|
ÖZET: Aydın Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığında görevli itfaiye eri, geçici görev harcırahı talep etmiş ve görevlendirilmesinin yetkili amir yerine Daire Başkanı tarafından yapıldığını iddia etmiştir. İdare, başvuranın geçici görev yolluğu talebini, itfaiye personelinin belediye otobüslerinden ücretsiz yararlandığı gerekçesiyle reddetmiştir. Ancak, Aydın Valiliği Defterdarlık Muhasebe Müdürlüğü, ilçeler arası yerleşim özelliklerinin farklı olduğunu ve bu nedenle görevlendirmenin memuriyet mahalli dışında kalabileceğini belirtmiştir.
Harcırah Kanunu’na göre, geçici görev yolluğu, memuriyet mahalli dışına yapılan görevlendirmelerde ödenmelidir. Başvuranın durumu değerlendirildiğinde, ilçeler arasında düzenli ulaşım imkânı sağlanmadığı sonucuna varılmıştır. Bu nedenle, başvuranın geçici olarak görevlendirilmesi memuriyet mahalli dışında kalmış ve idarenin harcırah talebini reddetmesi hukuka aykırı bulunmuştur. Sonuç olarak, Aydın Büyükşehir Belediye Başkanlığı’na geçici görev yolluğunun ödenmesi yönünde tavsiyede bulunulmuştur. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/14554-S.23.23011
BAŞVURU NO : 2023/8697
KARAR TARİHİ : 13/11/2023
TAVSİYE KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : AYDIN BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI
Geçici görev harcırahı talebi hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 17/06/2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran, Aydın Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığında Memur statüsünde itfaiye eri olarak
görev yaptığını, ikamet adresi olan ilçesinde görev yapmakta iken 28/02/2023 tarihinden itibaren
İtfaiye Daire Başkanlığı Doğu İtfaiye Grubunda ilçesine görevlendirildiğini, görevlendirmesinin atamaya ve görevlendirmeye yetkili amir tarafından yapılmadığını, Daire Başkanı tarafından yapıldığını, söz konusu görevlendirme nedeniyle tarafına geçici görev yolluğu ödenmediğini belirterek, söz konusu görevlendirmenin sonlandırılarak ilçesine tekrar görevlendirilmeyi ve söz konusu görevlendirme nedeniyle tarafına geçici görev yolluğu ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzca istenen bilgi ve belge talebi üzerine Aydın Büyükşehir Belediye Başkanlığı İtfaiye
Dairesi Başkanlığı’nca gönderilen 25/07/2023 tarihli ve E: sayılı yazı ile 19/09/2023 tarihli ve E: sayılı yazıda;
2.1) Aydın Büyükşehir Belediyesinin sorumluluk alanı içindeki nüfus, fiziki ve coğrafi yapı, yangın ve
diğer afetlere hassasiyet ile gelişme potansiyeline göre ihtiyaç ve acil durumlarda personel görevlendirilmesi yapıldığı, İtfaiye Daire Başkanlığının 17 ilçe ve bunlara bağı 15 İstasyon olmak üzere toplamda 32 noktada hizmet verdiği,
2.2) Aydın Büyükşehir Belediye Personelinin ücretsiz olarak Belediye Otobüslerinden faydalandırılmasına
yönelik olarak düzenlenmiş bir mevzuat bulunmamakla birlikte itfaiye personelinin 01/06/2016 tarihinden itibaren İlçelere ve Şehir içinde mesai gidiş gelişlerde Belediye Otobüslerinden ücretsiz olarak
/
faydalandığı, bu nedenle 6245 Sayılı Harcırah Kanunu’nun “Muvakkat Vazife harcırahı” başlıklı 14 üncü maddesinde yer olan şartlar oluşmadığı gerekçesiyle başvurana geçici görev yolluğu ödenmediği,
2.3) Başvuranın 30/08/2023 tarih ve sayılı yazı ile tekrardan İtfaiye Amirliğinde
görevlendirildiği, Açıklamalarına yer verilmiştir.
