TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/1229-S.1857
BAŞVURU NO : 2018/13335
KARAR TARİHİ : 19/04/2019
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : İZMİR BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI
Başvuranın naklen atanma talebi hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 23/10/2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığında … sicil numarası ile zabıta memuru olarak görev yaptığını, Urla Belediye Başkanlığına naklen atanma talebinde bulunduğunu, Urla
Belediye Başkanlığının atanma talebini uygun gördüğünü, ancak İzmir Büyükşehir Belediye
Başkanlığının il içi tayin taleplerine olumsuz yaklaşması nedeniyle muvakkat talebini reddettiğini belirterek, Urla Belediye Başkanlığına atanma talebine muvafakat verilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığının 29/11/2018 tarih ve … sayılı ve 25/02/2019 tarih ve … sayılı yazılarında özetle; başvuranın Urla Belediye Başkanlığına atanma talebine personelin hizmetine ihtiyaç duyulması nedeniyle muvafakat verilmediği, zabıta memurlarının kadro görevlerine göre boş/dolu kadro adetlerine göre İzmir Büyükşehir Belediye
Başkanlığında 145 addet toplam zabıta memuru boş kadrosunun bulunduğu, Belediyenin Zabıta
Dairesi Başkanlığına bağlı birimlerinde görev yapmakta bulunan zabıta personelinden 2018-
2019 yılları içerisinde il içi ve il dışı olmak üzere 27 kişinin naklen atanma talebinde bulunduğu,
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 74 üncü maddesi gereğince İl dışına naklen atanma
başvurusunda bulunan 25 personelin 19’unun naklen atanma işleminin gerçekleştirildiği, 3 personelin naklen atanma işleminden vazgeçtiği, 3 personelin ise naklen atanma işlemlerinin halen devam ettiği, il içine naklen atanma talebinde bulunan 2 personelin ise naklen atanmalarının Başkanlık Makamınca uygun görülmediği, il içi naklen atanma talepli başvurularla il dışı naklen atanma talepli başvurular arasında bir ayrıma gidilmediği, hastalık, eş durumu vb. zorunlu hallerin göz önünde bulundurarak işlem yapıldığı belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının
3.1. “Kanun önünde eşitlik” başlıklı 10’uncu maddesinde: “Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
önünde eşittir… Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar.”
3.2. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında: “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.”
3.3. “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” başlığı altında yer alan 128 inci maddesinin ikinci fıkrasında: “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.”
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında: “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Memurların bir kurumdan diğerine nakilleri” başlıklı 74’üncü maddesinin birinci fıkrasında: “Memurların bu Kanuna tabi kurumlar arasında, kurumların muvafakati ile kazanılmış hak dereceleri üzerinden veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde derece yükselmesi suretiyle, bulundukları sınıftan veya öğrenim durumları itibariyle girebilecekleri sınıftan, bir kadroya nakilleri mümkündür.”
düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
6. Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, başvuranın muvafakat talebinin reddedilmesi işleminde idarenin takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gerekleri çerçevesinde kullanmadığına dair bir tespit yapılamadığından başvurunun reddi gerektiği yönünde hazırlanan Ret Karar Önerisi
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7. İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığında zabıta memuru olarak görev yapana başvuran, Urla Belediye Başkanlığına naklen atanma talebine muvafakat verilmesini talep etmektedir
8. Devlet Memurları Kanununun Kanunun 74’üncü maddesine göre, memurların söz konusu
Kanuna tabi kurumlar arasında, kurumların muvafakati ile kazanılmış hak dereceleri üzerinden veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde derece yükselmesi suretiyle, bulundukları sınıftan veya öğrenim durumları itibariyle girebilecekleri sınıftan bir kadroya nakilleri mümkündür. Bu nedenle başvuranın Urla Belediye Başkanlığına naklen atamasının yapılabilmesi için görev
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
yaptığı İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığından muvafakat alması gerekmektedir. İlgili mevzuatta muvafakat verip vermeme hususunda ise idareye takdir yetkisi tanınmıştır.
