İtirazen şikayet başvurusunda haklı bulunmayan başvuru sahibinin başvuru bedelinin iadesi talebi hukuken geçerli midir (KİK)

Baş-Ka İnşaat Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 20.12.2022 tarih ve 67892 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile Mersin Belediye Başkanlığı Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen 2021/496353 ihale kayıt numaralı “Mersin İli, Akdeniz, Toroslar, Mezitli, Yenişehir, Tarsus İlçeleri Muhtelif Mahalle ve Caddelerde Asfalt Yama ve Tamirat Yapım İşi” ihalesine ilişkin yaptığı itirazen şikayet başvurusu kapsamında yatırmış olduğu başvuru bedelinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun Geçici 21’inci maddesi uyarınca iadesi talebinde bulunulmuş, Kurul tarafından alınan 12.01.2023 tarihli ve 2023/YK-344 sayılı karar ile “…Bu çerçevede Kuruma yapılan talep incelendiğinde, ihaleye ilişkin yapılan itirazen şikâyet başvurusu incelemesinde talep sahibinin iddialarının bir kısmının gelinen aşamadaki güncel hukuki duruma göre de haklı görülmediği ve dolayısıyla Kanunun öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği anlaşıldığından, itirazen şikâyet başvurusu kapsamında ödenen başvuru bedelinin iadesi talebinin reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Başvuru bedel iadesi talebinin reddine,” karar verilmiştir.

Bunun üzerine Baş-Ka İnşaat Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, Ankara 14. İdare Mahkemesi’nin 19.06.2023 tarihli ve E:2023/457, K:2023/1585 sayılı kararı ile “dava konusu işlemin iptaline” karar verilmesi üzerine, Kamu İhale Kurulu’nun 19.07.2023 tarihli ve 2023/MK-151 sayılı kararıyla “…1) Kamu İhale Kurulunun 12.01.2023 tarihli ve 2023/YK-344 sayılı kararının iptaline,

2) Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru bedelinin iadesine,” karar verilmiştir.

Bu kez söz konusu mahkeme kararının istinafen incelenmesi üzerine Ankara Bölge İdare Mahkemesi 7. İdari Dava Dairesi’nin 13.02.2024 tarihli ve E:2023/2220, K:2024/484 sayılı kararı ile “…Dava dosyasının incelenmesinden; davacı tarafından, Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığı Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü’nce gerçekleştirilen 22021/496353 İhale Kayıt Numaralı “Mersin İli, Akdeniz, Toroslar, Mezitli, Yenişehir, Tarsus İlçeleri Muhtelif Mahalle ve Caddelerde Asfalt Yama ve Tamirat Yapım İşi” ihalesi ile ilgili olarak davalı idare nezdinde yaptığı itirazen şikayet başvurusu sonucunda Kamu İhale Kurulu’nun 11.11.2021 tarih ve 2020/UY.I-2029 sayılı kararı ile; “1-Davacının iddialarının (b) bendindeki kısmında yer alan, yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığına ilişkin iddianın süre yönünden reddedildiği,2-Başvuru sahibinin iddialarının (a) bendindeki kısmına ilişkin olarak yapılan değerlendirme sonucunda ise, sıralı analiz girdileri listesinin, anılan Karar’da belirtilen hususlar doğrultusunda yeniden düzenlenmesi ve bu yeni listeye göre açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdilerinin belirlenerek aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması gerektiği yönünde, düzeltici işlem belirlenmesine” karar verildiği, davacı tarafından söz konusu Kurul Kararı’nın süre yönünden reddine ilişkin kısmın iptali istemiyle açılan davada, Ankara 2. İdare Mahkemesinin 12.01.2022 tarih ve E:2021/2537, K:2022/17 sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, anılan karara karşı yapılan temyiz başvurusu üzerine Danıştay Onuçüncü Dairesinin 22.03.2022 tarih ve E.2022/425, K.2022/1155 sayılı kararı ile onandığı, mahkeme kararının uygulanması amacıyla 09.02.2022 tarih ve 2021/MK-35 sayılı Kamu İhale Kurulu Kararı ile Kamu İhale Kurulunun 11.11.2021 tarih ve 2020/UY.I-2029 sayılı kararının (b) bendi başlığıyla incelenerek süre aşımı yönünde verilen karara hasren yapılan inceleme sonucunda, davacının başvurusunun esastan reddine karar verildiği, davacının 20.12.2022 tarihli başvurusu ile yaptığı itirazen şikayet bedelinin iadesi talebinin ise 12.01.2023 tarih ve 2023/YK-344 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile “…başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması koşulunun gerçekleşmediği…” nden bahisle reddi üzerine görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinin dava konusu olayla birlikte değerlendirilmesinden; 4734 sayılı Kanun’un 53/j maddesine 7421 sayılı Kanunla eklenen paragrafta, Kamu İhale Kurumuna yapılan itirazen şikâyet başvuruları sırasında başvurucudan alınan itirazen şikâyet başvuru bedelinin belli şartlarla ilgilisine iade edileceği yolunda düzenleme yapıldığı, başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde itirazen şikayet bedelinin iade edileceği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta; davacının, iki başlık altında incelenen iddialarının, Kurul Kararının (b) bendinde incelenen yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığı yönündeki iddiasının, mahkeme kararları neticesinde esastan incelenerek reddedildiği ve neticeten davacının iddialarının tamamında haklı bulunması şartını taşımadığı anlaşıldığından, davacının 20.12.2022 tarihli başvurusu ile yaptığı itirazen şikayet bedelinin iadesi talebinin 12.01.2023 tarih ve 2023/YK-344 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yönündeki idare mahkemesi kararında ise hukukî isabet bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, istinaf başvurusunun KABULÜ ile istinaf başvurusuna konu idare mahkemesi kararının KALDIRILMASINA; davanın REDDİNE;…” karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1) Kamu İhale Kurulu’nun 19.07.2023 tarihli ve 2023/MK-151 sayılı kararının iptaline,

2) Anılan mahkeme kararındaki gerekçeler doğrultusunda 12.01.2023 tarihli ve 2023/YK-344 sayılı Kurul kararının hukuken geçerliğini koruduğuna,

3) 19.07.2023 tarihli ve 2023/MK-151 sayılı Kurul kararı ile iadesi yapılmış başvuru bedelinin geri alınmasına,

Oybirliği ile karar verildi.