İşyeri ruhsatının iptali sürecinde kolluk görüşünün alınmaması ve hukuka uygunluk ilkesi değerlendirmesi (Danıştay)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk

ÖZET: Danıştay 2. Dairesi, bir işyerinin ruhsatının iptaline ilişkin davada, işyerinin daha önce gazino olarak faaliyet gösterdiğini ve bu ruhsatın verilmesi sırasında kolluk kuvvetlerinden olumlu görüş alındığını belirlemiştir. Daire, pavyon ruhsatı için yapılan başvuruda kolluk görüşü alınmadığını, ancak gazino ruhsatı aşamasında emniyet yönünden sakınca görülmediğini vurgulamıştır. Dava konusu işlemin dayanağı olan kolluk raporunda belirtilen sakıncaların ne tür olduğunun açıklanmadığı, bu durumun asayiş ve kamu güvenliğine engel teşkil etmediği ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, işyerinin daha önceki ruhsatı ve yapılan araştırmalar göz önüne alındığında, pavyon ruhsatının iptali için yeterli hukuki dayanak bulunmadığına karar verilmiştir. Bu nedenle, İdare Mahkemesi’nin işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin kararının hukuka uygun olduğu sonucuna varılmış ve temyiz istemi reddedilerek karar onanmıştır. Bu durum, idarenin ruhsat verme sürecinde kolluk görüşünün önemini ve hukuka uygunluk ilkesinin gerekliliğini ortaya koymaktadır.

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2021/16742 E.  ,  2021/4661 K.

“İçtihat Metni”

T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/16742
Karar No : 2021/4661

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : …Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesinin 12/05/2016 günlü, E:2015/7862, K:2016/3552 sayılı bozma kararına uyularak …. İdare Mahkemesince verilen …günlü, E:…, K:…sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; Ankara ili, Altındağ ilçesi, …Mahallesi, …Sokak, No:…adresinde gazino olarak faaliyet göstermekte iken 24/10/2008 tarihinde faaliyet konusu pavyon olarak değiştirilen işyerine yönelik olarak düzenlenen işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin …günlü, …sayılı zabıta müdürlüğü işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : Bozma kararına uymak suretiyle verilen …. İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; gazinonun da pavyonun da umuma açık istirahat yeri olduğu, davaya konu işyerinin “pavyon” ruhsatı almadan önce “gazino” ruhsatı bulunduğu “gazino” işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilirken 2559 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve İşyeri Açma ve Çalışma Yönetmeliği uyarınca kolluk kuvveti görüşünün alınmış olması gerektiği, daha sonra “pavyon” ruhsatı başvurusu üzerine kolluk kuvvetlerinden görüş alınmamış ise de “gazino” ruhsatı aşamasında emniyet yönünden sakınca görülmediği; diğer yandan, dava konusu işlemin dayanağı olan kolluk kuvvetince düzenlenen raporda “emniyet ve asayişin korunması açısından sakıncalı bulunduğu” belirtilmiş ise de, ne tür sakıncalar olduğunun açıklanmadığı, 2008 yılından itibaren “pavyon” ruhsatı ile işletilen işyerinin “pavyon” ruhsatının iptaline esas alınan kolluk kuvveti görüşünde belirtilen genel hususun, idarenin temel görevlerinden birisi olan asayiş ve kamu güvenliğinin sağlanmasına engel teşkil etmeyeceği, mevzuat hükümlerine aykırı faaliyette bulunulduğunun tespiti halinde ilgili idaresince yasal müeyyidelerin tatbik olunabileceğinin açık olduğu; bu durumda; ilk açılışta gazino ruhsatı olan ve bu ruhsat düzenlenirken yapılan araştırmada kollukça olumlu yönde görüş verildiğinin görülmesi karşısında; gazino olarak faaliyet göstermekte iken 24/10/2008 tarihinde faaliyet konusu pavyon olarak değiştirilen işyerine yönelik olarak düzenlenen işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin …günlü, …sayılı işlemde hukuka ve mevzuata uyarılık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; belediye başkanının dava konusu işlemden önce işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi ve iptali konularında zabıta müdürüne yetki verdiği; öncelikle işyerinin emniyet açısından sakıncalı olup olmadığının kolluk tarafından incelenmesinin zorunlu olduğu; kolluk kuvvetleri tarafından yapılan denetim sonucu işyerinin emniyet açısından sakıncalı olduğunun anlaşılması halinde idare tarafından ruhsat verilemeyeceği, hatta sehven denetim yapılmadan verilen ruhsatların iptali ile işyerinin resen kapatılacağına ilişkin açık hüküm olduğu; bu durumda, maddenin emredici düzenlemesi uyarınca idarelerinin kolluk kuvvetlerinin hazırlayacağı rapor sonucuna göre bağlı yetkiye sahip olduğundan davacıya işyeri açma ruhsatı verilmemesinin mevzuat hükümlerine uygun olduğu; nitekim davacıya ait dosyada 2005 yılında işyerinin ilk açılışı esnasında da pavyon olarak faaliyet göstermesinin emniyet yönünden sakıncalı olacağına ilişkin raporun mevcut olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının “Ortak Hükümler” kısmının 6. fıkrası uyarınca, Dairemize doğrudan iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. … İdare Mahkemesince verilen …günlü, E:…, K:…sayılı kararın ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davalı idare üzerinde bırakılmasına,
4. Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanun’un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren (15) onbeş gün içinde Danıştay’da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 02/12/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

