İtirazen şikâyet başvurusunda hukuka aykırılık iddialarının somut delillerle desteklenmesi zorunlu mudur (KİK)

İller Bankası Anonim Şirketi Çevre Yapıları Dairesi Başkanlığı tarafından 12.11.2012 tarihinde 2012/140543 İhale Kayıt Numarası ile gerçekleştirilen “Bitlis (Merkez) Kanalizasyon İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Önsa İnşaat Turizm ve Ticaret A.Ş. tarafından 28.12.2012 tarihinde yapılan itirazen şikâyet başvurusu üzerine Kurulca alınan 2013/UY.II-426 sayılı kararda;

“Başvuru sahibinin idareye yapmış olduğu şikayet başvurusunda Çemak İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin iş deneyim belgesiyle ilgili iddiası ile Ön-Ka Yapı San. ve Tic. A.Ş. – Demars İnş. Tur. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 15.406.518,00 TL tutarındaki teklifi ile söz konusu işi yapmasının günümüz piyasa şartlarına göre mümkün olmadığı iddiası yer almamaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8 inci maddesinin onuncu fıkrasında, idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikayet başvurusuna konu edilemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan mevzuat hükmü uyarınca, idareye şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemeyeceğinden, söz konusu iddialara ilişkin başvurunun 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer iddia ve talepler yönünden ise;

4734 sayılı Kanun’un “İhalelere Yönelik Başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin (d) bendinde, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin şikâyet ve itirazen şikâyet dilekçelerinde yer verilecek hususlardan biri olduğu hüküm altına alınmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 16’ncı maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde ise Kurum tarafından yapılacak ön incelemede “Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilip belirtilmediği”nin değerlendirileceği; aynı maddenin ikinci fıkrasında; başvuru dilekçesi ve ekinde anılan maddede belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçileceği hususlarına yer verilmiştir.

Diğer taraftan İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin son fıkrasında “Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Anılan mevzuat hükümlerine göre, Kurum tarafından esasa geçilmesi koşullarından biri, itirazen şikâyet başvurularında yer alan iddiaların öncelikle, ihale işlemlerinde hukuka aykırılık bulunduğu tespitini içermesi, daha sonra da hukuka aykırılığa ilişkin verilerin mevzuatın izin verdiği sınırlar içinde ortaya konulması ve dolayısıyla iddiaların somut delillere dayandırılmasıdır.

Yapılan inceleme sonucunda; başvuru sahibi tarafından sunulan itirazen şikâyet dilekçesinde belirtilen hususların yukarıda anılan mevzuat hükümlerine aykırı olduğu, nitekim başvuru dilekçesinde net olarak hukuka aykırılık ya da mevzuata aykırılık iddiasının bulunmadığı, ihale komisyonunun görev ve yetkisi dahilinde incelediği bazı hususların Kurum tarafından yeniden incelenmesinin istendiği, uyuşmazlıklarda idari denetim yetkisi bulunan Kurumun ihale komisyonlarının yerine geçip, resen inceleme sonucunu doğuracak şekilde işlemleri baştan sona yeniden inceleme yetkisinin bulunmadığı anlaşıldığından, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.”

Yönünde tespit yapılarak “başvurunun reddine” karar verilmiştir.

Kurul kararına karşı açılan davada Ankara 14. İdare Mahkemesi 25.04.2013 tarihli ve E:2013/276 sayılı kararı ile yürütmenin durdurulması isteminin reddine karar vermiştir.

Yürütmenin durdurulması isteminin reddi üzerine Ankara Bölge İdare Mahkemesine yapılan itiraz üzerine anılan Mahkemenin 29.05.2013 tarihli Y.D. İtiraz No:2013/2665 sayılı kararında;

“…davacının, ihaleye teklif veren isteklilerin teklifleri kapsamında sundukları bilgi ve belgelerin içeriğini bilemeyecek olması ve bu nedenle daha detaylı verilerle itiraz etmesine normal şartlarda imkan bulunmadığından, itirazen şikayet başvurusuna ilişkin dilekçenin ve içeriğinin 4734 sayılı Yasa ve anılan Yönetmelik hükümlerine uygun olduğu, mevzuatın öngördüğü şekil şartlarını taşıdığı ve esasın incelenmesi gerektiği sonucuna varıldığından dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir.”

Şeklinde gerekçe belirtilerek dava konusu 21.01.2013 tarihli ve 2013/UY.II-426 sayılı Kararının yürütmesinin durdurulmasına karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138/4’üncü maddesinde, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28/1’inci maddesinde Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmış olup, anılan Kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle,

1) Kamu İhale Kurulunun 21.01.2013 tarihli ve 2013/UY.II-426 sayılı kararının iptaline,

2) Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, itirazen şikâyet başvurusunun esasının incelenmesine geçilmesine,

Oybirliği ile karar verildi.