İtirazen şikayet başvurusunda şikayet dilekçesinde yer almayan iddialar incelenebilir mi? (KİK)

Ankara İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 23/05/2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Özel Güvenlik Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak, ATK Güvenlik Ltd. Şti.’nin 15.06.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 16.06.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibi 24/06/2011 tarih ve 30747 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.06.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 25/07/2011 tarihli ve 2011/UH.I-2559 sayılı kararı ile;

“1) Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2) Vensira Med. Tur. İnş. Tem. Oto. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen proforma fatura gönderilmek suretiyle söz konusu proforma faturada yer alan birim fiyatların ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı tespitinin mükellefin bağlı olduğu Erciş Vergi Dairesine bildirilmesine,

3) Murat Yavuz tarafından düzenlenen proforma fatura gönderilmek suretiyle söz konusu proforma faturada yer alan birim fiyatların ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı tespitinin mükellefin bağlı olduğu Düden Vergi Dairesine bildirilmesine,

4) Kılıç Öz. Güv. Hiz. Eğit. Sav. ve Güv. Sis. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı gönderilmek suretiyle, tutanakta yer alan birim fiyatların ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı tespitinin mükellefin bağlı olduğu Başkent Vergi Dairesine bildirilmesine” karar verilmiştir.

Davacı ATK Güvenlik Ltd. Şti. tarafından anılan karara ilişkin yürütmenin durdurulması ve iptal istemiyle açılan davada, Ankara 9. İdare Mahkemesi’nin 14/12/2011 tarihli ve E:2011/2067 sayılı kararı ile “yürütmenin durdurulmasına” karar verilmiş olup, anılan kararın uygulanmasını teminen alınan 14.02.2012 tarih ve 2012/MK-35 sayılı Kurul Kararı ile;

“1- Kamu İhale Kurulu’nun 25.07.2011 tarih ve 2011/UH.I-2559 sayılı kararının iptaline,

2- Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, davacı ATK Güvenlik Ltd. Şti.’nin 24.06.2011 tarih ve 30747 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet başvurusunda yer alan 2 nci iddiası hakkında esasın incelenmesine geçilmesine”karar verilmiştir.

Ankara 9. İdare Mahkemesi’nin yürütmenin durdurulması kararı üzerine Kurumumuzca Ankara Bölge İdare Mahkemesi nezdinde itirazda bulunulmuş olup, Bölge İdare Mahkemesi’nin 08.02.2012 tarih ve Y.D. İtiraz No:2012/489 sayılı kararında;

…4734 sayılı yasanın 56. maddesinin 2. fıkrasının ilk cümlesinde Kurumun itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hüküm altına alınmış olduğundan, uyuşmazlıkta başvuru sahibinin iddialarının neleri kapsadığı uyuşmazlığın çözümü açısından önem arz etmektedir.

4734 sayılı Kanunun 53. maddesi uyarınca çıkarılan ve ihalelerin başvurularının usul ve esaslarını gösteren İhalelere İlişkin Başvurular Hakkındaki Yönetmeliğin başvuruların şekil unsurları başlıklı 8. maddesinin 10. bendinde İdarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği düzenlemesi karşısında; başvuru sahibinin iddialarından neyin kastedildiği kanunda açıkça belirtilmemiş olmakla birlikte bu hususun yönetmelikle açık bir şekilde düzenlenmesi ve söz konusu yönetmelik maddesinin kanuna aykırı bir düzenleme olmaması ve halen bu maddenin de yürürlükte bulunması üzerine normlar hiyerarşisine aykırı bir durum bulunmadığından başvuru sahibinin iddialarının davacı şirketin şikâyet dilekçesindeki iddialar olarak anlaşılması gerekmektedir.

Diğer taraftan aksi düşünce, başvuru sahibinin her an yeni bir iddia getirmek suretiyle davalı idarenin karar vermesinde zaman ve konu itibariyle çeşitli sorunlara yol açabileceğinden, ihale işlemleri gibi zamanın önemli olduğu bir hususta kanun koyucunun amacının aşılacağı sonucunu doğuracaktır.