3) Aydın Valiliği Defterdarlık Muhasebe Müdürlüğünün 24/07/2023 tarih ve E- –
sayılı yazısında; Aydın iline bağlı ve İlçelerinin birbirleriyle bütünlük arz etmeyen ve aralarında yerleşim özellikleri bakımından ayrım bulunan yerler kapsamında olduğu, farklı memuriyet mahalli olarak değerlendirilmesinin gerektiği, ancak her iki ilçe arasında kurumlarınca sağlanan servis araçları ve bu mahiyetteki taşıt araçları ile ulaşımının sağlanması durumunda ise memuriyet mahalli olarak değerlendirilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4) 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve
kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
5) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde;
“Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
6) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Yolluk giderleri ve gündelikleri” başlıklı 177 inci
maddesi; “Bu Kanun hükümlerine tabi Devlet memurlarından bir görevin ifası için sürekli veya geçici olarak görev yerinden ayrılanların yol giderleri ve gündelikleri, yolluklar hakkındaki özel kanun hükümlerine göre ödenir.”,
7) Harcırah Kanununun;
7.1) “Tarifler” başlıklı 3 üncü maddesinin “g” bendi; “… Memuriyet mahalli: Memur ve hizmetlinin
asıl görevli olduğu veya ikametgâhının bulunduğu şehir ve kasabaların belediye sınırları içinde bulunan mahaller ile bu mahallerin dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu şehir ve kasabaların devamı niteliğinde bulunup belediye hizmetlerinin götürüldüğü, büyükşehir belediyelerinin olduğu illerde ise il mülki sınırları içinde kalmak kaydıyla memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgâhının bulunduğu ilçe belediye sınırları içinde kalan ve yerleşim özellikleri bakımından bütünlük arz eden yerler ile belediye sınırları dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu yerlerin devamı niteliğindeki mahaller ve kurumlarınca sağlanan taşıt araçları ile gidilip gelinebilen yerleri; … “h” bendinde; Başka yer: Yukarıda (g) fıkrasında yazılı memuriyet mahalli dışındaki yerleri; ifade eder.”,
7.2) “Harcırah verilecek kimseler” başlıklı 4 üncü maddesinin birinci fıkrası, “1. Bu Kanun kapsamına
giren kurumlarda çalışan memur ve hizmetliler ile aile fertlerine ve aynı kurumlarda fahri olarak çalışanlara;
… harcırah verilir.”,
7.3) “Muvakkat vazife harcırahı (Yol masrafı ve yevmiye)” başlıklı 14 üncü maddesi; “Aşağıda
gösterilen memur ve hizmetlilere muvakkat vazife harcırahı olarak yol masrafı ile yevmiye verilir ve hamal
(Cins ve adedi beyannamede gösterilmek suretiyle) bagaj ve ikametgah veya vazife mahalli ile istasyon,
iskele veya durak arasındaki nakil vasıtası masrafları da ayrıca tediye olunur:
1. Birinci maddede yazılı kurumlara ait bir vazifenin ifası maksadıyla muvakkaten yurt içinde veya dışında başka bir yere gönderilenlere…”,
7.4) “Geçici görev gündeliğinin verilebileceği azami süre” başlıklı 42 inci maddesinde; “Geçici bir
görev ile başka bir yere gönderilenlere, görev mahalline varış tarihinden itibaren bu Kanuna göre verilen
gündelikler:
a. Yurtiçinde bir yıllık dönem zarfında aynı yerde, aynı iş için ve aynı şahsa 180 günden fazla verilemez.
İlk 90 gün için tam, takibeden 90 gün için 2/3 oranında ödenir.
b. Yurtdışında ilk 180 gün tam ve müteakip günler için 2/3 oranında ödenir.”,
8) 13/01/2018 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan Harcırah Kanunu Genel Tebliğinin (Seri No:41)
“Kurumlarınca Sağlanan Taşıt Araçları ile Gidilip Gelinebilen Yerler” başlıklı 5 inci maddesinin ikinci fıkrasında; “Ulaşımı düzenli olarak sağlanmayıp arızi olarak kurumlara ait taşıt araçları ile gidilip gelinebilen yerler ise memuriyet mahalli dışı olarak değerlendirilir.”
Düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurana geçici görev
yolluğunun ödenmesi konusunda ilgili idareye tavsiyede bulunulması yönünde hazırlanan öneri Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10) Başvuran, itfaiye eri olarak Aydın ili ilçesinde görev yapmakta iken Aydın ili ilçesine
görevlendirildiğini belirterek, tarafına geçici görev harcırahı ve yolluğu ödenmesini ve Nazili ilçesine tekrar görevlendirilmeyi talep etmektedir.
11) Somut olayımızda, Aydın Büyükşehir Belediye Başkanlığı İtfaiye Dairesi Başkanlığının 30/08/2023
tarih ve sayılı yazısı ile başvuranın tekrardan ilçesine görevlendirildiği, bu kapsamda başvuranın ilçesine görevlendirilme talebinin ilgili idarece yerine getirildiği, harcırah talebinin ise itfaiye personelinin 01/06/2016 tarihinden itibaren ilçelere ve şehir içinde mesai gidiş gelişlerde belediye otobüslerinden ücretsiz olarak faydalandığı, bu nedenle 6245 Sayılı Harcırah Kanunu’nun “Muvakkat
Vazife harcırahı” başlıklı 14 üncü maddesinde yer olan şartların oluşmadığı gerekçesiyle başvurana geçici görev yolluğu ödenmediği görülmektedir.