9. Bilindiği üzere, idarelerin idari işlem tesis ederken, eylemde bulunurken yararlandığı serbestiye takdir yetkisi denilmektedir. Takdir yetkisi, idarenin belli şart ve durumların meydana gelmesi halinde belli bir kararı alıp almamak veya kanunda öngörülen değişik çözümler arasında bir seçim yapmak konusunda tanınan bir serbestiye ya da belirli bir konuda karar alabilmek için hangi şart ve durumların ortaya çıkması gerektiğini tespit etmek imkânına sahip olması olarak tanımlanmaktadır. (Halil Kalabalık, İdare Hukukunda Takdir Yetkisi
Kavramı Ve Benzer Kurumlarla Karşılaştırılması, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi
Cilt 1, Sayı 2,Aralık 1997). İdareye belli konularda takdir yetkisinin tanınması idarenin görevlerinin niteliği gereği zorunlu olmakla birlikte bu durum, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına da gelmez. İdarenin takdir yetkisini kullanırken yasaların koyduğu sınırlar içinde kalması, eşitlik ilkesine uygun hareket etmesi, bu yetkiyi kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun kullanması, yasanın öngördüğü amacın dışında başka bir amaç için kullanamaması ve bu yetkiyi gerekçeli olarak kullanması hukuk devleti açısından zorunluluktur(Şeref Gözübüyük, Yönetim Hukuku, Eylül/1991 s.204).
10. Somut olayda, başvuranın naklen atanma talebi İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından takdir yetkisi kullanılarak İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığının 145 adet zabıta memuru boş kadrosunun bulunduğu, hastalık, eş durumu vb. zorunlu haller nedeniyle başka personellerin biriminden ayrılması durumunda mevcut çalışan sayısının daha da azalacağı, dolayısıyla başvuranın hizmetine ihtiyaç duyulduğu gerekçesiyle reddedilmiştir. Başvuranın il içi ve il dışı naklen atanma taleplerine İdarenin farklı yaklaştığı iddiasına ilişkin olarak, İdare, bu konuda bir ayrıma gidilmediğini, hastalık, eş durumu vb. zorunlu hallerin göz önünde bulundurarak işlem yapıldığını belirtmiştir. Ancak; İdarenin zabıta personelinden 2018-2019 yılları içerisinde il dışına naklen atanma başvurusunda bulunan 25 personelin 19’unun naklen atanma işlemini gerçekleştirdiği, 3 personelin naklen atanma işleminden vazgeçtiği, 3 personelin ise naklen atanma işlemlerinin halen devam ettiği, il içine naklen atanma talebinde bulunan 2 personelin ise naklen atanmalarına muvafakat verilmediği görülmektedir. Ayrıca, dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler incelendiğinde, İdare tarafından ailevi sebepler, maddi imkansızlık, anne ya da babanın bakıma muhtaç olduğu gibi gerekçelerle il dışı nakil talebinde bulunan kişilerin taleplerinin uygun görüldüğü ve muvafakat verildiği anlaşılmıştır. Bu durum, İdarenin naklen atanma başvurularında il dışı ve il içi taleplere farklı yaklaştığını ortaya koymaktadır.
11. Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın naklen atanma talebine muvafakat verilmesi hususunda İdarenin takdir yetkisi bulunsa da, bu yetkinin eşitlik ilkesine uygun kullanılması gerektiği, somut olayda ise
İdarenin naklen atanma taleplerine il içi ve il dışı olmak üzere farklı yaklaştığı, bu durumun il dışı nakil talebinde bulunan kişiler ile benzer gerekçelerle naklen atanma talebinde bulunan başvuran açısından hakkaniyete aykırı sonuç doğurduğu değerlendirilmiş olup başvuranın naklen atanma talebinin yeniden değerlendirilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
12. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde, tam ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “makul sürede karar verme”, “hesap verilebilirlik”, ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin, başvurana yönelik işlemlerinde başvuranın hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı tespit edilmiş olup, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
13. 6328 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse dava açma süresinden (varsa) arta kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İzmir İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE; Başvuranın naklen atanma talebinin yeniden değerlendirilerek gerekli işlemlerin yapılması hususunda İZMİR BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
Kararın Başvurana ve İZMİR BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞINA tebliğine,
6328 sayılı Kanunun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, İzmir Büyükşehir Belediye
Başkanlığınca bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.