ÖZET: Danıştay 2. Dairesi, yetki ve usulde paralellik ilkesine dayanarak, bir işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptalinin yalnızca yetkili makam tarafından yapılabileceğine hükmetmiştir. Bu ilkeye göre, ruhsatı veren belediye başkanı veya onun görevlendirdiği kişi, ruhsatın iptali işlemini de aynı şekilde gerçekleştirmek zorundadır. Ancak, davada ruhsatın iptali belediye encümeni tarafından yapılmış ve bu durum hukuka aykırı bulunmuştur.

İdare Mahkemesi, işyerinde yapılan denetim sonucunda ruhsatın iptaline yönelik encümen kararının hukuka uygun olduğunu savunmuş, ancak Danıştay, yetki unsuru açısından bu kararı bozmuştur. Danıştay, İdare Mahkemesi’nin kararında hukuki isabet bulunmadığına ve ruhsat iptalinin yetkisiz bir organ tarafından gerçekleştirildiğine dikkat çekerek, davanın reddi yerine iptaline karar verilmesi gerektiğini belirtmiştir. Sonuç olarak, Danıştay, karar düzeltme talebini reddederek, hukuki değerlendirmesinde yetki ve usulde paralellik ilkesinin önemini vurgulamıştır.

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2021/15723 E.  ,  2021/1095 K.

“İçtihat Metni”

T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/15723
Karar No : 2021/1095

KARARIN DÜZELTİLMESİNİ
İSTEYEN (DAVALI) :… İlçe Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
MÜDAHİLLER (DAVALI YANINDA) : 1- …
2- …
3- …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : Erzurum ili, Yakutiye ilçesi, … Mahallesi, … Caddesi, … Apartmanı … No: … adresinde bulunan ve davacı tarafından işletilen işyerine ilişkin, unlu mamuller imalatı faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine yönelik … tarih ve … sayılı Yakutiye Belediyesi Encümen kararının iptali istemiyle açılan davanın reddi yolunda … İdare Mahkemesinin … tarih ve E: …, K: … sayılı kararın bozulmasına ilişkin Danıştay Onuncu Dairesi’nin 08/12/2020 günlü, E:2019/8926, K:2020/5906 sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E: …, K: … sayılı kararıyla; 2005/9207 sayılı Yönetmeliğin 13. maddesi uyarınca yapılan tespit sonucunda unlu mamüller imalatı ruhsatı sahibi işyerinde ekmek imalatı yapıldığının belirlendiği ve ekmek imalatının durdurulması için davacıya on beş gün süre verildiği, verilen süre sonunda işyerinde ekmek üretimine devam edildiğinin açık olduğu, işyerinin ruhsatının iptal edilerek kapatılmasına ilişkin dava konusu encümen kararında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Danıştay Onuncu Dairesi’nin 08/12/2020 günlü, E:2019/8926, K:2020/5906 sayılı kararıyla: İdare Hukukunun temel prensiplerinden biri olan yetki ve usulde paralellik ilkesi uyarınca, mevzuatta aksine bir düzenleme veya değişiklik yapılmadıkça, bir işlemin tesisinde uygulanan yetki ve usul koşullarının aynı işlemin geri alınması ve kaldırılması işlemlerinde de aynen uygulanması zorunlu olduğu, bu durumda, belediye başkanı veya görevlendirdiği kişi tarafından imzalanarak verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatının yetkide paralellik ilkesi uyarınca yine belediye başkanı ya da görevlendireceği bir yetkili tarafından iptal edilmesi (geri alınması) gerekirken, belediye encümenince ruhsatın iptali yönünde tesis edilen işlemde yetki unsuru yönünden hukuka uygunluk bulunmadığından, dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerekirken davanın reddi yönünde verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesi ile Mahkeme kararının BOZULMASINA karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTME TALEBİNDE
BULUNANIN İDDİALARI : Belediye Encümeninin aldığı karar ile işyeri açma çalışma ruhsatının iptal edilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerk verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI : Karar düzeltme isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Karar düzeltme isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Onuncu Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının “Ortak Hükümler” kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Danıştay dava daireleri ile idari veya vergi dava daireleri kurulları tarafından verilen kararların düzeltme yolu ile yeniden incelenebilmelerini gerektiren nedenler, 2577 sayılı Kanun’un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesinin 1. fıkrasında gösterilmiş, aynı maddenin 2. fıkrasında ise, anılan daire ve kurulların kararın düzeltilmesi isteminde ileri sürülen nedenlerle bağlı oldukları belirtilmiş bulunmaktadır.
Dilekçede ileri sürülen düzeltme nedenlerinin anılan maddede sayılan nedenlere uymadığı anlaşılmıştır.

KARAR SONUCU :
1. Karar düzeltme isteminin REDDİNE,
2. Karar düzeltme giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
06/04/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

İÇERİĞE İLİŞKİN KISA SORU VE CEVAPLAR:
1. **Karar Düzeltme Nedir?**

Cevap: Karar düzeltme, idari yargı kararlarının hukuki isabet yönünden değiştirilmesini amaçlayan birprocsedürdür.

2. **Yanılma Nedenleriyle İlgili Hangi Madde Uyarınca Yapılır?**

Cevap: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddedir.

3. **Hangi Daireler Karar Düzeltme İçin Uygun Olabilir?**

Cevap: Danıştay dava daireleri ile idari veya vergi dava daireleri kurulları tarafından verilen kararlar düzeltilebilir.

4. **Karar Düzeltme İsteği Nedeniyle Giderlerin Üzerine Bırakılmasına İlişkin Karar Hangi Tarihte Verilmiştir?**

Cevap: 06/04/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verilmiştir.

5. **Yetki ve Usulde Paralellik İlkesinin Tanımı Nedir?**

Tanım: Yetki ve usulde paralellik ilkesi, bir işlemin tesisinde uygulanan yetki ve usul koşullarının aynı işlemin geri alınması ve kaldırılması işlemlerinde de aynen uygulanması zorunluluğudur.