İşyeri açma ve çalışma ruhsatı devri işlemleri için vekil tarafından verilen vekaletname (ÇŞB)

Not: İşyeri açma ve çalışma ruhsatı devri işlemleri için vekil tarafından verilen vekaletname hk.

T.C.

ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü

Sayı : 71188846-045.02-7773519 07/11/2023 Konu : Görüş (Akaryakıt istasyonunun devredilmesi hk.)

DAĞITIM YERLERİNE

İlgi : a) … Valiliğinin (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü) … tarihli ve E­… sayılı yazısı.

b) Mekansal Planlama Genel Müdürlüğünün 11.10.2023 tarihli ve 7627558 sayılı yazısı. c) Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüğünün 12.10.2023 tarihli ve 7654956 sayılı yazısı.

İlgi (b) ve (c) yazı ile Genel Müdürlüğümüze iletilen ilgi (a)’da kayıtlı yazı ile; … tarafından … Petrol ünvanlı akaryakıt ve LPG otogaz satış istasyonu adlı iş yerine, … Belediyesi yetki ve sorumluluğunda olan işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının tarafına verilmediğinden İl Müdürlüğüne başvuruda bulunulduğu, İl Müdürlüğünce ilgili belediyeden söz konusu alanın ada-parsel bilgilerinin, imar durumunun ve parsel üzerinde bulunan yapının yapı ruhsatının bulunup bulunmadığının, işyeri açma ve çalıştırma ruhsat var ise ruhsat devrinin neden yapılmadığının bildirilmesinin talep edildiği, ilgili belediyece akaryakıt ve LPG otogaz satış istasyonu faaliyet konulu iş yerine ait … adına aktif bir işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının bulunduğu, … Belediyesine sunulan … tarihli dilekçede usulüne göre başvuru yapılmadığı, ilgili şahısların kendileri veya vekilleri aracılığıyla başvurmaları halinde taleplerinin işleme alınacağının şahıslara bildirildiği, vekilleri tarafından … tarihli dilekçe ile birlikte gönderilen vekâletnamenin özel yetki vekâletnamesi olmadığı, konuya ilişkin özel vekâletname olması halinde talebin değerlendirileceğinin bildirildiği, İl Müdürlüğünce söz konusu işleme ilişkin iş ve işlemlerin yürütülebilmesi için tüm dosya ile birlikte onaylı olacak şekilde sağlık koruma bandını gösteren vaziyet planı, 1/5000 ve 1/1000 ölçekli kadastral durum, koordinatlı aplikasyon ve imar durumlarının İl Müdürlüklerine iletilmesinin talep edildiği, ilgili belediyece söz konusu işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı verilebilmesi için mevzuata uygun olacak şekilde işlem yapılması gerektiği, mevcut işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının iptal edilerek yeni ruhsat almak isteyen şahsa işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı verilebileceğinin belirtildiği, İl Müdürlüğünce … tarafından …’e verilen söz konusu işyeri açma ve çalıştırma ruhsatına ait her türlü iş ve işlemlerde kullanılabilecek vekâletnamenin gönderildiği, ilgili belediye tarafından genel vekaletname ile yapılan işlemlerde vekil tayin edilen kişinin kendi adına işlem yapmasının ancak bu konuda açıkça verilmiş özel yetki ile mümkün olacağı, … tarafından …’e verilen vekaletnamenin özel yetki vekaletnamesi olmadığı bu nedenle mevcut ruhsatı kendi adına devir almak için vekilin yaptığı başvurunun geçersiz olduğu, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 97 nci maddesinin (h) bendi gereğince gerekli şartlar oluşturulduğunda işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı verilmesinin Bakanlığımız görev ve yetkileri arasında olduğunun ancak mevcut ruhsatların devri hususunda söz konusu Kararnamede yer almadığının bildirildiği belirtilmiş olup talep edilen işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının devrinin yapılıp yapılamayacağı hususlarında Bakanlığımız görüşü talep edilmiştir.

Bilindiği üzere, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 502 nci maddesi “Vekâlet sözleşmesi, vekilin vekâlet verenin bir işini görmeyi veya işlemini yapmayı üstlendiği sözleşmedir.

Vekâlete ilişkin hükümler, niteliklerine uygun düştükleri ölçüde, bu Kanunda düzenlenmemiş olan işgörme sözleşmelerine de uygulanır.

Sözleşme veya teamül varsa vekil, ücrete hak kazanır.” hükmünü,
504 üncü maddesi “Vekâletin kapsamı, sözleşmede açıkça gösterilmemişse, görülecek işin niteliğine göre belirlenir.

Vekâlet, özellikle vekilin üstlendiği işin görülmesi için gerekli hukuki işlemlerin yapılması yetkisini de kapsar.