12) 6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun 14 üncü maddesinde bu Kanun kapsamındaki kurumlara ait bir görev
yapılması amacıyla geçici olarak yurt içinde veya dışında başka bir yere gönderilenlere geçici görev harcırahı olarak yol gideri ile yevmiye verileceği ve hamal (cins ve adedi beyannamede gösterilmek suretiyle) bagaj ve ikametgâh veya görev yeri ile istasyon, iskele veya durak arasındaki nakil vasıtası giderlerinin de ayrıca ödeneceği hükme bağlanmıştır. Harcırah Kanunu’nun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde memuriyet mahalli dışındaki yerler ise “başka yer” olarak tanımlanmıştır. Bu
/
hükümlere göre, Kuruma ait bir görevin yapılması amacıyla geçici olarak yurtiçinde memuriyet mahalli dışına gönderilen personele geçici görev yolluğu verilmesi gerekmektedir.
13) 6245 sayılı Harcırah Kanununun 3 üncü maddesinin (g) bendinde memuriyet mahallinin memur ve
hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgâhının bulunduğu şehir ve kasabaların belediye sınırları içinde bulunan mahaller ile bu mahallerin dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu şehir ve kasabaların devamı niteliğinde bulunup belediye hizmetlerinin götürüldüğü, büyükşehir belediyelerinin olduğu illerde ise il mülki sınırları içinde kalmak kaydıyla memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgâhının bulunduğu ilçe belediye sınırları içinde kalan ve yerleşim özellikleri bakımından bütünlük arz eden yerler ile belediye sınırları dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu yerlerin devamı niteliğindeki mahaller ve kurumlarınca sağlanan taşıt araçları ile gidilip gelinebilen yerleri ifade ettiği belirtilmiştir.
14) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; Aydın Valiliği Defterdarlık Muhasebe
Müdürlüğünün yukarda yer verilen yazısından da anlaşıldığı üzere, görevlendirilen yerin memuriyet mahalli olarak nitelendirilmesi için belediye sınırları dışında kalması, yerleşim özellikleri bakımından bu yerlerin devamı niteliğinde olması ve kurumlarınca sağlanan servis araçları veya bu mahiyetteki taşıt araçları ile ulaşım sağlanan (her gün gidiş dönüş olmak üzere) yerler olması gerektiği, Aydın iline bağlı ve ilçelerinin birbirleriyle bütünlük arz etmeyen ve aralarında yerleşim özellikleri bakımından ayrım bulunan yerler kapsamında olduğu, 13/01/2018 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan Harcırah Kanunu
Genel Tebliğinde ulaşımı düzenli olarak sağlanmayıp arızi olarak kurumlara ait taşıt araçları ile gidilip gelinebilen yerlerin memuriyet mahalli dışı olarak değerlendirildiği, başvuruya konu idarece 01/06/2016 tarihinden itibaren ilçelere ve şehir içinde mesai gidiş gelişlerinde itfaiye personellerinin belediye otobüslerinden ücretsiz olarak faydalandırıldığı ifade edilmekle birlikte Aydın Büyükşehir Belediye
Personelinin ücretsiz olarak belediye otobüslerinden faydalandırılmasına yönelik olarak düzenlenmiş bir mevzuatın bulunmadığı, başvuran tarafından ilçesi ile ilçesi arasındaki mesafe için belediye otobüslerinden ücretsiz yararlandırılma durumunun süreklilik arz etmediği, belediye otobüs şoförünün inisiyatifine bağlı olarak değişkenlik gösterdiğinin ifade edildiği, bu kapsamda başvuranın geçici olarak ilçesine görevlendirmesinde başvurana düzenli olarak (gidiş dönüş olmak üzere) ulaşım imkânı sağlanmadığı sonucuna varılmış olup, başvuranın geçici olarak ilçesine görevlendirilmesinin memuriyet mahalli içerisinde kalmadığı anlaşıldığından, idarenin geçici görev yolluğu ödenmesi talebini reddetmesi işleminin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ
tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Aydın İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
/
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜNE; Başvuranın geçici olarak ilçesine görevlendirilmesi nedeniyle geçici görev yolluğu ödenmesi yönünde AYDIN BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE
BULUNULMASINA;
Kararın Başvurana ve AYDIN BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞINA tebliğine,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, AYDIN
BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/