ÖZET: Kamu İhale Kurulu, başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusunda yer alan iddiaların, şikâyet aşamasında öne sürülüp sürülmediğine bakılmaksızın incelenmesi gerektiğine hükmetmiştir. Bu bağlamda, başvuru sahibinin şikâyet başvurusunun reddi üzerine, 4734 sayılı Kanun’a uygun olarak itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu tespit edilmiştir. Kurul, başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sırasında, bu iddiaların şikâyet aşamasında belirtilmemiş olmasının, itirazen şikâyet başvurusunun şekil yönünden reddine gerekçe olamayacağına karar vermiştir.

Bu durum, Kamu İhale Kurulu’nun, başvuru sahiplerinin itirazen şikâyet başvurularında sunulan iddiaların, şikâyet aşamasında öne sürülüp sürülmediğine bakılmaksızın incelenmesi gerektiği yönündeki yaklaşımını ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığına ve başvuru sahibinin itirazen şikâyetinin incelenmesi gerektiğine karar verilmiştir. Bu durum, kamu ihale süreçlerinde başvuru sahiplerinin haklarının korunması açısından önemli bir tespit olarak değerlendirilmektedir.

Karar no 2022/MK-45
Karar tarihi 16.02.2022
Toplantı No 2022/009
Gündem No 16
Gündem Konusu 2020/721634 İhale Kayıt Numaralı “Manyas Ovası Sol Sahil Sulaması İkmali İnşaatı” İhalesi

DSİ 25. Bölge Müdürlüğü – Balıkesir tarafından yapılan 2020/721634 ihale kayıt numaralı “Manyas Ovası Sol Sahil Sulaması İkmali İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak, Best Tasarım İnş. A.Ş. – Raysu İnşaat Müh. Enerji Petr. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 13.10.2021 tarihli ve 2021/UY.II-1894 sayılı karar ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Anılan Kurul kararının iptali istemiyle, Best Tasarım İnşaat A.Ş.-Raysu İnş. Müh. En. Pet. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından açılan davada, Ankara 4. İdare Mahkemesinin 18/01/2022 tarihli E:2021/2264, K:2022/77 sayılı kararı ile “Dava konusu kurul kararının 2. iddia yönünden incelenmesinden;

Uyuşmazlıkta, davacı iş ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakılması üzerine idareye yaptığı 03/02/2021 tarihli şikayet başvurusunun idarenin 22/02/2021 tarihli işlemi ile reddi üzerine,03/03/2021 tarihli dilekçe ile Kamu İhale Kurumu’na itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, söz konusu başvuruda idareye yapılan şikâyet başvurusunda yer almayan ”Karaca İnş. ve Tic. A.Ş. – Üçer İnş. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı ile ENK Yapı İnş. ve Tic. A.Ş. – Eseka İnş. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından sunulan teklif belgelerinde; aynı mali müşavire ait onayların olduğu ve anılan isteklilerce sunulan birim fiyat cetvellerinin benzer oranlarla ilerlediğinin ve Kurul tarafından benzer durumlarda isteklilerin irade birliği çerçevesinde birlikle hareket ettiklerine dair güçlü kanıtların bulunması halinde tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı” yeni bir iddiada bulunulduğu, ancak davalı idare tarafından anılan iddianın idareye verilen şikâyet dilekçesinde yer almadığı ve bu nedenle itirazen şikâyet kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığından bahisle bu iddialar bakımından başvurunun şekil yönünden reddine karar verildiği, diğer taraftan uyuşmazlık konusu olan iddiaların bunu ileri süren istekli tarafından iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde bu iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi de gerektiğinden hareketle, uyuşmazlığa konu hususun 03.02.2021 tarihini izleyen günden itibaren on gün içinde idareye şikayet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 03.03.2021 tarihinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğundan bahisle davacıların bu iddiasının süre yönünden de reddedildiği anlaşılmaktadır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 7. maddesinin dördüncü fıkrasında, “Düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması, bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmaz.” kuralı yer almakta olup, bu kuralla idari yargı mercilerine, bireysel işlemlerin yargısal denetiminde bu işlemlerin dayanağı ikincil nitelikteki düzenleyici işlemleri ihmâl etme yetkisi tanınmıştır. Bu kapsamda, 4734 sayılı Kanun’un 56. maddesinin ikinci fıkrasını daraltması nedeniyle, dayanağı Kanun’a aykırı olan İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 8. maddesinin onuncu fıkrasının ihmâl edilerek Kanun’un 56. maddesinin ikinci fıkrası çerçevesinde inceleme yapılması gerekmektedir.

Kanun’un 56. maddesinin lafzından, başvuru sahibinin iddialarından sadece şikâyette yer alan iddiaların anlaşılamayacağı, Kanun’da böyle bir sınırlama yapılmadığı, Kamu İhale Kurulu tarafından başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusundaki iddialarının, şikâyet aşamasında öne sürülüp sürülmediğine bakılmaksızın incelenmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Bu itibarla, davacının, şikâyet başvurusunun reddi üzerine 4734 sayılı Kanun’da öngörülen şekil ve usul kurallarına uygun olarak itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu görüldüğünden, davacının itirazen şikâyet başvurusunun bu iddia yönünden incelenmesi gerekirken, bu iddianın şikâyet başvurusunda ileri sürülmediği gerekçesiyle itirazen şikayet başvurusunun şekil yönünden reddine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, şikâyet başvurusunda ileri sürülmemiş olsa dahi itirazen şikâyet başvurusunda yer alan hususların incelenmesi gerektiği göz önüne alındığında, 12.12.2021 tarihli şikâyet başvurusunun idarenin 22.02.2021 tarihli işlemi ile reddi üzerine 03.03.2021 tarihinde yapılan itirazen şikâyet başvurusu süresinde olduğundan, dava konusu Kurul kararının başvurunun süre yönünden reddine ilişkin kısmında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, dava konusu kurul kararının birinci iddiası kısmı yönünden davanın reddine, dava konusu kurul kararının ikinci iddiası kısmı yönünden dava konusu işlemin iptaline…” gerekçeleriyle Kurul kararının 2’nci iddia yönünden dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

  1. Kamu İhale Kurulunun 13.10.2021 tarihli ve 2021/UY.II-1894 sayılı kararının 2’nci iddia ile ilgili kısmının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibinin 2’nci iddiasının esasının incelenmesine,


Oybirliği ile karar verildi.