|
ÖZET: İşveren sendikasına üyelik ve aidat hesaplaması ile ilgili olarak yapılan incelemeler, 1982 Anayasası’nın 51. maddesi ve 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu çerçevesinde değerlendirilmiştir. Anayasa, çalışanlar ve işverenlere sendika kurma ve üye olma hakkı tanırken, bu hakların kullanılmasında belirli sınırlamalar getirilmiştir. Sendika üyeliği, bireylerin özgür iradesiyle gerçekleştirilmelidir ve kimse zorlanamaz.
6356 sayılı Kanun, işçi ve işveren sendikalarının kuruluşu, yönetimi ve işleyişine dair usul ve esasları düzenlemektedir. Üyelerin ödeyeceği aidatların ve sendika yöneticilerinin ücretlerinin belirlenmesi, sendika ve konfederasyonların tüzüklerinde yer almalıdır. Ayrıca, Cumhurbaşkanlığının 2024/7 sayılı Genelgesi, kamu kurum ve kuruluşlarının harcamalarında tasarruf sağlanması amacıyla çıkarılmıştır; ancak bu genelge, çalışanların sendika üyeliği hakkını kısıtlamamaktadır. Sonuç olarak, işveren sendikalarına üye olma imkanı bulunmaktadır ve bu üyelikten doğan aidatların hesaplanması, ilgili yasal düzenlemelere uygun olarak tüzüklerde belirtilmelidir. Bu bağlamda, sendika üyeliği, bireylerin anayasal hakları arasında yer almakta ve bu hakların kullanımı üzerinde herhangi bir kısıtlama söz konusu değildir. |
NOT: İşveren sendikasına üye olma ve üyelik aidatının hesaplanması hakkında
T.C.
ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü
Sayı: E-53773008-622.02-9844446 17/07/2024
Konu: Görüş (İşveren Sendikasına Üye Olma ve Üyelik Aidatı)
ANONİM ŞİRKETİ MÜDÜRLÜĞÜNE
İlgi: tarihli ve sayılı yazınız.
Şirketinizin Cumhurbaşkanlığının Tasarruf Tedbirlerine ilişkin 2024/7 sayılı Genelgesine göre işveren sendikalarına üye olmasının mümkün olup olmadığı ile işveren sendikasına üye olunması halinde sendika aidatının hesaplanmasına ilişkin ilgi yazı incelenmiştir.
Bilindiği üzere, 1982 Anayasasının 51 inci maddesinde, “Çalışanlar ve işverenler, üyelerinin çalışma ilişkilerinde, ekonomik ve sosyal hak ve menfaatlerini korumak ve geliştirmek için önceden izin almaksızın sendikalar ve üst kuruluşlar kurma, bunlara serbestçe üye olma ve üyelikten serbestçe çekilme haklarına sahiptir. Hiç kimse bir sendikaya üye olmaya ya da üyelikten ayrılmaya zorlanamaz.
Sendika kurma hakkı ancak, millî güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlık ve genel ahlâk ile başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması sebepleriyle ve kanunla sınırlanabilir.
Sendika kurma hakkının kullanılmasında uygulanacak şekil, şart ve usuller kanunda gösterilir. …” hükmü yer almaktadır.
Diğer taraftan, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 1 inci maddesinde, “(1) Bu Kanunun amacı, işçi ve işveren sendikaları ile konfederasyonların kuruluşu, yönetimi, işleyişi, denetlenmesi, çalışma ve örgütlenmesine ilişkin usul ve esaslar ile işçilerin ve işverenlerin karşılıklı olarak ekonomik ve sosyal durumları ile çalışma şartlarını belirlemek üzere toplu iş sözleşmesi yapmalarına, uyuşmazlıkları barışçı yollarla çözümlemelerine, grev ve lokavta başvurmalarına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.” hükmü yer almakta olup Kanunun 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendinde, “Üyelerce ödenecek aidat ve sendika yöneticilerinin ücretleri ile ilgili usul ve esaslar”ın sendika ve konfederasyonların tüzüklerinde gösterileceği hüküm altına alınmıştır.
Ayrıca, Cumhurbaşkanlığının Tasarruf Tedbirlerine ilişkin 2024/7 sayılı Genelgesi kamu kurum ve kuruluşlarının harcamalarında tasarruf sağlanması, bürokratik işlemlerin azaltılması ve kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanımına ilişkin olarak belirli tedbirlerin alınması amacıyla çıkartılmış olup mezkûr Genelgede çalışanların ve üyelerin Anayasal hakkı olan sendika üyeliği açısından bir sınırlama getirmemektedir.
Bilgilerini rica ederim.
Bakan a.
Yerel Yönetimler Genel Müdürü