İÇERİĞE İLİŞKİN KISA SORU VE CEVAPLAR:
1. **Temyiz Nedir?** Temyiz, bir kararın yanlış ya da hukuka aykırı olduğuna dair yapılan itirazdır.

Cevap: Bir mahkeme veya idari organ tarafından verilmiş bir kararın, yüksek bir yargı mercii tarafından incelenmesi ve düzeltilebilmesi için yapılan başvurmadır.

2. **İdari Yargılama Usulü Kanunu Nedir?** 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu, idari mahkemelerin görevleri, yetkileri ve yargılamalarının usulleriyle ilgili hükümler içermektedir.

Cevap: 2577 sayılı kanun, Türkiye Cumhuriyeti’nin idari yargı sisteminin temelini oluşturan bir kanundur. Bu kanunun amacını, idarenin işlemlerinin yargı mercii önüne getirilmesini ve hukuka uygunluğunun incelenmesini sağlamaktır.

3. **İdare Mahkemesi Kararı Nedir?** İdare mahkemesi kararları, idari mahkemelerin verdiği final kararlardır. Bu kararlara temyiz yapılabilmektedir.

Cevap: İdare mahkemesinin en son kararlarıdır. Bu kararlar usul ve hukuka uygun değilse veya hatalı ise bu durumda temyiz yoluyla Danıştay’a taşınabilir.

4. **Danıştay Nedir?** Danıştay, Türkiye’nin yüksek yargı mercii organı olarak görev yapmaktadır. İdari mahkemelerin kararlarını denetlemekle sorumludur.

Cevap: Danıştay, Türkiye Cumhuriyeti’nin en yüksek yargı mercii organıdır. İdare mahkemesinin nihai kararlarının temyizini yapar ve hukuka aykırı kararları düzeltir.

5. **Temyiz Giderleri Nedir?** Temyiz giderleri, bir davada temyizin ardından ortaya çıkan masraflardır. Bu maliyetler, davalı idarenin karşılamakla yükümlü olduğu maliyetlerdir.

Cevap: Bir davada temyizin ardından ortaya çıkan maliyetlerdir. Bu maliyetler genellikle davalı idareyi etkiler ve bu maliyetleri karşılamaktadır.

6. **Karar Düzeltme Yolu Nedir?** Karar düzeltme yolu, bir mahkeme veya yargı mercii tarafından verilen kararın hatalı veya hukuka aykırı olduğuna dair yapılan itirazdır. Bu yol, Danıştay’a taşınan temyiz başvurularında kullanılır.

Cevap: Bir kararın hatalı veya hukuka aykırı olduğuna dair yapılan başvurudur. Bu yol davalı idare tarafından kullanılır ve Danıştay’da bu yola başvurulur.