İtirazen şikâyet başvurusunda belirtilmeyen iddiaların incelenmesi zorunlu mudur (KİK)

Ereğli Belediye Başkanlığı tarafından yapılan 2021/190415 ihale kayıt numaralı “Ereğli Belediyesi Sınırları Dahilinde Muhtelif Yerlerde Yol Altyapısı, Bsk Asfalt Kaplama, Sathi Kaplama ve Çeşitli İşler” ihalesine ilişkin olarak Turhanlar Petrol Karo ve İnş. Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti. itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 16.06.2021 tarihli ve 2021/UY.II-1181 sayılı karar ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Davacı Turhanlar Petrol Karo ve İnş. Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, Ankara 8. İdare Mahkemesinin 19.11.2021 tarihli ve E:2021/1373, K:2021/1821 sayılı kararı ile “davanın reddine” karar verilmiştir.

Anılan Mahkeme kararının davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine verilen Danıştay Onüçüncü Dairesinin 23.02.2022 tarihli ve E:2022/42, K:2022/647 sayılı kararında “1. Temyize konu Mahkeme kararının, itirazen şikâyet başvurusunda yer alan 1., 2., 3., 4. ve 5. iddialar ile ilk kez dava dilekçesinde ileri sürülen 7. iddia yönünden davanın reddine ilişkin kısmında hukukî isabetsizlik bulunmamaktadır.

2. Temyize konu Mahkeme kararının, itirazen şikâyet başvurusunda yer alan 6. iddia yönünden davanın reddine ilişkin kısmına gelince; Dosya incelendiğinde, davacı şirket tarafından, ihale dokümanının mevzuata uygun olmadığı iddialarıyla yapılan 12/04/2021 tarihli şikâyet başvurusunun ihaleyi gerçekleştiren idarenin aynı tarihli işlemi ile reddinin 14/04/2021 tarihinde tebliği üzerine, 26/04/2021 tarihli dilekçe ile Kamu İhale Kurumu’na itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, söz konusu başvuruda idareye yapılan şikâyet başvurusunda yer almayan (Kurul kararında 6. iddia olarak belirtilen) “Birim fiyat teklif cetvelinde 1 nolu iş kaleminin birim fiyat tariflerinde eksiklikler olduğundan teklifte tereddüt yaşandığı, her cins malzemenin kazılacağının belirtildiği, ancak malzemenin kaç km mesafede ve nereye dökülüp istifleneceği belirtilmediğinden hesaplama yapılamadığı, birim fiyat teklif cetvelinde 2 nolu iş kaleminin birim fiyat tariflerinde eksiklikler olduğundan teklifte tereddüt yaşandığı, zayıf bitkisel toprağın kazılması ve kullanılmasının belirtildiği, ancak malzemenin kaç km mesafede ve nereye dökülüp serileceği belirtilmediğinden nakliye için hesaplama yapılamadığı” şeklindeki iddiasının yer aldığı, ancak davalı idare tarafından anılan iddiaların idareye verilen şikâyet dilekçesinde yer almadığı, bu nedenle itirazen şikâyet kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığından bahisle bu iddialar bakımından başvurunun şekil yönünden reddine karar verildiği anlaşılmaktadır. 4734 sayılı Kanun’un 56. maddesinin lafzından, başvuru sahibinin iddialarından sadece şikâyette yer alan iddiaların anlaşılamayacağı, Kanun’da böyle bir sınırlama yapılmadığı, Kamu İhale Kurulu tarafından başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusundaki iddialarının, şikâyet aşamasında öne sürülüp sürülmediğine bakılmaksızın incelenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, davacının, şikâyet başvurusunun reddi üzerine 4734 sayılı Kanun’da öngörülen şekil ve usul kurallarına uygun olarak itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu görüldüğünden, Kurul kararında 6. iddia olarak belirtilen iddiasının incelenmesi gerekirken, bu iddianın şikâyet başvurusunda ileri sürülmediği gerekçesiyle itirazen şikâyet başvurusunun şekil yönünden reddine ilişkin dava konusu Kurul kararının bu kısmında hukuka uygunluk, davanın reddine yönelik Mahkeme kararının bu kısmında ise hukukî isabet bulunmamaktadır.

Öte yandan, şikâyet başvurusunda ileri sürülmemiş olsa dahi itirazen şikâyet başvurusunda yer alan hususların incelenmesi gerektiğinden, uyuşmazlık konusu ihalenin 06/05/2021 tarihinde yapıldığı, bu nedenle 26/04/2021 tarihinde yapılan itirazen şikâyet başvurusunun süresinde olduğu anlaşılmış olup, dava konusu Kurul kararının anılan iddiaya yönelik başvurunun süre yönünden reddine ilişkin kısmında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.” gerekçesiyle mahkeme kararının davacının 1., 2., 3., 4., 5. ve 7. iddiaları yönünden davanın reddine ilişkin kısmının onanmasına, davacının 6. iddiası yönünden davanın reddine ilişkin kısmının bozulmasına, bu kısım yönünden dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1- Kamu İhale Kurulunun 16.06.2021 tarihli ve 2021/UY.II-1181 sayılı kararının 6’ncı iddia ile ilgili kısmının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibinin 6’ncı iddiasının esasının incelenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.