 74 üncü maddesine göre değerlendirilmesi gerektiğini iddia etmekte ise de Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve
Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 8 inci maddesinde yeniden atama ve kurumlar arası yeniden atama usulü, açıktan atama hükümlerine göre düzenlemekle birlikte bilindiği gibi istifa, statü hukuku ile saptanmış koşulları beğenmeyen memurun kendi arzusuyla bu statüden ayrılma iradesi olup, bu iradeye birlikte İstifa eden memurun memurluk statüsü sona ermektedir.
Dolayısıyla 657 sayılı Kanunun 74 üncü maddesi ile hâlihazırda görevde olan kamu görevlileri için öngörülen naklen geçiş hükümlerinin istifa eden memurlar için uygulanmasının mümkün olmadığı değerlendirilmekledir.
17) Bu kapsamda öğretmenlik mesleğindeki asalet tasdiki 2007 yılında yapılan başvuranın,
gerek 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 92 nci maddesine göre gerekse Milli Eğitim
Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğine göre, istifa sonrası öğretmen olarak atanması mümkün olmakla birlikte, bahsi geçen meri mevzuat hükümlerine göre bir göreve açıktan atama yapma konusunda idarenin de kamu yararı, hizmet gerekleri, kadro ve ihtiyaç gibi durumları dikkate alarak atama yapıp yapmama konusunda takdir yetkisi olduğu açıktır.
18) Takdir yetkisi; idarenin belli şart ve durumların meydana gelmesi halinde belli bir kararı
alıp almamak veya kanunda öngörülen değişik çözümler arasında bir seçim yapmak konusunda
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
tanınan bir serbestiye ya da belirli bir konuda karar alabilmek için hangi şart ve durumların ortaya çıkması gerektiğini tespit etmek imkânına sahip olması olarak tanımlanmaktadır. İdari işlemler tesis edilirken, İdareler, bağlı yetki veya takdir yetkisi çerçevesinde karar alırlar. Bu doğrultuda, idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarının tümünün hukuk kuralları tarafından önceden belirlenerek, idareye belli bir yönde hareket etme hususunda bir tercih tanınmamışsa veya idareye belli bir tasarrufta bulunması kesin olarak emredilmişse bağlı yetkiden, idarenin nerede ve nasıl bir tasarrufta bulunacağının hukuk kuralları ile önceden kesin bir şekilde belirlenmediği durumlarda ise idarenin takdir yetkisinden söz edilmektedir. (Halil
Kalabalık, İdare Hukukunda Takdir Yetkisi Kavramı Ve Benzer Kurumlarla Karşılaştırılması, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt 1, Sayı 2, Aralık 1997)
19) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, eğitim ve öğretimin her kademesi için
ulusal politika ve stratejilerin belirlenmesi görev ve yetkisine sahip İdarenin, öncelikle kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerde olmak üzere boş öğretmen norm kadrosu bulunan örgün ve yaygın eğitim kurumlarında 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B)
fıkrası kapsamında istihdam yoluna giderek, Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin
Yönetmeliğin yayımlandığı tarihten itibaren sözleşmeli öğretmen istihdamı gerçekleştirdiği, Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 8 inci maddesinde belirtilen “Yeniden atama ve kurumlar arası yeniden atama” kapsamında yapılmakta olan kadrolu öğretmen ataması yapmadığı ayrıca Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin
Yönetmelikte belirtilen şartları taşıması kaydıyla istifa eden öğretmenlere de başvuru yapma hakkı tanındığı anlaşılmış olup, bu çerçevede tüm bu açıklamalar bir bütün olarak değerlendirildiğinde başvuranın, istifa sonrası tekrar öğretmenlik mesleğine atanma talebinin, ilgili idarece ret edilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir yön görülememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
20) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikâyet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “makul sürede karar verme” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
21) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin
birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA ve MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.