Öte yandan, ihale mevzuatının bir bütün olarak değerlendirilmesinden, ilgililerin mevzuata ve hukuka aykırılık bulunduğu yönündeki iddialarını değerlendirmek ve karara bağlamak bakımından öncelikle ilgili idareye şikâyet, bu şikâyetin reddedilmesi halinde davalı idareye itirazen şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunun reddedilmesi durumunda da dava aşaması öngörüldüğünden, belirtilen üç aşamanın birbirinin devam niteliğinde olduğu, bir sonraki aşamaya ancak önceki aşamadaki müracaat yoluna başvurulması halinde gidilebileceği, bu silsilenin doğal sonucu olarak da, önceki aşamada iddia edilmeyen bir hususun daha sonraki aşamada incelenmesine de olanak bulunmamaktadır. 

Bu durumda, davacının itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde ileri sürdüğü 2. iddiasına ilişkin hususlara şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilmemesi nedeniyle, bu iddianın itirazen şikâyet aşamasında incelenmesine olanak bulunmadığından, dava konusu işlemin bu doğrultuda tesis edilmiş olan 2. kısmında hukuka ve mevzuata aykırılık görülmemektedir.

Açıklanan nedenlerle davalı idare itirazının KABULÜ ile Ankara 9. İdare Mahkemesi’nin 14. 12.2011 gün ve E.2011/2067 sayılı kararın davacının 2. iddiası yönünden kısmen yürütmenin durdurulmasına ilişkin kısmının kaldırılmasına, 2577 sayılı Yasanın 27. maddesinin 2. fıkrasında belirtilen koşullar dava konusu olayda bir arada bulunmadığından davacının 2. iddiası yönünden yürütmenin durdurulması isteminin REDDİNE…” karar verilmiştir.

Anılan kararın uygulanmasını teminen alınan 12.03.2012 tarih ve 2012/MK-72 sayılı Kurul Kararı ile;

“1) Kamu İhale Kurulu’nun 14.02.2012 tarih ve 2012/MK-35 sayılı kararının iptaline,

2) Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, davacı ATK Güvenlik Ltd. Şti.’nin 24.06.2011 tarih ve 30747 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçesinde yer alan 2 nci iddiası hakkında başvurunun reddine,”karar verilmiştir.

Bu kez, Ankara 9. İdare Mahkemesi’nin 29.03.2012 tarihli ve E:2011/2067, K:2012/426 sayılı kararı ile, “davalı idare tarafından her ne kadar davacının idareye yaptığı şikayet başvurusunda bu iddiada bulunmaması üzerine İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 8. maddesinin 10. bendi uyarınca kendilerince incelenmesinin mümkün bulunmadığı belirtilmekteyse de; gerek ayın yönetmeliğin 18. maddesinde, gerekse 4734 sayılı Kanunda, Kamu İhale Kurulu’na yapılan itirazen şikayet başvurularında başvuru sahibinin iddiaları yönünden de inceleme yapılacağının belirtilmesi nedeniyle davacı firmanın ileri sürdüğü tekliflerin değerlendirilmesiyle ilişkili olan 2. iddiasının da gerek yönetmelik hükmü gerekse 4734 Sayılı Kanun hükmüne göre incelenmesi gerektiği” gerekçesiyle, dava konusu Kurul Kararının, davacının 2. iddiasına ilişki kısmı yönünden iptaline karar verilmiştir.

Anayasanın 138/4 üncü maddesinde, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari yargılama Usulü Kanununun 28/1 maddesinde; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

1) Kamu İhale Kurulu’nun 25.07.2011 tarihli ve 2011/UH.I-2559 sayılı kararının, başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin kısmının iptaline,

2- Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, davacı ATK Güvenlik Ltd. Şti.’nin 24/06/2011 tarih ve 30747 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikayet başvurusunda yer alan 2 nci iddiası hakkında esasın incelenmesine geçilmesine,

Oybirliği ile karar verildi.