ÖZET: İşyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenirken market ve bakkal arasındaki farklılıklar ile mega, gros, süpermarket gibi büyük mağaza statüsündeki işletmelerin ruhsatlandırılması konuları önem arz etmektedir. İçişleri Bakanlığı tarafından COVID-19 salgını nedeniyle getirilen hizmet saatleri kısıtlamaları, bakkal ve büfelerin muaf tutulmasıyla bazı işletmecilerin ruhsatlarını değiştirmek istemesine yol açmıştır. Bu durum, Bakanlık tarafından değerlendirilmesi gereken bir sorun olarak ortaya çıkmıştır.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik, ruhsat alma süreçlerini düzenlemekte ve işyerlerinin açılabilmesi için gerekli şartları belirlemektedir. Yönetmelik, işyeri açmak isteyen gerçek veya tüzel kişilerin, belirli koşulları sağladıktan sonra yetkili idareye başvuruda bulunmalarını zorunlu kılmaktadır. Ayrıca, ruhsat başvurularında mevcut belgelerin esas alınarak yeni faaliyet konusuna uygun şartların sağlanması durumunda ruhsatın yeniden düzenlenmesi mümkündür.

Büyük mağaza tanımı, en az 400 metrekare satış alanına sahip işletmeleri kapsamaktadır. Bu nedenle, market ve bakkal faaliyetleri için belirlenen özel şartlar genel olarak benzerlik gösterse de, ruhsatlandırma sürecinde işletmenin büyüklüğü ve faaliyet kapsamı gibi kriterler dikkate alınmalıdır. Dolayısıyla, 400 metrekareden fazla alana sahip marketlerin büyük mağaza statüsünde değerlendirilmesi gerekmektedir.

Özet: İşyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenirken market ve bakkal arasındaki fark ile mega, gros, süper vb. isim başlığına sahip marketler hakkında.

T.C.

ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü

Sayı : 71188846-045.02-92194 28/04/2020 Konu : İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı (Market)

… BELEDİYE BAŞKANLIĞINA

İlgi : … tarihli ve … sayılı yazınız.

İlgide kayıtlı yazınızda İçişleri Bakanlığı’nın COVID-19 salgınının ülkemizde yayılmasını engellemek amacıyla yayımladığı Genelgelerde tüm marketlerin günlük hizmet saatlerine sınırlama getirildiği ancak bakkallar, büfeler ile akaryakıt istasyonlarının bir parçası olup, akaryakıt satışının pos cihazıyla yapıldığı, yiyecek-içecek satışı olan ve lavabo ile wc hizmetlerinin sunulduğu işletmelerin muaf tutulduğu, muaf tutulması sonucu bazı işletmecilerin “market” faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatlarını “bakkal” faaliyet konusuna çevirmek için başvuruda bulunduğu belirtilmiş olup uygulamada karşılaşılan sorunlar hakkında gerekli değerlendirmenin yapılması hususunda Bakanlığımız görüşü talep edilmektedir.

Bilindiği üzere, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in 1 inci maddesinde “Bu Yönetmeliğin amacı, işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının verilmesinde uygulanacak esas ve usulleri düzenlemektir.” hükmünü,
6 ncı maddesinin birinci fıkrası “Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır.” ve üçüncü fıkrası “İşyeri açmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1 ve 2’de yer alan durumlarına uygun formu doldurarak yetkili idareye başvurur.” hükmünü,
8 inci maddesinin ikinci fıkrasında “Umuma açık istirahat ve eğlence yerleri ile gayrisıhhî müesseseler hariç olmak üzere, sıhhî işyerleri için adresin değişmemesi kaydıyla faaliyet konusunun değiştiği durumlarda ruhsat başvurusunda bulunulması halinde, dosyadaki bilgi ve belgeler esas alınarak yeni faaliyet konusu ile ilgili şartlar karşılanmak kaydıyla başvuru sahibi adına tekrar ruhsat düzenlenir.” hükmünü,

“SIHHÎ MÜESSESELER İÇİN SINIFLARINA VE ÖZELLİKLERİNE GÖRE

ARANACAK NİTELİKLER” başlıklı EK–1/A listesinde işyerlerinde aranacak asgari ortak şartlar ile Ek–1/C listesinde bakkal, market, şarküteri, kuruyemişçi, büfe, manav, kantin ve ekmek bayileri için aranan ilave şartlar yer almakta olup market ve bakkal faaliyet konusu için belirlenen özel şartlar genel olarak aynı hükümlere tabi tutulmuşlardır.

Diğer taraftan, Perakende Ticarette Uygulanacak İlke ve Kurallar Hakkında Yönetmelik’in 3 üncü maddesi “…
ç) Büyük mağaza: Hangi ad altında olursa olsun, tüketim mallarının kısmen veya tamamen perakende satışının yapıldığı, en az dört yüz metrekare satış alanına sahip işletmeyi, …” hükmünü amirdir.

Öte yandan, Türk Dil Kurumu güncel sözlüğünde, Büfe: Yiyecek, içecek, gazete, dergi vb.nin satıldığı küçük dükkân; Bakkal: Yiyecek, içecek vb. maddeleri perakende olarak satıldığı dükkân; Market: Özellikle her türlü yiyecek maddesinin, ev, büro, mağaza vb. yerlere

Özet: İşyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenirken market ve bakkal arasındaki fark ile mega, gros, süper vb. isim başlığına sahip marketler hakkında.

ait gereçlerin satıldığı dükkân; Grosmarket, hipermarket, süpermarket: Büyük mağaza olarak tanımlanmıştır.

Yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri çerçevesinde, sıhhî iş yerleri için adresin değişmemesi ve yeni faaliyet konusu ile ilgili İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikte (Ekleri ve Örnekleri dahil) aranan şartların sağlanması kaydıyla dosyadaki bilgi ve belgeler esas alınarak yeniden ruhsat düzenlenmesinin mümkün olduğu; esasında ruhsatlandırılacak iş yeri için genel ve özel şartlar bakımından aynı şartlara tabi tutulan büfe, bakkal ve market faaliyet konularının ruhsatlandırmada esas alınacak kriterlerinden bir tanesinin de bu faaliyetlerin kapsamı ve niteliğinin olduğu ve ayrımın buna göre yapılması gerektiği; son olarak 400 metrekareden daha fazla faaliyet alanına sahip yerlerin büyük mağaza statüsündeki hiper, süper, gros ve mega isim başlığına sahip market faaliyet konusuyla ruhsatlandırılması gerektiği değerlendirilmektedir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

Bakan a.

Genel Müdür