ÖZET: Danıştay 2. Dairesi, İzmir Menemen ilçesinde bulunan bir akaryakıt istasyonunun işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmeden mühürlenmesine ilişkin işlemin hukuka aykırı olduğuna karar vermiştir. Dava, işyerinin yapı ruhsatı ve yapı kullanma izni bulunmadığı gerekçesiyle kapatılması istemiyle açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi, davacının işyerinin ruhsatının geçerli olduğunu ve iptal edilmediğini belirleyerek, mühürleme işleminin hukuka uygun olmadığını tespit etmiştir.

Davalı idare, işyerinin imar planında mutlak korunması gereken alanda bulunduğunu öne sürerek mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir. Ancak Danıştay, temyiz edilen kararın usul ve hukuka uygun olduğunu, temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığını belirterek davalı idarenin temyiz istemini reddetmiştir. Sonuç olarak, İdare Mahkemesi’nin verdiği karar onanmış ve davanın temyiz aşamasında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2021/19060 E.  ,  2022/3612 K.

“İçtihat Metni”

T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/19060
Karar No : 2022/3612

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; İzmir ili, Menemen ilçesi, … Mahallesi, … parsel sayılı taşınmazda bulunan işyeri açma ve çalışma ruhsatıyla akaryakıt istasyonu olarak faaliyet gösteren işyerinin, yapı ruhsatı ve yapı kullanma izni bulunmadığından bahisle İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 21. maddesi uyarınca eksiklikleri giderilinceye kadar kapatılmasına ilişkin … günlü, … sayılı İzmir Büyükşehir Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : Bozma kararına uymak suretiyle … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı temyize konu kararla; davacıya ait işyerinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alarak faaliyet yürüttüğü ve bu ruhsatın idarece halen iptal edilmediği, işyerinin açıldığı tarih itibariyle yapı ruhsatı ile yapı kullanma izin belgesinin bulunduğu anlaşılmakta olup, işyeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilmeden işyerinin mühürlenmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı, öte yandan, işyerinin bulunduğu yapıların 3194 sayılı Kanun’un 32. maddesi uyarınca yıkımına ilişkin encümen kararının iptali istemiyle açılan davanın reddi yolundaki Mahkeme kararının, Danıştay Ondördüncü Dairesinin 22/05/2014 günlü ve E:2012/7635, K:2014/5975 sayılı kararıyla işleme konu ruhsatsız yapının 01/07/2012 tarihinde temyiz aşamasında davacı tarafından yıkıldığı, dolayısıyla davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından, ruhsatsız yapının yıkımına ilişkin işlem hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmesi gerektiğinden bahisle bozulduğu dikkate alındığında dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline hükmedilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; davacının iş yerinin imar planında mutlak korunması gereken alanda bulunduğu bu nedenle iş yerine yapı kullanma izin belgesi ile yapı ruhsatı düzenlenmesinin mümkün bulunmadığı, dolayısıyla mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI : Davacı tarafından; 1991 yılında aldığı ruhsatın halen geçerliliğini koruduğu, ruhsatının usulüne uygun olarak alındığı, ruhsatı iptal edilmemiş bir yer hakkında tesis edilen yıkım kararı ve kapatma işleminin hukuka aykırı olduğu, dolayısıyla mahkeme kararının onanması gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Mahkeme kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davalı idare üzerinde bırakılmasına,
4. Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanun’un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren (15) onbeş gün içinde Danıştay’da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 14/06/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

İÇERİĞE İLİŞKİN KISA SORU VE CEVAPLAR:
Sorular:

1. Davacı hangi idareye karşı dava açmıştır?
Cevap: Büyükşehir Belediye Başkanlığı’na.
2. Dava konusu işyerinin bulunduğu taşınmazın niteliği nedir?
Cevap: İmar planında mutlak korunması gereken alandadır.
3. Temyiz nedenleri nelerdir?
Cevap: Davacının işyerinin imar planında mutlak korunması gereken alanda bulunmadığı, dolayısıyla mahkeme kararının bozulması gerektiği.
4. Mahkeme kararı hangi nedenle iptal edilmiştir?
Cevap: İşyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmeden işyerinin mühürlenmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle.
5. Dava konusu işlemle ilgili neye karar verilmiştir?
Cevap: İşlem hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmiştir.
6. Temyiz edilen kararda neye karar verilmiştir?
Cevap: Mahkeme kararı onanmıştır.

7. Davalı idare tarafından hangi nedenlerle temyiz edilmiştir?
Cevap: Dava konusu işyerinin imar planında mutlak korunması gereken alanda bulunduğu, dolayısıyla mahkeme kararının bozulması gerektiği.
8. Temyiz edilen kararda neye karar verilmiştir?
Cevap: Mahkeme kararı onanmıştır.

9. Davacı tarafından hangi nedenlerle temyiz edilmiştir?
Cevap: Dava konusu işyerinin imar planında mutlak korunması gereken alanda bulunduğu, dolayısıyla mahkeme kararının bozulması gerektiği.
10. Temyiz edilen kararda neye karar verilmiştir?
Cevap: Mahkeme kararı onanmıştır.

Tanımlar:

1. Danıştay Nedir?
Cevap: Danıştay, Türkiye’de idari yargı sisteminde yer alan ve temyiz işlemini yapan en yüksek mahkemelerden biridir.
2. Temyiz Nedir?
Cevap: Temyiz, bir kararın yeniden incelenerek onanması veya bozulmasına ilişkin işlemidir.
3. Dava Nedir?
Cevap: Dava, iki taraf arasında hukuki bir ihtilafın çözümünü amaçlayan yargı sürecidir.
4. İdare Mahkemesi Nedir?
Cevap: İdare mahkemesi, idari işlemlere karşı açılan davaların görüldüğü mahkemelerdir.
5. Temyiz Giderleri Nedir?
Cevap: Temyiz giderleri, temyiz işlemini yapan mahkemenin kararını onayan veya bozan tarafın da karşılanması gereken masraflardır.