Vekil, özel olarak yetkili kılınmadıkça dava açamaz, sulh olamaz, hakeme başvuramaz, iflas, iflasın ertelenmesi ve konkordato talep edemez, kambiyo taahhüdünde bulunamaz, bağışlama yapamaz, kefil olamaz, taşınmazı devredemez ve bir hak ile sınırlandıramaz.” hükmünü,
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 1 inci maddesi “Bu Yönetmeliğin amacı, işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının verilmesinde uygulanacak esas ve usulleri düzenlemektir.” hükmünü,
4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi “Yetkili idare: Belediye sınırları ve mücavir alanlar dışı ile kanunlarda münhasıran il özel idaresine yetki verilen hususlarda il özel idaresini, büyükşehir belediyesi sınırları içinde büyükşehir belediyesinin yetkili olduğu konularda büyükşehir belediyesini, bunların dışında kalan hususlarda büyükşehir ilçe belediyesini, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde belediyeyi, organize sanayi bölgesi sınırları içinde organize sanayi bölgesi tüzel kişiliğini, endüstri bölgesi sınırları içinde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığını ve teknoloji geliştirme bölgesi yönetici şirketi ile bölgede yer alan AR-GE ve tasarım faaliyetinde bulunan firmalar için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı il müdürlüklerini,” ve (t) bendi “İş yeri: Ticari, sınai, zirai veya mesleki bir faaliyetin ya da girişimin icrasına tahsis edilen veya bu faaliyetlerde kullanılan, kara ya da su üzerindeki açık veya kapalı alanda bulunan sabit ya da mobil yerleri” hükmünü,
6 ncı maddesinin birinci fıkrası “Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır.” ve üçüncü fıkrası “İşyeri açmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1 ve 2’de yer alan durumlarına uygun formu doldurarak yetkili idareye başvurur.” hükmünü,
8 inci maddesinin birinci fıkrası “Ruhsatta belirtilen faaliyet konusu, faaliyet alanı ve adresin değişmemesi kaydıyla iş yerinin devredilmesi halinde, devralan kişinin başvurusu üzerine dosyadaki bilgi ve belgeler esas alınmak suretiyle yeni işletmeci adına tekrar ruhsat düzenlenir. Ancak devredilmek istenen iş yerinin fiziki durumu ve ruhsat dosyasındaki bilgi ve belgelerin işletmecinin kusuru sebebiyle faaliyet konusuyla ilgili bu Yönetmelik kapsamında karşılanması gereken mevzuat hükümlerine aykırı olması halinde, söz konusu aykırılıklar ve noksanlıklar giderilmeden yeni işletmeci adına ruhsat düzenlenemez.” hükmünü amirdir.

Diğer taraftan ilgi (a) yazı eki … tarihli Vekaletnamede “…, İŞYERİ-İŞLETME HAKKI DEVRİ … Mahallesi … Sokak No: … PETROL adresindeki işyerimi ve bu işyerinin işletme hakkını dilediğine dilediği şartlarla, bedelli veya bedelsiz olarak devretmeye, devir sözleşmelerini tanzim ve imzalamaya, yanlışlıkları düzeltmeye, istenecek taahhütname ve muvafakatnameleri tanzim ve imzalamaya, işyerinin devri ile ilgili olarak bütün özel ve tüzel kişiler, resmi daireler, yarı resmi ve özel kurumlar nezdinde beni tam yetki ile temsile, gerekli

bütün evrak ve belgeleri tanzim ve imzaya, bu hususta yapılması gereken her türlü iş ve işlemleri yapmaya, takip etmeye ve imzası ile neticelendirmeye, … tarafımdan vekil tayin edildi. …” şeklindeki ifadeler yer almaktadır.

değerlendirildiğinde;
Faaliyete başladığı dönemde yürürlükte bulunan mevzuat dâhilinde yetkili idare tarafından ruhsatlandırılan iş yerlerinin faaliyet konusunun, faaliyet alanının ve adresinin değişmemesi kaydıyla Yönetmeliğin 8 inci maddesi kapsamında değerlendirilerek işletmecinin

sonuçlandırılabileceği,
Vekâlet sözleşmesinin, vekilin vekâlet verenin bir işini görmeyi veya işlemini yapmayı üstlendiği sözleşme olduğu, vekilin üstlendiği işin görülmesi için hukuki işlemlerin yapılması yetkisini de kapsadığı, diğer taraftan vekilin dava açabilmesi, sulh olabilmesi, hakeme başvurabilmesi, iflas, iflasın ertelenmesi ve konkordato talebinde bulunabilmesi, kambiyo taahhüdünde bulunabilmesi, bağışlama yapabilmesi, kefil olabilmesi, taşınmazı devredebilmesi ve bir hak ile sınırlandırabilmesi için özel olarak yetkili kılınması gerektiği, bununla beraber somut olay özelinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı devri işlemleri için vekilin tarafından verilen vekaletnamede yeterli irade açıklamasının yer aldığı,
Değerlendirilmiştir.

Öte yandan, idarenin yapacağı tüm işlemlerin Anayasal, kanuni veya CBK yönünden bir temele dayanması gerektiği, işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmesi ve ruhsat düzenlenen iş yerlerine denetim yapma yetkisinin yasalarla ve ikincil mevzuat ile hassaten yetkili idare sıfatıyla sayılmış idarelere bırakılmış olduğu, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmesi ile ilgili yetkisinin ise istisnai olarak öncelikle onaya yetkili asıl idare tarafından sürüncemede bırakılarak ruhsat verilmemesi halinde ve yalnızca ruhsat düzenlenmesiyle sınırlı olduğu, 1 sayılı CBK’nın ve İşyeri Açma ve Çalışma Mevzuatının yetkili idarelerin reddettiği işyeri ruhsatı başvurularını 1 sayılı CBK’daki “başvuru tarihinden itibaren iki ay içinde yetkili idarece verilmemesi halinde …” şartı sağlanmadığı için Bakanlığın re’sen düzenleyemeyeceğiyle ilgili olarak daha önce verilmiş olan Bakanlık (Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü) görüşlerinin birer örneği ekte gönderilmiştir.

Bilgilerini rica ederim.

Bakan a.

Genel Müdür