İtirazen şikayet başvurusunun süresinde yapıldığı nasıl değerlendirilir ve tebliğ tarihinin belirsizliği hukuki süreci nasıl etkiler (KİK)

Tarım Reformu Genel Müdürlüğü Kamulaştırma ve Toplulaştırma ve Dağıtım Dairesi Başkanlığı tarafından 23.06.2009 tarihinde yapılan “Diyarbakır At ve Tigh 48. Kısım Projesi” ihalesine ilişkin olarak Düzlem Harita Mim. Müh. İnş. Bilg. Kırt. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 14.10.2009 tarih ve 3104 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile itirazen şikayet başvurusu üzerine Kamu İhale Kurulu’nun 26.10.2009 tarih ve 2009/UY.II-2642 sayılı Kararında; “…başvuru dilekçesinde idarenin kararının bildirildiği tarih belirtilmemiş ise de, 10.09.2009 tarihinde idarenin kararından sonra doğrudan mahkemeye başvurulduğu, en geç mahkemeye başvuru tarihinin tebliğ tarihi sayılması gerektiği, idarenin kararına karşı kararın bildiriminden sonraki on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulmadığı, başvuru dilekçesinin bu süre geçtikten sonra 13.10.2009 tarihinde Kurum kayıtlarına alındığı anlaşıldığından başvurunun 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince süre yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan; başvuru dilekçesinin İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin başvuruların şekil unsurlarına ilişkin 8 inci maddesine uygun olmadığı, başvuru dilekçesinin ekine başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgeler ile imza sirkülerinin yetkili mercilerce onaylı örneklerinin ve başvuru bedelinin Kurum hesaplarına yatırıldığına dair belgenin eklenmediği tespit edilmiştir.

Açıklanan nedenlerle;

Başvurunun reddine“karar verilmiştir.

Davacı Düzlem Harita Mim. Müh. İnş. Bilg. Kırt. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili Av. Suat Alaman tarafından anılan Kararın yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle açılan davada, Ankara 1 inci İdare Mahkemesince verilen 28.01.2010 gün ve E:2009/1912 sayılı kararda; “İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Sürelerle ilgili Genel Esaslar” başlıklı 7 nci maddesinin (ç) bendinde, Sürelerin; (…) ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini (…) izleyen günden itibaren başlayacağı belirtilmiş olup, davacı şirketin 24.08.2009 tarihinde idareye yaptığı şikayetin 01.09.2009 tarih ve 5247 sayılı yazıyla reddedilmesi üzerine, bu karara karşı Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulmadan 10.09.2009 tarihinde davanın açıldığı, ancak şikayet ve itirazen şikayet başvurularının, 4734 sayılı Yasanın 54. maddesi uyarınca dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yolları olması nedeniyle, mahkemece idari merci tecavüzünde bulunulduğu gerekçesiyle dava dilekçesi ve eklerinin kuruma gönderildiği tartışmasız bulunmaktadır.

Şikayet veya itirazen şikayet başvurularının; idare veya Kurum dışındaki idari mercilere ya da yargı mercilerine yapılmasının anılan Yönetmeliğin 9. maddesi uyarınca mümkün olması karşısında, kanunda öngörülen sürede buralara yapılan başvuruların da, süresi içerisinde idare veya Kurum’a yapıldığının kabulü zorunlu bulunmaktadır.

Olayda; Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Tarım Reformu Genel Müdürlüğü Kamulaştırma Toplulaştırma ye Dağıtım Dairesi Başkanlığı tarafından 23.6.2009 tarihinde yapılan “Diyarbakır AT ve TİGH 48. Kısım Projesi” işine ait ihalede; teklifi değerlendirme dışı bırakılan davacı şirketin, 24.8.2009 tarihinde Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’na yaptığı şikayetin 01.09.2009 tarih ve 5247 sayılı işlemle reddedildiği, ancak şikayetin reddine ilişkin bu işlemin davacıya hangi tarihte tebliğ edildiğine ilişkin dosyada bir belge bulunmadığı gibi tebliği tarihine yönelik olarak taraflarca herhangi bir tarihte ileri sürülmemiş olup: söz konusu şikayetin reddi üzerine Kamu İhale Kurumu’na itirazen şikayet başvurusunda bulunulmadan, şikayet başvurusunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle 10.09.2009 tarihinde dava açılmıştır.

İdareye yapılan söz konusu şikayetin reddine ilişkin 01.09.2009 tarihli işlemin tebliği tarihinin bilinmemesine rağmen 10.09.2009 tarihinde doğrudan dava açıldığı göz önüne alındığında, işlem tarihi itibariyle tebliğ edildiği kabul edilse dahi, yukarıda anılan mevzuatta öngörüldüğü şekilde bildirimi izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu sonucuna varılmıştır. Aksi takdirde, itirazen şikayet dilekçesi kapsamında görülerek merciine tevdii kararıyla birlikte gönderilen dava dilekçesi ve eklerinin, Kurum kayıtlarına alındığı 13.10.2009 tarihini esas alarak mevzuatta belirlenen on günlük sürenin geçtiğinden söz etmek, hak arama özgürlüğünün kısıtlandığı anlamına gelir.

Bu durumda, “Diyarbakır AT ve TİGH 48. Kısım Projesi” işine ait ihaleyle ilgili olarak davacı şirketin yaptığı şikayetin, 01.09.2009 tarihli işlemle reddedilmesi üzerine doğrudan açılan ve merciine tevdii kararı ile sonuçlandırılarak Kuruma gönderilen 10.09.2009 tarihli dava dilekçesinin; Kuruma süresinde yapılmış itirazen şikayet başvurusu kabul edilerek söz konusu ihale işlemlerinin esasının incelenmesi gerekmekte iken, süresinde yapılmadığı gerekçesiyle “başvurunun reddine” ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.” gerekçesiyle dava konusu işlemin yürütmesinin durdurulmasına karar verilmiştir.

Anayasanın 138 inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 27 nci maddesinin ikinci fıkrasında; Danıştay veya idari mahkemelerin, idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda gerekçe göstererek yürütmenin durdurulmasına karar verebileceği, aynı Kanunun 28 inci maddesinin birinci fıkrasında ise; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1) Kamu İhale Kurulunun 26.10.2009 tarih ve 2009/UY.II-2642 sayılı Kararınıniptaline,

2) Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvurunun, Kurum’a süresinde yapılmış kabul edilerek, başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgeler ile imza sirkülerinin yetkili mercilerce onaylı örnekleri ve başvuru bedelinin Kurum hesaplarına yatırıldığına dair belgelere ilişkin eksikliğin başvuru sahibine yazılı olarak bildirilmesine, bildirimin başvuru sahibine ulaştığı tarihten itibaren 4 gün içinde anılan eksikliklerin giderilmesi halinde esasın incelenmesine geçilmesine,

Oybirliği ile karar verildi.